Farmakoterapia [tryb zgodnosci].pdf

(169 KB) Pobierz
Farmakoterapia [tryb zgodnoœci]
FARMAKOTERAPIA W
STANACH NAGŁYCH
STANACH NAGŁYCH
STANACH NAGŁYCH
STANACH NAGŁYCH
WG WYTYCZNYCH EUROPEJSKIEJ RADY DS.
RESUSCYTACJI 2005
1
FARMAKOTERAPIA W
W stanach nagłych – ostrych stanach zagro Ŝ enia Ŝ ycia – najistotniejsze znaczenie ma
zapewnienie podstawowych czynno ś ci Ŝ yciowych wg zasady ABC oraz niedopuszczenie do pogorszenia
stanu zdrowia poprzez natychmiastowe leczenie objawowe i przyczynowe powstałych zaburze ń .
Szpitalny Oddział Ratunkowy jest miejscem, gdzie kontynuuje si ę , rozpocz ę t ą przez zespoły wyjazdowe
pogotowia ratunkowego, terapi ę ostrych stanów zagro Ŝ enia Ŝ ycia. Bardzo cz ę sto w takich sytuacjach
pierwsze ń stwo maj ą zabiegi ratuj ą ce Ŝ ycie (udro Ŝ nienie dróg oddechowych i utrzymanie ich dro Ŝ no ś ci,
zapewnienie odpowiedniej wentylacji płuc, masa Ŝ po ś redni serca, odbarczenie odmy opłucnej czy
tamponady osierdzia).
Jednym z podstawowych elementów post ę powania w stanach nagłych jest farmakoterapia.
Zasad ą jest podawanie silnie i szybko działaj ą cych leków najcz ęś ciej drog ą do Ŝ yln ą . W wybranych
sytuacjach wykorzystuje si ę inne drogi ( dotchawicza, doszpikowa).
Proponujemy ujednolicenie farmakoterapii stanów nagłych tak, aby zespół lekarzy i
piel ę gniarek pracuj ą cych w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym znalazł w przedstawionym
leków te, które s ą niezb ę dne do zastosowania w okre ś lonej sytuacji klinicznej.
leków te, które s ą niezb ę dne do zastosowania w okre ś lonej sytuacji klinicznej.
Wybór konkretnego leku, jego dawka , sposób podania ( bolus, wlew ci ą gły) zale Ŝ y od decyzji
lekarza podj ę tej po ocenie stanu chorego ( wywiad, badanie przedmiotowe, badania dodatkowe) i
postawieniu rozpoznania.
W opracowaniu nie uwzgl ę dniono osobno tlenu jako leku rozumiej ą c, Ŝ e w ka Ŝ dym stanie
nagłym podaje si ę choremu do oddychania wysokie st ęŜ enia tlenu przez mask ę tlenow ą (tak Ŝ e Venturiego),
w ą sy tlenowe, cewnik donosowy czy rurk ę intubacyjn ą .
2
wykazie
DROGI PODAWANIA LEKÓW W RESUSCYTACJI
1. ś yły obwodowe :najcz ęś ciej wykorzystywana droga podawania leków :
- Ŝ yły przedramienia, Ŝ yła odłokciowa, Ŝ yła szyjna zewn ę trzna
-
przez Ŝ ę odłokciow ą mo Ŝ na wprowadzi ć cewnik do Ŝ yły centralnej
- po podaniu leku nale Ŝ y poda ć 20 ml płynu ( woda do wstrzykni ęć , sól fizjologiczna), co skraca czas
dotarcia leku do głównych t ę tnic
- NIE podawa ć leków reanimacyjnych do Ŝ ył nadgarstka i dłoni: leki słabo przenikaj ą do kr ąŜ enia
centralnego
2. ś yły centralne: Ŝ yła szyjna wewn ę trzna, podobojczykowa
-
uzyskuje si ę najwy Ŝ sze st ęŜ enia leku po ich podaniu do Ŝ yły centralnej
-
wykorzystuje si ę ewentualnie ju Ŝ istniej ą c ą drog ę
- Ŝ yła centralna jest optymaln ą drog ą podania leków podczas resuscytacji: wymaga to przerwania czynno ś ci
reanimacyjnych, istnieje niebezpiecze ń stwo odmy i krwiaka opłucnej, szczególnie przy leczeniu
trombolitycznym, trudno zachowa ć zasady aseptyki
-
przy braku odpowiedniego sprz ę tu i wyszkolonego personelu kaniuluje si ęŜ yły obwodowe
3.
Droga dotchawicza przez rurk ę intubacyjn ą
-
szczególnie wykorzystywana przy trudno ś ciach w uzyskaniu dost ę pu do Ŝ yły
-
leki stosowane dotchawiczo: adrenalina, atropina, lidokaina, , nalokson
-
podaje si ę 2-3 razy wi ę ksz ą dawk ę ni Ŝ przy podaniu do Ŝ ylnym rozpuszczon ą w 10 ml soli fizjologicznej
lub wody do wstrzykni ęć po podaniu dotchawiczym nale Ŝ y wykona ć 5 sztucznych oddechów
3
-
wykorzystuje si ę ewentualnie ju Ŝ istniej ą c ą drog ę
4. Droga doszpikowa
-
szczególnie wykorzystywana u małych dzieci przy braku dost ę pu do Ŝ yły
-
doszpikowo mo Ŝ na podawa ć wszystkie leki i płyny
-
miejsce wkłucia : bli Ŝ sza przednioprzy ś rodkowa cz ęść piszczeli 2 cm poni Ŝ ej wyniosło ś ci
piszczelowej
5. NIE
NIE podaje
podaje si ę
si ę w czasie
czasie resuscytacji
resuscytacji leków
leków podskórniei
podskórniei domi ęś niowo
domi ęś niowo
6. NIE
NIE podaje
podaje si ę
si ę leków
leków ddo Ŝ yły
Ŝ yły udowej,
udowej, chyba
chyba ŜŜ e zało Ŝ ono
zało Ŝ ono cewnik
cewnik si ę gaj ą cy
si ę gaj ą cy powy Ŝ ej
powy Ŝ ej
przepony
7. NIE
NIE podaje
podaje si ę
si ę leków
leków dosercowo
dosercowo : mo Ŝ liwo ść
mo Ŝ liwo ść uszkodzenia
uszkodzenia t ę tnicy
t ę tnicy wie ń cowej,
wie ń cowej, podania
podania
leku ddo mi ęś nia
mi ęś nia sercowego,
sercowego, wytworzenia
wytworzenia odmy
odmy opłucnowej,
opłucnowej, krwiaka
krwiaka opłucnej
opłucnej czy
czy
krwiaka osierdzia
osierdzia; konieczno ść
konieczno ść przerwania
przerwania czynno ś ci
czynno ś ci reanimacyjnych
reanimacyjnych (masa Ŝ u
(masa Ŝ u serca
serca i
wentylacji)
4
leku
leku
leku ddo mi ęś nia
mi ęś nia sercowego,
sercowego, wytworzenia
wytworzenia odmy
odmy opłucnowej,
opłucnowej, krwiaka
krwiaka opłucnej
opłucnej czy
czy
krwiaka
LEKI STOSOWANE W RESUSCYTACJI wg wytycznych
Europejskiej Rady ds. Resuscytacji 2005
Nazwa leku
Nazwa handlowa
Posta ć
Dawka
Dawkowanie
epinefryna
Inj.Adrenalini 0,1%
amp
1 mg=1ml
1 mg co 3 min
atropina
Atropinum
sulfuricum
amp
1 mg=1ml
3 mg jednorazowo
amiodaron
Cordarone
amp
150 mg= 3 ml
300 mg w 20 ml
5 % glukozy
przez 1-2 min
przez 1-2 min
lidocaina
Lignocainum
HCl
amp
2 ml
20 ml
1 ml=20 mg
1 ml=10 mg
1-1,5 mg/kg ,
ś r.100mg,
nast. wlew ci ą gły 2-
4 mg/ min
2%
1%
20 mEq=20 ml
1 mmol/kg, nast.
0,5 mmol/kg co 10
min
wodorow ę glan
sodu
NaHCO3 8,4%
amp
1 ml=1 mmol
magnez
20% MgSO4
amp
10 ml=2g
1-2 g w 100 ml soli
fizjologicznej przez
1-2 min
wazopresyna
Pitressin
amp.
10j.=0,5 ml
20j.=1 ml
40 j.jednorazowo
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin