Tropy.docx

                                               TROPY ZWIERZĄT

Trop jelenia tworzą odciski foremnych racic. Odcisk racicy jelenia ma zarys owalny długości ok. 8,5 cm i szerokości ok. 7 cm. Odciski racic łań są węższe i bardziej szpiczaste, byków zaś - szersze, większe, głębsze, bardziej wyokrąglone, szerzej rozstawione i przodem wychylone na zewnątrz. Krocząc byk rozstawia nogi szerzej niż łania, w związku z czym ich odciski są bardziej oddalone od siebie. Jelenie chodzą w charakterystyczny sposób: młode byki z przestępem, starsze z niedostępem, cielne łanie rozstawiają tylne badyle szerzej niż przednie. W stępie i kłusie byk i łania idą podobnie, jednak byk rozstawia racice bardziej na zewnątrz. W galopie daje duże susy. Jeleń pędzący galopem, prócz normalnego odcisku stopy, pozostawia również odcisk raciczek (palców bocznych), zwanych szpilami.

Jelenie - byki w okresie letnim i jesiennym lubią zażywać kąpieli; w grząskich i błotnistych miejscach pozostawiają charakterystyczną kolebkę, zdecydowanie większą od dziczej, w której często odbite są ślady poroża. Łanie lubią tarzać się w piasku lub pyle, zostawiając w nim wyraźnie "wyrobione" miejsce.

W okresie wycierania z poroża scypułu, jeleń wyciera miękkie części drzew. Drzewa te są uszkodzone od dołu, ponieważ zwierzę wyciera poroże łbem pochylonym ku ziemi. W okresie rykowiska byki pozostawiają ślady bicia porożem o młode drzewka (wyrażają tym swoją siłę i chęć do walki). Czasami na łące widać też ślady poroża, gdy byk klęka przednimi nogami i wydziera trawę lub mech, rozrzucając je dookoła.

Jelenie często ogryzają korę drzew - spałują. Robią to w ten sposób, że chwytają siekaczami korę i oddzierają, zostawiając z daleka widoczne białe ślady w młodnikach i drągowiskach. W czasie rykowiska miejsce walki dwóch byków bywa mocno stratowane. Rykowisko można też rozpoznać słuchem z dość dużej odległości, kiedy to donośny głos byka niesie się po lesie lub słychać suchy dźwięk zderzających się podczas walki wieńców. Stare byki zrzucają poroże późną zimą, młode wiosną.

Kał jelenia to bobki kształtu żołędzi, ciemnozielone, wpadające w czerń, u byka o nieco innym kształcie (jednoliciej uformowany, z większych bobków) niż odchody łani. Zimą twarde i suche, wiosną i latem miękkie, nieregularne i zlepione. Byk oddaje mocz pomiędzy trop przed siebie, łania w same tropy, za siebie. W okresie rykowiska byk wydziela silny zapach, podobny do zapachu piżma, który długo utrzymuje się na tropie.

kształtem podobne do jelenich, są znacznie od nich mniejsze. Trop tworzą dwa zgrabne, symetryczne odciski raciczek. Wymiary ich zmieniają się bardzo szybko, np. zimą szerokość 1,5 cm, długość 3 cm, a latem (osobniki o pół roku starsze) szerokość 2 cm, długość 3,5 cm. Trop starego rogacza jest bardziej zaokrąglony niż trop sztuki młodej lub siuty. Odciski racic starych osobników mają długość ok. 4,5-5 cm i szerokość ok. 3-4 cm. W stępie raciczki są złączone, kiedy sarna sadzi susami racice są dość szeroko rozchylone, ponadto zupełnie wyraźnie odbijają się szpile. Racice zawsze są lekko odchylone na zewnątrz.

Sarna, w przeciwieństwie do innych jeleniowatych, spałuje bardzo rzadko. Wyciera poroże czemchając, czyli zdrapując korę. Przygotowując legowisko, odgarnia raciczkami ściółkę i wierzchnią warstwę ziemi. Kozioł zrzuca poroże w październiku lub listopadzie. Kał sarny jest ciemnobrunatny i składa się z podłużnych, dość twardych bobków, leżących kupkami po kilkadziesiąt sztuk. Pożywienie sarny stanowi roślinność zielna, młode liście oraz niektóre jagody i grzyby. Sarna, latem lub jesienią, często wychodzi na pole, tam żeruje i pozostaje aż do zimy. Zimą żywi się młodymi pędami drzew i krzewów, suchymi trawami i innymi ziołami, mchami i porostami. Czasem robi szkody w uprawach leśnych, zgryzając pędy wierzchołkowe sadzonek, szczególnie domieszkowych gatunków liściastych.

Trop bardzo łatwy do zapamiętania przez charakterystyczną figurę Y, jaką tworzą odciski łap w skoku. Widać z tego, że umykając stawia tylne skoki przed przednimi. Biegnie szybciej pod górę niż w dół. Odcisk łapy przedniej ma wymiary 3x5 cm. Zając chodzi dużo, często kluczy i nawraca w te same miejsca (popularne jest powiedzenie, że jeden zając przez noc więcej zostawia tropów niż krowa przez rok).

Szarak w dzień śpi w wygrzebanych zagłębieniach, zwanych kotlinami. Unika terenów podmokłych i zimnych. W zimie chętnie przebywa wśród suchych traw, zagrzebuje się często w głębokim śniegu. W razie dużych śniegów, powodujących trudności w dostaniu się do runa czy oziminy, zając zgryza pączki i pędy drzew liściastych, oraz ogryza korę gatunków miękkich i owocowych. Wiosną ogryza pędy i korę młodych drzewek. Czyni niekiedy szkody na polach z kapustą oraz w sadach.

Miejsce, gdzie odbywały się parkoty łatwo poznać po dużej ilości tropów, kręcących się w kółko, oraz powyrywanej sierści pozostawionej przez walczących samców.

Kał zająca ma kształt okrągłych, lekko spłaszczonych, luźnych, twardych bobków barwy ciemnobrunatnej. Wyschnięte bobki są jasnobrązowe. Mocz jest brunatnoczerwony, na śniegu często robi wrażenie zupełnie czerwonego.

Trop kuny dobrze widoczny tylko na śniegu, charakteryzuje się brakiem odcisków opuszek palcowych (silne owłosienie). W układzie nieco podobny do tropu zająca, jest znacznie od niego mniejszy. W skoku - łapy odbite obok siebie. Odciski łapek mają wymiary ok. 3-4 x 4 -5 cm. Długość skoku w spokojnym biegu: 33 do 36 cm.

Kuna pozostawia odchody w postaci kiełbaskowatych wałeczków zaostrzonych z jednego końca, o średnicy ok. 1 cm, długości ok. 8 cm, silnie pachnące piżmem. Odchody latem zawierają leśne owoce i małe drobne kostki. Pozostawia je na pniach, leżących kłodach lub kamieniach.

Trop dzika składa się zawsze z odcisku racic i raciczek zwanych szpilami. Podobny trop pozostawia często jeleń i łoś, lecz odcisk ich szpil nigdy nie jest szerszy od odcisku racicy. Wymiary odcisku racic i szpil dorosłego osobnika: ok. 10 cm szerokości 10 cm długości. Charakterystyczna jest również nierówność racic, im dzik młodszy, tym różnica większa. Różnica w długości racicy znika u dorosłych dzików, np. u samca dopiero od czwartego roku życia. Krok dzika jest krótszy od kroku zwierzyny płowej. W stępie i kłusie trop jest prawie zawsze z niedostępem, w galopie podobny do tropu innych kopytnych. Na głębokim śniegu tropy są często zasypane: widać wówczas głęboką bruzdę wytworzoną przez przedzierającego się przez śnieg dzika. Dziki chodzą często gęsiego. Najczęściej spotykanym śladem dzików jest miejsce ich żerowania o silnie zrytej powierzchni, tak zwane buchtowisko. Spotyka się je zarówno w lesie, na łąkach, jak i w polu. Na spoczynek dzienny dziki wybierają spokojne, suche i ukryte miejsca. Latem są to często łany zbóż, mało dostępne młodniki i lasy. Barłóg, czyli legowisko dzika, często odpowiada jego wielkości i jest owalnie wydłużone, natomiast miejsce spoczynku lochy z młodymi jest bardziej okrągłe. Dzik, przygotowując legowisko latem, buchtuje aż do podłoża, zimą postępuje tak samo, usuwając śnieg i mieszając warstwę ściółki z próchnicą. Barłóg zimowy jest mniejszy od letniego. Miejsce zalegania można doskonale wyczuć na odległość po charakterystycznym zapachu chlewni. Odyniec układa się czasem w najbardziej niespodziewanych miejscach blisko drogi. Locha przed oproszeniem się buduje duże "gniazdo" wyścielone trawą i liśćmi, a z wierzchu okryte gałęziami z liśćmi dla ukrycia warchlaków, które po urodzeniu przebywają w nim kilka dni. Dziki bardzo lubią kąpać się w błocie. W swoich rewirach mają ulubione kąpieliska. Po wytarzaniu się w nich czochrają się o dolne części drzew. Dzik wyciera oba boki ciała, pozostawiając na powierzchni kory zaschnięte błoto, często z sierścią. Ulubione drzewa są niekiedy wytarte do bielu. W okresie godowym już z dużej odległości słychać dmuchanie, kwiki, kłapanie oręża oraz odgłosy łamania gałęzi. Miejsce po walce odyńców jest silnie stratowane, a niekiedy zabarwione krwią. Odchody dzika mają kształt kilkuczłonowych kiełbasek o grubości ok. 2,5 cm. Pierwsza zawsze jest największa, następne stopniowo zmniejszają się. 0 barwie decyduje pokarm. Odchody tego rodzaju oddaje dzik jesienią i zimą, w pozostałych porach roku kał jest ciastowaty, rzadki lub gruzełkowaty.

Znajdować się w nim mogą resztki nie strawionego pokarmu, jak też pancerze owadów, drobne kostki, osłonki żołędzi itp.

Trop lisa przypomina trop małego psa, jest jednak bardziej wydłużony i węższy, pazury dłuższe i wyra źniej odciśnięte. Odcisk łapy przedniej ma wymiary ok. 5-6x7-8 cm, tylnej ok. 4-5 x 6-7cm. Trop lisa jest tak charakterystyczny, że kto go raz zobaczy, nie pomyli się już nigdy. Gdy lis biegnie truchtem pozostawia idealnie prostą linię tropów (mówi się, że sznuruje). Przyspieszając, zostawia trop podobny do zajęczego, w galopie nieregularny. Zimą po świeżym opadzie śnieżnym widać ślady wleczonej kity. W okresie godowym często za jednym tropem suki widać tropy kilku podążających za nią samców.

Lis zamieszkuje najczęściej wykopane przez siebie nory, do których prowadzi wiele otworów wejściowych. Nie dba zbytnio o zamaskowanie swego mieszkania i pozostawia resztki pokarmowe (pierze, kości) na zewnątrz, przed wejściem. Kał lisa ma kształt podłużnych wałeczków, zaostrzonych na jednym końcu. Zawiera zwykle sierść, kostki, pestki czereśni lub wiśni i inne resztki pożywienia.