Libera Antoni - Madame.pdf - Libera - Ruk79

Wydawnictwo Znak rozstrzyga ogłoszony w 1997 r. konkurs na powieść lub zbiór opowiadań.

Zostały nagrodzone prace następujących autorów:

Madame Antoniego Libery – I nagroda

Kuracja Jacka Głębskiego – II nagroda

Słowa obcego Bronisława Świderskiego – II nagroda

Prace oceniało jury w składzie:

Czesław Apiecionek, Jan Błoński (przewodniczący), Paweł Huelle, Jerzy Jarzębski, Olga

Tokarczuk.

Wszystkie nagrodzone książki zostały opublikowane.

Konkurs, którego pierwszą edycję obecnie zamknęliśmy, będzie cyklicznie organizowany przez

nasze wydawnictwo. Zapraszamy do udziału w nim wszystkich zainteresowanych publikacją

swojej powieści w Znaku.

ANTONI LIBERA (ur. 1949) ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim. Od lat zajmuje

się twórczością Samuela Becketta, przekładając ją na polski i wystawiając w teatrze w kraju i

za granicą. Jego pierwsza powieść jest ironicznym „portretem artysty z czasów młodości” na

tle peerelowskiej rzeczywistości schyłku lat sześćdziesiątych. Narrator opowiada o swoich

„latach nauki” i o fascynacji starszą od niego, piękną, tajemniczą kobietą. Jest to zarazem

opowieść o potrzebie marzenia, o wierze w siłę Słowa i o naturze mitu.

„Zajrzałam do Madame o czwartej po południu. Nad ranem byłam już po lekturze całości. Od

tej książki nie można się oderwać!.

Małgorzata Musierowa

Madame... to pierwsza od niepamiętnych czasów powieść, którą czytałem płonąc naiwną

ciekawością...

co będzie dalej?”

Tomasz Burej

„Madame... ma niemałe szansę, aby w polskiej prozie stać sil trwałym i ważnym punktem

odniesienia.”

Zbigniew Mentze

„Jestem urzeczony nie tylko sprawnością pióra, lecz przede wszystkim wyobraźnią literacką i

umiejętnością zbudowania niezwykłego klimatu emocjonalnego. Czytanie takich książek to

przyjemność, przyjemność, przyjemność..

Andrzej Rostocki

„Sensacja w Polsce... rzecz znakomicie napisana i zmuszająca do myślenia. Można ją czytać

naraz jako thriller, fascynująca historię miłosną, a także jako komiczną powieść politycznej i

społeczną satyrę. Spełniając bardzo wysokie standardy artystyczne, daje głęboki wgląd w

rozmaite dziedziny i sprawy - od psychologii wieku młodzieńczego po ideologiczną klęskę

komunizmu..

Stanisław Barańczak (o wydaniu amerykańskim)

Powieść nominowana do Nagrody Nike’99 i uhonorowana Nagrodą im. Andrzeja Kijowskiego

(1999). Ukazała się w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii (Farrar, Straus & Giroux) i na

Węgrzech (Europa), a obecnie tłumaczona jest na kolejne języki, m.in. na niemiecki, włoski,

hiszpański i szwedzki. W Polsce stała się już bestsellerem.

antoni libera

madame

wydanie drugie

przejrzane

wydawnictwo

znak

kraków

2001

Opracowanie graficzne Witold Siemaszkiewicz

Zdjęcie Autora na okładce: Fot. Dorys

Redakcja

Agnieszka Kołakowska

Korekta

Małgorzata Biernacka

Barbara Poźniakowa

Łamanie

Piotr Poniedziałek

Fundator nagród w konkursie Wydawnictwa Znak

BankBPH

Bank, który myśli o Tobie

Patronat prasowy

Zamówienia: DZIAŁ HANDLOWY

30-105 Kraków, ul. Kościuszki 37

Bezpłatna infolinia: 0800-130-082

Zapraszamy też do naszej księgarni internetowej: www.znak.com.pl

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2001. Wydanie III, dodruk. Druk: Drukarnia

Wydawnictw Naukowych, ul. Żwirki 2, Łódź.

Nie mów: Jak to jest, że dni dawne

były lepsze niż te co są teraz?

Bo nie z mądrości zapytujesz o to.

Eklezjasta,7, 10

Romansopisarz powinien dążyć nie do tego, by opisywać wielkie wydarzenia,

lecz by małe czynić interesującymi.

Arthur Schopenhauer

ROZDZIAŁ PIERWSZY

Dawniej to były czasy!

Przez wiele lat nie opuszczało mnie wrażenie, że urodziłem się za późno. Ciekawe czasy,

niezwykłe wydarzenia, fenomenalne jednostki - wszystko to, w moim odczuciu, należało do

przeszłości i raz na zawsze się skończyło.

W okresie mojego najwcześniejszego dzieciństwa, w latach pięćdziesiątych, „wielkimi

epokami” były dla mnie, przede wszystkim, czasy niedawnej wojny, a także - poprzedzające je

lata trzydzieste. Te pierwsze jawiły mi się jako wiek heroicznych, wręcz tytanicznych zmagań,

w których ważyły się losy świata, drugie zaś jako złoty wiek wolności i beztroski, gdy świat,

jakby opromieniony łagodnym światłem zachodzącego słońca, pławił się w rozkoszach i

niewinnych szaleństwach.

Później, gdzieś z początkiem lat sześćdziesiątych, kolejną „wielką epoką” stał się dla mnie,

niespodzianie, dopiero co miniony okres stalinowski, w którym żyłem już wprawdzie, lecz

byłem zbyt mały, by świadomie doświadczyć jego złowrogiej potęgi. Oczywiście, doskonale

zdawałem sobie sprawę, że - podobnie jak wojna - był to okres koszmarny, czas jakiegoś

zbiorowego obłędu, upadku i zbrodni, niemniej, właśnie przez tę skrajność, kazał się on

widzieć jako czas wyjątkowy, zgoła niesamowity. I było mi osobliwie żal, że ledwo się o niego

otarłem, że nie zdążyłem się weń zagłębić, skazany na perspektywę dziecinnego wózka,

pokoju czy ogródka na peryferiach miasta. Z najdzikszych orgii i rzezi, uprawianych i doko-

nywanych przez ówczesną władzę, z szaleńczych i opętańczych transów, w które popadało

tysiące ludzi, z całego tego gigantycznego zgiełku, wrzawy i majaczenia na jawie dochodziły

mnie zaledwie niewyraźne echa, których sensu najzupełniej nie pojmowałem.

Moje poczucie spóźnienia dawało o sobie znać w najprzeróżniejszych kontekstach i

wymiarach. Nie ograniczało się tylko do sfery dziejowej, pojawiało się również przy innych

okazjach, w skalach o wiele mniejszych, wręcz miniaturowych.

Oto rozpoczynam naukę gry na fortepianie. Moją nauczycielką jest starsza, dystyngowana

pani z ziemiańskiej rodziny, po studiach pianistycznych w Paryżu, Londynie i Wiedniu jeszcze

w latach dwudziestych. I już od pierwszej lekcji zaczynam wysłuchiwać, jak to kiedyś było

wspaniale, a teraz jest beznadziejnie - jakie były talenty i jacy mistrzowie, jak szybko się

uczono i rozkoszowano muzyką.

- Bach, Beethoven, Schubert, a nade wszystko Mozart, ten istny cud natury, wcielona

doskonałość, zapewne postać Boga! Dzień, w którym przyszedł na świat, winien być czczony

na równi z narodzinami Chrystusa! Zapamiętaj to sobie: dwudziesty siódmy stycznia tysiąc

siedemset pięćdziesiątego szóstego. Teraz nie ma już takich geniuszy. W ogóle teraz

muzyka... Ech, co tu wiele mówić! Nicość, pustynia, ugór!

Albo inny przykład. Interesują mnie szachy. Po kilku latach samodzielnych praktyk w domu

zapisuję się do klubu, żeby rozwinąć swoje umiejętności. Instruktor, zdegradowany

przedwojenny inteligent, nie stroniący obecnie od kieliszka, ćwiczy z nami - kilkuosobową

grupką młodocianych adeptów - rozmaite debiuty i końcówki, i pokazuje, „jak się gra” taką to a

taką partię. Wtem, po wykonaniu jakiegoś posunięcia, przerywa pokaz - a zdarza się to dość

często - i zadaje pytanie:

- Wiecie, kto wymyślił ten ruch? Kto pierwszy raz zagrał w ten sposób? Naturalnie nikt nie wie,

a naszemu instruktorowi o nic innego nie

chodzi. Przystępuje więc do tak zwanej ogólnokształcącej dygresji:

- Capablanca. W 1925 roku, na turnieju w Londynie. Mam nadzieję, że wiecie, kto to był

Capablanca...

- No... mistrz - bąka ktoś z nas.

- Mistrz! -wyśmiewa tę mizerną odpowiedź nasz instruktor-mistrzem to i ja jestem. To był

ARCY-mistrz! Geniusz! Jeden z największych szachistów, jakich nosiła ta ziemia. Wirtuoz gry

pozycyjnej! Teraz nie ma już takich szachistów. Nie ma takich turniejów. W ogóle szachy

zeszły na psy.

- No a Botwinnik, Petrosjan, Tal? - próbuje ktoś oponować, wymieniając aktualne w owym

czasie sławy sowieckie.

Na twarzy naszego instruktora pojawia się grymas niewymownej dezaprobaty, po czym

popada on w posępną zadumę.

- Nie, nie - mówi wreszcie krzywiąc się z niesmakiem, który graniczy ze wstrętem - to nie to! To

nie ma nic wspólnego z tym, jak kiedyś grywano w szachy i kim kiedyś byli szachiści. Lasker,

Alechin, Reti, o, to byli giganci, tytani, obdarzeni prawdziwą iskrą bożą. Kapryśni, spontaniczni,

pełni polotu, dowcipu. Renesansowe typy! I szachy rzeczywiście były królewską grą! A teraz...

Ech, szkoda gadać! Zawody nakręconych robotów.

I jeszcze inna dziedzina: góry, wycieczki górskie. Mam może trzynaście lat i pewien przyjaciel

rodziców, alpinista starej daty, zabiera mnie ze sobą w Tatry, na prawdziwą górską wyprawę.

Bywałem już wcześniej w Zakopanem, lecz moje turystyczne doświadczenie ogranicza się

ledwie do mieszkania w wygodnych letniskowych pensjonatach i spacerowania ścieżkami dla

„ceprów” po dolinach i halach. Tym razem mam mieszkać w prawdziwym schronisku i iść w

prawdziwe góry. Istotnie, lądujemy z moim wytrawnym przewodnikiem w samym sercu Tatr, w

jednym ze znanych, a nawet legendarnych ośrodków PTTK. Śpimy nieźle: w zarezerwowanej

przezornie - z odpowiednim wyprzedzeniem - „dwójce”. Znacznie gorzej jest już jednak z

jedzeniem: czekamy na posiłki w tasiemcowych kolejkach. To samo powtarza się przy

korzystaniu z urządzeń sanitarnych. Wreszcie, pokonawszy te wszystkie przeszkody i

niedogodności, wyruszamy na upragniony szlak - na spotkanie z mityczną przestrzenią i maje-

statem milczących masywów. Lecz oto upragnioną ciszę i pustkę coraz to zakłóca jakaś

rozkrzyczana i rozbrykana wycieczka szkolna, a kontemplację otchłani, otwierającej się na

szczytach i turniach, udaremniają śpiewy i harce zorganizowanych grup turystycznych z rajdu

„szlakiem Lenina”. I mój wytrawny przewodnik - w starym, ciemnozielonym skafandrze, w

brązowych spodniach z grubego sztruksu o nogawkach sięgających nieco poniżej kolan i tam

ściągniętych specjalnymi paskami, w wełnianych skarpetach w kratę ściśle opasujących łydki i

w schodzonych, lecz dobrze zachowanych, francuskich wibramach, przysiadłszy z fasonem na

skale, zaczyna z goryczą w te słowa:

Libera Antoni - Madame.pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: