Coelho Paulo - Być jak płynąca rzeka.pdf
(
792 KB
)
Pobierz
Microsoft Word - Coelho Paulo - Być jak płynąca rzeka
PAULO COELHO
BYĆ JAK PŁYNĄCA RZEKA
Myśli i impresje 1998 - 2005
Z portugalskiego przełożyła
Zofia Stanisławska - Kocińska
Być jak płynąca rzeka
Milcząc w środku nocy
Bez strachu przed jej mrokiem
Gdy na niebie gwiazdy - być ich odbiciem
Kiedy niebo zaciąży chmurami
A chmury jak rzeka wodą się staną
Być ich odbiciem beztroskim
W spokojnych głębinach
Manoel Bandeira
Wstęp
Kiedy miałem piętnaście lat, powiedziałem matce:
- Odkryłem swoje powołanie. Chcę być pisarzem.
- Synu - odparła ze smutkiem matka - twój ojciec został inżynierem. Jest człowiekiem
myślącym logicznie, rozsądnym, praktycznie patrzy na świat. Wiesz, czym się zajmuje
pisarz?
- Pisze książki.
- Twój wujek Haroldo jest lekarzem i też pisze książki, a kilka nawet wydał. Zostań
inżynierem, a w wolnych chwilach pisz książki.
- Nie, mamo. Ja chcę być tylko pisarzem, a nie inżynierem piszącym książki.
- A czy ty w ogóle znasz jakiegoś pisarza? Widziałeś kiedyś pisarza?
- Nie widziałem. Jedynie na zdjęciach.
- No to jak chcesz zostać pisarzem, skoro nie wiesz, co to znaczy?
Aby odpowiedzieć matce, postanowiłem zrobić dokładny wywiad. Oto co na początku
lat sześćdziesiątych odkryłem na temat zawodu pisarza:
Pisarz zawsze nosi okulary i niezbyt dokładnie się czesze. Połowę czasu spędza
obrażony na świat, drugą połowę w depresji. Mieszka w barach, dyskutując z innymi
rozczochranymi pisarzami okularnikami. Mówi pokrętnie. Ma niesamowite pomysły na swoją
kolejną powieść i nienawidzi tej, którą właśnie wydał.
Pisarz ma potrzebę - ba, wręcz obowiązek - być niezrozumianym przez swoje
pokolenie, inaczej nigdy nie zostanie uznany za geniusza. Dlatego jest przekonany, że urodził
się w czasach powszechnej miernoty. Bez końca zmienia i poprawia każde napisane przez
siebie zdanie. Słownictwo przeciętnego człowieka obejmuje trzy tysiące słów, ale prawdziwy
pisarz ich nie używa, ponieważ w słowniku jest jeszcze 189 tysięcy haseł, a on nie jest
człowiekiem zwyczajnym.
Tylko koledzy po piórze rozumieją, co pisarz chciał powiedzieć. Jednak on nienawidzi
ich w duchu, ponieważ chcą zająć to samo wolne miejsce, które historia literatury, idąc przez
wieki, zostawia właśnie jemu.
Pisarz rozumie tematy, których same nazwy budzą lęk: semiotyka, epistemologia,
neokonkretyzm.
Gdy pisarz chce kogoś zaskoczyć, mówi na przykład: „Einstein był kretynem” albo
„Tołstoj to burżuazyjny pajac”. Wszyscy są oburzeni, ale powtarzają, że teoria względności
jest chybiona, a Tołstoj bronił rosyjskiej arystokracji.
Pisarz, chcąc uwieść kobietę, mówi: „Jestem pisarzem” i gryzmoli na serwetce wiersz
- to zawsze działa.
Będąc wielkim erudytą, pisarz zawsze znajdzie
racę jako krytyk literacki. Jest to
jedyna chwila, gdy żyje dobroduszność, pisząc o książkach swych kolegów. Krytyka w
połowie składa się z cytatów zaczerpniętych z obcych autorów, w połowie zaś analiz tekstu,
zawierających takie sformułowania, jak: „konstrukcja epistemologiczna” lub „wizja wpi-
sująca się w główny wątek”. Gdy ktoś to czyta, myśli: „Ale mądry facet”, po czym rezygnuje
z kupienia książki, gdyż nie ma pojęcia, jak ją czytać, gdy natknie się na „konstrukcję
epistemologiczna”.
Pisarz, zagadnięty, co obecnie czyta, zwykle cytuje książkę, o której nikt nie słyszał.
Istnieje tylko jeden utwór, który budzi zgodny podziw pisarza i jego kolegów:
Ulisses
Jamesa Joyce'a. Pisarz nigdy nie mówi o tej powieści źle, ale gdy go zapytać, o czym jest, nie
potrafi jasno odpowiedzieć, co budzi podejrzenia, że może jej nie czytał. To bardzo dziwne,
że
Ulisses
nie doczekał się wznowienia, skoro wszyscy pisarze uważają
go za arcydzieło.
Może przyczyną jest głupota wydawców, którym koło nosa przechodzi okazja zbicia fortuny
na książce przez wszystkich znanej i lubianej.
Uzbrojony w powyższą wiedzę, wróciłem do matki i dokładnie wytłumaczyłem jej,
kim jest pisarz. Była trochę zdziwiona.
- Łatwiej być inżynierem - skwitowała. - Poza tym nie nosisz okularów.
Za to chodziłem rozczochrany, z paczką gauloises'ów w kieszeni i tekstem sztuki pod
pachą (nosiła tytuł
Limites da Resistencja
,
którą - ku mojej radości - pewien krytyk uznał za
„najbardziej zwariowany spektakl”). Studiowałem Hegla i mimo wszystko byłem
zdecydowany przeczytać
Ulissesa.
Aż
pewnego dnia zjawił się u mnie muzyk rockowy,
poprosił, abym napisał słowa do jego piosenek, czym wybił mi z głowy poszukiwanie drogi
do wieczności i sprawił, że wróciłem na ścieżkę zwykłych ludzi.
Później dzięki temu zjeździłem pół świata, zmieniając kraje częściej niż buty, jak
mawiał Bertolt Brecht. Na kolejnych stronach znajdują się wspomnienia przeżytych chwil,
historie, które mi opowiedziano, refleksje towarzyszące kolejnym etapom mojej życiowej
wędrówki.
Zamieszczone tutaj teksty ukazały się w prasie na całym świecie, a teraz zostały
specjalnie zebrane na prośbę czytelników.
Autor
Granice oporu (przyp. red.).
Dzień w wiatraku
Moje życie w tej chwili przypomina symfonię składającą się z trzech części o
odmiennym tempie: „dużo ludzi”, „mało ludzi” i „brak ludzi”. Każda z
nich trwa mniej
więcej cztery miesiące w roku, często przeplatając się ze sobą w ciągu jednego miesiąca, ale
nigdy nie mieszając.
„Dużo ludzi” to czas spotkań z publicznością, wydawcami, dziennikarzami. „Mało
ludzi” zaczyna się, gdy wyjeżdżam do Brazylii, spotykam się ze starymi przyjaciółmi,
spaceruję po Copacabanie, idę na przyjęcie, a najczęściej siedzę w domu.
Dzisiaj jednak chciałbym skupić się na części „brak ludzi”. Nad pirenejską wioską
liczącą dwustu mieszkańców, której nazwę wolałbym przemilczeć, zapada właśnie zmierzch.
Niedawno kupiłem tu stary wiatrak przerobiony na dom. Codziennie rano budzę się z pianiem
kogutów, piję kawę i wychodzę na spacer pośród krów i baranów, pól kukurydzy i łanów
zboża. Podziwiam góry i - w odróżnieniu od tempa „dużo ludzi” - zupełnie nie myślę o tym,
kim jestem. Nie mam pytań, więc nie szukam odpowiedzi, żyję wyłącznie chwilą obecną,
przypominam sobie o istnieniu czterech pór roku (wiem, że wydaje się to oczywiste, ale
czasem o tym zapominamy) i zmieniam się jak ten pejzaż wokół mnie.
W takiej chwili nie obchodzi mnie, co dzieje się w Iraku czy Afganistanie. Jak dla
każdego, kto żyje w głębi kraju, najważniejsze są dla mnie informacje o pogodzie. Wszyscy
mieszkańcy tej mieściny wiedzą, kiedy będzie padać, zrobi się zimno lub zacznie wiać,
ponieważ dotyczy to bezpośrednio ich życia, planów, zbiorów. Widzę rolnika orzącego pole,
mówimy sobie „dzień dobry”, wymieniamy uwagi na temat prognozy pogody, po czym każdy
wraca do swych zajęć, on do swego pola, ja do długiego spaceru.
Wracam, sprawdzam pocztę, w skrzynce znajduję lokalny dziennik. W sąsiedniej
wiosce będzie bal; w barze dużego, czterdziestotysięcznego miasta Tarbes odbędzie się
konferencja; w nocy ktoś podpalił śmietnik i wezwano strażaków. Tematem elektryzującym
okolicznych mieszkańców jest informacja o przyłapaniu grupy ludzi na wycinaniu platanów
rosnących wzdłuż wiejskiej drogi. Podobno spowodowały śmierć motocyklisty. Artykuł
zajmuje całą stronę i składa się z wywiadów przeprowadzonych w ciągu kilku dni na temat
„tajemniczej szajki”, która chcąc „pomścić” śmierć chłopaka, niszczyła drzewa.
Kładę się nad brzegiem strumyka przepływającego obok wiatraka. Spoglądam na
bezchmurne niebo - w samej Francji upalne lato kosztowało życie pięciu tysięcy osób. Wstaję
i idę poćwiczyć
kyudo,
rodzaj medytacji z łukiem i strzałą, co zajmuje mi ponad godzinę
dziennie. Zbliża
się pora obiadu, przygotowuję więc skromny posiłek i nagle mój wzrok pada
na dziwny przedmiot ukryty w zakamarkach starej budowli. Ma monitor i klawiaturę,
podłączony do sieci - co za cudowna rzecz - łączem o ogromnej szybkości, zwanym DSL -
em. Wiem, że z chwilą gdy nacisnę guzik, świat stanie przede mną otworem.
Opieram się, jak tylko mogę, ale wreszcie przychodzi chwila, gdy mój palec naciska
klawisz z komendą „połącz” i
znów mam kontakt ze światem, z brazylijskimi gazetami,
książkami, z wiadomościami z Iraku, Afganistanu. Są prośby o wywiady, których mam
udzielić, zawiadomienie, że jutro pocztą przyjdzie bilet lotniczy. Jedne decyzje można
odłożyć
,
inne trzeba podjąć natychmiast. Pracuję o różnych porach, gdyż taki wybrałem
zawód, taka jest moja osobista historia, bo wojownik światła wie, jakie ma powinności i
zobowiązania. Jednak w symfonicznej części „brak ludzi” wszystko, co pojawia się na
monitorze komputera, zdaje się dalekie, tak jak wiatrak staje się snem, gdy wpadam w rytm
„dużo” lub „mało” ludzi.
Zachodzi słońce, komputer wyłączony, świat na powrót skurczył się do pól, zapachu
ziół, ryczenia krów, głosu pastucha zapędzającego owce do obory obok wiatraka.
Zastanawiam się, jak to się dzieje, że w ciągu jednego dnia mogę znaleźć się w dwóch
tak odmiennych światach. Nie znam odpowiedzi, ale wiem, że sprawia mi to radość i
odczuwam przyjemność, pisząc te słowa.
Człowiek, który wierzył w swoje sny
Urodziłem się w szpitalu św. Józefa w Rio de Janeiro. Poród był skomplikowany i
moja matka oddała mnie pod opiekę temu świętemu, by mnie wspierał. Józef stał się dla mnie
stałym punktem odniesienia, a od 1987 roku, od czasu mojej pielgrzymki do Santiago de
Compostella, co roku 19 marca wyprawiam przyjęcie na jego cześć. Zapraszam przyjaciół,
ludzi pracowitych i uczciwych, i przed kolacją wspólnie modlimy się za wszystkich, którzy
starają się godnie wykonywać swoją pracę. Także za bezrobotnych, pozbawionych
perspektyw na przyszłość.
W kilku słowach poprzedzających modlitwę zwykle przypominam o tym, że słowo
„sen” pojawia się w Nowym Testamencie pięć razy, z czego cztery w odniesieniu do Józefa
cieśli. Za każdym razem anioł przekonuje go, by zrobił coś zupełnie innego niż to, co
zamierzał. Anioł nakłania go, by nie opuszczał żony, która jest w ciąży
.
Mógł przecież
powiedzieć: „Co sobie pomyślą sąsiedzi?”. Jednak Józef wraca do domu, dając wiarę słowu
objawionemu.
Anioł wysyła go do Egiptu. Mógł odpowiedzieć: „Ależ ja tu pracuję, jestem cieślą,
Plik z chomika:
misaki137
Inne pliki z tego folderu:
CP - Weronika postanawia umrzeć.pdf
(828 KB)
CP - Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam.pdf
(953 KB)
Coelho Paulo - Być jak płynąca rzeka.pdf
(792 KB)
CP - Największy dar.pdf
(377 KB)
Inne foldery tego chomika:
Akademia dobra i zła
Akademia mroku
Alicja w krainie czarów
Biografia
Córka dymu i kośći
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin