Andrzej Misiuk - Historia policji w Polsce. Od X wieku do współczesności.pdf

(12142 KB) Pobierz
642612300 UNPDF
A. Misiuk, Historia policji w Polsce. Od X wieku do współczesności , Warszawa 2008
ISBN 978-83-60807-02-6, © by WAiP 2008
Wydawca
Bożenna Żółtowska
Redaktor
Ewa Różycka
Projekt okładki, stron tytułowych
i opracowanie typograiczne
Wojciech Stukonis
Indeks
Ewa Różycka
ISBN 978-83-60807-02-6
Copyright © by Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
Warszawa 2008
Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne Spółka z o.o.
Grupa Kapitałowa WSiP S.A.
00-696 Warszawa, ul. J. Pankiewicza 3
tel. + 48 22 21 32 702, fax + 48 22 21 32 876
www.waip.com.pl
Wydanie pierwsze
Arkuszy drukarskich: 14,25+1 ( wkładk a)
Skład i łamanie: Wojciech Stukonis, Studio NRD
Druk i oprawa: DRUK-INTRO S.A., Inowrocław
A. Misiuk, Historia policji w Polsce. Od X wieku do współczesności , Warszawa 2008
ISBN 978-83-60807-02-6, © by WAiP 2008
Spis treści
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Rozdział 1
Organizacja bezpieczeństwa i porządku publicznego
od powstania państwa do utraty niepodległości w 1795 roku . . . . . 13
1.1. Organizacja bezpieczeństwa państwa w okresie wczesnopiastowskim,
rozbicia dzielnicowego i monarchii stanowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
1.2. Władze policyjne w Rzeczpospolitej szlacheckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
1.3. Służby policyjne w Polsce w dobie reform ustrojowo-politycznych
w drugiej połowie XVIII wieku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
1.4. Ochrona bezpieczeństwa w okresie władzy targowiczan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
1.5. Instytucje policyjne w czasie insurekcji kościuszkowskiej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
Rozdział 2
Organizacja i działalność służb policyjnych na ziemiach polskich
w latach 1795–1918 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
2.1. Księstwo Warszawskie (1807–1815) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
2.2. Służby policyjne w Królestwie Polskim w latach 1815–1830 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
642612300.001.png
A. Misiuk, Historia policji w Polsce. Od X wieku do współczesności , Warszawa 2008
ISBN 978-83-60807-02-6, © by WAiP 2008
6
Spis treści
2.3. Ochrona porządku publicznego w czasie powstań listopadowego (1830–1831)
i styczniowego (1863–1864) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
2.4. Carskie organy policyjne na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim
w latach 1831–1918 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
2.5. Ochrona porządku i bezpieczeństwa publicznego w zaborze austriackim . . . . . . . . . . . . 72
2.6. Organizacja porządku w Wolnym Mieście Krakowie (1815–1846) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
2.7. Model porządku publicznego w zaborze pruskim (1807–1918).
Wielkie Księstwo Poznańskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
Rozdział 3
Polskie organizacje bezpieczeństwa podczas I wojny światowej . . . 84
3.1. Organizacje społeczne i działalność obywatelska w obszarze
zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
3.2. Straże Obywatelskie w byłym Królestwie Polskim w latach 1914–1915 . . . . . . . . . . . . . . . . 85
3.3. Polskie organy porządkowe na obszarze zaboru austriackiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
3.4. Milicja Miejska w latach 1916–1918 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89
3.5. Formacje porządkowe w Galicji i zaborze pruskim w 1918 roku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
3.6. Organy porządkowe powołane w czasie wojny przez partie polityczne . . . . . . . . . . . . . . . 93
3.7. Instytucje tworzone przez Tymczasową Radę Stanu i Radę Regencyjną
odpowiedzialne za bezpieczeństwo w kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94
Rozdział 4
Uniikacja służb policyjnych w II RP (1918–1922) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
4.1. Milicja Ludowa i Policja Komunalna w latach 1918–1919 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
4.2. Powstanie Policji Państwowej 24 lipca 1919 roku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
4.3. Organizowanie scentralizowanej służby policyjnej na ziemiach polskich
w latach 1919–1921 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101
Rozdział 5
Struktura i zasady organizacji Policji Państwowej.
Wyszkolenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
5.1. Podstawy prawne organizacji i działalności Policji w okresie międzywojennym . . . . . . 109
5.2. Struktura oraz zadania centralnych i terenowych organów Policji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
642612300.002.png
A. Misiuk, Historia policji w Polsce. Od X wieku do współczesności , Warszawa 2008
ISBN 978-83-60807-02-6, © by WAiP 2008
Spis treści
7
5.3. Polityka kadrowa w Policji Państwowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
5.4. System szkolenia zawodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
Rozdział 6
Rola i miejsce Policji Państwowej w systemie
polityczno-prawnym Polski w latach 1919–1939 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
6.1. Policja a władze administracji politycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
6.2. Policja a inne instytucje państwowe oraz organy samorządu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
6.3. Rola Policji w życiu społeczno-politycznym kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
Rozdział 7
Policja kryminalna i polityczna w Polsce międzywojennej . . . . . . . . . . . 135
7.1. Organizacja i działalność policji kryminalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135
7.2. Policja polityczna w II Rzeczpospolitej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140
Rozdział 8
Losy polskich policjantów po 1 września 1939 roku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148
8.1. Przygotowania i udział Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego
w kampanii wrześniowej 1939 roku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148
8.2. Polscy policjanci w niewoli sowieckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
8.3. Losy funkcjonariuszy Policji Państwowej po zakończeniu II wojny światowej . . . . . . . . . 157
Rozdział 9
Polska Policja w Generalnym Gubernatorstwie
w czasie II wojny światowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
9.1. Sytuacja polityczna po 1939 roku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
9.2. Organizacja Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
9.3. Polska Policja Kryminalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163
9.4. Udział policji „granatowej” w ruchu oporu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
9.5. Państwowy Korpus Bezpieczeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
9.6. Policja Polska w walce z przestępczością pospolitą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
9.7. Społeczeństwo polskie a policja „granatowa” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168
642612300.003.png
A. Misiuk, Historia policji w Polsce. Od X wieku do współczesności , Warszawa 2008
ISBN 978-83-60807-02-6, © by WAiP 2008
8
Spis treści
Rozdział 10
Działalność Milicji Obywatelskiej na tle przemian społecznych
w powojennej Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
10.1. Dekret PKWN o ustanowieniu Milicji Obywatelskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
10.2. Struktura organizacyjna MO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174
10.3. Cele i zadania Milicji Obywatelskiej – ideologizacja służby
bezpieczeństwa publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
10.4. Specjalistyczne oddziały Milicji – ZOMO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181
10.5. Rozwój uprawnień i obowiązków Milicji w zwalczaniu
przestępczości i wykroczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182
Rozdział 11
Policja w III Rzeczpospolitej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
11.1. Nowa organizacja Policji po roku 1990 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
11.2. Struktura organizacyjna polskiej Policji na przełomie wieków XX i XXI . . . . . . . . . . . . . . . . 196
11.3. Polska Policja na arenie międzynarodowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206
11.4. Policja w walce z przestępczością . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208
Bibliograia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216
Indeks osób . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
Ilustracje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I
642612300.004.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin