Temat: Demokracja ateńska.
Demokracja ateńska:
· była to władza ludu, podstawowa zasada polegała na założeniu, że o losach państwa decyduje większość obywateli, a mniejszość musiała podporządkować się jej woli, ale wszyscy obywatele pozostawali równi wobec prawa.
· wprowadzona dzięki wojnom z Persami; zbudowanie floty wojennej spowodowało powstanie zaplecza społecznego demokracji
· we flocie zatrudnieni byli przedstawiciele najniższej klasy majątkowej – tetów, którzy nie mieli żadnych praw, a flota umożliwiła im utrzymanie się, a także korzystanie z przywilejów politycznych i obrony ojczyzny – byli zwolennikami demokracji
· tryumf demokracji ateńskiej za panowania Peryklesa (najwybitniejszy polityk Aten w Vw. BC) – znakomity mowca, polityk, przywódca demokracji, z jego inicjatywy zbudowano Partenon na Akropolu, za jego panowania przypisuje się największy rozkwit nauki i literatury.
· zgromadzenie ludowe (eklezja) – najważniejszy organ w państwie, zachowywała swoją podmiotowość (co oznacza, że obywatele mogli nie tylko glosować, ale także dyskutować oraz występować z własnymi projektami uchwał).
· wszyscy urzędnicy z wyboru lub losowania, odpowiedzialni byli przed całym zgromadzeniem
· uznano, że wszyscy obywatele, bez względu na przynależność do klasy majątkowej, mogą piastować większość urzędów
· demokracja ateńska miała charakter bezpośredni, realizowała się poprzez osobisty udział w zgromadzeniu ludowym, ale dotyczyła tylko obywateli.
· ograniczona była wyłącznie do dorosłych mężczyzn, tj. tych, którzy skończyli dwudziesty rok życia
· pozostali mieszkańcy (kobiety, metojkowie i inni obcy, nie byli objęci demokracją, mimo że stanowili większość, bez praw).
· polis ateńskie zamieszkiwało 30-40 tys. obywateli (natomiast ludność w całości wynosiła nawet 250tys.)
· w posiedzeniu zgromadzenia ludowego uczestniczyło niekiedy nawet 6tys. osób. Nie wszyscy bowiem mogli lub mieli chęć przybycia na eklezję; w wielu przypadkach barierą były koszty, gdyż posiedzenia odbywały się nawet 40 razy w roku, a mieszkających z dala od miejsca eklezji rolników nie było na to stać. Perykles wprowadził płace za pełnienie niektórych urzędów. Wcześniej jednak pojawiły się „diety poselskie”, czyli częściowy zwrot kosztów za udział w zgromadzeniu. Dzięki temu zwiększyła się liczba obywateli aktywnych politycznie.
· demokracja oznaczała równość wobec prawa – ale tylko obywateli. Dzięki temu każdy obywatel, jeśli chce, może uczestniczyć w zgromadzeniu.
· Odrzucono ingerencję państwa w prywatne życie obywatela. Uważano, że oceniać należy go nie ze względu na jego pochodzenie, lecz talent i zasługi, jakie położył na rzecz wspólnoty
Struktura społeczeństwa greckiego
wolni
obywatele (gr. politai)
obcy (gr. ksenoi)
poddani chłopi
niewolnicy
niewolni
teci
chłopi
rzemieślnicy
i kupcy
arystokraci
posiadacze ziemscy
bezrolni
obcy w ścisłym
znaczeniu
metojkowie
oska