„Za drzwiami”
Tego wieczora, kiedy jedli kolację, przyniósł go i postawił obok jej talerza. Doris wlepiła weń spojrzenie, przyciskając rękę do ust.
- Boże, a cóż to takiego? – Podniosła na niego roziskrzony wzrok.
- Sama zobacz.
Oddychając pospiesznie, Doris zdarła ostrymi paznokciami wstążkę i papier z kwadratowego opakowania. Larry obserwował, jak podnosi wieczko. Zapalił papierosa i oparł się o ścianę.
- Zegar z kukułką! – wykrzyknęła. – Prawdziwy zegar z kukułką, zupełnie taki jak ten, który należał do mojej matki. – Oglądała zegar ze wszystkich stron. – Zupełnie jak mojej matki, kiedy Pete jeszcze żył. – W jej oczach zalśniły łzy.
- Niemiecka produkcja – oświadczył Larry. Po chwili dodał: - Carl załatwił mi go po cenie hurtowej. Ma znajomości u zegarmistrza. W przeciwnym razie wcale bym go nie... – Urwał.
Doris wydała z siebie krótki, nieartykułowany odgłos.
- To znaczy, w przeciwnym razie wcale nie byłoby mnie na niego stać. – Spochmurniał. – O co ci chodzi? Masz swój zegar czy nie? Czy nie tego chciałaś?
Doris siedziała, trzymając zegar, i przyciskała palce do brązowego drewna.
- No – ponaglił Larry. – Co jest?
Zdumiony ujrzał, jak zrywa się z krzesła i wybiega z zegarem z pokoju.
Potrząsnął głową.
- Nijak nie dogodzisz. One wszystkie takie. Nigdy nie mają dosyć.
Usiadł przy stole i dokończył posiłek.
Zegar z kukułką nie był duży. Jego ręcznie rzeźbioną powierzchnię zdobiły niezliczone nacięcia oraz drobne ornamenty wyryte w miękkim drewnie. Usiadłszy na łóżku, Doris osuszyła oczy i przystąpiła do nakręcania zegara. Ustawiła wskazówki według swojego zegarka. I zaraz przesunęła je na za dwie dziesiąta. Zaniosła zegar na toaletkę i oparła o ścianę.
Następnie usiadła i złożyła ręce na podołku – czekała, aż wraz z wybiciem godziny kukułka opuści swoją kryjówkę.
W tym czasie myślała o Larrym i o tym, co powiedział. I o tym, co sama powiedziała – choć wcale nie czuła się niczemu winna. Ostatecznie nie mogła wysłuchiwać go bez słowa sprzeciwu; niby dlaczego miała dawać sobie dmuchać w kaszę.
Naraz podniosła do oczu chustkę. Dlaczego musiał to powiedzieć, to o cenie hurtowej? Dlaczego musiał wszystko zepsuć? Skoro tak uważał, to w ogóle nie powinien był kupować zegara. Zacisnęła pięści. Jego małostkowość przekraczała wszelkie granice.
Jednak widok tykającego miarowo zegara i karbowanych krawędzi jego drzwiczek napawał ją bezmierną radością. Wewnątrz siedziała kukułka, czekając na moment, kiedy będzie mogła wyjść na zewnątrz. Czy nasłuchiwała, z przechyloną na bok główką, aż bicie zegara da jej znak?
A może pomiędzy jedną godziną z drugą zapada w sen? Tak czy inaczej, zaraz ją zobaczy: wtedy będzie mogła zapytać. I pokaże zegar Bobowi. Spodoba mu się: Bob uwielbiał starocie, nawet stare znaczki czy guziki. Oczywiście to było odrobinę niezręczne, ale na szczęście Larry spędzał masę czasu w swoim biurze. Gdyby tylko Larry nie dzwonił czasami, aby...
Rozległ się szum. Zegar zadrżał i drzwiczki raptownie odskoczyły. Ze środka płynnie wysunęła się kukułka. Zamarła w bezruchu, obrzucając poważnym spojrzeniem kobietę, pokój oraz meble.
Widziały się po raz pierwszy, skonstatowała Doris z pełnym zadowolenia uśmiechem. Wstała i podeszła do niej nieśmiało.
- No dalej – poprosiła. – Czekam.
Kukułka otworzyła dziób. Zaszumiała, po czym kilkakrotnie szybko zakukała. Po chwili namysłu wycofała się do wnętrza zegara. Drzwiczki zatrzasnęły się za nią.
Doris nie posiadała się z zachwytu. Klasnęła w dłonie i zakręciła się dookoła. Kukułka była cudowna, wspaniała! A sposób, w jaki rozejrzała się po pokoju, taksując ją spojrzeniem. Zyskała jej aprobatę; tego była pewna. Naturalnie z wzajemnością, pokochała ptaka od razu. Najzupełniej odpowiadał jej oczekiwaniom.
Doris podeszła do zegara. Pochyliła się nad małymi drzwiami, przysuwając usta do drewna.
- Słyszysz mnie? – szepnęła. – Uważam, że jesteś najcudowniejszą kukułką na świecie. – Umilkła zakłopotana. – Mam nadzieję, że ci się tu spodoba.
Larry nie mógł dojść do ładu z zegarem od samego początku. Doris twierdziła, iż działo się tak dlatego, że nie nakręcał go jak należy, zegar zaś nie lubił być przez cały czas nakręcony zaledwie do połowy. Larry pozostawił więc jej to zadanie; co kwadrans kukułka wyskakiwała na zewnątrz, bezlitośnie rozciągając sprężynę, przez co stale musiał być w pobliżu ktoś, kto powtórnie by ją nakręcił.
Mimo najlepszych starań Doris wielokrotnie o tym zapominała. Wówczas Larry ostentacyjnie rzucał gazetę i podnosił się z miejsca. Następnie szedł do jadalni, gdzie na ścianie nad kominkiem wisiał zegar. Zdejmował go i skrzętnie przyciskając kciukiem drzwiczki, przystępował do nakręcania.
- Dlaczego przyciskasz kciukiem drzwi? – zapytała kiedyś Doris.
- Bo tak trzeba.
Uniosła brwi.
- Na pewno? Zastanawiam się, czy nie chodzi o to, że nie chcesz, aby wyszła, kiedy stoisz tak blisko.
- Niby dlaczego?
- Może się jej boisz.
Larry wybuchnął śmiechem. Umieścił zegar z powrotem na ścianie i ostrożnie oderwał kciuk od drzwiczek. Kiedy Doris odwróciła wzrok, zbadał go uważnie.
Po wewnętrznej stronie wciąż widniało na nim zadrapanie. Za czyją sprawą się tam znalazło?
Pewnego sobotniego ranka, kiedy Larry znajdował się w biurze pochłonięty jakimiś niezmiernie ważnymi rachunkami, na ganek wkroczył Bob Chambers i nacisnął przycisk dzwonka.
Doris właśnie brała szybki prysznic. Wytarła się i narzuciła szlafrok. Otworzyła drzwi i Bob z uśmiechem wszedł do środka.
- Cześć – powiedział, tocząc wokół spojrzeniem.
- Nie ma obawy. Larry jest w biurze.
- To świetnie. – Bob zerknął na widoczne pod szlafrokiem szczupłe nogi Doris. – Jak ładnie dzisiaj wyglądasz.
Roześmiała się.
- Uważaj! Może wcale nie powinnam cię wpuszczać.
Popatrzyli na siebie z mieszaniną lęku i rozbawienia. Bob rzucił pospiesznie:
- Jeśli chcesz, mogę...
- Na litość boską, nie. – Chwyciła go za rękaw.- Tylko odsuń się od drzwi, żebym mogła je zamknąć. ta pani Peters z naprzeciwka, sam wiesz.
Zamknęła drzwi.
- Chcę ci coś pokazać – rzekła. – Jeszcze tego nie widziałeś.
Bob okazał zainteresowanie.
- Jakiś antyk? Czy co?
Ujęła go pod ramię i zaprowadziła do jadalni.
- Spodoba ci się, Bobby. – Przystanęła i otworzyła szeroko oczy. – Mam nadzieję, że tak. Musi; musi ci się spodobać. Tyle dla mnie znaczy – ona tyle dla mnie znaczy.
- Ona? – Bob zmarszczył brwi. – Kto taki?
Doris parsknęła śmiechem.
- Zazdrośnik! Chodź. – Chwilę później stanęli przed zegarem, popatrzyli na niego. – Wyjdzie za kilka minut. Poczekaj, aż ją zobaczysz. Jestem pewna, że się polubicie.
- A co sądzi Larry?
- Nie znoszą się. Czasem kiedy Larry jest w pokoju, ona wcale nie wychodzi. Wtedy Larry się wścieka. Mówi...
- Co mówi?
Doris spuściła oczy.
- Zawsze mówi, że zdarto z niego skórę, nawet mimo faktu, że nabył zegar po cenie hurtowej. – Rozchmurzyła się. – Ale ja wiem, że ona nie wychodzi, bo nie lubi Larry’ego. Kiedy jestem sama, kuka dokładnie co kwadrans, choć właściwie powinna tylko o pełnej godzinie.
Popatrzyła na zegar.
- Do mnie wychodzi, ponieważ chce porozmawiać; ja opowiadam jej rozmaite rzeczy. Pewnie, ze wolałabym zabrać ją na górę do sypialni, ale to nie byłoby w porządku.
Na ganku zabrzmiał odgłos czyichś kroków. Wymienili zlęknione spojrzenia.
Larry, chrząkając, otworzył frontowe drzwi. Postawił swoją walizkę i zdjął kapelusz. Wtedy jego wzrok po raz pierwszy spoczął na Bobie.
- Chambers. A niech mnie diabli. – Zmrużył oczy. – Co ty tutaj robisz? – Wszedł do jadalni. Doris bezradnie otuliła się szlafrokiem i zrobiła krok do tyłu.
- Ja – zaczął Bob. – To znaczy, my... – Urwał, zerkając na Doris. Od strony zegara dobiegł szum. Kukułka hałaśliwie zaczęła oznajmiać godzinę. Larry ruszył w jej kierunku.
- Ucisz to cholerstwo – rzucił. Pogroził zegarowi pięścią. Kukułka zamilkła gwałtownie i wróciła do środka. Drzwi zatrzasnęły się. – Teraz lepiej. – Przeniósł wzrok na stojących w milczeniu Doris i Boba.
- Przyszedłem, aby obejrzeć zegar – odrzekł Bob. – Doris mówiła, że to rzadki okaz, no i...
- Bzdura. Sam go kupiłem. – Larry natarł na niego. – Wynoś się stąd. – Popatrzył na Doris. – Ty również. I zabieraj ten swój zegar.
Umilkł, trąc ręką podbródek.
- Albo nie. Zegar zostanie tutaj. Należy do mnie; zapłaciłem za niego.
W ciągu kilku tygodni, które nastąpiły po odejściu Doris, jego stosunki z zegarem zaostrzyły się jeszcze bardziej. Przede wszystkim kukułka przez większość czasu nie wychylała dzioba ze środka, niekiedy nawet o dwunastej, kiedy teoretycznie powinna być najbardziej zajęta. A gdy wreszcie postanowiła wyjść, kukała raz bądź dwa razy, nigdy nie przestrzegając właściwej godziny. Poza tym w jej głosie dźwięczała ponura, niezachęcająca nuta, zgrzytliwy odgłos, który napawał Larry’ego niepokojem i odrobiną złości.
Jednak pamiętał o nakręcaniu zegara, gdyż panująca w domu cisza, nie zmącona niczyim tupotem, paplaniną czy stukaniem upuszczanych na podłogę przedmiotów, działała mu na nerwy. Uspokajał go nawet miarowy szum zegara.
Lecz nie znosił kukułki. I czasami do niej mówił.
- Słuchaj – powiedział pewnego wieczora do zamkniętych drzwiczek. – Wiem, że mnie słyszysz. Powinienem oddać cię Niemcom – do Szwarcwaldu. – Chodził tam i z powrotem. – ciekawe, co robią w tej chwili tamci dwoje. Ten młody punk ze swoimi książkami i antykami. Mężczyzna nie powinien interesować się antykami; to dobre dla kobiet.
Zacisnął zęby.
- Nie mam racji?
Zegar milczał. Larry stanął na wprost niego.
- Nie mam racji? – powtórzył z naciskiem. – Czy nie masz nic do powiedzenia?
Popatrzył na tarczę zegara. Dochodziła jedenasta.
- Dobrze. Poczekam do jedenastej. Wtedy posłuchamy, co masz do powiedzenia. Od kiedy odeszła, nie jesteś zbyt rozmowna. – Uśmiechnął się krzywo. – A może bez niej ci się tu nie podoba. – Sposępniał. – Tak czy inaczej, zapłaciłem za ciebie i masz wychodzić bez względu na to, czy tego chcesz, czy nie. Słyszałaś?
W oddali, na skraju miasta, zegar na wieży sennie wybił jedenastą. Ale drzwiczki ani drgnęły. Upłynęła minuta, a kukułka nie dała znaku życia. Trwała gdzieś w głębi zegara, za swoimi drzwiami, daleka i milcząca.
- Doskonale, jak sobie chcesz – mruknął Larry, wykrzywiając usta. – Ale to nie w porządku. To twój obowiązek. Wszyscy nie raz robimy to, czego nie lubimy.
Powlókł się do kuchni i otworzył wielką, błyszczącą lodówkę. Nie przestając myśleć o zegarze, nalał sobie drinka.
Nie ulegało wątpliwości, że kukułka powinna wyjść, nieważne, czy jest Doris, czy jej nie ma. Od początku przypadły sobie do gustu. I niezmiernie się lubiły. Przypuszczalnie polubiła również Boba – pewnie przyjrzała mu się wystarczająco dobrze, aby móc go poznać. Byłoby im wszystkim dobrze ze sobą – Bobowi, Doris oraz kukułce.
Larry dopił drinka. Otworzył szufladę pod zlewem i wyjął z niej młotek. Ostrożnie zaniósł go do jadalni. Od strony wiszącego na ścianie zegara dochodziło spokojne tykanie.
- Zobacz – powiedział, wymachując młotkiem. – Widzisz, co tu mam? Wiesz, co mam zamiar z tym zrobić? Najpierw porachuję się z tobą. – Uśmiechnął się. – Wszyscy troje jesteście niezłymi ptaszkami.
Pokój odpowiedział mu ciszą.
- Wychodzisz? Czy sam mam cię wydostać?
Zegar wydał z siebie lekki, brzęczący odgłos.
- Słyszę cię. Przez ostatnie trzy tygodnie nazbierało ci się sporo rzeczy do powiedzenia. Jak sądzę, jesteś mi winien...
Drzwi otworzyły się. Ze środka wypadła kukułka, celując wprost w niego. W tym czasie Larry ze zmarszczonymi brwiami w zamyśleniu spoglądał na podłogę. Podniósł wzrok i ptak dziobnął go prosto w oko.
Runął na dół razem z młotkiem i krzesłem i z ogłuszającym łomotem uderzył o podłogę. Kukułka przez chwilę trwała bez ruchu ze sztywno wyprężonym ciałem. Następnie ponownie schroniła się w zaciszu zegara. Drzwi za nią się zamknęły.
Mężczyzna leżał rozciągnięty groteskowo na podłodze, z przekrzywioną na bok głową. W pokoju panował całkowity bezruch. Oprócz tykania zegara ciszy nie mącił żaden dźwięk.
- Rozumiem – odrzekła Doris z twarzą ściągniętą napięciem. Bob uspokajającym gestem otoczył ją ramieniem.
- Doktorze – powiedział Bob. – Czy mógłbym pana o coś zapytać?
- Naturalnie – odparł lekarz.
- Czy rzeczywiście tak łatwo skręcić sobie kark, spadając z tak niedużego krzesła? Wysokość wcale nie była znaczna. Zastanawiam się, czy to istotnie był wypadek. Czy istnieje prawdopodobieństwo, aby...
- Samobójstwo? – Lekarz poskrobał się w podbródek. – Nigdy nie słyszałem, aby ktokolwiek popełnił samobójstwo w taki sposób. Jestem całkowicie przekonany, że to był wypadek.
- Nie miałem na myśli samobójstwa – mruknął pod nosem Bob, zerkając na zegar ścienny. – Miałem na myśli coś innego.
Ale nikt go nie usłyszał.
oki9013