Nawrocki, Witold - Klasycy i współcześni (szkice o prozie skandynawskiej XIX i XX wieku).pdf

(213878 KB) Pobierz
392168084 UNPDF
392168084.002.png
Witold NAWROCKI - krytyk,
historyk literatury i tłumacz, profesor
nadzwyczajny, kierownik Wydziału
Kultury KC PZPR, dyrektor Instytutu
Badań Literackich w Warszawie, czło-
nek Komitetu Słowianoznawstwa
i Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej
Akademii Nauk. Zajmuje się dwudzie-
stowieczną literaturą polską, czeską,
słowacką, skandynawską i niemiecką.
Jego rozprawy i szkice drukowane były
na łamach pism literackich i kultural-
nych w kraju oraz tłumaczone za gra-
nicą, m. in. w ZSRR, NRD i CSRS.
Jest autorem książek, m. in.:,,Trwanie
i powrót", „Klasa, ideologia, literatu-
ra", „Dzieło najżywsze z żywych", a
także licznych wstępów do książek pisa-
rzy polskich i obcych, oraz wielu opraco-
392168084.003.png
Klasycy
i współcześni
392168084.004.png
Witold
Nawrocki
Klasycy
i współcześni
o prozie skandynawskiej
XIX i XX wieku
392168084.005.png
Książki tej nie napisał profesjonalista; zbiór powstał
niejako samoczynnie na marginesie polonistycznych i sla-
wistycznych zainteresowań autora podczas lektur najpierw
całkowicie prywatnych, potem krytycznych i recen-
zenckich. Proza skandynawska fascynowała autora tej
książki od dawna, zawsze bowiem była dla niego ważnym
wzorem literatury poznawczo i moralnie bezkompromiso-
wej, bogatej w przemyślenia i rozpoznania, ambitnej w usi-
łowaniu uogólnienia losów niewielkich i dalekich zbioro-
wości ludzkich w taki sposób, by realistyczny komunikat
o życiu jednostki ludzkiej i społeczeństwa nabrał wymia-
rów uniwersalnych. To, co jednostkowe i co ogólne, to,
co było relacją z dziejów jednego życia lub epickim obra-
zem historii społecznej, w prozie skandynawskiej układało
się zawsze w obraz o głębokiej perspektywie, o wielu
dnach, o licznych znaczeniach. Przygody Augusta Powsi-
nogi i wewnętrzne perypetie Nielsa Lyhne, niepokój Gösty
Berlinga i udręki daremnego życia Jørgena Steina, mozół
Izaka i trud braci z Olsøya — skłaniały zawsze do myśle-
nia o sprawach w życiu ludzkim zwykłych i równocześnie
ostatecznych, zwracały uwagę na głębsze, dawniej powie-
dziano by metafizyczne, podteksty życia ludzkiego. Lu-
dzie prości i skomplikowani intelektualiści, ludzie upadli
na dno nędzy i upodlenia oraz podnoszący się z upadku —
bezustannie wykazują w tej literaturze heroiczne dążenie,
by odczytać sens swej egzystencji, by doświadczyć tego
wszystkiego, co w naszym istnieniu nie jest tylko przemi-
jające i czyni życie ludzkie elementem wcale nieakcy-
dentalnym w dziejach świata. Realizm literatury skandy-
nawskiej, jak piękne i mądre powieści Marii Dąbrowskiej
oraz Jarosława Iwaszkiewicza, dążył zawsze do odsłonięcia
tego wszystkiego, co w życiu człowieka jest tajemnicze, co
392168084.001.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin