W obrębie każdego rodzaju plików (tekstowych, zdjęć, audio czy wideo) funkcjonują dziesiątki formatów. Jedne charakteryzują się lepszą jakością, inne mniejszą objętością. Na szczęście w Sieci jest dostępnych wiele aplikacji, które ułatwiają konwersję między standardami. Wybraliśmy najlepsze.
Zamiana jednego formatu na inny to chleb powszedni dla większości deweloperów, administratorów stron WWW czy blogerów. Codziennością jest na przykład przekształcanie zajmujących dużo miejsca plików BMP w popularne JPG. Często także trzeba zapisywać dokumenty pakietu MS Office jako PDF-y czy przerabiać opasłe utwory WAV na empetrójki.
Bardziej zaawansowani użytkownicy zazwyczaj korzystają z rozbudowanych, desktopowych narzędzi do konwersji. Jednym z najbardziej uniwersalnych programów jest Format Factory. Wspiera on takie standardy jak MP4, 3GP, MPG, AVI, WMV, FLV, SWF, MP3, WMA, AMR, OGG, ACC, WAV, JPG, BMP, PNG, TIF, ICO, GIF, TGA. Kopiuje też płyty DVD.
Największą zaletą Format Factory oraz podobnych aplikacji jest automatyzacja. Użytkownik może hurtowo konwertować podobne elementy, dokonywać jednocześnie prostych czynności edycyjnych (na przykład pomniejszać albo obracać fotografie). Im więcej plików trzeba zmodyfikować, tym bardziej przydatny jest tradycyjny program instalowany na twardym dysku.
Alternatywą dla takiego rozwiązania są sieciowe konwertery plików - mniej lub bardziej rozbudowane aplikacje uruchamiane w oknie przeglądarki. Przydają się one przede wszystkim tym osobom, które dokonują modyfikacji okazyjnie. Mają do przerobienia najwyżej kilka plików jednocześnie i dysponują przy tym łączem z rozsądną prędkością uploadu.
Sieciowe konwertery powinny jednak zainteresować także bardziej zaawansowanych użytkowników, którzy na przykład nie mogą zainstalować odpowiedniego oprogramowania na komputerze w pracy, a muszą od czasu do czasu dokonać konwersji. Aplikacja webowa nie wymaga posiadania uprawnień administratora w systemie operacyjnym.
Jednym z najbardziej rozbudowanych narzędzi w tym segmencie jest CometDocs. Obsługuje około pięćdziesięciu różnych formatów - dostępność większości z nich zależy oczywiście od przesłanego na serwer pliku. Usługa pozwala na tworzenie PDF-ów z dokumentów Microsoft Office i OpenOffice. Przekształca także format Adobe w XLS, DOC, TXT czy HTML.
Inny ciekawy program sieciowy to PDF-to-Word Converter. Pozwala on na zapisanie rezultatów pracy zarówno w formacie DOC jak i RTF. Osoby niekorzystające z Office'a 2007 powinny wypróbować z kolei Free File Converter. Oferuje on zamianę standardu DOCX na DOC i ODT, a także XLSX na ODS czy XLS.
Do bardziej zaawansowanych użytkowników skierowano aplikację PDFonline. Umożliwia nie tylko zamianę PDF-ów na DOC i na odwrót. Pozwala również na tworzenie dokumentów na bazie stron WWW oraz łączenie plików PDF. FreePDFConvert ułatwia z kolei konwersję grafiki wektorowej na bardziej przyjazne formaty biurowe. Wszystkie wysłane do niego dane są usuwane automatycznie po 24 godzinach z serwera usługodawcy. Twórcy dają nam jednak możliwość wcześniejszego skasowania ich poprzez specjalnie generowany link. Negatywną stroną tej usługi jest półgodzinny okres, który trzeba odczekać, aby przeprowadzić kolejną konwersję. Aby ominąć te ograniczenie, należy wykupić płatne konto premium.
Do modyfikowania formatów łatwo wykorzystać również Dokumenty Google. Przydaje się to szczególnie wtedy, gdy internauta ma do przerobienia wiele elementów jednocześnie. Da się je hurtowo przesłać na serwer, następnie wybrać opcję Zaznacz widoczne z górnego menu, potem kliknąć polecenie Eksport. Aplikacja zapisze wszystkie pożądane pliki na dysku jako archiwum ZIP.
Osoby wykorzystujące w swojej pracy prezentacje powinny z kolei zainteresować się Lettosem. Pozwala on na zamianę dokumentów pakietu Microsoft Office (PPT) na standard OpenOffice (ODP) i odwrotnie. Oba formaty można również przerobić na PDF. Rozszerzenie PPTX (Office 2007) nie jest niestety na razie obsługiwane.
Najbardziej zdesperowani fani PDF-ów mogą szukać rozwiązań swoich problemów w sieciowej wersji Primo PDF. Tworzy ona PDF-y z tak egzotycznych formatów jak EMF, EPS, MML, PBM, SDA, VOR czy WPS (łącznie obsługuje ponad 60 rozszerzeń). Plik źródłowy może mieć maksymalnie pięć megabajtów objętości. Przesyłany może być z adresu URL lub dysku i po konwersji zostanie zwrócony na podany przez użytkownika adres e-mail
Popularyzacja stratnych formatów kompresji typu JPG czy MP3 doprowadziła do spadku popularności narzędzi obsługujących archiwa RAR albo ZIP. Ten drugi format jest zresztą zintegrowany z systemem Windows. Nadal jednak po Sieci krąży sporo spakowanych plików. Dlatego warto pamiętać o aplikacji YouConvertIt.
Wspiera ona 12 formatów archiwów - w tym takie mało znane jak ACE, BZA czy YZ1. Z popularnych rozwiązań - prócz ZIP-a i RAR-a - obsługuje standardy 7Z, CAB czy TAR. YouConvertIt może pochwalić się również integracją z kilkudziesięcioma rodzajami dokumentów biurowych. Osoby mające problemy z otwieraniem niszowych formatów powinny przetestować także tę aplikację.
Najbardziej uniwersalną aplikacją w tej kategorii jest Image Converter. Obsługuje on ponad setkę formatów graficznych - wśród nich te znane jak BMP, GIF, JPG, PNG i te mniej popularne - DIB, EPS, PCX, TGA. W przeciwieństwie do wielu konwerterów sieciowych nie trzeba tutaj podawać adresu e-mail. Wystarczy kliknąć przycisk Convert and Download. Przeglądarka zapisze obrazek na dysku.
Ciekawą propozycją jest także Image Optimizer. Obsługuje on tylko trzy standardy - GIF, JPG i PNG. Maksymalny rozmiar zdjęcia to raptem 300 kilobajtów. Usługa przydaje się jednak, bo kompresuje grafiki tak, aby zajmowały jak najmniej miejsca na serwerach WWW. Zainteresuje wszystkich, którzy nie mają dostępu do podobnego modułu w Photoshopie.
Converticon to z kolei bardziej wyspecjalizowany program, który ułatwia przerabianie plików ICO, PNG, GIF CUR czy JPG na ikony wysokiej jakości zapisane w standardach ICO lub PNG. Pozwala to na tworzenie dużych (np. 128x128 lub 256x256) grafik wykorzystywanych w blogach, społecznościach czy programach startowych w rodzaju RocketDocka.
Prostotą i bogactwem funkcji charakteryzuje się za to FavIcon from Pics. Pozwala on na wygenerowanie favicony z obrazka o dowolnych rozmiarach. Plik źródłowy możemy załadować z stacjonarnej maszyny lub pobrać z profilu na Twitterze. W rezultacie otrzymujemy archiwum wzbogacone o plik GIF z animowaną ikoną oraz możliwość szerokiej konfiguracji, w postaci między innymi:
· ustalenia tekstu oraz koloru treści animacji,
· ustawienia tła favicony,
· usunięcia lub dodania animowanej ikonki oraz wersji na iPhone i iPod,
· dodania innych formatów wygenerowanego pliku (np. 32x64px),
· konwersji w odcień szarości lub czerni i bieli,
· podglądu wygenerowanego rezultatu.
Co najważniejsze - obsługa serwisu jest bardzo prosta, szczególnie biorąc pod uwagę, że autorzy przygotowali dla użytkowników szereg porad dotyczących np. informacji na temat rozmiarów ikonek, czy sposobu dodania ich do stron internetowych.
Zupełnie innego typu narzędziem jest TEXT-IMAGE (http://www.text-image.com/index.html). Dzięki niemu istnieje możliwość zamiany grafiki o rozszerzeniach .jpg, .png, .bmp lub .gif do kodu ASCII, HTML lub pseudokodu przypominającego efekt z filmu Matrix. Przed każdą akcją otrzymujemy możliwość ustawienia jej preferencji. W pierwszym przypadku na przykład możemy określić kolorystykę, rozmiar czcionki, tło, czy szerokość obrazka. W pozostałych możemy dodatkowo odwrócić kontrast.
Na koniec warto wspomnieć o Convert Hub (http://www.converthub.com/), zestawie narzędzi działających na obrazkach, w których skład wchodzą: konwerter, zmiana rozmiarów, odwracanie krawędzi, inwersja kolorów oraz rotacja. W każdym z nich możemy podać adres internetowy lub wysłać plik, który chcemy zmienić. Convert Hub obsługuje ponad 80 rozszerzeń (np. .ico, .png, .jpg, .ps, .tga i .html). W module konwersji pozwala na parametryzację wykonywanych zmian, jak np. w przypadku JPG na określenie jakości. W trybie zmiany rozmiarów możemy określić nową szerokość i wysokość nie tylko w postaci ilości pikseli, ale także w skali procentowej. Przyjazny i dobrze rozplanowany widok strony pozwala na przyjemną i szybką pracę.
Inna aplikacja do zadań specjalnych to Vector Magic. Dokonuje ona konwersji bitmap (JPG, GIF czy PNG) do postaci wektorowej. Zapisuje końcowy rezultat w formacie EPS, SVG lub PDF. Z odpowiednim edytorem da się te pierwsze dwa rodzaje plików modyfikować dalej - powiększając na przykład poszczególne elementy bez utraty jakości.
Można też zamienić format PDF na JPG czy PNG. Takie opcje oferują Zamzar, Document Convert eXPress oraz YouConvertIt. Funkcja przydaje się na przykład wtedy, gdy użytkownik dysponuje plikiem PDF i nie ma desktopowego edytora graficznego. Sieciowe wersje tych aplikacji bez problemu obsługują JPG/PNG - ze standardem Adobe radzą sobie różnie.
Wśród usług webowych można znaleźć nawet konwertery przerabiające grafikę na tekst (technologia OCR). Wiodący serwis to Free OCR - darmowy i całkiem skuteczny. Obsługiwane formaty wejściowe to PDF, JPG, GIF, TIFF i BMP. Maksymalny rozmiar obrazka wynosi 2 megabajty. Aplikacja jest dostępna w ponad 20 językach - w tym po polsku. Free OCR nie rejestruje niestety oryginalnego formatowania.
Przyjaznym i w miarę niezawodnym rozwiązaniem jest wspomniany już program YouConvertIt. Obsługuje siedem formatów plików dźwiękowych - oprócz standardowych WAV i MP3 wspiera AAC, AIF/AIFF, OGG, RA i WMA. Największą wadą tej aplikacji jest brak integracji z MPC. YouConvertIt nie tylko przerabia pliki, ale pozwala także na wysłanie ich dowolnej osobie posiadającej adres e-mail.
Druga udana aplikacja w tej grupie to Zamzar. Obsługuje ponad 10 standardów - w tym takie jak AC3, bezstratny FLAC, MMF czy RA. Najbardziej przydatna jest ta druga opcja. W praktyce Zamzar pozwala na tworzenie bezpośrednio z WAV-ów (zgranych płyt CD czy zapisów koncertów) oferujących wysoką jakość FLAC-ów. Trzeba jednak trochę poczekać - upload nieskompresowanych utworów trwa długo.
Kolejnym przydatnym serwisem ułatwiającym modyfikowanie plików dźwiękowych jest Media - Convert. Ta aplikacja to jedno z najbardziej rozbudowanych narzędzi do konwersji w Sieci. Obsługuje dziesiątki formatów - dokumentów, obrazków, klipów wideo. Na szczególną uwagę zasługują jednak opcje związane z przerabianiem muzyki.
Media - Convert wspiera ponad trzydzieści standardów dźwiękowych spotykanych w komputerach klasy PC i starszych urządzeniach. Wśród nich można znaleźć takie rarytasy jak AWB, MAUD, IT, VQF czy MPC. Witryna przydaje się szczególnie wtedy, gdy trzeba skonwertować mało znany format pliku na popularną empetrójkę. Dodatkowo Media - Convert rozpoznaje około dwudziestu standardów mobilnych.
Szczególnie udaną aplikacją do konwersji plików wideo jest Cellsea. Obsługuje ona takie formaty jak FLV, AVI, MOV, MPG, VOB, MP4, WMV, RM czy 3GP oraz klipy zapisane w standardzie DivX. Użytkownik może przesłać źródłowy materiał ze swojego dysku twardego albo zaoszczędzić na czasie oczekiwania i podać po prostu link do pliku online. Działa to między innymi w YouTube, Metacafe i Dailymotion.
Podobna usługa to Media Converter. Skierowano ją jednak do bardziej zaawansowanych użytkowników. Za darmo można przerobić maksymalnie pięć plików dziennie, każdy o objętości do stu megabajtów. Po wykupieniu konta premium (15 dolarów za miesiąc) internauta otrzymuje usługę zintegrowaną z ponad 20 serwisami WWW, 5 gigabajtów na pliki i 1 gigabajt limitu wielkości klipu.
Media Converter oferuje także dodatek do Firefoksa. Łączy on zalety narzędzia do pobierania klipów z YouTube i innych tego typu witryn na twardy dysk oraz konwertera ułatwiającego zmodyfikowanie kodeka. Aplikacja działa zarówno w nowszych wersjach przeglądarki (3.0, 3.5), jak i w starych (1.0 czy 2.0). Korzysta z niej ponad 1,2 miliona ludzi.
Wśród wyspecjalizowanych narzędzi warto zwrócić uwagę na Movavi. Obsługuje ono witryny WWW, pozwala również na przesyłanie plików z twardego dysku. Maksymalny rozmiar to tylko 100 megabajtów. Ciekawa jest jednak opcja łączenia kilku klipów w jeden długi film. Pozwala to na tworzenie kolekcji teledysków albo sklejanie fragmentów audycji telewizyjnych publikowanych chociażby w YouTube.
Inne ciekawe witryny obsługujące wideo to VidToMP3 oraz wspomniany już Zamzar. Pierwsza jest jednym z najlepszych narzędzi umożliwiających konwersję warstwy audio zapisanej w plikach wideo do formatu MP3. Druga zamienia z kolei AVI, FLV, MOV, MP4, RMVB czy VOB do GIF-u czy mocno skompresowanego RMVB.
***
Korzystając z sieciowych konwerterów warto pamiętać o kilku ograniczeniach. Większość tego typu serwisów wymaga podania adresu e-mail, na który przychodzi wiadomość z linkiem do nowego pliku. Na URL trzeba czekać czasem nawet kilkanaście minut. W naszym zestawieniu staraliśmy się wybierać witryny, w których wiadomość była wysyłana w miarę szybko (czasami trafiała jednak do katalogu Spam). Wiele zależało od obciążenia serwera.
Drugim problemem jest oczywiście ograniczona prędkość uploadu. W Polsce dominują łącza mocno niesymetryczne. Przesyłanie dużych zdjęć, muzyki czy klipów wideo trochę trwa. Dodatkowo czasami pojawiają się problemy z pobieraniem materiałów z Sieci. Witryny typu YouTube regularnie wprowadzają nowe zabezpieczenia przed zapisywaniem klipów na dysku. Przedstawione wyżej serwisy były w stanie pobrać średnio 4 na 5 wskazanych plików.
Kilka z opisanych w tym artykule aplikacji ma charakter uniwersalny, mimo że znalazły się one w jednej z czterech kategorii. Umieszczono je tam ze względu na pewne wyróżniające się cechy - w szczególności dużą liczbę obsługiwanych formatów graficznych czy dźwiękowych, a także wsparcie dla mało znanych standardów. To drugie kryterium było najważniejsze przy opisywaniu wyspecjalizowanych narzędzi oferujących nietypowe funkcje.
k_pawelko1969