MAŁŻEŃSTWO W PRAWOSŁAWIU.pdf
(
397 KB
)
Pobierz
5127879 UNPDF
Tytuł oryginału:
Marriage: An Orthodox Perspective
,
Crestwood, New York 1975
c
°
Copyright for the Polish translation by Krzysztof Le±niewski
Redaktor: Małgorzata Wróblewska
Na okładce:
„Go±cinno±¢ Abrahama i Sary”, Muzeum Bizantyjskie, Ateny
ISBN 83–901221–4–6
Publikacja ukazała si¦ dzi¦ki pomocy Prawosławnego Ko±cioła Grecji
Wydawca: Prawosławna Diecezja Lubelska i Chełmska
Wydrukowano w Grecji
±ci
5
1 Wacław Hryniewicz:John Meyendor — teo-
log i ekumenista
Z Ks. prof. Johnem Meyendorem (1926–1992) spotkałem si¦ po raz pierwszy 20 lat
temu, na pocz¡tku pa¹dziernika 1975 roku na Fordham University i w Prawosławnym
Seminarium Teologicznym ±w. Włodzimierza w Nowym Jorku. Do dzi± pozostał mi
w pami¦ci „Dzie« Prawosławnej Edukacji”(Orthodox Education Day), 4 pa¹dzier-
nika 1975 roku. Dzie« ten gromadzi wielu prawosławnych pasterzy z całego kraju
i z zagranicy. Kiedy prosiłem o spotkanie pod koniec mojego pobytu w Kanadzie
i Stanach Zjednoczonych, Profesor Meyendor zach¦cił mnie, abym przyjechał do
Seminarium w ten wła±nie dzie«. Rozpoczyna si¦ on ka»dego roku uroczyst¡ Li-
turgi¡, a potem wypełniony jest wykładami, spotkaniami i dyskusjami na aktualne
tematy. Dzi¦ki temu mogłem by¢ na spotkaniu z Profesorem i bra¢ udział w nie-
zwykle o»ywionej dyskusji, jaka wywi¡zała si¦ potem na temat sytuacji prawosławia
w ówczesnym ZSRR. Pami¦tam, »e ks. Meyendor łagodził zbyt surowe s¡dy, prze-
strzegał przed ch¦ci¡ pot¦piania hierarchii, zach¦cał do umiaru i wczucia si¦ w trudn¡
sytuacj¦ wierz¡cych. To było moje pierwsze spotkanie ze znanym ju» wówczas na
arenie mi¦dzynarodowej prawosławnym teologiem, historykiem i ekumenist¡.
Po raz drugi spotkali±my si¦ po latach we Florencji w 1989 r., podczas mi¦dzy-
narodowego sympozjum z okazji 550. rocznicy unijnego soboru florenckiego (1438–
1439). Była to niezwykła okazja do wielu dyskusji i szczerej wymiany pogl¡dów.
Wieloletni kontakt listowny nie zast¡pi nigdy bezpo±redniego kontaktu z człowie-
kiem, którego si¦ czyta, ceni i szanuje. Profesor Meyendor pozostał w mej pami¦ci
takim, jakim widziałem go po raz ostatni we Florencji — człowiekiem m¡drym,
otwartym, »yczliwym, uwa»nym, skromnym, wra»liwym i bezpo±rednim.
Urodził si¦ 17 lutego 1926 r. w podparyskiej miejscowo±ci Neuilly-sur-Seine, w
której na emigracji zamieszkali jego rodzice, wywodz¡cy si¦ z arystokratycznego rodu
nadbałtyckich Niemców. Po uko«czeniu gimnazjum kształcił si¦ w Instytucie Teolo-
gii Prawosławnej ±w. Sergiusza w Pary»u, Ecole Practique des Hautes- Etudes oraz
na Sorbonie, gdzie w 1958 r. zdobył doktorat na podstawie rozprawy o ±w. Grze-
gorzu Palamasie, arcybiskupie Tesaloniki (+1359). W nast¦pnym roku opublikował
jego tekst „Triad”w obronie hezychastów, wraz z przekładem francuskim (
Defense
des saints hesychastes
t. 1–2, Louvain 1959, wyd. 2, 1973), a tak»e syntetyczne
dzieło słu»¡ce jako wprowadzenie do my±li tego bizantyjskiego teologa (
Introduc-
6
tion a l’etude de Gregoire Palamas
, Paris 1959; skrócony przekład ang.:
A Study
of Gregory Palamas
, London 1964). Były to pionierskie dzieła, otwieraj¡ce nowe
perspektywy zrozumienia XIV-wiecznej duchowo±ci i teologii bizantyjskiej.
W 1959 r. młody naukowiec przyj¡ł ±wi¦cenia kapła«skie i przeniósł si¦ do Pra-
wosławnego Seminarium ±w. Włodzimierza w Crestwood koło Nowego Jorku, gdzie
został wykładowc¡ historii Ko±cioła i patrologii. Wykładał równie» w o±rodku bada«
bizantyjskich Uniwersytetu Harwardzkiego w Dumbarton Oaks (Washington D.C.)
i w Fordham University, a okazyjnie równie» w Columbia University oraz w Union
Theological Seminary. Ponadto był przewodnicz¡cym Prawosławnego Towarzystwa
Teologicznego w Ameryce (Orthodox Theological Society of America) oraz Amery-
ka«skiego Stowarzyszenia Patrologów (American Patristics Association).
Pasj¡ jego »ycia była praca badawcza i dydaktyczna. Swoim uczniom wpajał
przekonanie o doniosło±ci intelektualnego i duchowego ±wiadectwa prawosławia w ±wie-
cie współczesnym, zwłaszcza w Ameryce. Był jedn¡ z trzech znakomitych postaci,
obok G. Florovsky’ego i A. Schmemanna, które nadały nowy dynamizm ameryka«-
skiemu prawosławiu. Wszyscy trzej byli kolejno dziekanami (faktycznie rektorami)
Prawosławnego Seminarium ±w. Włodzimierza. To oni utrwalili kulturowe i akade-
mickie zwi¡zki pomi¦dzy Pary»em a Nowym Jorkiem, które przyczyniły si¦ do odro-
dzenia prawosławnego chrze±cija«stwa na kontynencie ameryka«skim. Wraz z nimi
przeniesione zostało duchowe i naukowe do±wiadczenie zgromadzone w paryskim
Instytucie ±w. Sergiusza przez takie osobisto±ci rosyjskiego prawosławia, jak S. Buł-
gakow, N. Afanasjew, A. Kartaszow, biskup Kasjan (Biezobrazow), V. Zienkovsky,
archimandryta Kiprian (Kern). Ci wybitni teologowie i historycy byli na emigracji
przedstawicielami i kontynuatorami rosyjskiej kultury chrze±cija«skiej.
Jedn¡ z głównych trosk Meyendora było zespolenie duchowych i intelektual-
nych sił Ko±cioła prawosławnego rozproszonych w diasporze. D¡»enie to przy±wie-
cało mu ju» wcze±niej. W 1952 r. był jednym ze współzało»ycieli i pierwszym se-
kretarzem generalnym mi¦dzynarodowej federacji ruchów młodzie»y prawosławnej
„Syndesmos”. W Stanach Zjednoczonych wytrwale d¡»ył, pomimo przeszkód, do
zjednoczenia ró»nych etnicznych jurysdykcji prawosławnych. Był jednym z głów-
nych inspiratorów projektu utworzenia Ko±cioła Prawosławnego w Ameryce (Or-
thodox Church in America — OCA), któremu w 1970 r. Patriarchat Moskiewski
nadał status Ko±cioła autokefalicznego (przedtem nosił on nazw¦ Rosyjskiego Ko-
±cioła Prawosławnego w Północnej Ameryce). Przez długi czas ks. Meyendor stał na
czele wydziału do spraw zewn¦trznych relacji tego Ko±cioła; reprezentował go w Ko-
mitecie Naczelnym wiatowej Rady Ko±ciołów oraz na zgromadzeniach ogólnych.
Przez osiem lat (1967–1975) był moderatorem Komisji „Wiara i ustrój”. Krytycz-
nie oceniał działalno±¢ wiatowej Rady Ko±ciołów, zarzucaj¡c jej przede wszystkim
zej±cie z drogi powa»nych debat teologicznych na rzecz zaanga»owania politycznego
w walce z rasizmem i niesprawiedliwo±ci¡ społeczn¡. Krytyczne stanowisko zajmował
7
równie» w stosunku do uczestnictwa prawosławnych w Narodowej Radzie Ko±cio-
łów Chrze±cija«skich (National Council of Christian Churches), wytykaj¡c jej brak
zainteresowania stanowiskiem prawosławia i spraw¡ jedno±ci wszystkich chrze±cijan.
Brał czynny udział w pracach narodowej komisji w Stanach Zjednoczonych, cho¢
ze wzgl¦du na swoje zaanga»owanie w Ko±ciele Prawosławnym w Ameryce nie zo-
stał członkiem Mi¦dzynarodowej Komisji Mieszanej do dialogu teologicznego mi¦dzy
Ko±ciołem prawosławnym i Ko±ciołem rzymskokatolickim.
Dla jako±ci prac tej Komisji była to niew¡tpliwa strata, cz¦sto odczuwana w ostat-
nich latach, tym bardziej, »e w swoich pracach profesor Meyendor dawał cz¦sto
wyraz swojej gł¦bokiej wizji katolicko±ci Ko±cioła. Był uwa»nym i krytycznym ob-
serwatorem Ko±cioła rzymskokatolickiego. Nie krył swojej sympatii dla katolików
i niektórych instytucji ko±cielnych, a zarazem potrafił z cał¡ szczero±ci¡ mówi¢ słowa
prawdy. Wykazywał, i» wielka Tradycja chrze±cija«ska uznaje pierwsze«stwo stolicy
rzymskiej, w w¡tpliwo±¢ poddaje jednak pó¹niejsze formy rozwoju prymatu biskupa
rzymskiego. Poszukiwa¢ nale»y zatem zdrowych zasad eklezjologicznych, które od-
słoniłyby na nowo istotn¡ tre±¢ wi¦tej Tradycji, przytłoczonej cz¦sto tradycjami
czysto ludzkimi. Tak wła±nie pojmował swoj¡ rol¦ jako teolog i historyk, widz¡c
w swych badaniach niezb¦dne narz¦dzie poszukiwania autentycznej teologii jedno±ci
Ko±cioła.
Za swoj¡ rozległ¡ działalno±¢ naukow¡ i ekumeniczn¡ ks. Meyendor otrzymał
trzy doktoraty honoris causa w ró»nych instytucjach wyznaniowych: na katolickim
uniwersytecie Notre Dame, w General Theological Seminary Ko±cioła Episkopal-
nego oraz w Akademii Duchownej w Sankt Petersburgu (ówczenym Leningradzie).
W 1977 r. wybrany został na członka korespondenta Akademii Brytyjskiej. Patriar-
cha Aleksy II odznaczył go w 1991 r. orderem ±w. Włodzimierza. W ostatnich la-
tach »ycia podró»ował kilkakrotnie do Rosji z odczytami i wykładami. Przemawiał
w cerkwiach, udzielał wywiadów telewizyjnych, spotykaj¡c si¦ z wielkim uznaniem
w kraju, gdzie w ci¡gu minionych dziesi¦cioleci oskar»ano go o wrog¡ propagand¦
wobec sowieckiego re»imu.
John Meyendor był jednym z grona najwybitniejszych współczesnych teologów
prawosławnych. Spo±ród jego głównych dzieł, obok ju» wspomnianych, wymieni¢
nale»y:
The Orthodox Church: Yesterday and Today
(1963),
Christ in Eastern Chri-
stian Thought
(1969),
Byzantine Theology
(1973),
Marriage: An Orthodox Perspec-
tive
(1970, 1975),
Byzantium and the Rise of Russia
(1981, 1989),
Imperial Unity and
Christian Divisions: The Church 450–680 A.D.
(1989). Przez wiele lat był wydawc¡
kwartalnika
St. Vladimir’s Theological Quarterly
oraz miesi¦cznika
The Orthodox
Church
. Publikowane w tych i innych pismach artykuły zostały wydane kilkakrot-
nie w formie ksi¡»kowej:
Orthodoxy and Catholicity
(1966),
Byzantine Hesychasm:
Historical, Theological and Social Problems
(1974),
Living Tradition
(1978),
The By-
zantine Legacy in the Orthodox Church
(1981),
Catholicity and the Church
(1983),
8
Witness to the World
(1987),
Vision of Unity
(1987).
Pisma Meyendora zostały przeło»one na szereg j¦zyków. On sam pisał po fran-
cusku, angielsku i po rosyjsku. Czytelnikowi polskiemu jego twórczo±¢ jest nadal
mało znana. W przekładzie J. Prokopiuka ukazała si¦ przed 11 laty
Teologia Bizan-
tyjska
(Warszawa 1984). Z tym wi¦kszym uznaniem nale»y powita¢ szkice o mał-
»e«stwie, przeło»one przez dra Krzysztofa Le±niewskiego.
Ks. Profesor Meyendor nie był jedynie teoretykiem teologii mał»e«stwa. Jego
przemy±lenia poparte s¡ równie» konkretnymi do±wiadczeniami »yciowymi. Wraz
z mał»onk¡ Mari¡ wychowali czworo dzieci: dwóch synów (Paul i Serge) oraz dwie
córki (Elisabeth i Anna).
Refleksje nad mał»e«stwem w perspektywie prawosławnej przybli»aj¡ szereg za-
gadnie« niezwykle aktualnych. Autor opowiada si¦ zdecydowanie za rozumieniem
mał»e«stwa w jego ±cisłych zwi¡zkach z Eucharysti¡, z tajemnic¡ Chrystusa i ta-
jemnic¡ człowieka stworzonego na obraz i podobie«stwo Boga. Czytelnik zapozna si¦
dzi¦ki temu studium z wielowiekow¡ m¡dro±ci¡ Ko±cioła prawosławnego w odniesie-
niu do tak trudnych spraw »yciowych, jak kolejne mał»e«stwa, mał»e«stwa mieszane,
rozwód, planowanie rodziny, mał»e«stwo duchownych i celibat. Prawosławie podkre-
±la warto±¢ i sakramentaln¡ godno±¢ trwałego mał»e«stwa chrze±cija«skiego. Kiedy
stwierdza jednak, »e nie da si¦ go utrzyma¢ przy pomocy rozporz¡dze« prawno-kano-
nicznych, okazuje miłosierdzie słabym ludziom ze wzgl¦du na ich zbawienie i dobro
duchowe.
Kiedy w marcu 1995 r. przez tydzie« spotykałem si¦ z profesorami i prowadziłem
wykłady w Seminarium ±w. Włodzimierza w Nowym Jorku, odczułem wyra¹ny brak
obecno±ci Johna Meyendora. Zmarł na raka trzustki, 22 lipca 1922 r. w Montre-
alu, podczas wakacji w Kanadzie, w wieku lat 66. Krótko przedtem zrezygnował z
pełnionych funkcji, zamierzaj¡c po±wi¦ci¢ si¦ bez reszty pracy badawczej. Opodal
seminaryjnej cerkwi, tu» przy ikonie Bogurodzicy–Hodigitrii (Wskazuj¡cej Drog¦
— Chrystusa), na tablicy z imionami i nazwiskami dziekanów Seminarium wid-
niej¡ daty pełnienia przez niego tej funkcji w latach 1984–1992. Składam hołd Jego
pami¦ci, »yczliwo±ci i przyja¹ni, które przekraczaj¡ granice wyznaniowe i narodowo-
±ciowe.
6 czerwca 1995
Wacław Hryniewicz OMI
9
Plik z chomika:
kama2e
Inne pliki z tego folderu:
sw.Grzegorz.rar
(29251 KB)
Drosnin Michael - Kod Biblii 2 - Odliczanie.rar
(1929 KB)
Drosnin Michael - Kod Biblii.rar
(1526 KB)
Gide Andre - Lochy Watykanu.pdf
(716 KB)
Byłem księdzem. Prawdziwe oblicze kościoła katolickiego w Polsce - Roman Jonasz.pdf
(1799 KB)
Inne foldery tego chomika:
Alichino
Antyk
Audiobooki
Audycje
Dynastie Europy
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin