2. Dokładność obróbki
Rozróżniamy następujące rodzaje dokładności:
- dokładność wymiarów – tj. stopień zgodności wymiarów części z wymiarami nominalnymi (Metrologia warsztatowa).
- dokładność kształtu- tj. stopień zgodności rzeczywistego kształtu części z bryłą geometryczną, którą dana część przedstawia; takimi błędami będą np. stożkowatość powierzchni walcowych, nieokrągłość w przekroju poprzecznym, niepłaskość powierzchni płaskich itp.
- dokładność wzajemnego położenia- poszczególnych elementów przedmiotu (np. dokładność wzajemnego położenia powierzchni ,osi itp.)
- dokładność powierzchni- tj. stopień zgodności struktury geometrycznej powierzchni od struktury „idealnej” tj. mikro odchylenia od idealne gładkiej powierzchni i od żądanych przez konstruktora własności warstwy powierzchniowej
Dokumentacja technologiczna.
Skład dokumentacji technologicznej
Wszystkie informacje i zalecenia niezbędne do realizacji procesu technologicznego są ujęte w dokumentach tworzących tzw. dokumentacją technologiczną.
Celem dokumentacji technologicznej jest ułatwienie pracy bezpośrednich wykonawców i skrócenie okresu wykonywania, równocześnie jednak należy pamiętać o tym, że opracowanie dokumentacji powoduje podniesienie kosztów i odsuwa moment rozpoczęcia czynności technologicznych. Zatem dokumentacja powinna zawierać tylko takie opracowania, które rzeczywiście są potrzebne i przyniosą oszczędności większe niż koszt ich wykonania. W związku z tym zakres dokumentacji i szczegółowość opracowań powinny zmieniać się zależnie od charakteru wyrobów, kwalifikacji załogi i przede wszystkim skali produkcji.
Przy produkcji jednostkowej i małoseryjnej przyjmuje się za regułę wykonywania tylko takich opracowań, bez których wykonanie wyrobu byłoby w ogóle niemożliwe i pomija się szczegóły jasne dla kwalifikowanych robotników zatrudnionych przy takiej produkcji.
Przy produkcji seryjnej, oprócz opracowań niezbędnych, należy wykonywać opracowania umożliwiające przyspieszenie pracy, zmniejszenie pracochłonności i obniżenie wymagań w stosunku do robotników wykonawców, a przez to użycie pracowników niżej opłacanych. Prócz tego podniesienie dokładności części pozwoli na znaczne obniżenie kosztów montażu. Dokumentacja technologiczna musi tu uwzględniać również wiele problemów ubocznych, dotyczących głównie organizacji produkcji.
Przy produkcji masowej opracowania technologiczne muszą objąć już wszystkie szczegóły. Minutowe oszczędności na czasie i groszowe na kosztach każdej sztuki przy wielkich liczbach produkowanych sztuk stanowią ogromne sumy, uzasadniające duży wkład pracy w przygotowanie produkcji. Opracowania tu muszą objąć nie tylko operacje czysto technologiczne, lecz również zagadnienia dotyczące ustawienia maszyn, organizacji produkcji, transportu wewnętrznego, magazynowania itd.
Slajd 12
Dokumentacja technologiczna obejmuje całość materiałów ustalających dany proces technologiczny, a więc:
1) zbiór wszystkich dokumentów określających opracowane przebiegi procesów technologicznych odnoszących się do kompletnego wyrobu, zespołów, części i poszczególnych operacji, jak również układu gniazd, linii obróbkowych itd.,
2) zbiór wszystkich rysunków pomocy i urządzeń warsztatowych specjalnych, wykonanych w związku z dokumentacją, dotyczących procesów
technologicznych, podanych w punkcie 1,
3) zbiór wszystkich norm, na które powołuje się dokumentacja technologiczna, wymieniona w punktach 1 i 2.
Podstawowymi dokumentami technologicznymi są:
- karta technologiczna, zwana również kartą operacyjną, planem obróbkilub planem pracy
- karta instrukcyjna, która jest kartą uzupełniającą do karty technologicznej, wprzypadka produkcji seryjnej i masowej,
- karta normowania technicznego (karta normowania czasu).
Zgodnie z poprzednimi uwagami zakres dokumentacji zależy od charakteru produkcji, przy czym poszczególne dokumenty dla różnych warunków mogą mieć różną postać, ulegać uproszczeniom, ewentualnie nawet mogą być eliminowane.
Materiały dokumentacji technologicznej można podzielić na sześć grup przy czym poszczególne grupy przy pełnym opracowaniu, jakie występuje dla produkcji masowej, obejmują dokumenty podane przy każdej grupie:
1) dokumenty podstawowe :
- karta technologiczna dla poszczególnych części i wg działów produkcji (odlewnia, obróbka mechaniczna, montaż itd.),
- karta instrukcyjna operacji, norma zużycia materiału, wykaz pomocy warsztatowych wg odpowiednich kart technologicznych,
- karta kalkulacyjna wg poszczególnych operacji;
2) rysunki surówek i materiałów wyjściowych — rysunki odlewów, odkuwek, wy tłoczek, materiałów profilowych specjalnych;
3) rysunki pomocy specjalnych — rysunki narządzi skrawających, kokil, modeli, narzędzi do przeróbki plastycznej na zimno i na gorąco, nie objętych normami, przyrządów mocujących, przyrządów pomiarowych i pomocniczych;
4) dokumenty pomocnicze — zbiory norm państwowych, resortowych i zakładowych, stosowanych przy wykonywaniu danej produkcji, klasyfikacja części dla celów typizacji procesów technologicznych, ewidencja zakresu stosowania pomocy specjalnych i normalnych, wykaz ewidencyjny dokumentów wchodzących w skład dokumentacji technologicznej;
5) dokumenty związane z organizacją produkcji, zestawienie pracochłonności wyrobu, rozplanowanie stanowisk pracy w oddziale, obciążenie stanowisk w gniazdach i liniach, wykres cykliczny obróbki (montażu), paszport technologiczny wyrobu;
6) dokumenty dyscypliny technologicznej, protokół sprawdzenia operacji, protokół opanowania produkcji, wniosek o zmianie procesu technologicznego, ewidencja wniosków o zmianie, karta zmian procesu technologicznego, karta zawiadomienia o zmianie procesu technologicznego.
a. Karta technologiczna
Karta technologiczna obróbki (plan operacyjny, przebieg obróbki) jest podstawowym dokumentem technologicznym podającym cały przebieg obróbki od materiału wyjściowego do gotowej części.
Numeracja operacji jest prowadzona dla każdej części w sposób ciągły od materiału wyjściowego (pręta, odlewu) aż do przekazania jej do montażu, niezależnie od tego, że różne komórki produkcyjne zakładu będą wykonywać ten proces. Tak więc np. operacje obróbki cieplnej otrzymują bieżące, przypadające im numery.
Operacje kontroli technicznej są rozmieszczane w ciągu operacyjnym i opracowywane na równi z operacjami obróbki.
Numeracje operacji zaleca się prowadzić wg układu dziesiętnego: pierwsza operacja ma numer 10, druga — 20, szósta — 60 itd. Przy powyższym systemie ewentualne późniejsze dodawanie operacji nie powoduje zmian w numeracji dalszych operacji procesu
W produkcji jednostkowej i małoseryjnej, przy załodze o wysokich kwalifikacjach karta technologiczna może być wypełniona jako marszrutowa:
a) przy zastosowaniu koncentracji organizacyjnej, tj. łączeniu w jedną operację wszystkich czynności o tym samym charakterze technologicznym (np. tokarskich), jeżeli tylko następują bezpośrednio po sobie,
b) przy powołaniu się na rysunek w odniesieniu do wykonywanych wymiarów ostatecznych. Pracownik w tym przypadku sam dobiera parametry obróbki i wymiary dla poszczególnych zabiegów i przejść.
Przy nieco większej seryjności i produkcji powtarzalnej, która umożliwia wybór wykonawcy o niższych kwalifikacjach i rezerwuje więcej czasu na opracowanie technologii, kartę technologiczną wypełnia się z rozbiciem na zabiegi, ze wskazaniem wymiarów między operacyjnych i parametrów obróbki. W takim opracowaniu może zajść potrzeba umieszczenia na karcie technologicznej szkiców operacyjnych, a w szczególnie trudnych do ujęcia operacjach — potrzeba uzupełnienia karty technologicznej kartami instrukcyjnymi tych operacji.
W produkcji średnioseryjnej karta technologiczna jest wypełniana z reguły wg zabiegów z dołączeniem kart instrukcyjnych dla operacji skomplikowanych, przy czym na karcie technologicznej są podane szkice dla wszystkich pozostałych operacji. Szkice na kartach technologicznych umieszcza się w rubryce „treść operacji", zajmując na to odpowiednią ilość wierszy.
W produkcji wielkoseryjnej i masowej karta technologiczna ma charakter wykazu operacji przy powołaniu się na karty instrukcyjne poszczególnych operacji, które podają wszystkie szczegóły.
W przypadku gdy pewne operacje danej części są wykonywane w czasie montażu, nie są one wyszczególnione w karcie technologicznej obróbki, lecz są uwidocznione w karcie technologicznej montażu
Wyrób S312
Nazwa części Koło zębate napędzające
Symbol, Nr rysunku, Nr poz. 50.103.020
Nr zlecenia
Gatune
:, stan mat. 45
nateriałowy S6.302.265
Postać, wymiary materiału Pręt ciągniony 0 50 h 11
wg PN-61/H-84019
Szt/wyrób 2
Netto kg/szt. 0,155
Sztuk/zlec.
Index r 1.0
Norma mater. kg/sztukę 0,49
Materiał kg/zlec.
Nr oper
Wydział
lestan