Chemia_nieorganiczna.doc

(143 KB) Pobierz
Chemia nieorganiczna

Chemia nieorganiczna

 

 

Białka

Woda

Wodorotlenki

Odmiany alotropowe węgla

Estry

Węglowodory

Tlenki

Wodorki

Kwasy

Reakcje

Tlen

Tłuszcze

Sole

 

Białka

Białka to podstawowe substancje wchodzące w skład wszystkich żywych organizmów, są to zw. wielkocząsteczkowe, które mają różny skład aminokwasowy.

 

W skład wszystkich białek wchodzą:

Węgiel, wodór, tlen, azot, niektóre zawierają fosfor, metale lub siarkę. Właściwości białek to zw. wrażliwe na działanie czynników chemicznych oraz temp. ulegają one ścinaniu (denaturacji) pod wpływem: kwasu, alkoholi, wodorotlenków, soli metali ciężkich, podwyższonej temp. Proces taki zachodzi również w organizmie człowieka, dlatego należy zachować ostrożność przy pracy z podanymi substancjami, niektóre białka rozpuszczają się w wodzie tworząc roztwory koloidowe tzw. zole np. białko kurze Zol przechodzi w Fel.

Funkcje białek w organizmach:

 

-jest budulcem - spełnia role immunologiczno tzn. odpowiada za odporność organizmu. - Reguluje procesy życiowe zachodzące w procesach żywych (enzymy, hormony)

-białka mięśni odpowiadają za pracę mięśni - spełnia role izolatora np. włosy u człowieka, sierść u zwierząt

Podział; białek ze względu na budowę:

 

Niektóre biała wyłącznie zbudowane są z aminokwasów są to białka proste (proteiny) zaliczamy do nich: -białka rozpuszczalne w wodzie (albuminy) np. surowica krwi, białko kurze - białka nierozpuszczalne w wodzie globuliny np. białka zawarte w mleku i nasiona roślin

Białka, które oprócz aminokwasów zawierają inne stadniki są to białka złożone (proteidy). Zaliczamy do nich - fosforoproteidy; zawierają zw. fosforu n p. kazeina mleka - chromoproteidy zawierają substancje barwne np. hemoglobina krwi - Nukleoproteidy zawierają kwasy nukleinowe n p. kwas DNA

 

Człowiek niema zdolności syntezowania białka z pierwiastków, dlatego musi je spożywać w pokarmie. Najlepszym pokarmem zawierającym wszystkie niezbędne aminokwasy wystarczające ilości są tzw. białka pełnowartościowe np. mięso i jego przetwory -ryby -nabiał Białka częściowo niepełnowartościowe to takie, które zawierają zbyt mało ilość niezbędnych aminokwasów zaliczmy do nich. kaszę przetwory zbożowe. Białka niepełnowartościowe nie zawierają wszystkich niezbędnych aminokwasów.

 

Woda

Rodzaje wód występujących w przyrodzie

-woda morska -woda rzeczna –woda podziemna. Wody naturalne stykając się z podłożem powoduje, że niektóre zw. zawarte w nim ulegają rozpadowi.

Sole wapnia i magnezu rozpuszczone w wodzie powodują jej twardość

Rodzaje twardości wody: przemijająca - wodorowęglany wapnia i magnezu

Ca(HCO3)2 wodorowęglan wapnia Mg(HCO3)2

Wodorowęglan magnezu Są nietrwałe podczas gotowania wody, ulegają rozkładowi. Wydzielają się osady, które tworzą tzw. kamień kotłowy

Ca(HCO3)2(temp), Co3+H2O+CO2

Mg(HCO3)2(temp) Mg(OH)2+2CO2

 

 

Kamień kotłowy wytwarza się podczas gotowania wody w czajniku, na grzałkach, kotłach i rurach CO to zjawisko szkodliwe dlatego woda stosowana do celów przemysłowych powinna być zmiękczona

 

Twardość stała (Nie można jej usunąć poprzez gotowanie wody) powodowana jest przez chlorki, siarczany, wapnia, i magnezu. Związki te usuwa się podczas tzw. Demineralizacji wody.

 

Woda destylowana woda całkowicie pozbawiona substancji chem. Metody usuwania twardości wody

 

a) na skale przemysłowo stosuję się zmiękczania wody przy użyciu tzw. "mleka wapiennego" Jest roztwór wodorotlenku wapnia który z jonami wapnia i magnezu tworzy nierozpuszczalne osady. Wytwarzane osady tworzą kamień kotłowy.

b) do usuwania twardości stałej stosuje się węglan sodu (soda)

Na2CO3

c) Metoda wymieniaczy jonowych tzw. Jonitów.

 

 

Woda jako Rozpuszczalnik, Rodzaje Roztworów

Rozpuszczalność substancji w wodzie Woda jest dobrym rozpuszczalnikiem substancji o różnym stanie skupienia. Rozpuszczalność ciał stałych w wodzie rośnie ze wzrostem temp. Rozpuszczalność gazów w wodzie maleje ze wzrostem temp. a rośnie ze wzrostem ciśnienia. Zależność pomiędzy temp. a rozpuszczalnością subst. przedstawiają tzw. krzywe rozpuszczalności. Rozpuszczalność danej subst. oznacza maksymalną liczbę gramów jak może rozpuścić się określonej temp. w 100g wody. Rodzaje Roztworów Zawartość subst. rozpuszczanej w roztworze określa się przy pomocy stężeń roztworu. W zależności od ilości subst. rozpuszczanej. Wyróżniamy kilka rodzajów roztworów: R. nienasycony -... w którym w określonej temp. może się rozpuścić kolejna porcja substancji. w określonej ilości rozpuszczalnika R. nasycony - ... w którym w danej temp. określanej ilości rozpuszczalnika jest rozpuszczana maksymalna ilość substancji Aby roztwór nasycony przeprowadzić w nienasycony należy dodać więcej rozpuszczalnika lub podwyższyć temp. roztworu #Aby roztwór nienasycony stał się nasyconym należy obniżyć temp. roztworu (ochłodzić) lub odparować część rozpuszczalnika

Równowaga między roztworem a nadmiarem substancji. rozpuszczonej Roztwór nasycony pozostaje w równowadze z nadmiarem substancji. rozpuszczanej (kryształem)

Substancja stała w nadmiarze roztwór

(kryształ) nasycony

Wydzielanie subst. stałej z roztworu to proces krystalizacji

Jeżeli proces krystalizacji przebiega wolno otrzymuje się duże regularne kryształy.

 

Wodorotlenki

 

Wodorotlenki są związkami metali o wzorze ogólnym M(OH)x. Nazwy wodorotlenków tworzy się dodając do słowa wodorotlenek nazwę metalu wraz z jego wartościowością (np. NaOH to wodorotlenek sodu).

WODOROTLENEK A ZASADA

Wielu ludzi myli i stosuje, jako równoznaczne, dwa pojęcia: wodorotlenek i ZASADA. Musisz wiedzieć, że nie każdy wodorotlenek jest zasadą i wbrew pozorom również nie każda zasada jest wodorotlenkiem! Wodorotlenek to, jak przed chwilą przeczytałeś, związek metalu o wzorze ogólnym M(OH)x. A co oznacza, tak często przez nas stosowany termin zasada? Wyjaśnienie tego jest odrobinę trudniejsze, ponieważ istnieje kilka definicji zasady, choć tu najwygodniej będzie nam posłużyć się teorią Arrheniusa. Przejdźmy więc do rzeczy. Jako zasadę traktować będziemy te związki, które dysocjują w roztworach wodnych na jony OH-.

A oto przykłady potwierdzające tezę postawioną w drugim zdaniu (nie każdy wodorotlenek jest zasadą i nie każda zasada jest wodorotlenkiem):

1. Jak wiesz z tekstu 'Wodorki' pewna część cząsteczek amoniaku dysocjuje w roztworze wodnym w skutek czego powstają jony NH4+ i OH-, a więc amoniak jest zasadą (a przecież nie jest wodorotlenkiem!)

2. Wodorotlenek żelaza (III) - Fe(OH)3 jest brudnożółtą substancją stałą, która po wprowadzeniu do wody ani się w niej, w sposób widoczny, nie rozpuszcza, ani nie dysocjuje na jony OH- (jak i żadne inne). Związek ten, w przeciwieństwie do amoniaku, jest wodorotlenkiem, choć nie jest zasadą.

3. Na koniec prosty przykład związku, który jest i zasadą, i wodorotlenkiem - NaOH.

Czyste wodorotlenki są ciałami stałymi, np. NaOH w laboratorium spotkać można pod postacią granulek bądź płatków. Stały wodorotlenek sodu jest w dotyku śliski, parzący, proces rozpuszczania się w wodzie jest EGZOTERMICZNY (co znaczy, że wydziela się ciepło). W wodzie rozpuszczają się wodorotlenki litowców i wapniowców, przy czym zachodzi dysocjacja (w bardzo dużym stopniu). Wodorotlenki te, tj. bardzo chętnie dysocjujące na jony OH-, nazywamy niekiedy ALKALIAMI, a ich wysoko zasadowe roztwory ŁUGAMI (w przemyśle definicję ług stosuje się głównie do roztworu KOH i NaOH). W razie poparzenia ługiem należy zastosować długie przemywanie rany wodą i założenie okładu nasączonego lekko rozcieńczonym octem spożywczym.

Poza typowymi wodorotlenkami istnieją również tzw. WODOROTLENKI ZŁOŻONE i HYDROKSYTLENKI. W skład wodorotlenków złożonych wchodzi kilka (najczęściej dwa) atomów różnych metali. Hydroksytlenki to natomiast wodorotlenki o wzorze MOy(OH)x (np. ciemnoczerwony minerał lepidokrokit FeO(OH) jego sieć krystaliczna zawiera jony OH- i jony FeO+).

Wodorotlenki litowców i berylowców (metali grupy 1 i 2) otrzymuje się w reakcji pierwiastka, lub jego tlenku - z wodą (np. 2Na + 2H2O  2NaOH + H2 albo Na2O + 2H2O  2NaOH + H2O). Wodorotlenki innych metali, będące najczęściej substancjami nierozpuszczalnymi w wodzie, otrzymuje się w reakcji mocnej zasady z solą, zawierającą odpowiedni metal (np. 2NaOH + CuSO4 à Cu(OH)2 + Na2SO4).

Najbardziej typową reakcją dla wodorotlenków jest reakcja z kwasami (np. Fe(OH)2 + H2SO4 à FeSO4 + 2H2O, siarczan żelaza (II) barwi roztwór na błękitno). Część spośród nich reaguje z zasadami (np. Zn(OH)2 + 2NaOH à Na2ZnO2 + 2H2O). Wodorotlenki takie, tj. reagujące dodatkowo z zasadami, nazywamy AMFOTERYCZNYMI (zobacz amfoteryczność 'Tlenków').

Dysocjacji jonowej w roztworach wodnych ulegają wodorotlenki litowców, a także wodorotlenek strontu, baru oraz wapnia (ten dysocjuje tylko częściowo).

 

Odmiany alotropowe węgla

Węgiel jako pierw. występuje w niektórych rejonach ziemi tworząc złoża - Grafit i diament. Złoża te kształtowały się w dawnych epokach geologicznych, tam gdzie wystąpiły odpowiednie warunki.

Odmiany alotropowe węgla to:

Diament - Atomy węgla w sieci krystalicznej diamentu tworząc regularno strukturę (tetraedr) z tej budowy wynikają właściwości fizyczne diamentu: - duża twardość (najt. minera;) -brak przewodnictwa prądu - przezroczystość - brak przewodnictwa ciepła Diament ulega spalaniu na powietrzu tworząc dwutlenek węgla. Ogrzewany bez dostępu powietrza w temp 15000o C przechodzi w grafit

Grafit ma budowę warstwową, odległości po między atomami węgla w danej warstwie są jednakowe a odległości między warstwami są większe. Z budowy tej wynikają właściwości fizyczne grafitu: - dobre przewodnictwo prądu i ciepła, miękkość - brak przezroczystości Podczas spalania grafitu powstaje dwutlenek węgla. W drastycznych warunkach bez dostępu powietrza grafit przechodzi w diament.

Fullereny Odmiana węgla otrzymanego przez wybijanie laserem atomów węgla z grafitu. Proces taki zachodzi w próżni temp. bliskiej zera bezwzględnego (-270o K) cząstki zawierajęce kilkadziesiąt atomów węgla C60, C76, C96 w 1996 r Naukowcy, którzy otrzymali nagrodę Nobla z Chemii. Cząsteczki Fullorenów mogą być surowcami w syntezie nowych związków organicznych i nieorganicznych oraz tzw. nadprzewodników.

 

Estry

BUDOWA ESTRÓW:

 

R-COOR1         R-gr. alkilowa pochodząca od kwasu

 

R1-gr. alkilowa pochodząca od alkoholi.

 

Estry to zw. organiczne powstałe w reakcji kwasów z alkoholami tzw reakcji estryfikacji. Reakcja jest reakcją odwracalną tzn., że powstały ester może ulegać hydrolizie, Aby zapobiec hydrolizie stosuje się stężony kwas siarkowy, który ma właściwości higroskopijne i pochłania powstałą wodę.

 

Właściwości estrów: Są ruchliwymi cieczami, w miarę wzrostu łańcucha węglowego w cząsteczce przechodzą w oleiste ciecze, a następnie w substancje stałe, Na ogół trudno rozpuszczalne w wodzie, mają przyjemny zapach kwiatów lub owoców, dlatego niektóre z nich stosuje się do produkcji spożywczych olejków zapachowych i wyrobów perfumeryjnych, ponadto jako rozpuszczalniki.

 

Woski - Estry o dużej liczbie atomów węgla w cząsteczce Zaliczamy do nich lanolinę, wosk z owczej wełny oraz woski roślinne np.. wosk chiński, który pokrywa pow. owoców na przykład. śliwek i chroni liście przed nadmiernym parowaniem.

 

Węglowodory

Związki chemiczne, których cząsteczki są zbudowane wyłącznie z atomów węgla i wodoru

Wzór elektronowy uwzględnia tylko elektrony walencyjne, biorą udział; w wiązaniach występujących między atomami w danej cząsteczce

 

Węglowodory łańcuchowe.-Węglowodory, których cząsteczki mają szkielet węglowy w postaci łańcucha

 

1. Alkany  Cn H2n+2 (PARAFINY, Węglowodory Nasycone) Węglowodory , w cząsteczkach których wszystkie elektrony walencyjne węgla są wykorzystane do utworzenia wiązań pojedynczych

Alkany posiadają w cząsteczce tylko pojedyncze wiązania po miedzy atomami węgla wiązanie te są trwałe, dlatego to zw. mało aktywne chemicznie, mogą tylko ulegać reakcjo podstawiania CnH2n+2 - wzór ogólny Chlorowanie metanu zachodzi po naświetleniu obu gazu Reakcja taka przebiega etapowo, a produkty tej reakcji to chlorowcopochodne metany Właściwości fizyczne alkanów zależą od liczby atomów węgla w ich cząsteczce C1-C5 -gazy C6-C15 - ciecze >C15 - ciała stałe Alkany gazowe oraz pory pozostałych alkanów są palne, z powietrzem tworzą mieszaniny wybuchowo. Produkty spalania alkanów zależą od warunków, w jakich przebiega spalanie:

a) przy dużym dopływie powietrza powstaje dwutlenek węgla i woda

 

CH4+2O2CO2+2H2O

 

 

b) przy małym dopływie powietrza powstaje węgiel i woda.

 

 

W skrócie:

- przedstawiciel METAN CH4 - związki organiczne, - wiązania pojedyncze (kowalencyjne), najtrwalszy typ - NASYCONE węglow. alifatyczne - najprostsza grupa węglowodorów - mało aktywne chemicznie

 

- słaba odporność termiczna - duża odporność na działanie zw. chemicznych - w czasie spalania zwęgla się - ulegają substytucji (reakcji podstawiania) - wyst. w ropie naft.i gazie ziemn.  - Szkielet węglowy ma kształt łańcucha prostego lub rozgałęzionego, nie zawiera pierścieni - niebieski płomień - nie odbarwia KMnO4 - nie rozpuszcza się w wodzie

 

 

met-an C H4

 

et-an C2 H6

 

prop-an C3 H8

 

but-an C4 H10

 

pent-an C5 H12

 

hex-an C6 H14

 

hept-an C7 H16

 

okt-an C8 H18

 

non-an C9 H20

 

dek-an C10 H22

 

 

 

 

Izomery Zw. chem, których cząsteczki zawierają tą samą liczbę tych samych atomów lecz inaczej uporządkowanych czyli zw. które mają ten sam wzór sumaryczny a różny strukturalny. Metan, etan i propan nie posiadają izomerów, ponieważ mają małą liczbę atomów C w cząsteczce Butan posiada 2 izomery Ze wzrostem liczby at. węgla w cząst. alkanów gwałtownie rośnie liczba izomerów

Izomeria łańcuchowa Typ izomerii polegający na różnicy w budowie łańcucha Grupa Alkilowa Jednowartościowe grupy węglowodorowe utworzone z alkanów oznaczamy litero R CnH2n+1 - wzór ogólny

 

SZEREG HOMOLOGICZNY - szereg związków organicznych, w którym różnią się one między sobą o grupę CH2-  Węglow. C1 do C4 gazy  C5 do C16 ciecze  C17 -... ciała stałe

 

Chemosynteza - wytwarzanie przez niektóre bakterie związków organicznych z wody i dwutlenku węgla przy wykorzystaniu energii utleniania prostych substancji nieorganicznych.

 

 

 

 

2. Alkeny Cn H2nto węglowodory nienasycone posiadają 1 podwójne wiązanie pomiędzy at. C w czost. CnH2n - wzór ogólny Nazwy alkenów tworzymy od nazw odpowiednich alkanów zamieniając końcówkę "an","ne","oh"

 

 

Właściwości alkenów Podwójne wiązanie w cząsteczce alkanów jest trwała, może ulegać rozerwaniu, dlatego alkeny są aktywne chem. i ulegają reakcjom przyłączenia (addycji) Do czost. alkena może przyłączyć się wodór .W nazwach alkoholi występuje końcówka -OL dodano do nazwy odpowiedniego alkena

Naturalne źródła węglowodorów

 

W skrócie:

- przedstawiciel ETEN C2H4 - węglow. NIENASYCONE - mają jedno wiązanie podwójne między atomami węgla, to dodatkowe wiązanie jest nietrwałe - tworzą szereg homologiczny zwany szeregiem etenu (etylenu) - reaktywne - żółty płomień - otrzymuje się z ropy naft., z polietylenu

 

Właściwości chemiczne:

 

- ulegają spalaniu - ulegają substytucji (reakcji podstawiania) - nie rozpuszcza się w wodzie - ulegają reakcji przyłączania (addycji), jest to charakt. dla węglow. nienasyconych, polega na rozerwaniu wiązania podwójnego i przyłączeniu innego związku (najczęściej jest to gaz)- chlor, jod, brom - ulegają reakcji polimeryzacji czyli łączeniu się związków o krótkich łańcuchach węglowych (monomerów) w związki wielodługie

et-en C2 H4

prop-en C3 H6

but-en C4 H8

pent-en C5 H10

hex-en C6 H12

hept-en C7 H14

okt-en C8 H16

non-en C9 H18

dek-en C10 H20

ALKADIENA - grupa związków z dwoma wiązaniami podwójnymi

KRAKING -proces technologiczny, w którym następuje rozszczepienie wielkich cząsteczek węglowodorów na węglowodory o mniejszej liczbie atomów węgla w cząsteczce - stosowany w przem. petrochem. w celu przerobu ciężkich frakcji ropy naft. na benzynę i lekkie oleje napędowe

 

 

3. ALKINY Cn H2n-2

W skrócie:

- przedstawiciel ETYN C2H2 - węglow. NIENSYCONE - mają jedno wiązanie potrójne między atomami węgla, wiązania dodatkowe są nietrwałe - odbarwiają wodę bromową i wodny roztwór manganianu(VII) potasu (jest to reakcja charakt. dla węglowodorów nienasyconych) - jaskrawy płomień - ulegają spalaniu - reaktywne - nie rozpuszcza się w wodzie - otrzymuje się z karbidu i wody CaC2+2H2O Ca(OH)2 + C2H2 - bromowanie czyli reakcja z Br - uwodarnianie

et-yn  C2 H2

prop-yn C3 H4

but-yn C4 H6

pent-yn C5 H8

hex-yn C6 H10

hept-yn C7 H12

okt-yn C8 H14

non-yn C9 H16

dek-yn C10 H18

 

Tlenki

Tlenkami nazywamy związki pierwiastków z tlenem, o wzorze ogólnym: ExOy. Tlenki tworzą niemalże wszystkie znane nam pierwiastki. Niektóre z tlenków są substancjami pospolitymi, stykamy się z nimi na co dzień, czego najlepszym przykładem może być woda tlenek wodoru.

Nazwę tlenku tworzymy dodając do słowa tlenek nazwę drugiego pierwiastka, jaki wchodzi w jego skład, wraz z wartościowością tego pierwiastka - SYSTEM STOCKA. I tak Fe2O3 to tlenek żelaza (III), a FeO to tlenek żelaza (II). Stosowane jest również nazewnictwo zawierające człony liczbowe związane z liczbą atomów pierwiastka w cząsteczce, np. CO2 - dwutlenek węgla (człon jedno~ pomijamy).

Tlenki metali są substancjami jonowymi, wiązanie między atomem metalu, a atomem tlenu jest wiązaniem jonowym. Wraz z przejściem od metali lekkich przez metale ciężkie do półmetali i niemetali, jonowy charakter ich tlenków zanika na korzyść charakteru kowalencyjnego. Tlenki metali są przeważnie ciałami stałymi, a niemetali gazami. Zastanów się, czy znasz jakiś tlenek, który w warunkach normalnych występuje w stanie ciekłym? (odp. woda)

Wspomnieć należy jeszcze o tzw. NADTLENKACH. Jest to grupa tlenków, które od pozostałych różnią się tym, że wiązanie występuje tam między dwoma atomami tlenu (każdy na -I stopniu utlenienia). Np. nadtlenek wodoru (jego 3% roztwór w wodzie to WODA UTLENIONA) ma wzór kreskowy H-O-O-H.

Tlenki otrzymuje się przez spalanie, czyli reakcję danego pierwiastka z tlenem, utlenianie niższego tlenku do wyższego i odwrotnie (redukcję wyższego do niższego). Tlenki powstają również we procesie termicznego rozpadu soli lub wodorotlenku.

Tlenki, ze względu na CHARAKTER CHEMICZNY, dzielimy na cztery podstawowe grupy:

1. TLENKI KWASOWE - są to przeważnie tlenki niemetali, zwane również BEZWODNIKAMI KWASOWYMI, jako że reagując z wodą dają kwasy (np. SO3 + H2O  H2SO4). Tlenki kwasowe reagują ponadto z zasadami dając sól i wodę (np. CO2 + 2NaOH  Na2CO3 + H2O).

2. TLENKI ZASADOWE - są to przeważnie tlenki metali. Tlenki zasadowe reagują z kwasami dając sól i wodę (np. Na2O + H2SO4  Na2SO4 + H2O). Część z nich, mianowicie tlenki litowców i berylowców, zwane są również BEZWODNIKAMI ZASADOWYMI, jako że reagując z wodą dają zasady (p. Li2O + H2O  2LiOH). Tlenki pozostałych metali nie reagują z wodą.

3. TLENKI AMFOTERYCZNE - są to przeważnie tlenki półmetali i niektórych metali (np. BeO, Al2O3, PbO, ZnO). Ich wyjątkowość polega na tym, że reagują zarówno z kwasami, jak i z zasadami (np. z kwasem: Al2O3 + 6HCl  2AlCl3 + 3H2O; z zasadą: Al2O3 + 2NaOH  Na2Al2O4 + H2O). Z wodą reagują niechętnie lub wcale.

4. TLENKI OBOJĘTNE - niewielka grupa tlenków, nie reagują ani z zasadami, ani z kwasami (np. CO, NO, SiO2).

Inną właściwością chemiczną tlenków kwasowych i zasadowych jest to, że reagują one pomiędzy sobą, dając sól. Przykładowo - w reakcji kwasowego tlenku krzemu z zasadowym tlenkiem potasu powstaje sól - krzemian potasu (K2O + SiO2  K2SiO3).

 

Wodorki

Wodorki to związki wodoru z innymi pierwiastkami - głównie z metalami (np. NaH - wodorek sodu, CaH2, AlH3). Znane są również wodorki niemetali - w ich wzorach sumarycznych wodór stawiamy na pierwszym miejscu (np. HCl, a nie ClH).

Roztwory wodne chlorowodoru - HCl ("wodorku chloru") i siarkowodoru - H2S ("wodorku siarki") to tzw. KWASY BEZTLENOWE (patrz: uwaga!). Nietypowym wodorkiem jest AMONIAK (NH3), który w roztworze wodnym nie daje odczynu kwasowego, a zasadowy (na skutek dysocjacji niektórych cząsteczek przebiegającej wg równania: NH3 + H2O  OH- + NH4+).

Wodorki metali grupy 1 i 2 reagują z wodą dając zasadę i wodór (np. CaH2 + 2H2O  Ca(OH)2 + 2H2). Wodorki pozostałych metali nie reagują z wodą, część z nich rozpuszcza się fizycznie w wodzie (bez dysocjacji jonowej), choć zwykle w niewielkich ilościach.

Z kolei wodorki niemetali, o czym już wiesz, rozpuszczają się w wodzie (z dysocjacją, np. HCl  Cl- + H+), dając kwasy (amoniak daje zasadę).

Z wodą nie reaguje METAN - CH4 (właściwiej zaliczany nie do wodorków, a do związków organicznych zwanych WĘGLOWODORAMI). Metan jednak reaguje z parą wodną, wg równania: CH4 + H2O  CO + 3H2.

Wodorki otrzymuje się w reakcjach danego pierwiastka z wodorem, przy czym reakcje te zachodzą przeważnie w podwyższonych temperaturach i w obecności katalizatorów (szczególnie dla reakcji z metalami, bo wodorki niemetali powstają stosunkowo łatwiej).

Na koniec kilka słów o właściwościach fizycznych tych związków. Idąc w układzie okresowym od wodorków litowców (metali grupy 1), na prawo, jonowy charakter wiązania w wodorkach maleje. Wodorki metali to ciała stałe (większość), wodorki niemetali (np. chlorowodór) są gazami.

uwaga!

Wiesz zapewne, że HCl to chlorowodór. Patrząc na ten właśnie wzór mówimy jeszcze "kwas chlorowodorowy", albo "kwas solny". Czy wszystkie te nazwy są jednoznaczne? Nie. Chlorowodorem nazywamy gazowy HCl. Natomiast kwasem chlorowodorowym lub kwasem solnym nazywamy wodny roztwór (!) chlorowodoru.

...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin