Wymienić najważniejsze gatunki ropy naftowej.
1.parafinowa (skład: związki parafinowe ponad 75%)
2.naftenowa (skład: związki naftenowe ponad 70%)
3.aromatyczna (skład: związki aromatyczne ponad 50%)
4.asfaltowa (żywice i asfalty ponad 60%)
5.parafinowo-naftenowa (parafiny 70%, zw. Naftenowe 20%)
6.parafinowo-naftenowo-aromatyczna (zawartość porówno%)
7.naftenowo-aromatyczna(zw. Naftenowe 35%,aromatyczne 35%)
8.naftenowo-aromatyczno-asfaltowa(po 25%)
9.aromatyczno-asfaltowa(aromatyczne 35%, asfalty 35%)
Na czym polega przerób zachowawczy i destrukcyjny ropy naftowej-podać przykłady.
Przerób zachowawczy ropy naftowej polega na rozdzieleniu ropy na grupy składników (frakcji) bez udziału przemian chemicznych. Przykładem przerobu zachowawczego jest destylacja i rafinacja następująca po wcześniejszym wstępnym oczyszczeniu ropy naftowej. Destylacja polega na: podgrzaniu ropy do temp. 300-350°C w piecu rurowym doprowadzając ją do mieszaniny cieczy i gazu, a następnie mieszaninę tą wprowadza się atmosferycznej kolumny destylacyjnej, w której zachodzi rozdzielenie węglowodorów w zależności od ich temperatur wrzenia wzdłuż wysokości kolumny, po czym od góry idąc uzyskuje się po skropleniu w skraplaczach frakcje lekkie na najwyższych „półkach” kolumny, aż do najcięższych pozostałościowych na samym dole kolumny.
Przerób destrukcyjny ropy naftowej polega na rozkładzie produktów naftowych przy podwyższonej temp. I ciśnieniu. Celem tego procesu jest przerobienie cięższych frakcji podestylacyjnych na porządane w większej ilości benzyny i lekkie oleje napędowe. Rozbija się długie łańcuch węglowodorowe na krótsze działając na nie temp. i ciśnieniem, wyodrębniając lżejsze produkty naftowe. Przykładem przerobu destrukcyjnego (rozkładowego) jest kraking, który służy w szczególności otrzymywaniu benzyny, oleju napędowego i oleju opałowego. Schemat postępowania jest podobny jak i w destylacji zachowawczej, różni się jedynie zastosowaniem katalizatora, który powoduje katalityczny rozpad wyższych węglowodorów na węglowodory o mniejszej liczbie atomów węgla. Krakowanie -- surowiec wyjściowy -- separator -- komora reakcyjna -- kolumna frakcjonująca -- powstaje benzyna, ON, olej opałowy.
Wymienić główne instalacje bloku olejowego w rafinacji ropy naftowej.
Instalacja destylacji próżniowej instalacja odasfaltowania propanem inst. ekstrakcji furfuroden, instalacje destylacyjne, instalacje odparofinowania rozpuszczalnikowego, instalacje hydrorafinacji w celu usunięcia H2O, H2S, instalacje blendingu (mieszanie olejów z dodatkami)
Wyjaśnić symbole w oznaczeniach następujących paliw.
ISO-F-DMX =klasyfikacja ISO(international organizanitian for standarization) międzynarodowa organizacji do spraw standaryzacji, F – fuel, DMX – ciężki olej napędowy do silników nieokrętowych (zastosowanie w zespołach prądotwórczych poza siłownią okrętową) w pompach p.poż., w silnikach szalup okrętowych itp.(gorzsy olej napędowy – Diesel)
ISO-F-DMC=DMC – ciężki olej napędowy do okrętowych silników wolnoobrotowych. Paliwa typu DM... są to paliwa destylacyjne.
ISO-F-RMA=RMA – są to paliwa pozostałościowe o górnej granicy lepkości kinematycznej 10
ISO-F-RMD=RMD sa to paliwa pozostałościowe o górnej granicy lepkości kinematycznej 10,jednakże ma większą gęstość niż RMA oraz większą pozostałość po koksowaniu.
Wymienić metody otrzymywania paliw syntetycznych (przykłady).
Mamy dwie metody otrzymywania benzyny syntetycznej:
1.upłynnienie węgla
--benzyna, oleje itp.
nC-pył węglowy,mazut-lepiszcze,CnH2n+2-syntetyczna ropa
1tona węgla—600kg benzyny o wysokiej liczbie oktanowej
2.uwodornienie gazu wodnego (syntezowego)
Wymienić parametry fizykochemiczne charakteryzujące jakość paliw okrętowych.
a.gęstość [kg/m3](max)
b.lepkość kinematyczna w temp.100°C lub IFO(50°C)[mm2/s]
c.temperatura zapłonu w tyglu zamkniętym[°C](min)
d.temp. płynięcia [°C](dla paliwa letniego lub zimowego)(max)
e.temp. mętnienia
f.pozostałść po koksowaniu[%](max)
g.pozostalośc po spopieleniu[%](max)
h.zawartość cial stałych obcych[%](max)
i.zawartość wody[%](max)
j.liczba cetanowa[%](max)
k.zawartość siarki[%](max)
l.zawartość wanadu[ppm[(max)
Co to są dodatki dyspergująco-myjące, podać cel ich stosowania do olejow silnikowych.
Sa to dodatki alkaliczne stosowane przez danych producentów w olejach smarowych okreslane przez TBN danego oleju [mgKOH/g]
i mają za zadanie utrzymywać lub poprawiać dane właściwości oleju takie jak:
-płynięcie oleju (decydują o tym dyspergatory)
-TBN oleju (decydują o tym dyspergatory, i detergenty)
-przeciwdziałają korozji (detergenty i dyspergatory oraz dodatki antyrdzenne i anty korozyjne)
Podać kryteria i zasady klasyfikacji lepkościowej okrętowych olejów silnikowych.
Kryteria i zasady klasyfikacji lepkościowej zależą od typu danego oleju i możliwości jego zastosowania oraz od instytucji nadającej daną klasę lepkości to: SAE(Amerykańskie Stowarzyszenie Inżynierów samochodowych), API(Amerykański instytut naftowy
Typy olejów silnikowych:
1.obiegowe oleje silnikowe SAE30(silniki wodzikowe) lub SAE40(silniki bezwodzikowe) w zależności od typu silnika
2.oleje cylindrowe SAE50-70-mają dużo większą lepkość od olejów obiegowych gdyż podlegają innym obciążeniom, oleje te nie cyrkulują tak jak obiegowe, olej ten się upala albo ścieka do zbiornika ściekowego. Oleje obiegowe-nieustannie cyrkulują oczyszczając i smarując skrzynię korbową silnika spalinowego. Sa okresowo filtrowane w silniku spalinowym bezwodzikowym, filtrowane w sposób ciągły do wodzikowych. Klasyfikacja SAE to klasyfikacja lepkościowa a API jakościowa. Oleje smarowe ze względu na lepkość dzieli się na:
-oleje lekkie(lepkość podawana przy 20°C)
-oleje średnie(przy 50°C)
-oleje ciężkie(przy100°C)
Na czym polega klasyfikacja jakościowa okrętowych olejow silnikowych.
Jest to klasyfikacja olejów silnikowych opracowana przez API (mówiąca o charakterze uszlachetniających dodatków dodanych lub nie do olejów smarowych). Stara klasyfikacja dzieliła oleje na trzy typy:
-oleje zwykłe(RT)-regular type-bez dodatków polepszających właściwości oleju
-oleje graniowe(premium type)-dodatki polepszające jedynie niektóre właściwości oleju
-oleje do ciężkich warunków pracy HD (heavy duty) są to oleje ulepszone z dodatkami polepszającymi smarność, zmniejszającymi powstawanie osadów, neutralizującymi kwasy(ze spalania paliw o dużej zawartości siarki). Dokładniejsza klasyfikacja olejów smarowych powstała później nadając danym typom olejów dane oznaczenia literowe: klasy M-oleje do silników gaźnikowych(iskrowych), klasy D-oleje do silników wysokoprężnych (z samozapłonem), klasy MM-średnie warunki pracy (M), klasy ML lekkie warunki pracy(L), klasy MS twarde warunki pracy(S). Klasa D dzieli się na DG są to oleje do silników spalinowych pracujących przy równomiernym obciążeniu, również z przerwami(diesel), ilość siarki w paliwie nie przekracza 0,5%, oraz dzieli się na DS. są to oleje pracujących w ciężkich warunkach pracy związanymi z dużymi obciążeniami cieplnymi oraz spalaniem paliw o dużej zawartości siarki.
Wyjaśnić symbole w oznaczeniach następujących okrętowych olejow silnikowych.
MARINOL RG2040-MARINOL jest to nazwa RG-Rafineria Gdańska, 20-TBN[mgKOH/g], 40 klasyfikacja lepkościowa SAE 40
Castrol MXD403, 40-TBN, 3 jest to SAE=30, MXD-typ
Atlantic Marine D4005,40- SAE40, 5-TBN
Mobilgard 412, 4-SAE40, 12-TBN
Wyjaśnić co to jest rezerwa alkaliczna oleju, podać zakres TBN dla olejow obiegowych silnikow spalinowych wodzikowych, bezwodzikowych oraz olejów cylindrowych.
Rezerwa alkaliczna określa graniczna ilość (min lub max) stosowanych dodatków alkalicznych w oleju, która to ilość decyduje o właściwościach fizykochemicznych oleju oraz optymalną pracę mechanizmu smarowanego przez dany olej. Zakres wartości TBN:
-oleje obiegowe: silniki wodzikowe 5-10 TBN [mgKOH/g], silniki bezwodzikowe 8-40TBN[mgKOH/g]
-oleje cylindrowe: 50-80,max100(TBN)
Jaką wartość TBN winien mieć olej stosowany w silniku, w którym spala się paliwo zawartości siarki w zakresie 2-5%.
Olej ten powinien mieć TBN w zakresie 30-40 2%<S<5%
Dla innych zawartości siarki TBN 25-30 2%³S³1%, od 12-15TBN S<1%.
marcin0732