Badanie wpływu zmiany amunicji na skład domieszek organicznych występujących w GSR.pdf
(
76 KB
)
Pobierz
przeklad.qxd
PRZEK£ADY
W.A. MacCrehan, E.R. Patierno, D.L. Duewer, M.R. Reardon
Badanie wp³ywu zmiany amunicji
na sk³ad domieszek organicznych
wystêpuj¹cych w GSR
Journal of Forensic Science 2001, nr 46 (1), s. 57–62
Charakterystyka sk³adu organicz-
nego w pozosta³oœciach powystrza³o-
wych (OGSR) poprzez pomiary iloœci
propelenta i domieszek stabilizatora
to stosunkowo nowa metoda s³u¿¹ca
do ujawnienia, czy broñ palna zosta-
³a wykorzystana
1
. Jakoœciowa iden-
tyfikacja ró¿nych domieszek prochu
strzelniczego dostarcza informacji,
która prowadzi do powi¹zania pozo-
sta³oœci ze strza³u z niewystrzelonym
prochem strzelniczym oraz pomaga
w ustaleniu, czy sprawca odda³ strza³
z konkretnej broni palnej
2
. Stosunko-
wo niedawno w celu ustalenia, czy
mo¿na w idealnych warunkach po-
wi¹zaæ pozosta³oœci z niewystrzelo-
nym prochem, rozpoczêto iloœciowe
pomiary sk³adu nitrogliceryny (NG),
dwufenyloaminy (DPA), N-nitrosodif-
enylaminy (NnDPA) i N, N’-dietylo-
N,n’dwufenylo mocznika (centralit
etylu – EC) w OGAR. W badaniach
tego typu nale¿y oceniæ szereg czyn-
ników, w tym mo¿liwoœæ kontaminacji
(zanieczyszczenia) pozosta³oœci od
wczeœniej wystrzelonej amunicji, nie-
pewnoœæ wynikaj¹c¹ ze zmiennoœci
sk³adu chemicznego miêdzy cz¹-
steczkami oraz charakterystykê sk³a-
du determinowanego przez rodzaj
wykorzystanej sp³onki. Problem kon-
taminacji pozosta³oœci by³ ju¿ wcze-
œniej przedmiotem badañ. Zeichner
i wsp.
3
przeprowadzili eksperyment
z wykorzystaniem strza³ów testowych
oddanych z tego samego typu broni.
Zastosowali proch strzelniczy zawie-
raj¹cy ró¿ne sk³ady metaliczne
sp³onki. Analiza pozosta³oœci metod¹
SEM/EDX wykaza³a wystêpowanie
mieszanych pozosta³oœci o zmien-
nym sk³adzie sp³onki. Podobnie Wol-
ten i Nesbitt
4
opisali, ¿e przy strzale
z u¿ywanej broni zaobserwowano
doœæ czêste wystêpowanie niewiel-
kiej iloœci cz¹steczek zawieraj¹cych
miedŸ lub antymon w GSR z nabo-
jów, które nie zawiera³y tych pier-
wiastków. Harris
5
bada³ wp³yw nie-
konwencjonalnej amunicji o³owiowej
na póŸniejsze strza³y oddane z amu-
nicji bezo³owiowej CCI Blazer.
Oprócz tego, ¿e zaobserwowano
cz¹steczki o³owiu, baru i antymonu
w GSR, te same pierwiastki wykryto
równie¿ w próbkach pobranych z we-
wnêtrznych czêœci komory broni.
Z kolei Gunaratnam
6
wykry³ o³ów
i bar w GSR uformowanych w wyniku
oddania strza³u z dok³adnie wyczysz-
czonej broni z zastosowaniem bez-
o³owiowej amunicjê Sintox. Wpraw-
dzie dok³adne mechanizmy osadza-
nia siê i uwalniania substancji meta-
licznych nie s¹ znane, stawia siê jed-
nak tezê, ¿e mechanizmy te zacho-
dz¹ w wyniku wysokiej temperatury
i ciœnienia wytwarzanych wewn¹trz
komory, w momencie kiedy sp³onka
i proch ulegaj¹ gwa³townemu odpa-
rowaniu i kondensacji
7
.
Mach i wsp.
8
ujawnili dowody za-
nieczyszczenia OGSR od strza³ów
oddanych z u¿ywanej wczeœniej bro-
ni. Andrasko
9
, dziêki zastosowaniu
korelacji wzorów sk³adu domieszki,
odkry³ brak kontaminacji od wcze-
œniej oddanych strza³ów. W poni¿-
szym opracowaniu autorzy poprzez
iloœciow¹ analizê domieszek w pozo-
sta³oœciach utworzonych w wyniku
oddanych kolejno strza³ów z wyko-
rzystaniem znanego prochu precyzyj-
nie oceniaj¹ zjawisko kontaminacji.
W poprzednich badaniach sk³adu
prochu zbadano zmiennoœæ miêdzy
cz¹steczkami siedmiu komercyjnych
prochów. Podczas gdy niektóre typy
prochów wykaza³y spójny – jedno-
cz¹steczkowy sk³ad, pozosta³e cha-
rakteryzowa³y siê szerokim zakresem
ró¿nych stê¿eñ domieszek
10
. Obli-
czenie stosunku propelentu NG do
zawartoœci stabilizatora da³o dodat-
kowe informacje pomocne w powi¹-
zaniu pozosta³oœci z niewystrzelo-
nym prochem, nawet dla prochów
charakteryzuj¹cych siê niejednorod-
noœci¹ cz¹steczek. Poniewa¿ cz¹-
steczki OGSR s¹ w du¿ej czêœci wy-
nikiem niepe³nego spalenia pojedyn-
czych drobinek, zmiennoœæ w sk³a-
dzie niewystrzelonego prochu znaj-
dzie odzwierciedlenie w wystrzelo-
nych pozosta³oœciach. Zmiennoœæ ta
jest istotnym czynnikiem do rozwa¿e-
nia, w sytuacji kiedy mo¿na zabez-
pieczyæ jedynie niewielk¹ liczbê cz¹-
steczek OGSR. W swoich badaniach
autorzy dokonali wstêpnej oceny bra-
ku jednorodnoœci OGSR.
Na sk³ad OGSR mo¿e mieæ wp³yw
równie¿ materia³, z którego jest wy-
konana sp³onka amunicji
11
. Badania
tego typu s¹ teraz popularne, a to
z uwagi na niedawne wprowadzenie
PROBLEMY KRYMINALISTYKI 256/07
1
PRZEK£ADY
na rynek sp³onek charakteryzuj¹cych
siê nowym sk³adem, tzn. niezawiera-
j¹cych metali ciê¿kich. W odpowiedzi
na zwiêkszone zainteresowanie za-
gro¿eniem dla zdrowia i œrodowiska
naturalnego zwi¹zanym z wykorzy-
staniem konwencjonalnej amunicji
o³owiowej producenci komercyjni
przy wspó³pracy wojska USA opraco-
wali sp³onki i pociski bezo³owiowe.
Dlatego te¿ uwaga powinna byæ skie-
rowana na zbadanie charakterystycz-
nych sk³adników, które s¹ zwi¹zane
ze sp³onkami oraz prochem. W no-
wych sp³onkach metale, takie jak
cynk i stront, lub bazy organiczne
niezawieraj¹ce metalu s¹ stosowane
czêœciej ni¿ tradycyjne po³¹czenia
o³owiu, baru i antymonu. Poniewa¿
wykrycie cynku i strontu nie jest uni-
kalne dla GSR, nale¿y zbadaæ inne
sposoby identyfikacji pozosta³oœci
powystrza³owych. Analizy zmierza³y
do udzielenia odpowiedzi na pytanie,
czy istniej¹ znaczne ró¿nice miêdzy
stê¿eniami ujawnionych sk³adników
w sp³onkach bezo³owiowych oraz
w sp³onkach tradycyjnych. Autorzy
zbadali równie¿ za pomoc¹ elektrofo-
rezy kapilarnej, czy amunicja ze
sp³onk¹ bezo³owiow¹ zawiera cha-
rakterystyczne zwi¹zki organiczne.
w metanolu rozcieñczono do 200
mg/l NG (100 mg/l – pozosta³e sk³ad-
niki) roztworem buforowym do kali-
bracji. Do standardowego roztworu
dodano równie¿ NnDPA (Chem Se-
rvice, West Chester, PA) do uzyska-
nia koñcowego stê¿enia 100 mg/l.
W metanolu przygotowano wzorzec
wewnêtrzny, 2-metylo-6-nitroanilinê
(MNA) (Fluka – Milwaukee, WI).
tami z teflonu o wymiarach 15 x 15
cm (Bytac, PGC Scientifics), przez
które pociski wystrzelono. Podczas
strza³ów zdejmowano pokrywê pu-
de³ka i oddawano strza³ z broni z od-
leg³oœci 2 metrów, prostopadle do tar-
czy o kierunku nachylenia w dó³ ok.
30
o
. Strza³y testowe oddawano z tzw.
wolnej rêki oraz w przestrzeni za-
mkniêtej.
Pierwszy etap eksperymentu obej-
mowa³ czyszczenie broni specjalnym
p³ynem (Klean-Bore Formula 3 gun),
nastêpnie spryskanie substancj¹ Ge-
neration 2000 Contact Clean, op³uka-
nie freonem i pozostawienie do wy-
schniêcia. Aby przygotowaæ broñ,
wystrzelono z niej piêæ sztuk amunicji
Hi-Skor do pude³ka nr 1, nastêpnie
oddano jeden strza³ z amunicji na³a-
dowanej innym prochem – Universal
Clays, do pude³ka nr 2. Drugi poje-
dynczy strza³ z Universal Clays odda-
no do pude³ka nr 3. Trzeci, czwarty
i pi¹ty strza³ oddano do pude³ka nr 4,
natomiast kolejnych piêæ – do pude³-
ka nr 5 (przez ca³y czas Universal
Clays). Po oddaniu strza³ów przykry-
wano pude³ka pokrywk¹, by nie do-
puœciæ do kontaminacji. Ca³kowity
ci¹g strza³ów w celu zebrania wystar-
czaj¹cej iloœci pozosta³oœci do anali-
zy powtarzano czterokrotnie. Nastêp-
nie odwrócono kolejnoœæ strza³ów:
najpierw z Universal Clays, nastêpnie
z Hi-Skor, i zbierano pozosta³oœci do
dodatkowych piêciu pude³ek.
Aby ustaliæ wp³yw bezo³owiowej
sp³onki na sk³ad OGSR, do dwóch
osobnych pude³ek oddano 92 strza³y
z amunicji za³adowanej albo Hi-Skor,
albo Universal Clays.
Badanie amunicji
W badaniach wykorzystano dwa
rodzaje dostêpnych na rynku pro-
chów: Hi-Skor 700X (dystrybutor IMR
Powder Company, Waszyngton, PA)
oraz Universal Clays (dystrybutor
Hodgdon – Shawnee Mission, KS).
Próbki prochu zatrzymano do analizy,
natomiast pozosta³¹ czêœæ za³ado-
wano do nabojów z br¹zu maj¹cych
sp³onki konwencjonalne (tradycyjne)
lub bezo³owiowe CCI (Small Pistol
O.E.M. Primer, Blount Inc., Lewiston,
ID) na strzelnicy Krajowego Instytutu
Wzorców i Technologii w Gaithers-
burgu (MD). W celu przeprowadzenia
eksperymentów ze zmian¹ prochu
ka¿dy rodzaj prochu by³ ponownie ³a-
dowany do 100 nabojów z br¹zu Re-
mington (.357 Magnum) posiadaj¹-
cych konwencjonaln¹ sp³onkê. W ce-
lu przeprowadzenia eksperymentów
ze zmian¹ sp³onki przygotowano 92
strza³y z ka¿dym rodzajem prochu
oraz dla obu rodzajów sp³onki. Strza-
³y oddano z rewolweru Smith and
Wesson, model 19-4, .357 Magnum.
Zastosowano pociski 125-kulkowe
z wydr¹¿onym wierzcho³kiem. Ka¿dy
nabój by³ za³adowany 4,5 kulki (ok.
290 mg) prochu.
Materia³y i metody
Odczynniki i wzorce
Do izolacji próbek OGSR za po-
moc¹ metody USE (ultrasonic so-
lvent extraction) wykorzystano wyso-
kiej jakoœci metanol HPLC (J.T. Ba-
ker, Phillipsburg, NJ)
12
. Roztwór bu-
fora do elektroforezy kapilarnej sk³a-
da³ siê z 25 mmol/l dodecylosiarcza-
nu sodu – SDS (Pierce, Rockford, IL)
oraz 10 mmol/l bufora boranu sodu,
pH 9,1 (granulowany kwas borowy,
Mallinckrodt, Pary¿, KY oraz boran
sodu w postaci krystalicznej, J.T. Ba-
ker) w wodzie HPLC. Standardowy
roztwór sk³adaj¹cy siê z 2000 mg/l
NG, 1000 mg/l DPA i 1000 mg/l EC
(AccuStandard Inc., New Haven, CT)
Izolacja i analiza
Zabezpieczanie pozosta³oœci
Pozosta³oœci powystrza³owe ze-
brano do dwunastu pude³ek z tworzy-
wa sztucznego (wymiary 41 cm x 38
cm x 17 cm) ze zdejmowan¹ pokry-
w¹. Na dnie ka¿dego pude³ka
przewiercono otwór o przekroju 10
cm. Otwory zosta³y przykryte kwadra-
Sk³ad masy zebranych do pude³ek
pozosta³oœci ustalano poprzez po-
branie piêciu 2-miligramowych pró-
bek z ka¿dego pude³ka i poddanie
analizie w USE/CE. Ka¿dy z piêciu
oddzielnych ekstraktów próbki by³
analizowany w triplikacie, aby uzy-
skaæ ³¹cznie piêtnaœcie pomiarów.
2
PROBLEMY KRYMINALISTYKI 256/07
PRZEK£ADY
Piêæ dwumiligramowych próbek
z niewystrzelonego prochu izolowano
i poddano analizie w ten sam sposób.
Sk³ad „poszczególnych cz¹steczek”
ustalano przez zabezpieczenie
trzech cz¹steczek z ka¿dego pude³ka
i przeprowadzenie pojedynczych
analiz.
Stê¿enia domieszek w masie po-
zosta³oœci, niewystrzelonych pro-
chach oraz pojedynczych cz¹steczek
GSR, celem obliczenia ostatecznego
stê¿enia w mg/l, obliczano stosuj¹c
wzorzec wewnêtrzny, wykorzystuj¹c
zliczenia powierzchni pików wzorca
domieszki prochu, wzorca wewnêtrz-
nego (MNA) oraz próbek. Do koñco-
wych obliczeñ w³¹czono masê ka¿dej
próbki i wszelkie rozcieñczenia, aby
otrzymaæ stê¿enie w mg/g. Ustalono
uœrednione stê¿enia mg/g (dla piêciu
pomiarów pozosta³oœci lub prochu
oraz trzech pomiarów dla pojedyn-
czych cz¹steczek), a tak¿e standar-
dowe odchylenia od œredniej.
Analizê przeprowadzono za po-
moc¹ elektroforezy kapilarnej (Beck-
man P/ACE 5510, Brea, CA) z detek-
cj¹ absorpcyjn¹ o sta³ej d³ugoœci fal
214 nm i pozyskiwaniem danych na
komputer pod³¹czony do chromato-
grafu. Zastosowano kapilary (Agilent
Technologies, Palo Alto, CA) o wy-
d³u¿onej d³ugoœci œcie¿ki (œrednica
okna 200 µm), wewnêtrznej œrednicy
75 µm i ca³kowitej d³ugoœci 77 cm
oraz nastrzyk ciœnieniowy 1 s o na-
piêciu rozdzia³u 22 kV, temperaturze
kolumny 30
o
C i 20 min czasie anali-
zy. Podczas analizy kontrolowana
temperatura ³aŸni utrzymywa³a prób-
ki w sta³ej temperaturze 10
o
C.
-Skor i Universal Clays. Ustalone ilo-
œciowo wartoœci sk³adu domieszek
dwóch niewystrzelonych prochów
oraz masy pozosta³oœci (próbki 2 mg)
z piêciu strza³ów z przygotowanej
wczeœniej broni przedstawiono w ta-
beli 1. Poniewa¿ we wczeœniejszych
podobnych badaniach wykorzystano
identyczne zbiorniki dwóch rodzajów
prochu, w tabeli przedstawiono rów-
nie¿ wczeœniej zmierzone stê¿enia.
Dane dla DPA i jego podstawowego
produktu rozk³adu, NnDPA, zosta³y
ujête w jednej linii ze wzglêdu na to,
¿e ca³kowita zawartoœæ stabilizatora
to suma DPA i NnDPA. Stê¿enia NG
i EC w Hi-Skor s¹ podobne w przy-
padku niewystrzelonego prochu i wy-
strzelonych pozosta³oœci w obu ba-
daniach i wynik ten jest zgodny z ba-
daniami pozosta³oœci siedmiu pro-
chów wystrzelonych z broni krót-
kiej
13
. Ten proch wykaza³ bardzo
padku tego zbiornika prochu zgod-
noœæ pomiarowa miêdzy sk³adem,
ustalona poprzez œredni¹ wartoœæ
dziesiêciu pojedynczych cz¹steczek
i masy 2 mg próbek, by³a równie¿
niewielka
16
. Byæ mo¿e, co czêsto
zdarza siê w przypadku prochów
bezdymnych
17
, pojemnik zawiera³
dwie lub kilka serii wyprodukowane-
go prochu, które zmieszano, by uzy-
skaæ okreœlone kryteria tempa spala-
nia. Przy dowodowej ocenie ograni-
czonej liczby cz¹steczek pozosta³o-
œci tak du¿a niejednorodnoœæ prochu
spowolni powi¹zanie okreœlonej po-
zosta³oœci z niewystrzelonym pro-
chem jedynie w oparciu o iloœciowo
ustalony sk³ad domieszek. W tego ty-
pu przypadkach by³aby wymagana
ocena innych charakterystycznych
czynników, np. jakoœciowej identyfi-
kacji innych domieszek
18
lub analizy
morfologii prochu/pozosta³oœci
19
.
Tabela 1
Koncentracja domieszek prochu na podstawie ca³oœciowych pomiarów
niewystrzelonego prochu i z pierwszych piêciu strza³ów z wyczyszczonej broni.
Koncentracje odpowiadaj¹ wartoœciom œrednim i jednemu standardowemu
odchyleniu œredniej z piêciu niezale¿nych próbek.
Proch
Sk³ad
Œrednia koncentracja (mg/g)
Œrednia koncentracja
w tych badaniach
(mg/g)
15
Proch Hi-Skor
NG
300 ± 6
251 ± 9
EC
10,9 ± 0,2
7,9 ± 0,3
pozosta³oœci .38
NG
259 ± 7
279 ± 12
EC
7,4 ± 0,2
8,3 ± 0,4
proch Universal Clays
NG
113 ± 6
70 ± 4
DPA (NnDPA)
12,8 ± 0,2 (0,7 ± 0,1)
7,1 ± 0,3(ND)
pozosta³oœci .38
NG
38,6 ±1,6
40 ± 2
DPA (NnDPA)
6,4 ± 0,9 (1,9 ± 0,1)
7,2 ± 0,2 (2,6 ± 0,1)
spójny sk³ad cz¹steczek. Z drugiej
strony, po porównaniu stê¿eñ NG
i DPA + NnDPA w niewystrzelonym
prochu ze stê¿eniami dla Universal
Clays odkryto znaczne ró¿nice.
Zaobserwowane ró¿nice mo¿na
czêœciowo przypisaæ wysokiej niejed-
norodnoœci w sk³adzie Universal
Clays w fabrycznym pojemniku. Przy
ocenie dziesiêciu pojedynczych cz¹-
steczek tego prochu wariacje w sk³a-
dzie wyra¿one jako procentowe,
wzglêdne odchylenie standardowe
od œredniej wynosi³y 35%
14
. W przy-
Wp³yw zmiany amunicji
na sk³ad pozosta³oœci
Wyniki i omówienie
Do oceny wp³ywu zmiany amunicji
na sk³ad pozosta³oœci zastosowano
dwa prochy o podwójnej bazie: Uni-
versal Clays zawiera³ DPA jako g³ów-
ny stabilizator, natomiast Hi-Skor –
EC. W tym eksperymencie iloϾ za-
bezpieczanych pozosta³oœci dla jed-
nego strza³u by³a zupe³nie inna. Sto-
sunkowo wydajnie spalaj¹cy siê Hi-
-Skor generowa³ niewiele pozosta³o-
œci (ok. 1,0 mg/strza³), a stosunkowo
Porównanie sk³adu prochu
i pozosta³oœci
W pierwszym etapie autorzy oce-
nili zale¿noœci miêdzy sk³adem nie-
wystrzelonego prochu i pozosta³oœci
z czystej broni, z której wystrzelono
amunicjê za³adowan¹ prochami Hi-
PROBLEMY KRYMINALISTYKI 256/07
3
PRZEK£ADY
niewydajny Universal Clays genero-
wa³ o wiele wiêksze iloœci (ok. 7,6
mg/strza³). Przy takiej kolejnoœci eks-
perymentalnej mo¿na by³o wykryæ
zupe³nie inny stabilizator pochodz¹cy
z poprzednich strza³ów, a tak¿e za-
obserwowaæ wp³yw ró¿nych wydaj-
noœci spalania. W wiêkszoœci przy-
padków w ka¿dym pude³ku wyst¹pi³a
wystarczaj¹ca iloœæ pozosta³oœci, tak
¿e dokonano piêciu niezale¿nych
ustaleñ sk³adu, mierzonych w triplika-
cie. W przypadku pierwszego i dru-
giego strza³u wydajnie spalaj¹cej siê
amunicji Hi-Skor zebrano odpowied-
nio trzy i dwie próbki. Dla zachowania
jednolitej liczby pomiarów, aby uzy-
skaæ ³¹cznie piêtnaœcie pomiarów
z jednego pude³ka, pobrano replikaty
z wyizolowanych próbek.
Pierwsze strza³y oddano z u¿ywa-
nego rewolweru .357 magnum, który
zosta³ wczeœniej wyczyszczony
i przygotowany. Pozosta³oœci Hi-Skor
zebrano po oddaniu piêciu strza³ów
skierowanych w dó³ do pude³ka, któ-
re póŸniej zamykano. Nastêpnie, nie
czyszcz¹c broni, oddawano pojedyn-
cze strza³y z amunicji za³adowanej
Universal Clays do innego zestawu
pude³ek odpowiadaj¹cych pierwsze-
mu, drugiemu, trzeciemu do pi¹tego
oraz szóstemu do dziesi¹tego strza-
³u. Aby uzyskaæ wystarczaj¹c¹ iloœæ
pozosta³oœci, czynnoœæ powtarzano
czterokrotnie. W drugiej fazie ekspe-
rymentów, po strzale z amunicji za³a-
dowanej Universal Clays, nast¹pi³
strza³ z amunicji Hi-Skor.
Wyniki pomiarów w masie prze-
prowadzonych na 2 mg prochu i pró-
bek pozosta³oœci zosta³y przedsta-
wione w tabeli 2. Zbadanie sk³adu
pierwszego strza³u po zmianie amu-
nicji ujawnia jedynie œladow¹ konta-
minacjê z pozosta³oœci po poprzed-
nich strza³ach. W pierwszym ekspe-
rymencie, przy zmianie ze stosunko-
wo wydajnie spalaj¹cego siê prochu
Hi-Skor (stabilizowanego EC) na Uni-
versal Clays (stabilizowanego DPA),
w pierwszym strzale oddanym z no-
wej amunicji ujawniono jedynie nie
daj¹cy siê ustaliæ iloœciowo œlad EC
z Hi-Skor. W drugim i kolejnych strza-
³ach nie wykryto ¿adnej iloœci EC.
W drugim eksperymencie, przy zmia-
nie ze stosunkowo ma³o wydajnie
spalaj¹cego siê prochu Univeral
Clays na Hi-Skor, w pierwszym strza-
le wykryto œladowe, ale daj¹ce siê
ustaliæ iloœciowo œlady DPA, nato-
miast DPA nie wyst¹pi³o przy drugim
i nastêpnych strza³ach. Nawet
w przypadku pierwszego strza³u po-
ziom kontaminacji z poprzednich
strza³ów by³ bardzo niski, wynosi³ bo-
wiem poni¿ej 6% wszystkich wykry-
tych stabilizatorów. Te warunki eks-
perymentalne prawdopodobnie re-
prezentuj¹ najgorszy scenariusz, we-
dle którego, po zastosowaniu amuni-
cji „niewydajnej”, stosowano amuni-
cjê „wydajn¹”.
Autorzy uznali za zasadne obli-
czenie stosunku propelenta NG (P)
do zawartoœci ³¹czonych stabilizato-
rów (S) jako charakterystyczny iden-
tyfikator prochu
20
. Stosunek P/S jest
definiowany jako [NG]/[EC] dla pro-
chów stabilizowanych EC oraz
[NG]/
Tabela 2
Sk³ad i koncentracje wszystkich pozosta³oœci powystrza³owych zabezpieczonych
ze zmienianej amunicji. Koncentracje odpowiadaj¹ wartoœciom œrednim i jednemu
standardowemu odchyleniu œredniej z piêciu niezale¿nych próbek.
£adowanie amunicj¹
Sk³ad
Œrednia koncentracja w mg/g
Pierwsze ³adowanie: Hi-Skor
piêæ strza³ów
NG
EC
259 ± 7
7,4 ± 0,2
Drugie ³adowanie:
Universal Clays
NG
DPA (NnDPA)
EC
36 ± 3,5
4,6 + 0,1 (1,4)
ND*
pierwszy strza³
drugi strza³
NG
DPA (NnDPA)
NG
DPA (NnDPA)
NG
DPA (NnDPA)
42,4 ± 6,5
5,8 ± 0,1 (1,6 ± 0,1)
33 ± 1,9
6,4 ± 0,2 (2,1 ± 0,1)
40,8 ± 3
7,1 ± 0,2 (2,6 ± 0,5)
trzeci-pi¹ty strza³
[DPA] + [NnDPA] w przypadku
prochów stabilizowanych DPA.
Zbiorcze wyniki przedstawiaj¹ce
stosunki P/S znajduj¹ siê na rycinie.
szósty-dziesi¹ty strza³
Pierwsze ³adowanie:
Universal Clays
NG
DPA (NnDPA)
38,6 ± 1,6
6,4 ± 0,9 (1,9 ± 0,1)
piêæ strza³ów
Pomiary prochu w masie/pozosta³oœci
Drugie ³adowanie:
His-Skor pierwszy strza³
NG
DPA
EC
NG
EC
NG
EC
NG
EC
237 ± 7
0,4 ± 0,1
6,5 ± 0,1
255 ± 7
7,3 ± 0,4
272 ± 4
9,3 ± 0,2
258 ± 8
8,9 ± 0,3
Na rycinie, w lewej górnej czêœci
kwadrantu, przedstawiono wyniki
sk³adu masy P/S z pierwszego strza-
³u po zmianie amunicji z Hi-Skor na
Universal Clays (bia³e oznaczenia
w formie diamentu). SzerokoϾ linii
poziomej przedstawia 95% przedzia-
³ów ufnoœci dla pomiarów. Poniewa¿
w strza³ach od drugiego do dziesi¹te-
drugi strza³
trzeci-pi¹ty strza³
szósty-dziesi¹ty strza³
* Niska koncentracja EC (0,01 mg/g) wykryto w jednym powtórzeniu jednej z podpróbek pozosta³oœci
powystrza³owych
4
PROBLEMY KRYMINALISTYKI 256/07
Σ
PRZEK£ADY
Ryc.
strza³ posiada
nieznacznie wy¿-
sz¹ wartoœæ P/S
ni¿ strza³y od dru-
giego do dziesi¹-
tego, chocia¿
z nak³adaj¹cymi
siê przedzia³ami
pewnoœci. Przy
Universal Clays
zaobserwowano,
¿e wyniki pierw-
szego strza³u
zgadzaj¹ siê
z danymi uzyska-
nymi z broni przy-
gotowanej (sp³on-
ka o³owiowa).
W zwi¹zku z tym
uznaje siê, ¿e
ró¿nice w stosun-
ku P/S odnotowa-
ne dla pierwsze-
go i nastêpnych strza³ów z obu typów
amunicji znajduj¹ siê w przedziale
niepewnoœci zwi¹zanym z powtórzo-
nymi strza³ami i analiz¹. W przeci-
wieñstwie do wyników uzyskanych
dla Universal Clays wszystkie sto-
sunki P/S dla pozosta³oœci s¹ wy¿sze
ni¿ w przypadku prochu niewystrzelo-
nego (czarne kó³ko). Wynik ten zga-
dza siê z raportem Reardona i wsp.,
w którym nie zaobserwowano ¿adnej
spójnej tendencji w przypadku po-
równania wartoœci P/S dla niewy-
strzelonego prochu i pozosta³oœci
21
.
czek poddawanych ocenie
22
. Aby
bardziej realistycznie oddaæ warunki
wykonywania prawdziwej ekspertyzy
z OGSR, poddaliœmy ocenie sk³ad
i stosunek P/S indywidualnych cz¹-
steczek pozosta³oœci. W tym celu
z ka¿dego pude³ka zabezpieczono
trzy cz¹steczki, zgodnie z kolejnoœci¹
oddanych strza³ów po zmianie sk³a-
du amunicji, co zosta³o graficznie zo-
brazowane w dolnej czêœci ryciny.
Przedstawiono wyniki z wszystkich
pomiarów cz¹steczek pozosta³oœci
oraz ze strza³ów testowych broni
przygotowanej (sp³onka na bazie o³o-
wiu), czyli ocenie zosta³o poddanych
15 cz¹steczek z ka¿dego typu amuni-
cji. Dane z tych eksperymentów po³¹-
czono z dwóch powodów. Po pierw-
sze, pomiary w masie poszczegól-
nych strza³ów nie da³y wskazania, ¿e
pozosta³oœci z pierwszego strza³u
ró¿ni³y siê statystycznie od kolejnych
strza³ów lub strza³ów oddanych
z broni przygotowanej. Po drugie
ekspert kryminalistyki nie bêdzie dys-
ponowa³ „luksusow¹” sytuacj¹
uwzglêdnienia w badaniach ró¿nego
rodzaju amunicji wykorzystanej
wczeœniej w broni palnej.
W przypadku Universal Clays (dol-
na krzywa z lewej strony) wykres czê-
stotliwoœci wystêpowania cz¹steczek
pozosta³oœci o wartoœci P/S, odzwier-
ciedlaj¹c niejednorodnoœæ w sk³adzie
w tym okreœlonym pojemniku z nie-
wystrzelonym prochem
23
, wykazuje
szerokie rozpowszechnienie warto-
œci. Wyrównana krzywa Gaussa ob-
razuj¹ca te dane jest dobrze wypo-
œrodkowana na tle uœrednionych war-
toœci P/S i wykazuje przedzia³ ufnoœci
podobny do pozosta³oœci z broni
przygotowanej (dane ze sp³onki na
bazie o³owiu). Nale¿y jednak zwróciæ
uwagê na fakt, ¿e jedynie dane dla
13 z 15 cz¹steczek s¹ wpisane w wy-
kres dla Universal Clays. W przypad-
ku dwóch cz¹steczek nie wykryto
NG, a jedynie stabilizator DPA.
Dla amunicji za³adowanej Hi-Skor
(dolna krzywa z prawej strony), za-
kres wartoœci P/S dla 15 cz¹steczek
go nie wykryto ¿adnego stabilizatora
pochodz¹cego z wczeœniej wykorzy-
stanej amunicji, po³¹czono dane dla
tych strza³ów. W przypadku amunicji
Universal Clays pozosta³oœci
z wszystkich eksperymentów mia³y
ni¿szy P/S ni¿ niewystrzelony proch
(czarne oznaczenia), chocia¿
wartoœci niepewnoœci nak³adaj¹ siê
na siebie. Pierwszy strza³ charaktery-
zowa³ siê nieznacznie wy¿szym P/S
ni¿ odnotowano przy kolejnych strza-
³ach, przy czym wartoœci niepewno-
œci znacznie siê pokrywaj¹. Œrednia
z pierwszego strza³u pozostaje po-
nadto w bliskiej relacji z wynikami
uzyskanymi z broni, która by³a przy-
gotowana za pomoc¹ amunicji Uni-
versal Clays (sp³onka
o³owiowa/leader primer). Nale¿y od-
notowaæ, ¿e te pomiary pozosta³oœci
wykazuj¹ wysok¹ wartoœæ niepewno-
œci, która stanowi odzwierciedlenie
niejednorodnoœci niewystrzelonego
prochu.
Wyniki pomiarów w masie, przy
zmianie kolejnoœci strza³u z Universal
Clays na Hi-Skor, zosta³y przedsta-
wione w prawym górnym kwadrancie
na rycinie (bia³e ko³a). Pierwszy
Analiza pojedynczej cz¹steczki
pozosta³oœci
Mimo ¿e ocena cech charaktery-
stycznych masy pozosta³oœci zebra-
nych na podstawie strza³ów odda-
nych z amunicji o zmiennym sk³adzie
jest dobr¹ metod¹ na uzyskanie infor-
macji na temat przeciêtnego zacho-
wania wystrzelonego prochu, nie jest
ona charakterystyczna dla ekspertyz
kryminalistycznych. Taœmy z materia-
³em zabezpieczonym od osoby, która
odda³a strza³ z broni krótkiej zawiera-
j¹ bardzo ograniczon¹ liczbê cz¹ste-
PROBLEMY KRYMINALISTYKI 256/07
5
Plik z chomika:
DanieLonki
Inne pliki z tego folderu:
Podpis elektroniczny - aspekty kryminalistyczne, prawne i informatyczne.pdf
(146 KB)
Identyfikacja mówcy celowo zmiekształcającego wypowiedzi.pdf
(91 KB)
Uwagi metodologiczne o stosowaniu metod statystycznych w badaniach pisma.pdf
(110 KB)
Wartość dowodowa badań osmologicznych.pdf
(108 KB)
Reprodukcja pistoletu Remington Rider Derringer - obliczenie energii kinetycznej oraz ocena rozkładu nispalonych i nadpalonych cząsteczek prochu.pdf
(79 KB)
Inne foldery tego chomika:
2005
2006
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin