Boguslaw Woloszanski - Twierdza szyfrow.pdf - W - Sabaidee

Od Autora

Nie mo¿na poznaæ istoty najwa¿niejszych wydarzeñ, siêgaj¹c tylko do faktów opisanych i

sprawdzonych. Jest ich zbyt ma³o, aby na ich podstawie zrozumieæ niezwykle skomplikowan¹ historiê

drugiej po³owy dwudziestego wieku. Co gorsza, w tej historii fakty bardzo czêsto przeplataj¹ siê z

k³amstwami, tworzonymi przez s³u¿by specjalne po to, aby ukryæ prawdziwy charakter wydarzeñ, lub

powstaj¹cymi mimowolnie, na skutek u³omnoœci ludzkiej pamiêci.

Przez wiele lat szuka³em prawdy o dramatycznych wydarzeniach, które rozegra³y siê w Stanach

Zjednoczonych na prze³omie lat czterdziestych i piêædziesi¹tych, gdy Federalne Biuro Œledcze nagle, z

niezwyk³¹ energi¹ i przebieg³oœci¹, zaczê³o chwytaæ jednego po drugim radzieckich szpiegów, którzy

tuzinami przeniknêli do najtajniejszych amerykañskich programów zbrojeniowych, w tym do programu

nuklearnego. Doœæ powszechne by³o mniemanie, ¿e to Meredith Gardner, genialny amerykañski kryptolog,

po latach pracy z³ama³ szyfr, jakim utajniano depesze wysy³ane z ambasady radzieckiej w Waszyngtonie do

Moskwy. Do tego czasu, przechwytywane przez nas³uch radiowy, le¿a³y w archiwum amerykañskich tajnych

s³u¿b, a¿ pojawi³a siê mo¿liwoœæ do ich poznania. Jak z rogu obfitoœci zaczê³y siê sypaæ dane, na których

podstawie od tysi¹c dziewiêæset czterdziestego ósmego roku FBI mog³a aresztowaæ i stawiaæ przed s¹dem

ma³¿eñstwo Rosenbergów, Klausa Fuchsa, Harry'ego Golda i dziesi¹tki innych, którzy zdradzili ojczyznê.

Wszystko wydaje siê proste i logiczne, jednak¿e nie mog³em znaleŸæ odpowiedzi na pytanie, jak Gardnerowi

uda³o siê z³amaæ szyfr, który by³ i jest nie do z³amania! Rosjanie u¿ywali tak zwanego szyfru jednorazowego,

który nie daje kryptologowi ¿adnej mo¿liwoœci rozpracowania go. Zawodz¹ wszelkie znane metody i techniki

kryptoanalizy. Szyfrów tych nie stosowano powszechnie tylko dlatego, ¿e system dostarczania niezbêdnych

dokumentów by³ zbyt skomplikowany i czasoch³onny, aby mog³y wykorzystywaæ je oddzia³y wojska

rozrzucone na wielkim obszarze. Te problemy nie wystêpowa³y w przypadku przedstawicielstw

dyplomatycznych i tam najczêœciej u¿ywano prostego, lecz genialnego szyfru jednorazowego.

Sk¹d wiêc amerykañski kontrwywiad dowiedzia³ siê o radzieckich szpiegach i wy³apa³ ich tak

sprawnie i szybko, poczynaj¹c od roku tysi¹c dziewiêæset czterdziestego ósmego?

Pocz¹tkiem odpowiedzi na to pytanie sta³a siê informacja, jak¹ znalaz³em we wspomnieniach

komandora Howarda Compaigne'a, szefa jednej z grup amerykañskiego wywiadu (Target Intelligence

Committee), poszukuj¹cej w Niemczech w tysi¹c dziewiêæset czterdziestym pi¹tym roku najwa¿niejszych

ekspertów i najcenniejszych dokumentów. Wspomnia³ on, ¿e w kwietniu tego roku w Rosenheim znaleŸli

maszynê nazwan¹ ryba-miecz, za pomoc¹ której mo¿na by³o odczytywaæ radzieckie szyfry jednorazowe.

Urz¹dzenie to, w istocie komputer, zosta³o skonstruowane prawdopodobnie w tysi¹c dziewiêæset

czterdziestym trzecim roku, dziêki temu, ¿e niemiecki nas³uch radiowy przechwyci³ oko³o trzydziestu tysiêcy

radzieckich szyfrogramów, w których wielokrotnie stosowano ten sam szyfr jednorazowy. W ogromnym

chaosie pierwszych miesiêcy agresji niemieckiej na Zwi¹zek Radziecki szyfranci z Armii Czerwonej nie

przestrzegali zasad oszyfrowania, ³amali podstawowe regu³y, nie zwa¿aj¹c, ¿e tym samym zostaje

zagro¿one bezpieczeñstwo ³¹cznoœci. W efekcie niemieccy kryptolodzy, otrzymuj¹c ze stacji nas³uchowych

tysi¹ce szyfrogramów, uzyskali szansê, której nie mia³ Gardner, i szansê tê wykorzystali, konstruuj¹c „rybê-

miecz".

To s¹ fakty, a moja opowieœæ o fascynuj¹cej grze wywiadów i kontrwywiadów, szaleñczym wyœcigu

specjalnych grup radzieckiego NKWD, polskiego II Oddzia³u i amerykañskiego OSS na nich zosta³a oparta.

Niektóre nazwiska w powieœci zosta³y wymyœlone i ich podobieñstwo do nazwisk ¿yj¹cych ludzi jest

ca³kowicie przypadkowe.

Rozdzia³ pierwszy

Lodowaty wiatr wciska³ siê przez szpary w plandece volkswagena, osadzaj¹c smu¿ki szronu, który

nie topnia³ w zimnej kabinie. Hugo Jörg po raz kolejny poprawi³ po³y p³aszcza, otulaj¹c siê ciasno i podniós³

ko³nierz. Jechali ju¿ trzy godziny z Hirschbergu* i choæ myœleli, ¿e trasê czterdziestu kilometrów pokonaj¹

szybko, cel wci¹¿ wydawa³ siê odleg³y. Samochód wiele razy grz¹z³ w zaspach na szosie, w miejscach gdzie

bieg³a wœród pól i drzewa nie os³ania³y jej od podmuchów wiatru nios¹cego sypki œnieg. Wiele czasu

spêdzili, stoj¹c w kolumnie wojskowych ciê¿arówek, których ko³a œlizga³y siê, nie mog¹c wyci¹gn¹æ

pojazdów wype³nionych ¿o³nierzami lub skrzyniami z zaopatrzeniem. Ostatni odcinek podró¿y dawa³ siê

najbardziej we znaki, gdy¿ z nadejœciem nocy temperatura gwa³townie spada³a, co dotkliwie odczuli,

zw³aszcza ¿e strumieñ ciep³a, p³yn¹cy z silnika by³ nik³y.

- Przynajmniej nie musimy siê baæ rosyjskich samolotów - powiedzia³ kierowca, jakby odgaduj¹c

myœli Jörga. Kilkakrotnie widzieli przelatuj¹ce nisko nad drzewami samoloty, a raz musieli porzuciæ

samochód i uciekaæ do rowu, gdy¿ pilot myœliwskiego jaka dostrzeg³ ich i, kr¹¿¹c nisko nad koronami drzew,

otworzy³ ogieñ. Na szczêœcie niecelny i krótki, gdy¿ koñczy³o mu siê paliwo lub amunicja.

- Zatrzymamy siê na chwilê, muszê dolaæ benzyny. A pan kapitan to pewnie na bok w lasek, tylko nie

na d³ugo, bo w takim mrozie odpadnie.

Zaœmia³ siê, zadowolony ze swojego dowcipu, ale widz¹c, ¿e nie rozbawi³ pasa¿era, wysiad³ szybko i

zacz¹³ odpinaæ kanister przywi¹zany skórzanymi paskami do burty samochodu. Jörg te¿ wysiad³ i odszed³

parê kroków od samochodu, aby zapaliæ papierosa.

Styczniowa noc tysi¹c dziewiêæset czterdziestego pi¹tego roku by³a mroŸna, o niezwyk³ym uroku

zimowej pory, gdy na rozgwie¿d¿onym niebie jasno œwieci³ ksiê¿yc; to u³atwia³o im odnajdywanie drogi. By³o

cicho, tylko z daleka dobiega³ warkot kolumny ciê¿arówek, któr¹ uda³o im siê wyprzedziæ, zanim samochody

utknê³y przed stromym podjazdem.

Pokrywka kanistra odskoczy³a z sykiem i kierowca przechyli³ lejek, kieruj¹c strumieñ benzyny do

baku samochodu. Jörg dopiero teraz zobaczy³, ¿e u lewej d³oni brakuje mu dwóch palców.

- Sk¹d ta... pami¹tka? - wskaza³ na okaleczon¹ d³oñ.

* Obecnie Jelenia Góra.

- Wschód, odmro¿enie - mrukn¹³ kierowca. - Niby mog³em odejœæ z wojska, ale nie wypada³o. Tam,

na wschodzie, zostawi³em najlepszych ch³opaków z mojej kamienicy. W siedmiu poszliœmy do wojska, ale

tylko ja prze¿y³em. No, nie w ca³oœci...

Podniós³ kanister, opró¿niaj¹c go z resztek paliwa. Jörg wcisn¹³ niedopa³ek w œnieg i z niechêci¹

wróci³ do ciasnej kabiny, pocieszaj¹c siê myœl¹, ¿e do celu pozosta³o ju¿ tylko kilka kilometrów.

Nie mia³ pojêcia, dlaczego nagle zosta³ odes³any do zamku Tzschocha*, o którym do tego czasu nic

nie s³ysza³.

Gdy dwunastego stycznia tego roku znad Wis³y ruszy³a rosyjska ofensywa, w oœrodku

kryptologicznym w Hirschbergu zapanowa³ niepokój. Kilkudziesiêciu pracowników tajnej organizacji „Pers

Z" wyczuwa³o, ¿e lada dzieñ przyjdzie im spakowaæ rzeczy i wyruszyæ w podró¿, tym razem na zachód.

Pierwszy raz wyprowadzono ich z wygodnej kwatery w centrum Berlina w tysi¹c dziewiêæset czterdziestym

drugim roku, gdy naloty alianckich samolotów nasili³y siê tak bardzo, ¿e dalsza praca nad szyframi sta³a siê

niepodobieñstwem. Zainstalowali siê w podmiejskiej dzielnicy Dahlem, która przez kilka miesiêcy wydawa³a

siê zaciszna i bezpieczna, ale zagro¿enie dotar³o i tam. Ka¿dej nocy, gdy wy³y syreny zapowiadaj¹ce nalot,

musieli pakowaæ tajne dokumenty do kufrów i znosiæ je do piwnic zamienionych na schrony, aby rano

wynosiæ ciê¿kie skrzynie i rozk³adaæ ich zawartoœæ na biurkach, a potem d³ugo porz¹dkowaæ dokumenty,

zazwyczaj sk³adane w poœpiechu. Dlatego latem tysi¹c dziewiêæset czterdziestego czwartego roku ca³y

zespó³ wywieziono do Hirschbergu, dwieœcie kilometrów na po³udniowy wschód od Berlina, gdzie by³o cicho

i spokojnie. Kryptologom nie grozi³y angielskie i amerykañskie samoloty, mówi³o siê, ¿e gdzieœ w mieœcie

powstaj¹ nowe kwatery, daj¹ce schronienie przed nalotami, ale niebezpieczeñstwo nadesz³o z innej strony.

Ze wschodu.

Któregoœ styczniowego po³udnia Jörga wezwa³ Rudolf Schauffler, szef zespo³u.

- Wyjedzie pan dzisiaj do zamku Tzschocha. Zostaje pan tam oddelegowany bezterminowo. To tajny

oœrodek Abwehry, to znaczy… by³ej Abwehry - poprawi³ siê, przypominaj¹c sobie, ¿e kilka miesiêcy

wczeœniej wywiad wojskowy zosta³ wch³oniêty przez SS, a szef, admira³ Wilhelm Canaris - aresztowany.

- Czy mogê zapytaæ o cel mojego wyjazdu? - Jörg by³ wyraŸnie zaskoczony nag³¹ zmian¹.

Schauffler pokrêci³ g³ow¹.

- Tam te¿ dzia³a „Pers Z", a byæ mo¿e domyœla siê pan, ¿e ta organizacja ma j¹dro tak tajne, i¿ nawet

ja wszystkiego nie wiem. Cel oddelegowania pozna pan na miejscu. Zapewne nie od razu.

- Bêd¹ mnie sprawdzaæ? - Jörg wydawa³ siê zaskoczony.

- Tak s¹dzê... - Wyci¹gn¹³ rêkê, i doda³: - Mam nadziejê, ¿e spotkamy siê za kilka tygodni. Czêœæ

naszego zespo³u zostanie wkrótce ewakuowana do zamku Zschepplin, w pobli¿u Eilenburga. Pozostali

pojad¹ do zamku Naumburg pod Weimarem. Nie s¹dzê, ¿eby w zamku Tzschocha zespó³ pozosta³ d³ugo,

skoro Rosjanie s¹ tu¿ tu¿.

Jörg lubi³ Schaufflera. Drobny, trochê nerwowy sprawia³ wra¿enie przepracowanego nauczyciela,

którym w istocie by³. Jako absolwent uniwersytetów w Tybindze i Monachium zacz¹³ karierê od nauczania

matematyki. Powo³any do wojska w tysi¹c dziewiêæset szesnastym roku zosta³ skierowany do zespo³u

* Obecnie Czocha.

Boguslaw Woloszanski - Twierdza szyfrow.pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: