Historia środków lokomocji.pdf
(
57 KB
)
Pobierz
10846169 UNPDF
HISTORIA ŚRODKÓW LOKOMOCJI
Przez wiele stuleci transport opierał się na bezpośrednim wykorzystywaniu siły
mięśni lub energii wiatru bądź wody. Wynalazkiem, który zrewolucjonizował transport
lądowy było koło, zastosowane po raz pierwszy w Mezopotamii około 6 tysięcy lat
p.n.e.
Transport wodny rozwijał się od prymitywnej tratwy poprzez wydrążoną w pniu
drzewa dłubankę, aż po żaglówkę. Najstarszy zachowany gliniany model łodzi
żaglowej pochodzi z wykopalisk w Mezopotamii z okresu około 3500 lat p.n.e. Wciąż
zadziwia poprawnością rozwiązań konstrukcyjnych. Szeroko spopularyzowane, m.in.
przez polskich archeologów, rysunki łodzi z Egiptu są o blisko 500 lat młodsze. Do
Egipcjan należy jednak wynalazek wręg i poszycia klepkowego łodzi oraz
systematyczne udoskonalanie wielu konstrukcji żaglowych pływających po Nilu, a z
czasem po pobliskich morzach.
Najstarsze jednostki pływające były zwykle przystosowane do poruszania się w
ramach jednego akwenu. Łodzie Egipskie pływając po spokojnych i płytkich wodach
Nilu, charakteryzowały się niewielką powierzchnią zanurzenia, a także ogromnymi
prostokątnymi żaglami dobrze pracującymi przy słabych wiatrach, wiejących
przeważnie pod prąd rzeki.
Na morzu Śródziemnym, około 2000 lat p.n.e., Minojczycy wprowadzili wiosłowe floty
wojenne. Około 1500 lat p.n.e., Mykeńczycy a następnie Kreteńczycy uzupełnili je o
galery czyli rzędowe wiosłowe łodzie wojenne wyposażone w taran (odpowiedniki
dzisiejszych pancerników) co pozwalało im na odnoszenie zwycięstw w bitwach
morskich. Galery pływały we flocie francuskiej jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku
jako statki-więzienia.
Wyraźnie inny kształt i funkcje miały łodzie budowane przez ludy oceaniczne. Były to
dłubanki wielokadłubowe, tzw. proa czyli łodzie z pływakiem na wysięgniku,
katamarany i trimarany. Łodzie te posiadały ożaglowanie dające niezwykłą, nawet jak
na warunki dzisiejsze, siłę ciągu podczas żeglugi pod wiatr.
Odmiennie konstruowano chińskie dżonki, z ich wysokimi pękatymi kadłubami i
łatwymi w obsłudze, ale także o wysokiej sprawności aerodynamicznej żaglami,
usztywnianymi listwami bambusowymi.
Długie łodzie wikingów przemierzały oceany wykorzystując swoje, świetnie
dopasowane do takich wypraw, kadłuby. Wikingowie nie potrafili jednak żeglować
pod wiatr — ich rejowe żagle były prymitywniejsze nawet od dawnych żagli egipskich.
Wielkie żeglarskie wyprawy odkrywcze i handlowe przetarły szlaki dla przepływu
informacji pomiędzy odizolowanymi dotychczas od siebie społeczeństwami. Nastąpił
szybki rozwój konstrukcji łodzi i statków, okręty stawały się bardziej wszechstronne.
Proste z pozoru odkrycia, jak np. ster umieszczony pionowo za rufą, doprowadziły
dosyć szybko do rozwoju nowych kształtów kadłubów i nowych rodzajów
ożaglowania.
Aeronautyka ma swoje korzenie w odwiecznej tęsknocie człowieka do latania.
Kultura antyczna zawarła także w swojej mitologii podanie o Dedalu i jego synu
Ikarze, który zginął próbując wzbić się w przestworza.
Europejskie Średniowiecze przyniosło prorocze wizje latania Rogera Bacona,
Renesans — projekty mięśniolotu skrzydłowego oraz śmigłowca Leonarda da Vinci.
Natomiast jego konstrukcje silników parowych pozostawały wciąż na poziomie
rozważań teoretycznych.
Równocześnie modernizowano pojazdy konne korzystając z coraz doskonalszych
materiałów. W końcu XV wieku buowano nowoczesne karawele Kolumba. Wiek XVIII
przynosi ożywienie intelektualne i gospodarcze, podróżowanie staje się stylem życia.
W miarę postępu Pierwszej Rewolucji Przemysłowej, pojawiły się idee i próby
dotyczące mechanizacji ruchu. Denis Papin (1674–1712) wynalazł maszynę parową
a genialny fizyk Sir Isaac Newton (1642–1727) wskazał na możliwość zastosowania
napędu odrzutowego do poruszania pojazdu kołowego. W tym czasie statki żaglowe
zaadoptowały maszyny parowe jako napęd pomocniczy. Wielu wybitnych
wynalazców współczesnych Newtonowi takich jak Thomas Savery, twórca jednostki
mocy zwanej koniem parowym (w skrócie HP), czy Szkot James Watt wynalazca
bezpiecznika do kotła parowego, zdawało sobie sprawę z rychłego nadejścia ery
samobieżnych pojazdów. Pierwszym, który zbudował w 1770 parowy pojazd
samobieżny był francuski kapitan inżynierii wojskowej Mikołaj Józef Cugnot.
Epoka Oświecenia skierowała myśl o lataniu ku statkom lżejszym od powietrza —
balonom i sterowcom, wtedy też Anglik George Cayley podjął pierwsze badania nad
płaszczyznami nośnymi oraz próby sformułowania teorii lotu.
Do końca osiemnastego wieku istniały jeszcze, i brały udział w bitwach morskich,
wielkie floty wiosłowych galer wojennych rosyjskich i szwedzkich. Dopiero rozwój
metalurgii, a potem wynalazki wieku pary zrewolucjonizowały budownictwo okrętowe.
Nastąpił okres budowy pancerników, transatlantyków i tankowców.
W 1803, powstała lokomotywa parowa Richarda Trevithicka na bazie
wysokociśnieniwego kotła parowego. Wynalazek samobieżnego pojazdu parowego
dał początek współczesnej cywilizacji technicznej w Europie i Ameryce. Ważnym
elementem wpływającym na rozwój motoryzacji było rodzące się w owym czasie
prawo patentowe.
W połowie XIX wieku latał już zbudowany przez anglika Williama Hensona model
machiny powietrznej, napędzany małym silnikiem parowym. Modele napędzane
energią zgromadzoną w skręconych gumach budował w 1870 Francuz Alphonse
Penaud, który opracował projekt dużego samolotu dwusilnikowego z trójkątnym
płatem i chowanym podwoziem. Rok 1873 zaowocował zbudowaniem przez Amédée
Bollée seniora czterokołowego pojazdu samobieżnego napędzanego dwusuwowym
silnikiem spalinowym (wynalezionym w 1860 przez Etienne Lenior’a) o ogumionych
kołach, z resorami piórowymi, przekładnią łańcuchową, ze skrzynią biegów i
mechanizmem zwrotniczym kół przednich. „Posłuszna”, bo tak ten pojazd nazwano,
miała wagę 3600 kilogramów i osiągała średnią prędkość 42 km/h. Był to faktyczny
poczatek ery motoryzacji.
W 1882 w Rosji Aleksander Możajski, podejmował próby latania na wielkiej maszynie
z napędem parowym. W tym też czasie podjęte zostały przez Stefana Drzewieckiego
i Nikołaja Żukowskiego poważne prace teoretyczne w dziedzinie aerodynamiki.
W ostatniej dekadzie XIX wieku latali już pierwsi szybownicy: Bracia Otto i Gustaw
Lilienthal w Niemczech, Percy Pilcher w Anglii, Octave Chanute w USA, Lawerence
Hargrave w Australii, Czesław Tański w Polsce. W 1890 we Francji pierwszego
krótkiego lotu dokonał parowy samolot „Avion” z płatem przypominającym skrzydła
nietoperza, skonstruowany przez Clementa Adera.
Przełomowym wydarzeniem było pojawienie się silnika spalinowego, co otworzyło
drogę w przestworza maszynom cięższym od powietrza. Pod koniec 1903 w Stanach
Zjednoczonych bracia Wilbur i Orvill Wright dokonali pierwszego udanego lotu swoim
samolotem. W ten sposób zapoczątkowana została era lotnictwa.
Wiek ciągu mijającego stulecia dokonały się ogromne zmiany w sposobach
podróżowania człowieka. O ile poprzedni nazywany bywa wiekiem pary, o tyle XX
wiek stał się okresem niespotykanego w dziejach ludzkości rozwoju technik i metod
transportu i komunikacji. Parowozy zostały wyparte przez lokomotywy spalinowe i
elektryczne, w najbogatszych krajach świata rozrasta się sięć połączeń szybkich
kolei (francuskie TGV, japoński Shinkansen), z predkością podróżną przekraczająca
200 km na godzinę. Podstawowym środkiem pokonywania odległości stał się
samochody, produkowane rocznie w kilkudziesięciu milionach egzemplarzy.
Transport wodny zachował wielkie znaczenie w przewozach towarowych, a przewozy
pasażerskie skupiły się na usługach turystycznych i przeprawach promowych.
Najśmielsze wyzwania stanęły przed transportem powietrznym. Samoloty dominuja
dziś w transporcie pasażerskim na średnich i dalszych odległościach i to dzięki nim
Świat tak się dla nas skurczył. Od lat 50. trwa kosmiczna przygoda Człowieka, której
kamieniami milowymi stały pierwszy lot w kosmos (Jurij Garin 1961), wyprawy na
Księżyc w ramach amerykańskiego programu Apollo i loty wahadłowców.
Plik z chomika:
zbyszko_ns
Inne pliki z tego folderu:
Symbol parowozu.doc
(65 KB)
Silniki trakcyjne.pdf
(89 KB)
Silniki na wodzie i szynach.pdf
(83 KB)
Żywy parowóz.doc
(38 KB)
Wagon silnikowy.doc
(23 KB)
Inne foldery tego chomika:
- KSIĄŻKI KONTROWERSYJNE-ZAKAZANE + hasło zakazane
▶PHOTOSHOP MAGIA
► Filmiki przyrodnicze - obieżyświat
► Jak szybko uzyskać dużą ilość punktów na Chomikuj.pl
►Kurs Prawa Jazdy -Egzaminy
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin