2004r - Przemysł II.pdf
(
292 KB
)
Pobierz
Przemysl II folder 4str
Moneta kolekcjonerskie
Narodowy Bank Polski
Moneta
kolekcjonerska
nomina¸
100 z¸
metal
900/1000 Au
stempel
lustrzany
ærednica
21,00 mm
masa
8,0 g
wielkoæ emisji (nak¸ad)
3.400 szt.
Awers: Wizerunek or¸a ustalony dla god¸a Rzeczypospolitej
Polskiej, po bokach or¸a oznaczenie roku emisji: 20-04, pod
or¸em napis: Zü 100 Zü, w otoku napis: RZECZPOSPOLITA
POLSKA. Pod lew ¸ap or¸a znak mennicy: .
Ð
w
Rewers: Popiersie krla Przemys¸a II. Z lewej strony p¸kolem
napis: PRZEMYSü II, z prawej: 1295-1296.
Projektant awersu:
Ewa Tyc-KarpiÄska
Projektant rewersu:
Robert Kotowicz
W dniu 20 lutego 2004 r. Narodowy Bank Polski wprowadza
do obiegu monet« kolekcjonersk przedstawiajc krla
Przemys¸a II, o nominale 100 z¸, wykonan stemplem
lustrzanym w z¸ocie, przedstawiajc popiersie krla.
Moneta jest kontynuacj serii ãPoczet krlw i ksiýt
polskichÓ, zapocztkowanej przez Narodowy Bank Polski
w 1979 r.
Przemys¸ II, syn ksi«cia poznaÄskiego Przemys¸a I oraz
Elýbiety, crki Henryka II Poboýnego wroc¸awskiego,
urodzi¸ si« 14 padziernika 1257 r., cztery miesice
po æmierci ojca. W prowincji wielkopolskiej panowa¸ ksiý«
kaliski, jego stryj, Boles¸aw Poboýny. Skupia¸ on w swych
r«kach w¸adz« nad ca¸ Wielkopolsk, w tym poznaÄskim
ksi«stwem Przemys¸a I, i z tego tytu¸u obj¸ opiek« nad
ma¸oletnim bratankiem. Sam nie majc syna, troskliwie
wprowadza¸ Przemys¸a w arkana polityki, przygotowujc
do obj«cia w przysz¸oæci niema¸ego dziedzictwa, ktrym
by¸a Wielkopolska. W przeciwieÄstwie do rozdrobnionych
Moneta zosta¸a wyprodukowana w Mennicy PaÄstwowej SA
w Warszawie.
Sk¸ad i druk: Drukarnia NBP
Przemys¸ II
Ð Poczet krlw i ksiýt polskich Ð
Moneta kolekcjonerska
Moneta kolekcjonerska
Kujaw, Mazowsza i ålska stanowi¸a ona jednolit ca¸oæ.
Boles¸aw powierza¸ bratankowi waýne zadania polityczne,
jak nominalne dowdztwo wyprawy na Brandenburgi«
w 1272 r., kiedy odzyskano strategiczny grd Drezdenko
nad Noteci. Jednakýe stryj nie chcia¸ dzieli si« z bratan-
kiem ani w¸adz, ani ksi«stwem, zwlekajc z wydzieleniem
Przemys¸owi ojcowskiego ksi«stwa poznaÄskiego, mimo
ýe ten osign¸ wiek 15 lat, wczeænie umoýliwiajcy juý
samodzielne rzdy. W 1274 r. Brandenburczycy spalili
PoznaÄ. Ambitny bratanek nie chcia¸ czeka na dziedzictwo
i skupiwszy wok¸ siebie stronnictwo moýnow¸adcze, zbun-
towa¸ si« i korzystajc z trudnoæci stryja, wymg¸ na nim
oddanie dzielnicy ojcowskiej wraz z Poznaniem. Od razu
uwik¸a¸ si« w zatargi mi«dzy ksiý«tami ælskimi, wspo-
magajc Henryka IV Probusa, ksi«cia wroc¸awskiego.
Po bezpotomnej æmierci Boles¸awa Poboýnego w 1279 r.
Przemys¸ otrzyma¸ jego dzielnic« i w ten sposb ponownie
po¸czy¸ wszystkie ziemie Wielkopolski. Nie odwzajemniajc
przychylnoæci Przemys¸a, Henryk IV Probus podst«pnie
uwi«zi¸ go w 1281 r. i zmusi¸ do oddania ziemi wieluÄskiej,
a trzy lata pniej, wspierajc rycerstwo buntujce si«
przeciw wielkopolskiemu ksi«ciu, zaj¸ ziemi« kalisk.
W 1282 r. Przemys¸ zawar¸ w K«pnie uk¸ad z Mæciwojem II,
ksi«ciem gdaÄskim, zapewniajcy Przemys¸owi obj«cie
Pomorza GdaÄskiego po æmierci Mæciwoja. Sojusz ten
zahamowa¸ agresj« brandenbursk na Pomorzu. W 1287 r.
Przemys¸ i Mæciwj zawarli w S¸upsku przymierze branden-
burskie z ksi«ciem zachodniopomorskim Bogus¸awem IV.
Przemys¸ odzyska¸ rwnieý ziemi« kalisk i rudzk. W 1290 r.
na mocy testamentu Henryka Probusa obj¸ rzdy w Krako-
wie. Wkrtce jednak utraci¸ je na rzecz W¸adys¸awa üokiet-
ka, ksi«cia sieradzkiego, a nast«pnie krla Czech, Wac¸awa
II. W celu opanowania Ma¸opolski, kluczowej dla ca¸ej Pol-
ski dzielnicy, Przemys¸ zawar¸ trjstronne przymierze z ksi-
ý«tami kujawskimi: W¸adys¸awem üokietkiem i Kazimie-
rzem, ksi«ciem ¸«czyckim. W 1293 roku poælubi¸ Ma¸gorza-
t«, crk« Albrechta III, margrabiego brandenburskiego.
Zwizek ten umoýliwi¸ mu po æmierci Mæciwoja II obj«cie
w 1295 r. bez przeszkd ze strony margrabiw brandenburskich
zapisanego mu w testamencie Pomorza GdaÄskiego.
Przemys¸ sta¸ si« w ten sposb najpot«ýniejszym z piastow-
skich ksiýt. Da¸o mu to realne moýliwoæci zjednoczenia
ziem polskich, tym bardziej ýe tendencje zjednoczeniowe,
g¸wnie wyýszego duchowieÄstwa, popieranego przez
rycerstwo i mieszczaÄstwo, stawa¸y si« coraz silniejsze. Nie
czekajc na odzyskanie Krakowa, 26 czerwca 1295 r.
w Gnienie arcybiskup Jakub åwinka koronowa¸ Przemys¸a
na krla Polski. Koronacja ta Ð pierwsza od czasw Boles¸awa
åmia¸ego Ð podkreæli¸a zasad« jednoæci paÄstwa i cho nie
doprowadzi¸a do ca¸kowitego zjednoczenia wszystkich
ziem polskich, przywrci¸a jednak Krlestwo Polskie.
Koronacja napotka¸a opr w kraju Ð niektrych rodw
moýnow¸adczych Ð oraz za granic. Cz«æ moýnych wielkopol-
skich, zw¸aszcza Na¸«czw i Zar«bw, przyj«¸a akt koronacji
jako zagroýenie dla swych interesw i sprzymierzy¸a si«
z margrabiami brandenburskimi. Z ich polecenia, przy
wsp¸udziale rodu Zar«bw, krl zosta¸ zamordowany
8 lutego 1296 r. w Rogonie. Pochowano go w katedrze
poznaÄskiej. Przemys¸ by¸ trzykrotnie ýonaty, z drugiego
ma¸ýeÄstwa pozostawi¸ crk« Ryks« Elýbiet«.
Zbrodnia rogozieÄska przyczyni¸a si« do gwa¸townego
wzrostu nastrojw antyniemieckich w Polsce i prawdopo-
dobnie wp¸yn«¸a na odwrcenie si« wielkopolskiego spo¸e-
czeÄstwa od nast«pcy Przemys¸a, Henryka III G¸ogowskiego
(ktry na mocy testamentu otrzyma¸ dzielnic« Przemys¸a)
ku ksi«ciu W¸adys¸awowi üokietkowi, znanemu z niech«ci
do Niemcw.
Opracowano wNBP napodstawie:
1. ãPoczet krlw iksiýt polskichÓ, Czytelnik 1978
2. ãKsi«ga krlw iksiýt polskichÓ podred. naukow
Stefana K. KuczyÄsiego, åwiat Ksiýki 1999
3. ãPolskie dzieje odczasw najdawniejszych dowsp¸czesnoæciÓ
Alicji Dybkowskiej, Jana ûaryna, Ma¸gorzaty ûaryn, PWN 1994
oraz rde¸ encyklopedycznych
Wszystkie monety kolekcjonerskie s prawnym
ærodkiem p¸atniczym w Polsce.
Plik z chomika:
rybaza
Inne pliki z tego folderu:
2020r - Odkryj Polskę – Kościół Mariacki.pdf
(2908 KB)
2019r - Odkryj Polskę – Zabytki Fromborka.pdf
(959 KB)
2019r - Odkryj Polskę – Kopiec Wyzwolenia.pdf
(2350 KB)
2019r – Powrót złota do Polski.pdf
(597 KB)
2020r – 100-lecie zaślubin Polski z Bałtykiem.pdf
(2133 KB)
Inne foldery tego chomika:
Ilustrowany Katalog Monet Polskich 1016 - 1987
Monety Motoryzacyjne
Monety Okolicznościowe pierścień MN 25 rdzeń CuAl6Ni2 5 zł
Monety Okolicznościowe Regionalne Zwierzęta
Monety Okolicznościowe 10 i 20 zł Srebrne Ag
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin