asertywnosc.pdf

(195 KB) Pobierz
(Microsoft Word - pdf_asertywno\234\346_WL.doc)
CCC
•
Czy potrafisz szczerze i otwarcie m–wię co myĻlisz i czujesz tak, aby nie ranię innych?
•
Czy umiesz wyraŇaę wszystkie swoje uczucia, nawet te negatywne, takie jak zþoĻę, w taki spos–b,
Ňe inni nie czujĢ siħ przez Ciebie dotkniħci?
•
Czy potrafisz odm–wię koleŇance, przeþoŇonemu, partnerowi, kiedy czujesz, Ňe naprawdħ nie
chcesz czegoĻ zrobię?
•
Czy potrafisz bronię swoich praw i przekonaı, tak aby nie naruszyę godnoĻci innych
a jednoczeĻnie zachowaę szacunek do siebie?
JeĻli na kt–rekolwiek z powyŇszych pytaı odpowiedziaþeĻ przeczĢco, to warto, abyĻ popracowaþ nad swojĢ
asertywnoĻciĢ.
to rodzaj postawy czþowieka, kt–ry w relacjach z innymi kieruje siħ zasadĢ partnerstwa
i wzajemnego szacunku. JeĻli jesteĻmy asertywni, to lubimy siebie oraz innych i traktujemy ich
z godnoĻciĢ. To rzeczywiĻcie owocuje wzrostem zadowolenia z siebie i lepszĢ jakoĻciĢ Ňycia.
Choę asertywnoĻę niekoniecznie þĢczy siħ z efektywnoĻciĢ rozumianĢ jako osiĢganie zaþoŇonych sobie
cel–w, to jednak moŇemy poprzez niĢ wywieraę wpþyw na zachowanie innych, i to bez uciekania siħ
do agresji, manipulacji czy ulegania czyjejĻ presji. AsertywnoĻę to dojrzaþe i peþne szacunku zachowanie,
kt–re na pewno siħ opþaca.
C
.
C
C
C
C
C
Empatia, szacunek
do innych i þagodnoĻę,
ale i rezygnacja z siebie.
SkutecznoĻę i pewnoĻę
siebie, ale takŇe brak
szacunku dla potrzeb
innych.
Czasami jest skuteczne
(do czasu, aŇ inni nie
zorientujĢ siħ, jakie sĢ
nasze ukryte motywy).
Charakteryzuje siħ ono
takŇe nieszczeroĻciĢ,
brakiem szacunku dla
potrzeb innych oraz
przedmiotowym
 
traktowaniem ludzi,
aby osiĢgnĢę wþasne
cele.
proĻby.
Sami czujemy siħ
wykorzystywani.
Mamy poczucie
skrzywdzenia i braku
szacunku ze strony os–b
Wzbudzamy strach
w innych.
Ludzie nie chcĢ z nami
wsp–þpracowaę, gdyŇ
jesteĻmy nieobliczalni.
Niekt–rzy postrzegajĢ
nas jako egoist–w,
dbajĢcych jedynie
o zaspokojenie
Traktujemy innych
przedmiotowo.
Stosujemy taktykħ
m–wienia nie wprost
o swoich zamiarach,
wykorzystujemy czyjĢĻ
ufnoĻę.
JesteĻmy nieszczerzy,
udajemy sympatiħ,
nawet kiedy jej nie
trzecich.
CiĢgle robimy coĻ dla
innych, a nie dla siebie.
OsiĢgamy wþasne cele
znacznie p–Ņniej
niŇ gdybyĻmy nie byli ulegli
lub wcale ich nie osiĢgamy.
czujemy.
Wpþywamy poĻrednio
na zachowanie innych.
OsiĢgamy wþasne cele,
uŇywajĢc do tego
innych ludzi poprzez
naduŇywanie ich
zaufania.
wþasnych cel–w.
OsiĢgamy to,
co chcemy, nie liczĢc siħ
z potrzebami ludzi
wok–þ nas.
áA moŇeÈ?Ñ
áCzy daþoby siħÈÑ,
áJak nieÈ, toÈÑ,
WþaĻciwie nie ma
charakterystycznych
zwrot–w, uŇywanych
przez osoby, kt–re
manipulujĢ, gdyŇ
posþugujĢ siħ one
wszystkimi moŇliwymi
technikami w nieuczciwy
spos–b.
áUwaŇaj, boÈÑ,
áMusiszÈÑ,
áCzy m–gþbyĻÈÑ,
áNie chcħ przeszkadzaę,
aleÈÑ,
áPrzepraszam, aleÈÑ.
áTy zawszeÈÑ,
áTy nigdyÈÑ.
Zachowanie asertywne nie jest ulegþe, bo polega na respektowaniu wþasnych praw, samodzielnym
ustanawianiu granic swej prywatnoĻci i ich obronie. Nie jest agresywne, poniewaŇ nie narusza granic
okreĻlonych przez innych ludzi. Nie jest r–wnieŇ manipulacyjne, gdyŇ u jego podstaw leŇy otwartoĻę
i szczeroĻę.
Wypracowanie asertywnych zachowaı wymaga pewnego wysiþku zwiĢzanym ze zmianĢ przyzwyczajeı.
Jednak osoby, kt–re juŇ sĢ asertywne, þatwiej radzĢ sobie z takimi sytuacjami jak np. odmawianie.
WiedzĢ, jak bronię siħ przed nachalnymi proĻbami i potrafiĢ stopniowaę swoje reakcje emocjonalne,
nawet zþoĻę. UmiejĢ bez kþamstw i wybieg–w m–wię ánieÑ oraz utrzymywaę w mocy swoje uzasadnione
decyzje.
”
ńr–dþo: Herbert Fensterheim, Jean Baer, Nie m–w áTAKÑ, gdy chcesz powiedzieę áNIEÑ. Jak nauczyę siħ
asertywnoĻci. s. 26, KsiĢŇka i Wiedza, Warszawa 2006.
Ryzykujemy, Ňe ludzie bħdĢ
nawiĢzywali z nami relacje
tylko ze wzglħdu na to,
Ňe zgadzamy siħ na ich
CC
Podstawowym prawem wszystkich ludzi jest prawo do ustanowienia i troski o granice wþasnego terytorium
psychologicznego. Jest jednak jeden bardzo waŇny warunek: moŇemy to robię tylko tak, aby nie
przekraczaę granic terytorium innego czþowieka.
Na podstawie: M. Kr–l-Fijewska, Stanowczo, þagodnie, bez lħku., Wydawnictwo WAB, Warszawa 2005.
Nasze terytorium psychologiczne skþada siħ miħdzy innymi z szeregu r–Ňnych praw. Wiele z nich ustalamy,
kontaktujĢc siħ z innymi ludŅmi. Jest to bardzo istotne, gdyŇ jeĻli w relacjach z innymi nie zdecydujemy siħ
na okreĻlenie naszych granic, inni ustalĢ je sobie sami wedþug wþasnego upodobania. Wtedy bħdziemy juŇ
kimĻ innym, przestaniemy byę sobĢ.
•
NajwaŇniejsze jest prawo do bycia sobĢ. Oznacza ono, Ňe mogħ dysponowaę wszystkim,
co do mnie naleŇy, wedþug wþasnego upodobania. WĻr–d rzeczy, kt–re sĢ naszĢ wþasnoĻciĢ
moŇna wymienię: czas, energiħ, rzeczy materialne, pomysþ na wþasne Ňycie.
•
,
Mam prawo wyraŇaę siebie, o ile czyniħ to tak, aby nie naruszaę godnoĻci drugiej osoby.
•
Mam prawo wyraŇaę siebie, o ile spos–b rozmowy i sþowa, kt–rych uŇywam, druga osoba uznaje
za dopuszczalne w czasie dyskusji ze mnĢ.
•
Mam prawo do wyraŇania wþasnych uczuę i emocji w spos–b nie naruszajĢcy godnoĻci drugiej
osoby. Z tego wynika, Ňe mogħ takŇe wyraŇaę swojĢ zþoĻę, o ile nie zachowujħ siħ agresywnie.
Agresja moŇe wynikaę ze zþoĻci, jednak jest to zachowanie, kt–re ma na celu zranienie drugiej
osoby. Asertywna ekspresja zþoĻci zaĻ, sþuŇy tylko pozbyciu siħ napiħcia, bez intencji zadania
b–lu rozm–wcy.
W zwiĢzku terytorium psychologicznym istnieje podziaþ na asertywnoĻę i .
Ta pierwsza potrzebna jest nam do obrony naszego terytorium psychologicznego. UŇywamy jej, reagujĢc
na krytykħ i odmawiajĢc. AsertywnoĻę ekspansywna to asertywnoĻę potrzebna nam, kiedy docieramy
do terytorium psychologicznego drugiej osoby. UŇywamy jej przy chwaleniu innych, wyraŇaniu pr–Ļb
i oczekiwaı oraz przy krytykowaniu.
1.
Masz prawo do wyraŇania siebie, swoich opinii, potrzeb, uczuę Î tak dþugo, dop–ki nie ranisz
innych.
2.
Masz prawo do wyraŇania siebie Î nawet jeĻli rani to kogoĻ innego Î dop–ki Twoje intencje nie sĢ
agresywne.
3.
Masz prawo do przedstawiania innym swoich pr–Ļb Î dop–ki uznajesz, Ňe oni majĢ prawo
odm–wię.
4.
SĢ sytuacje, w kt–rych kwestia praw poszczeg–lnych os–b nie jest jasna. Zawsze jednak masz
prawo do przedyskutowania tej sytuacji z drugĢ osobĢ.
5.
Masz prawo do korzystania ze swoich praw.
CCCC
•
Zmaleje ryzyko konflikt–w zar–wno miħdzy TobĢ a przeþoŇonym, jak i TobĢ a Twoimi
pracownikami.
•
Bħdziesz bardziej konkretny w rozmowach z ludŅmi z pracy.
•
Mniej czasu zajmĢ Ci negocjacje i rozmowy handlowe.
•
Szybciej bħdziesz m–gþ doprowadzaę do satysfakcjonujĢcych dla obu stron porozumieı.
•
Zwiħkszy siħ Twoja pewnoĻę siebie.
•
Zmniejszy siħ Twoje napiħcie. AsertywnoĻę to takŇe metoda przeciwdziaþania stresowi.
•
Zapobiegniesz manipulacjom w kontaktach z klientami i pracownikami.
CCC
•
Ustanawiamy swoje granice i potrafimy ich bronię, ale z respektem traktujemy granice innych.
•
Dobrze siħ czujemy ze sobĢ i w kontakcie z innymi.
•
Potrafimy wyraŇaę zar–wno pozytywne, jak i negatywne emocje.
•
Samodzielnie sterujemy wþasnym Ňyciem, kierujĢc siħ swoim interesem przy podejmowaniu
decyzji. JednoczeĻnie dbamy, aby nie krzywdzię przy tym innych.
•
Podejmujemy siħ realizacji wþasnych cel–w bez naruszania cudzych granic.
C
•
JeĻli do tej pory zachowywaliĻmy siħ w spos–b ulegþy, zmiana naszego zachowania moŇe byę
duŇym zaskoczeniem dla innych ludzi.
•
Niekt–rzy nie bħdĢ zadowoleni, kiedy przestaniemy byę ulegli i zaczniemy sami stanowię granice
swojego terytorium psychologicznego.
•
Czasem moŇe siħ zdarzyę, Ňe ktoĻ, kto do tej pory otrzymywaþ od nas to, czego sobie zaŇyczyþ,
bħdzie tak niezadowolony ze zmiany naszego zachowania, Ňe zacznie nas unikaę.
•
JeĻli zachowywaliĻmy siħ dotychczas agresywnie, to zmiana naszego zachowania na asertywne
moŇe spowodowaę, Ňe ludzie bħdĢ siħ czuę zdezorientowani.
•
Dezorientacja ludzi moŇe skutkowaę ich dystansowaniem siħ (álepsze znane zþo niŇ nieznaneÑ)
lub zbliŇeniem siħ do nas (znika strach przed naszĢ agresjĢ).
Praca nad asertywnoĻciĢ obejmuje zar–wno sferħ wewnħtrznĢ (myĻli, emocje), jak i zewnħtrznĢ
(zachowanie, komunikacja). Ksztaþtowanie postaw asertywnych naleŇy rozpoczĢę od sfery wewnħtrznej,
poniewaŇ od niej zaleŇĢ nasze zachowania i spos–b komunikacji z innymi.
Eksperci zajmujĢcy siħ problematykĢ monologu wewnħtrznego twierdzĢ, Ňe codziennie w ludzkim umyĻle
pojawia siħ okoþo 85 tysiħcy myĻli. Te myĻli to refleksje dotyczĢce tego, co siħ z nami aktualnie dzieje,
pr–by analizowania problem–w, rozwiĢzywanie dylemat–w odnoĻnie do naszego postħpowania,
spostrzeŇenia, wspomnienia, sĢdy etc. Niestety tylko 10% tego, co myĻlimy dziĻ, jest r–Ňne od tego,
co myĻleliĻmy wczoraj.
Co wiħcej, nasz monolog wewnħtrzny jest nieĻwiadomy. JeĻli przyjrzelibyĻmy siħ wþasnemu monologowi,
moglibyĻmy dostrzec, w jaki spos–b tak naprawdħ traktujemy siebie Î czy jesteĻmy wyrozumiali
w stosunku do siebie, czy nietolerancyjni, wybaczamy sobie bþħdy, czy srogo siħ za nie karzemy. Zwykle
jednak nie zadajemy sobie takich pytaı.
Trzeba zaznaczyę, Ňe treĻę naszego monologu wynika czħsto z tego, co sþyszeliĻmy w dzieciıstwie, czyli
z okresu, w kt–rym byliĻmy najbardziej bezbronni w stosunku do ocen innych. Wypowiedzi dorosþych
wynikaþy czħsto z por–wnywania nas z innymi, a nie z obiektywnej oceny rzeczywistoĻci.
Powtarzane w myĻlach opinie na wþasny temat dziaþajĢ jak samospeþniajĢca siħ przepowiednia. Osoby,
kt–rym siħ wydaje, Ňe nie poradzĢ sobie z jakimĻ zadaniem, majĢ znacznie mniejsze szanse na sukces
niŇ osoby, kt–re wierzĢ w pozytywne rozwiĢzanie sytuacji.
Siþy, kt–re sterujĢ naszĢ aktywnoĻciĢ nazwaþ gþosem Dziecka (siþa osobistych potrzeb),
Rodzica (siþa norm i powinnoĻci) i Dorosþego (siþa decyzji).
C
Kiedy kieruje nami siþa osobistych potrzeb, sþyszymy sþowa w naszej gþowie: áchcħÑ, ánie chce mi siħÑ,
ápragnħÑ, ámam ochotħÑ, ápotrzebujħÑ itp. Ta siþa sprawia, Ňe zaczynamy dziaþaę w kierunku zaspokojenia
naszych potrzeb, marzeı i pragnieı, np. kiedy jestem gþodna Î jem, kiedy mam ochotħ na drogie wakacje
Î wykupujħ na kredyt wyjazd, mimo Ňe mnie na niego nie staę.
Gdy w naszym zachowaniu zwyciħŇy gþos Dziecka, mamy , czujemy siħ ze sobĢ Ņle
i wydaje nam siħ, Ňe jesteĻmy gorsi od innych. Czħsto zdarza siħ, Ňe przypisujemy sobie winħ
nieadekwatnie, to znaczy zaczynamy przyjmowaę odpowiedzialnoĻę za konsekwencje zdarzeı, kt–rych nie
jesteĻmy winni. To sprawia, Ňe ciĢgle jesteĻmy spiħci i zmħczeni Ňyciem, tym bardziej, Ňe wykorzystujemy
duŇo naszej wewnħtrznej energii na to, aby siebie w myĻlach karaę, np. przy pomocy samokarzĢcych zdaı
nieasertywnych. Czþowiek z poczuciem winy zwykle czuje siħ mniej wartoĻciowy od innych i nie lubi sam
siebie.
DojrzaþoĻę polega na tym, Ňe kiedy Ņle oceniamy wþasne zachowanie, to poczuwamy siħ
do odpowiedzialnoĻci za jego skutki. Wtedy teŇ podejmujemy inne dziaþanie, kt–rego celem jest
ázadoĻęuczynienieÑ, czyli pr–ba naprawy konsekwencji wynikajĢcych z dziaþania, z kt–rego nie
jesteĻmy dumni.
Paradoksalne poczucie winy r–Ňni siħ jednak od poczuwania siħ do odpowiedzialnoĻci za negatywne
skutki wþasnego zachowania. Polega ono na tym, Ňe im bardziej jesteĻmy niezadowoleni ze swojego
zachowania, tym gorzej siħ oceniamy i w rezultacie mamy coraz mniej energii na konstruktywnĢ
reakcjħ, czyli na zajħcie siħ naprawĢ skutk–w naszego dziaþania. Tħ energiħ, kt–ra pozostaje, czþowiek
z paradoksalnym poczuciem winy bħdzie traciþ na dziaþanie pogþħbiajĢce jego obniŇony stan
psychiczny.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin