Socjoterapia - Katarzyna Sawicka.txt

(828 KB) Pobierz
SOCJOTERAPIA
Praca zbiorowa pod redakcj� Katarzyny Sawickiej

CENTRUM METODYCZNE POMOCY PSYCHOLOCICZNO-PEDAGOGICZNEJ
MINISTERSTWA RDUKACJI NARODOWEJ
WARSZAWA 1999
Recenzenci:
dr Wanda Kaczy�ska mgr �ucja Sokorska-Maj
Projekt ok�adki: Katarzyna Potka�ska
ISBN 83-86954264
� Copyright by
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, Warszawa 1998.
Adres wydawcy: 00-644 Warszawa, ul. Polna 46 A
tel/fax (0-22) 825 83 15
e-mail: wydawnictwa@cmppp.edu.pl http://www.cmppp.edu.pl
Wsp�wydawca dodruku: Wydawnictwo Seventh Sea, Warszawa
i        Spis tre�ci
Wst�p   ....................................................      7
I. SOCJOTERAPIA � PROCES I METODA
Katarzyna Sawicka � Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-
-pedagogicznej..........................................      9
Wok� poj�cia socjoterapii   .................................      9
Istota socjoterapii........................................    11
f                    Struktura zaj�� socjoterapeutycznych   ..........................    20
Metody pracy z grup�.....................................    22
Dynamika grupy socjoterapeutycznej   ..........................    26
H. SOCJOTERAPIA DZIECI W M�ODSZYM WIEKU SZKOLNYM
Gra�yna  Chwesiuk  � Program  socjoterapeutyczny  dla uczni�w  klasy
i                   pierwszej z trudno�ciami adaptacyjnymi   ........................    29
Za�o�enia pracy socjoterapeutycznej...........................    29
Charakterystyka grupy terapeutycznej..........................    32
Cele i tre�ci programu   ....................................    34
Scenariusze zaj�� socjoterapeutycznych.........................    36
Pr�ba oceny efekt�w pracy z grup�   ...........................    43
Uwagi ko�cowe.........................................    45
Ma�gorzata Cie�licka � Zaj�cia socjoterapeutyczne jako pomoc w korygowaniu obrazu w�asnej osoby dzieci nie�mia�ych  .................    47
Problematyka obrazu w�asnej osoby...........................    47
Nie�mia�o�� jako zjawisko psychologiczne   . . . . �..................    52
Socjoterapia dzieci nie�mia�ych  ..............................    57
Scenariusze zaj�� socjoterapeutycznych.........................    58
Uwagi o przebiegu realizacji scenariusza........................    68
Podsumowanie..........................................    70
ni. PROGRAMY SOCJOTERAPEUTYCZNE WOKӣ PROBLEMU
Gabriela Sawicka-Kalinowska, Teresa Worobiej � Program interwencyjny dla klasy szkolnej   ...................................    72
Diagnoza grupy.........................................    74
Scenariusz zaj�� diagnostycznych.............................    75
Realizacja zaj�� diagnostycznych.............................    78
Wnioski z zaj�� diagnostycznych.............................    81
Za�o�enia teoretyczne programu interwencyjnego..................    81
Program interwencji korekcyjnej   .............................    85
Realizacja programu......................................    86
Wnioski ko�cowe........................................    96
Scenariusze zaj��........................................    98
Agnieszka Czerwi�ska � �Mo�na inaczej" � program socjoterapeutycz-ny z elementami zabawy, przygody,  turystyki i survivalu dla dzieci
z przejawami nadpobudliwo�ci psychoruchowej..................     107
Charakterystyka dziecka nadpobudliwego   ......................     107
Definicja survivalu......................................     109
Miejsce turystyki z elementami survivalu w socjoterapii dziecka nadpobudliwego ........................................    111
Og�lne uwagi o celach i konstrukcji programu   ..................     112
Realizacja programu.....................................     116
Wnioski z realizacji programu..............................     126
Podsumowanie.........................................     127
Yioletta Po�udniak � Poczucie w�asnej warto�ci � program socjotera-
peutyczny dla m�odzie�y ze szk� �rednich  .....................     129
Poczucie w�asnej warto�ci w literaturze przedmiotu   ...............     129
Og�lna charakterystyka programu socjoterapeutycznego............     132
Realizacja programu.....................................     133
Scenariusze wybranych zaj�� socjoterapeutycznych   ...............     134
Pr�ba oceny efektywno�ci zaj��.............................     141
Wnioski   .............................................     145
Teresa Schlack � �Ma�olat" � program interwencyjno-edukacyjno-profi-
laktyczny dotycz�cy nieletnich os�b nadu�ywaj�cych alkoholu   .......     147
Spo�eczno-kulturowy  i  psychologiczny  kontekst picia  alkoholu  przez
dzieci i m�odzie�.....................................     148
Korzy�ci i straty zwi�zane z piciem alkoholu przez m�odzie�   ........     151
Rozpowszechnienie, intensywno�� i skutki picia alkoholu przez m�odzie�     152
Konstrukcja programu �Ma�olat"   ............................     154
Opis dzia�a� skierowanych do doros�ych.......................    156
Przebieg strategii post�powania z osobami ma�oletnimi.............     156
Scenariusze zaj�� edukacyjno-korekcyjnych z m�odzie��............     158
Za��czniki do scenariuszy zaj��.............................    166
Pierwsza pr�ba realizacji programu   ..........................     181
Druga pr�ba realizacji programu   ............................     183
Podsumowanie.........................................     187
IV. SOCJOTERAPIA W CA�ODOBOWYCH PLAC�WKACH WYCHOWA W-CZO-RESOCJALIZACYJNYCH
El�bieta Potempska � "Nasza grupa" � program terapeutyczny.......     191
Specyfika funkcjonowania dzieci i m�odzie�y w plac�wkach opieki ca�odobowej   ............................................     192
Warunki �ycia wychowank�w plac�wek opieki ca�odobowej � realizacja
potrzeb............................................     193
�
t
Og�lna charakterystyka funkcjonowania psychospo�ecznego dzieci z plac�wek opieki ca�odobowej w por�wnaniu z populacj� �szkoln�" ....     197
Og�lne uwagi o celach i konstrukcji programu �Nasza grupa"........     198
Wskaz�wki metodyczne dotycz�ce konstruowania i prowadzenia zaj�� . .    200
Scenariusze zaj��.......................................    202
Podsumowanie.........................................    212
Bo�ena Dzwonkowska, S�awomir K�pka � Program zaj�� socjoterapeu-tycznych dla m�odzie�y z zak�adu poprawczego o wzmo�onym nadzorze
pedagogicznym   ........................................    213
Specyfika funkcjonowania m�odzie�y w zak�adzie poprawczym.......    213
Og�lne uwagi o celach i konstrukcji programu   ..................    217
Uwagi o realizacji programu   ...............................    223
Uwagi metodyczne......................................    230
Scenariusze zaj��.......................................    233
V. NIETYPOWE ZASTOSOWANIE SOCJOTERAPII
Wanda Chilccka � Socjoterapia w rehabilitacji m�odych pacjent�w szpitala psychiatrycznego   ....................................    238
Charakterystyka i diagnoza grupy............................    239
Cele pracy z grup�......................................    241
Scenariusze zaj�� grupowych...............................    245
Przebieg zaj�� grupowych.................................    246
Uwagi na temat prowadzenia zaj�� grupowych zaprojektowanych z my�l� o m�odych pacjentach psychiatrycznych  ...................    252
Urszula Wojciechowska � Uczenie konstruktywnych form radzenia sobie z napi�ciem i negatywnymi uczuciami u m�odocianych wi�ni�w �ledczych 255
Specyfika funkcjonowania m�odocianych w warunkach izolacji wi�ziennej   255 Charakterystyka grupy oraz za�o�e�, cel�w i struktury programu socjote-
rapeutycznego.......................................    259
Realizacja zaj�� socjoterapeutycznych. Wskaz�wki metodyczne.......    261
Scenariusze zaj�� socjoterapeutycznych   .......................    266
Ankieta do oceny zaj�� socjoterapeutycznych przez uczestnik�w     .....    290
Miros�awa Kisiel � Socjoterapia jako zako�czenie procesu terapii os�b
wsp�uzale�nionych   .....................................    292
Dob�r grupy i jej charakterystyka   ...........................    294
Cele grupy   ...........................................    295
Metody i formy pracy....................................    295
Przebieg pracy grupy   ....................................    296
Scenariusze zaj��.......................................    296
Przebieg zaj��  .........................................    312
Funkcja zabawy w socjoterapii grupy kobiet....................    318
Podsumowanie � ocena efekt�w zaj��........................    321
Bibliografia...............................................    323
Wst�p
Poj�cie socjoterapii coraz cz�ciej pojawia si� w naszej praktyce wychowawczej, zw�aszcza w pracy z dzie�mi i m�odzie�� z zachowaniami problemowymi. Popularno�� tej metody wynika mi�dzy innymi st�d, i� zape�nia ona luk� w sposobach udzielania pomocy psychologicznej dzieciom i m�odzie�y z objawami nieprzystosowania spo�ecznego, dzieciom wychowuj�cym si� w rodzinach problemowych czy dzieciom zachowuj�cym si� k�opotliwie.
Dotychczas pozostawa�y one poza wszelkimi formami pomocy; zazwyczaj nauczyciele i rodzice musieli sobie radzi� sami dop�ty, dop�ki ich dzieci nie znalaz�y si� na drodze wykolejenia przest�pczego i obyczajowego. W�wczas najcz�ciej interweniowa� w trybie karnym lub opieku�czym s�d, kt�ry by� w stanie reagowa� tylko w ramach dost�pnych mu �rodk�w.
Idea socjoterapii rozprzestrzeni�a si� dzi�ki dzia�alno�ci O�rodka Rozwoju Umiej�tno�ci Wychowawczych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego i dzi�ki aktywno�ci Specjalistycznej Poradni Profilaktyczno-Terapeutycznej dla Dzieci i M�odzie�y ze �rodowisk Zagro�onych Alkoholizmem OPTA. Pocz�tkowo stosowano j� w pracy z dzie�mi wywodz�cymi si� z rodzin z problemem alkoholowym, obecnie coraz cz�ciej socj...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin