MARITAIN „DYNAMIKA WYCHOWANIA”
Cele wychowania:
· Pierwszy obowiązek
· Stań się tym, kim jesteś- stań się człowiekiem
· Wychowanie człowieka- sztuka moralna
· Pierwszy błąd- skupienie na środkach, zapomnienie o celach
· Drugi błąd- fałszywe rozumienie celów (pojęcie człowieka tylko naukowe, z pominięciem filozoficzno- religijnego- brak odpowiedzi na pytanie o naturę i przeznaczenie człowieka)
· Chrześcijańska idea człowieka
· Człowiek- osoba ludzka
· Inteligencja i wola
· Istnienie nie tylko fizyczne ale i duchowe
· Dusza- pierwsza zasada życia
· Duch jest korzeniem osobowości
· Osobowość- całkowitość i niezależność
· Absolutna godność
· Osoba a jednostka
· Kierowanie człowieka w jego dynamicznym rozwoju, kiedy formuje się jako osoba ludzka
· Podstawowe dążenie człowieka: zdobycie wewnętrznej wolności.
· Trzeci błąd- pragmatyzm à sceptyzm
· Czwarty błąd- socjologizm (edukacja dla społeczeństwa, socjalizacja)
· Piąty błąd- intelektualizm
· Szósty błąd- woluntaryzm
· Siódmy błąd- wszystkiego można się nauczyć
Środowiska wychowawcze- rodzina, szkoła, państwo, kościół
Podstawowe środowisko wychowawcze oparte jest na naturze.
Ważność sfer pozawychowawczych (praca, miłość, zwyczaje, prawo)
Święci i męczennicy są prawdziwymi wychowawcami ludzkości.
Dynamika wychowania:
· Koncepcja Platona à wiedza tkwi w tym, kto się uczy, nie w tym kto naucza; poznanie preegzystuje w duszy ludzkiej; uczenie- przypominanie sobie.
· Arystoteles- rozum= tabula rasa (czysta niezapisana karta)
· Sztuka wychowania jako sztuka medyczna
· Żywotne i aktywne źródło poznania wewnątrz człowieka
· Nauczyciel- czynnik sprawczy drugorzędny
· Edukacja rózgi= zła edukacja
· Autorytet wychowawcy- obowiązek dorosłego w stosunku do wolności dziecka
· Rozum dziecka nie jest jeszcze rozwinięty
Prawdziwe i fałszywe wyzwolenie osobowości:
Człowiek jako osobowość (duchowe istnienie duszy, opanowanie, niezależność, wewnętrzna anatomia)
Jako indywidualność ( materia- zasada niespecyficznego zróżnicowania, poddanie skłonnościom materii i dziedziczności, ego- irracjonalne popędy)
· Wychowanie- rozwój i wyzwolenie indywidualnej osoby
· Błędne jednostronne koncepcje:
- anarchiczna (akcent na indywidualność, negacja dyscypliny, ascezy, wysiłku, zamiast spełnienia- dezintegracja)
- despotyczna ( przekreślenie jednostki na rzecz osoby- pozbawienie serca, autentyczności)
Podstawowe normy wychowania:
REGUŁA I
Wyzwolenie dobrych energii, wspieranie dyspozycji umożliwiających wzrost; poskramianie złych skłonności- konieczne ale wtórne
R. II
Troska o wnętrze i interioryzację wychowawczego wpływu
NIEŚWIADOMOŚĆ IRRACJONALNA à instynkty emocjonalne, impulsy, skłonności zmysłowe
PRZEDŚWIADOMOŚĆ DUCHA à korzenie władz duchowych: rozumu i woli, duchowy mrok intymnego życia duszy
· Droga irracjonalnej nieświadomości à fałszywa wolność
· Autentyczne aspiracje à wyzw0olenie i oczyszczenie przedświadomości duchowej z nieświadomości irracjonalnej
Wyzwolenie władzy intuicyjnej:
· Rozwój rozumu- rozbudzenie wewnętrznych zasobów i kreatywności
· Nauczyciel à respekt dla ducha i dla rodzącego się ludzkiego rozumu, intelektualna sympatia i intuicja, troska o trudności i problemy, osobista uwaga, wizja tego co jest, a nie zbieranie faktów i opinii.
· W życiu rozumu jest najważniejsza intelektualna percepcja (intuicja)
· Droga zmysłowej percepcji, doświadczenia zmysłowego.
· Wyzwolenie- wolne przylgnięcie rozumu do obiektywnej rzeczywistości
· Intuicja- skłonność do ujęcia przedmiotu
· Zrozumienie, nie powierzchowne gromadzenie informacji
R. III
· Jednoczenie a nie rozpraszanie
· Wzmacnianie i żywienie wewnętrznej jedności człowieka à jedność pracy ręcznej i umysłowej à wychowanie : doświadczenia à rozum
· Cel: wyzwolenie w jedności
· Uleganie wielości wewnętrznych prądów i energii witalnych- zniewolenie
· Szczęście dzisiejszego świata- rozproszenie i atomizacja życia
· Szkoła- ma pomagać w przezwyciężeniu tego rozproszenia
· Cel nauczania- mądrość i poznanie, które przenika rzeczy, posługując się ujęciami intelektualnie najgłębszymi , najogólniejszymi i najpełniejszymi
· Mądrość jako najwyższy cel wychowania- źródło jedności; podstawa wszelkiej specjalizacji
R. IV
Nauczanie nie ma obciążać rozumu lecz wyzwalać. Wyzwolenie umysłu przez panowanie nad rzeczami wyuczonymi.
Czynić dziecko panem swojej pracy.
uw.pedagogika.pomoc