Seksualność kobiet z anoreksją.pdf
(
78 KB
)
Pobierz
PRZEGLAD_SEKS_13
SEKSUALNOÂå KOBIET
Z ANOREKSJÑ
A OBRAZ ICH CIA¸A
dr med. Anna Sarol-Kulka
dr med. Zenon Kulka
Streszczenie
Celem pracy by∏a ocena seksualnoÊci kobiet i obrazu w∏asnego cia∏a u anorektyczek. Zbadano 50 pacjentek
czterema kwestionariszami (HRK, KSK, EDI oraz klinicznym), a wniki badaƒ poddano analizie statystycznej.
Z badaƒ wynika, ˝e negatywny obraz w∏asnego cia∏a u anorektyczek, w du˝ym stopniu wp∏ywa hamujàco
na ich seksualnoÊç, a negatywna ocena w∏asnego cia∏a prowadzi do negowania w∏asnej seksualnoÊci.
S∏owa kluczowe:
seksualnoÊç, obraz cia∏a, anoreksja
SEXUALIT AND BODY IMAGE IN ANOREXIC WOMEN
Smmary
The aim of our research was to evaluate the sexuality and body image in women with anorexia. 50 patients
were examined using 4 questionnaires (HRK, KSK, EDI and clinical), the findings underwent statistical
analysis. As the research reveals, negative body image strongly influences anorexic women sexuality and
own body negative assessment leads them to negation of their sexuality.
Key words
sexuality, body image, anorexia
PRACA RECENZOWANA
WST¢P
waliÊmy przyjrzeç si´ tym problemom, w od-
niesieniu do pacjentek z anoreksjà, w popu-
lacji polskiej.
W latach 90-tych wzros∏o w Êwiecie zain-
teresowanie seksualnoÊcià kobiet z zabu-
rzeniami od˝ywiania (Joughin 1991, Morgan
i in. 1995, Weeda-Mannak 1990, Wiederman
1996) [5, 7, 10, 11]. Z badaƒ wynika, ˝e pa-
cjentki z zaburzeniami od˝ywiania majà za-
burzony obraz w∏asnego cia∏a oraz du˝e
problemy z odbiorem w∏asnej seksualnoÊci
(Beumont 1987, Buvat-Herbaut 1983, Crisp
1980) [1, 2, 3]. W naszych badaniach próbo-
CEL PRACY
1. Charakterystyka seksualnoÊci kobiet
z anoreksjà.
2. Zbadanie zwiàzku pomi´dzy obrazem
w∏asnego cia∏a a seksualnoÊcià kobiet
z anoreksjà.
dr med. Anna
Sarol-Kulka
dr med. Zenon
Kulka
Instytut Psychiatrii i
Neurologii w Warszawie
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2008, nr 13
5
MATERIA¸ I METODA
Tabela 2. Stan cywilny
Przebadano 50 pacjentek z rozpozna-
niem – jad∏owstr´t psychiczny (F50.0, F50.1)
leczonych w Klinice Nerwic w Warszawie.
Do badaƒ pos∏u˝y∏y nast´pujàce kwe-
stionariusze:
1. Inwentarz Seksuologiczny – HRK.
2. Kwestionariusz Seksuologiczny – KSK.
3. Inwentarz zaburzeƒ od˝ywiania si´ (EDI).
4. Kwestionariusz kliniczny dotyczàcy
zaburzeƒ od˝ywiania.
Kwestionariusz HRK pos∏u˝y∏ do badania
dotychczasowych zachowaƒ i doÊwiadczeƒ
seksualnych w ˝yciu badanych kobiet; kwe-
stionariusz KSK (w wersji zmodyfikowanej;
na u˝ytek powy˝szych badaƒ), dotyczy∏
oceny aktywnoÊci seksualnych badanych
kobiet oraz ich stosunku do seksu, w∏asne-
go cia∏a i w∏asnej seksualnoÊci.
Inwentarz zaburzeƒ od˝ywiania (EDI)
opracowany do diagnostyki zaburzeƒ od˝y-
wiania przez Garnera’a i Garfinkel’a w 1979 r.
Kwestionariusz kliniczny opracowany przez
nas do diagnostyki zaburzeƒ od˝ywiania.
Analiza statystyczna dotyczy∏a obliczeƒ
w procentach, oraz korelacji Tau Kendall’a.
Stan cywilny
Anoreksja
N
%
Panna
46
92
Zam´˝na
4
8
24 kobiety (48%) mia∏y wykszta∏cenie
wy˝sze lub niepe∏ne wy˝sze; prawie tyle sa-
mo 23 (43%) Êrednie, a tylko 3 kobiety (6%)
zawodowe lub podstawowe (tab. 3).
Dziewi´ç badanych kobiet (38%) studio-
wa∏o. 1/3 pacjentek (33%) pracowa∏a, a 9
(18%) nie uczy∏o si´ i nie pracowa∏a.
Tabela 3. Wykszta∏cenie
Wykszta∏cenie
Anoreksja
N%
Podstawowe
2
4
Zasadnicze zawodowe
1
2
Ârednie
23
46
Pomaturalne
9
18
Wy˝sze
15
30
Na wsi lub w mieÊcie do 20-tys. miesz-
kaƒców ˝y∏o 13 kobiet (26%); 17 kobiet
(34%) zamieszkiwa∏a w mieÊcie od 20 tys.
do 50 tys. ludnoÊci; 9 kobiet (18%) zamiesz-
kiwa∏a w mieÊcie od 50 tys. do 200 tys.; a 11
kobiet (22%) zamieszkiwa∏a w mieÊcie po-
wy˝ej 200 tys. ludnoÊci, (tab. 4).
CHARAKTERYSTYKA
SOCJODEMOGRAFICZNA
BADANEJ GRUPY
Tabela 4. Miejsce zamieszkania
W badaniu przewa˝a∏y osoby w przedzia-
le wiekowym 19–27 lat – 43 osoby (86 %)
(tab. 1).
Miejsce zamieszkania
Anoreksja
N%
Tabela 1. Wiek
WieÊ
9
18
Miasto poni˝ej 20 tys.
ludnoÊci
4
8
Przedzia∏y wiekowe
Anoreksja
N
Miasto od 20 tys.
do 50 tys. ludnoÊci
%
17
34
19–21
12
24
Miasto od 50 tys.
do 100 tys. ludnoÊci
22–24
16
32
5
10
25–27
15
30
Miasto od 100 tys.
do 200 tys. ludnoÊci
28–30
5
10
4
8
powy˝ej 30
2
4
Miasto powy˝ej
200 tys. ludnoÊci
W przebadanej grupie by∏o 46 panien –
92% (tab. 2); wszystkie badane kobiety
by∏y bezdzietne.
11
22
6
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2008, nr 13
WYNIKI BADA¡
narzàdów p∏ciowych, przez m´˝czyzn´. Po-
∏owa pacjentek z anoreksjà nie odby∏a nigdy
stosunku seksualnego (tab. 7).
32% pacjentek z anoreksjà podawa∏y, i˝
mia∏y trzy i wi´cej d∏u˝szych (trwajàcych co
najmniej pó∏ roku), zwiàzków z m´˝czyzna-
mi. 22% pacjentki poda∏a, ˝e mia∏a trzech
lub wi´cej partnerów seksualnych.
Wyniki Kwestionariusza Klinicznego
Pacjentki z anoreksja najcz´Êciej poda-
wa∏y, ˝e majà za grube sà uda, biodra, po-
Êladki. (tab. 5).
Tabela 5. Obraz swojego cia∏a
Obraz swojego cia∏a Anoreksja
N
%
Wyniki
Kwestionariusza Seksuologicznego
KSK
Przera˝enie na myÊl
o byciu grubà
42
84
26% pacjentek z anoreksjà miewa∏o sny
erotyczne; 58% pacjentek miewa∏o fantazje
(myÊli, marzenia), o tematyce seksualnej.
54% pacjentek nie odczuwa∏o potrzeby kon-
taktów seksualnych lub odczuwa∏o bardzo
rzadko. 80% pacjentek z anoreksja nie
masturbowa∏o si´, natomiast 14% po ma-
sturbacji mia∏o dobre lub bardzo dobre
samopoczucie. U 34% pacjentek przy po-
dejmowaniu kontaktów seksualnych to-
warzyszy∏o podniecenie i ch´ç kontaktu.
29% pacjentek nie chcia∏o ˝adnych zmian
w swoim ˝yciu seksualnym, natomiast 53%
pacjentki oczekiwa∏y wi´kszej intensywnoÊci
kontaktów seksualnych.
36% pacjentek dostrzega∏o negatywne
strony swojej seksualnoÊci.
Dotyczy∏y one:
●
trudnoÊci z uzyskaniem orgazmu – 8%,
●
trudnoÊci z podnieceniem si´ – 6%,
●
l´ku przed inicjacjà seksualnà – 22%.
24% pacjentek z anoreksjà ocenia swoje
˝ycie seksualne jako przeci´tne lub wr´cz
nieudane, ale 58% pacjentek podawa∏o, ˝e
nie ma ˝ycia seksualnego.
28% pacjentek z anoreksjà by∏o w pe∏ni
zadowolonych. 42% pacjentek by∏o tylko
cz´Êciowo zadowolonych, ze swojej kobie-
coÊci; 30% pacjentek by∏o niezupe∏nie zado-
wolonych ze swojej p∏ci. 32% pacjentek
z anoreksjà ocenia∏o swoje cia∏o jako ca∏ko-
wicie nieatrakcyjne i tylko 8 % pacjentek
oceni∏a je jako atrakcyjne.
Ciàg∏e myÊlenie
o byciu szczuplejszà
23
46
Zadowolenie ze swojej
figury
10
20
Poczucie, ˝e jakaÊ
cz´Êç cia∏a jest
za gruba
34
68
Za gruba twarz
10
20
Za grube r´ce
8
16
Za grube d∏onie
4
8
Za grube biodra
25
50
Za grube poÊladki
22
44
Za grube uda
28
56
Za grube ∏ydki
13
26
30% pacjentek podawa∏a, ˝e miesiàczku-
je, ale tylko 20% miesiàczkowa∏a regularnie.
88% pacjentek w przesz∏oÊci mia∏o okresy
zatrzymania miesiàczki (tab. 6).
Tabela 6. D∏ugoÊç zatrzymania miesiàczki
D∏ugoÊç
Anoreksja
zatrzymania miesiàczki
N
%
Nigdy
6
12
Do 6 miesi´cy
13
26
Od 6 do 12 miesi´cy
12
24
Od 12 do 24 miesi´cy
8
16
Powy˝ej 2 lat
11
22
Wyniki
Inwentarza Seksuologicznego HRK
3/4 pacjentek z anoreksjà zacz´∏o intere-
sowaç si´ ch∏opcami przed 16 r˝. 6% pa-
cjentek podawa∏o, i˝ jeszcze nie intereso-
wa∏o si´ odmiennà p∏cià. 28% pacjentek
nie doÊwiadczy∏o nigdy pieszczot, swoich
piersi, przez m´˝czyzn´. 36% pacjentek
nie doÊwiadczy∏o nigdy pieszczot swoich,
Wyniki dotyczàce porównania obrazu
w∏asnego cia∏a z seksualnoÊcià
Skorelowano za pomocà testu Tau Ken-
dall’a wskaênik nieakceptowania swojego
cia∏a z Inwentarzem zaburzeƒ od˝ywiania
si´ (EDI), ze zmiennymi okreÊlajàcymi ró˝ne
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2008, nr 13
7
Tabela 7. Zachowania seksualne pacjentek z rozpoznaniem anoreksjI
Wiek, w którym wystàpi∏y pierwsze zachowania
Pierwsze zachowania
i doÊwiadczenia seksualne (dane w %)
i doÊwiadczenia seksualne
Nigdy 20 lat 19 lat 18 lat 17 lat 16 lat 15 lat 14 lat 13 lat
i mniej
Zainteresowanie ch∏opcami
6
10
8
28
16
32
Randka
14
14
8
46
12
6
Poca∏unek
14
14
14 36
10
12
Zakochanie
12
14
2 34
10
28
D∏u˝szy zwiàzek
24
20
8
26
8
16
M´˝czyzna dotyka∏ nagich piersi
28
16
18
18
6
14
M´˝czyzna dotyka∏ narzàdów p∏ciowych
36
14
20
10
8
12
Stosunek p∏ciowy
50
4
20
10
6
10
przejawy seksualnoÊci – kwestionariusz
HRK i KSK.
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie (p<0,05) z:
●
wiekiem pierwszego poca∏unku (- 0,215),
●
wyst´powaniem snów erotycznych
(0,354),
●
podejmowaniem kontaktów seksualnych
z m´˝czyznami (-0,213),
●
cz´stoÊcià podejmowania kontaktów
seksualnych (-0,211).
Skorelowano za pomocà testu Tau Ken-
dall’a ocen´ w∏asnego cia∏a ze zmiennymi
okreÊlajàcymi ró˝ne przejawy seksualnoÊci
– kwestionariusz HRK i KSK.
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie (p<0,01) z wyst´powaniem
snów erotycznych (0,420).
Korelacje istotne statystycznie (p<0,05)
zwiàzane z:
●
wiekiem poczàtku zainteresowania si´
ch∏opcami (-0,276),
●
wiekiem pierwszego zakochania (-0,242),
●
wiekiem pierwszego poca∏unku z m´˝-
czyznà (-0,213),
●
negatywnymi stronami swojej seksual-
noÊci (0,259),
Skorelowano za pomocà testu Tau Ken-
dall’a przera˝enie, na myÊl ˝e mog∏aby byç
gruba, ze zmiennymi okreÊlajàcymi ró˝ne
przejawy seksualnoÊci – kwestionariusz
HRK i KSK.
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie z:
●
cz´stoÊcià odczuwania potrzeby odbycia
stosunku seksualnego (0,254; p<0,05),
●
wyst´powaniem fantazji seksualnych
(0,261; p<0,05),
●
cz´stoÊcià wyst´powania orgazmów
podczas snu (-0,351; p<0,01).
Skorelowano za pomocà testu Tau Ken-
dall’a ciàg∏e myÊlenie o tym, aby byç szczu-
p∏à ze zmiennymi okreÊlajàcymi ró˝ne prze-
jawy seksualnoÊci – kwestionariusz HRK
i KSK.
Zmienna ta korelowa∏a na poziomie istot-
noÊci statystycznie (p<0,01) tylko z wyst´-
powaniem snów o treÊci erotycznej (0,364).
Skorelowano za pomocà testu Tau Ken-
dall’a zadowolenie ze swojej figury, ze
zmiennymi, okreÊlajàcymi ró˝ne przejawy
seksualnoÊci. – kwestionariusz HRK i KSK.
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie (p<0,05) z:
●
wiekiem poczàtku zainteresowania si´
ch∏opcami (0,244),
●
wiekiem w jakim po raz pierwszy do-
Êwiadczy∏y pieszczot swoich piersi
przez m´˝czyzn´ (-0,264),
●
cz´stoÊcià wyst´powania orgazmów
podczas snu (0,282),
Skorelowano za pomocà testu Tau Ken-
dall’a aktualne wyst´powanie miesiàczko-
wania ze zmiennymi okreÊlajàcymi ró˝ne
przejawy seksualnoÊci – kwestionariusz
HRK i KSK.
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie (p<0,01) z:
8
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2008, nr 13
●
odczuciami wyst´pujàcymi przy po-
dejmowaniu kontaktów seksualnych
(0,362),
●
sposobem uzyskiwania orgazmu (-0,346).
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie (p<0,05) z:
●
podejmowaniem kontaktów seksual-
nych z m´˝czyznami (0,300),
●
odczuciami wyst´pujàcymi po kontak-
cie seksualnym (0,284)),
●
ocenà swojego ˝ycia seksualnego
(0,276).
Skorelowano za pomocà testu Tau Ken-
dall’a regularne miesiàczkowanie ze zmien-
nymi okreÊlajàcymi ró˝ne przejawy seksual-
noÊci – kwestionariusz HRK i KSK.
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie (p<0,01) z:
●
cz´stoÊcià odczuwania potrzeb odby-
cia stosunku seksualnego (-0,293),
●
wyst´powaniem snów o treÊci erotycz-
nej (-0,388),
●
odczuciami wyst´pujàcymi przy po-
dejmowaniu kontaktów seksualnych
(0,416),
●
sposobem uzyskiwania orgazmu (-0,365).
Uzyskano nast´pujàce korelacje istotne
statystycznie (p<0,05) z:
●
podejmowaniem kontaktów seksual-
nych z m´˝czyznami (0,301),
na wadze, co powoduje drastyczne ogra-
niczenia w przyjmowaniu po˝ywienia. Pro-
wadzi do zaburzeƒ miesiàczkowania lub
zatrzymania miesiàczki, a w skrajnych przy-
padkach do kacheksji i zgonu.
Istotnym elementem psychopatologii
anoreksji jest zaburzony obraz w∏asnego
cia∏a. Pacjentki z anoreksjà majà tendencj´
do postrzegania swojego cia∏a jako wi´ksze
i ich ocena normalnej sylwetki kobiet ró˝ni
si´ znacznie od oceny dokonanej przez
zdrowe kobiety. Negatywny obraz w∏asnego
cia∏a wyst´pujàcy u kobiet z anoreksjà mo˝e
odgrywaç rol´ w ich funkcjonowaniu seksu-
alnym. Chocia˝ zwiàzek pomi´dzy obrazem
w∏asnego cia∏a, a seksualnoÊcià mo˝e wy-
dawaç si´ oczywisty, zaskakujàco ma∏o
badaƒ przeprowadzono w celu znalezienia
punktów wspólnych dla tych cech [6, 9].
Charakter zaburzeƒ od˝ywiania, ich po-
czàtek w okresie adolescencji, skupienie
na w∏asnym ciele, przy zaburzonym jego ob-
razie oraz zaburzenia miesiàczkowania, nie-
wàtpliwie powodujà zniekszta∏cenie lub wr´cz
zahamowanie seksualnoÊci kobiet majàcych
zaburzenia od˝ywiania. Zwiàzek pomi´dzy
negatywnym obrazem w∏asnego cia∏a, a sek-
sualnoÊcià wykaza∏y badania Faitha i Scha-
re’a (1993) [4] oraz Musteina i Holdena (1979)
[8], którzy stwierdzili, ˝e obraz w∏asnego cia∏a
wp∏ywa na doÊwiadczenia seksualne kobiet.
W przeprowadzonych badaniach przeba-
daliÊmy 50 pacjentek z rozpoznaniem jad∏o-
wstr´tu psychicznego (F50.0, F50.1).
Analiza statystyczna wyników badaƒ wy-
kaza∏a, i˝ dla pacjentek z anoreksjà poca∏u-
nek by∏ jeszcze dopuszczalny, ale dotykanie
ich piersi czy narzàdów p∏ciowych przez
m´˝czyzn´, a szczególnie stosunek seksu-
alny co wiàza∏o si´ z pokazaniem swojego
nagiego cia∏a m´˝czyênie, by∏o problemem.
Mo˝e to Êwiadczyç o ich negatywnym sto-
sunku do w∏asnego cia∏a, ale te˝ wi´kszej
trudnoÊci z bliskoÊcià, która jest niezb´d-
na w przypadku podejmowania ˝ycia seksu-
alnego. Pacjentki z anoreksjà mia∏y niewiele
d∏u˝szych zwiàzków z m´˝czyznami, a tak˝e
niewielu partnerów seksualnych. Tylko dla
1/4 z nich seks odgrywa∏ wa˝nà rol´.
Korelacje wskaênika nie akceptacji w∏a-
snego cia∏a ze zmiennymi okreÊlajàcymi
ró˝ne przejawy seksualnoÊci uwidoczni∏y
nast´pujàce zwiàzki: pacjentki z anoreksjà,
które nie akceptowa∏y swojego cia∏a,
●
odczuciami wyst´pujàcymi po kontak-
cie seksualnym (0,314),
OMÓWIENIE WYNIKÓW
SeksualnoÊç uwarunkowana jest zintegro-
wanym oddzia∏ywaniem czynników biologicz-
nych, psychicznych i spo∏eczno-kulturowych.
Zaburzenia seksualne wyst´pujà wówczas,
gdy ta wrodzona funkcja ulegnie zahamowa-
niu, zniekszta∏ceniu lub te˝, gdy pozostaje
w skrajnej dysharmonii z pozosta∏ymi sferami
osobowoÊci cz∏owieka. Dzieje si´ tak w przy-
padku zaburzeƒ od˝ywiania.
Anoreksja najcz´Êciej rozpoczyna si´
mi´dzy 13–14 oraz 17–25 rokiem ˝ycia. Cho-
roba ta mo˝e si´ te˝ rozpoczàç przed okre-
sem dojrzewania. Zaburzenie to polega
na dà˝eniu do ograniczenia masy cia∏a, wy-
raênie poni˝ej norm przyj´tych w odniesie-
niu do wieku i wzrostu, przy jednoczesnej
nieprawid∏owej ocenie w∏asnego wyglàdu
i wspó∏istnieniu l´ku, przed przybraniem
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2008, nr 13
9
Plik z chomika:
Samadhi
Inne pliki z tego folderu:
Interwencja kryzysowa osób zgwałconych i wykorzystywania sek.doc
(97 KB)
konsekwencje molestowania.pdf
(80 KB)
Leiblum Rosen - Terapia zaburzeń seksualnych.pdf
(3263 KB)
Orientacja psychoseksualna.doc
(13 KB)
pedofilia.doc
(19 KB)
Inne foldery tego chomika:
Poradniki i inne
Psychologia kliniczna
Psychologia rozwojowa
Psychoterapia
Reklama i Marketing
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin