Opole 2006-05-20

Mobbing

Zarz dzanie Kadrami

Praca semestralna

II ZIM

Mobbing

Spis tre ci

1 Wst p.................................................................................................................................. 4

2 Wprowadzenie do tematu................................................................................................... 5

3 Par słów o mobbingu. ....................................................................................................... 6

3.1 Warunki sprzyjaj ce zaistnieniu tego zjawiska:......................................................... 7

3.2 Cechy charakterystyczne tego zjawiska:.................................................................... 7

 Tyranizowanie;............................................................................................................... 8

3.3 Przykłady.................................................................................................................... 9

4 Kto jest kim? .................................................................................................................... 10

4.1 „Portret pami ciowy” mobbera ................................................................................ 10

4.1.1 Typologia ......................................................................................................... 11

4.1.2 Silne i słabe strony ........................................................................................... 13

4.2 Działania mobbingowe:............................................................................................ 13

4.3 Szara myszka-czyli kto gra rol kozła ofiarnego?.................................................... 15

4.3.1 Co mo esz zrobi ? ........................................................................................... 16

4.3.2 Skutki (koszty) ................................................................................................. 17

4.4 wiadkowie .............................................................................................................. 18

5 Mobbing w formie zorganizowanej- czyli co, gdzie, jak? ............................................... 18

5.1 Rodzaje................................................................................................................... 18 n

5.2 Procesy (etapy) ......................................................................................................... 19

5.3 Czy to ju mobbing??............................................................................................... 20

6 A wi c jak si broni przed tyrani .................................................................................. 21

6.1 Psychologiczne sposoby obrony przed mobbingiem: .............................................. 21

6.2 Walka z mobbingiem- społeczne i prawne sposoby. ............................................... 24

6.3 Gdzie jeszcze mo na szuka pomocy ...................................................................... 26

7 Zako czenie ..................................................................................................................... 27

8 Literatura: ......................................................................................................................... 29

„Dlaczego w krwawym mozole wprz gni ci w jarzmo tyranów

Orzecie w pocie czół rol i tkacie szaty swych panów?

Czemu to waszych r k praca, wy, um czeni i smutni,

Kosztem sił waszych wzbogaca pij cych krew wasz trutni?

Czemu ku własnej udr ce bro , przez was samych kowan ,

Dajecie w zdradzieckie r ce tchórzliwym panom- tyranom?”

( Shelley „Song to the Men of England”) 1

1

Wst p

Marzymy o yciu w harmonii w ród otaczaj cego dobrobytu i przyja nie

nastawionych ludzi. Jednak e wiat rzeczywisty w mniejszym b d wi kszym stopniu ró ni

si od tego typu pragnie , a zwłaszcza praca zawodowa, daleko odbiegaj ca od idealnego

obrazu. Niepewno i lek przed utrat pracy s czynnikiem skłaniaj cym ludzi (nawet z

wy szym wykształceniem) do godzenia si na wykonywanie pracy, która nie tylko nie daje

satysfakcji, ale jest wr cz szkodliwa.

Mobbing opisywany jest przez rodki masowego przekazu; swoje teorie przedstawiaj

socjolodzy i psycholodzy, powstaj organizacje antymobbingowe, a tak naprawd niewiele

osób wie, czym jest i czym si charakteryzuje zjawisko mobbingu

W niniejszym opracowaniu zostały zaprezentowane w miar syntetyczny sposób,

kluczowe dla praktyki zarz dzania oraz praktyki kadrowej, informacje dotycz ce zjawiska

mobbingu

Oprócz teoretycznego opisu zjawisk mobbingu, chciałam równie przedstawi

podstawowe rodki zapobiegawcze, praktyczne porady, mo liwe do zastosowania w

organizacjach, przedsi biorstwach, instytucjach ró nego typu, jak równie wskazówki

sugeruj ce rozwi zanie problemu.

1

Stanisław Ossowski, O strukturze społecznej., PWN Warszawa 1982, ss. 128-129.

Wprowadzenie do tematu.

„ W połowie lat osiemdziesi tych w krajach Europy Północnej zacz ły

rozpowszechnia si badania nad now form przemocy psychicznej, szerz c si w

rodowisku pracy, a polegaj c na prze ladowaniu jednostki przez inn jednostk lub przez

grup jednostek w celu jej destrukcji lub w celu wyeliminowania jej z kolektywu pracy”. 2 Ten

szczególny rodzaj konfliktu w miejscu pracy nosi miano mobbingu (ang. rzecz. mob -

motłoch, tłum, gawied , mafia; czas.- samos d, rzuca si na kogo , linczowa , zgromadzi

si tłumnie).

W literaturze angloj zycznej to zjawisko okre lane jest równie za pomoc terminów

„ bullying ( zn ca si , dr czy ), ganging up on someone (sprzysi ga si przeciwko komu ),

psychological terror (terror psychiczny) lub harassment ( napastowanie). za w literaturze

francuskiej jak o harcelement moral ( molestowanie moralne) czy harcelement psychologique

( molestowanie psychiczne ).

Okre lan przy pomocy tych terminów agresj psychiczn definiuje si najcz ciej

jako „poddawanie jednostki, obranej przez grup za kozła ofiarnego, systematycznym oraz

stygmatyzuj cym j w opinii grupy destruktywnym działaniom, których celem jest

zniszczenie jej godno ci oraz integralno ci fizycznej i psychicznej. Gdy taka agresja trwa

przez dłu szy okres czasu, prowadzi to pocz tkowo do przej ciowych, nast pnie za do

trwałych konsekwencji dla zdrowia fizycznego i psychicznego ofiary, wywołanych przez

przedłu aj ca si sytuacj stresu. W ród najbardziej typowych objawów mo na wymieni :

niepokój, depresj , stany l kowe, fobie oraz nerwic posttraumayczn , zwan tak e zespołem

stresu pourazowego. Z bada nad ofiarami prze ladowania w kontek cie zawodowym

wynika, e długotrwały mobbing prowadzi do czasowej lub trwałej niezdolno ci do pracy”. 3

Zjawisko to jest destrukcyjne na szerok skal , niejednokrotnie powoduje wzrost

liczby urlopów zdrowotnych, absencji oraz wysoki wska nika rotacji personelu, po rednio

przyczyniaj c si do złej kondycji przedsi biorstwa, a dla petenta oznacza zwolnienie z pracy,

z powodu trwałej niezdolno ci do wykonywania zawodu lub inwalidztwa, przy czym tak e

zostaje upo ledzona jego przydatno zawodowa.

J. Cackowska-Demirian, Molestowanie moralne- perwersja moralna czy patologia społeczna, [online]

uzyskano: 15.05.2006 dost pny w sieci WWW: http://www.psychologia.net.pl/artykul.php?level=99

3

tam e.

2