12. Klasyfikacje ruchów społecznych.
Prof. Szczepański
1. Ruchy reformatorskie – są zorientowane na normy; pragną i dążą do zmian zaistniałych już norm prawnych, formalnych, dążą do ich modyfikacji poprzez zmianę norm postępowania bądź też regulacji; mogą dążyć do zreformowania norm moralnych. Są to takie ruchy, które są skierowane na normy, powstaje, kiedy jakaś grupa społeczna jest niezadowolona istniejącej sytuacji, takie ruchy są inicjowane przez liderów, którzy będą pobudzać jednostki do działania – takie ruchy dążą do zreformowania, czyli zmiany fragmentu rzeczywistości drogą stopniowego dochodzenia do realizacji tej zmiany poprzez edukację. Ruch, który ku temu będzie dążył to np. ruch konsumencki, związkowy, w ramach legalnych możliwości są nastawione na działania długoterminowe.
2. Ruchy rewolucyjne – są zorientowane na wartości dążą do zmiany fundamentalnej zarówno w porządku prawnym jak i zmian w stosunku społecznym, kulturowym, wartościach, tradycjach. Dążą do zmian wielowarstwowych, obejmują wszystkie obszary życia społecznego (np. ruchy narodowo – wyzwoleńcze). Grupa ludzi dąży do zmian bardziej zasadniczych; musi stan niepokoju, niezadowolenia zostać przeniesiony na większą grupę ludzi; działania rewolucyjne podejmują liderzy. Te kwestie, które podejmują są dla nich istotne, ruchy zorientowane na wartości. Zmiana fundamentalna, zasadnicza, ma być szybka. Droga siły przewrotu, radykalna zmiana, dotyczy sfery społecznej jak i politycznej, wytworzenie nowej wartości np. Rewolucja francuska, bolszewicka
3. Ruchy ekspresywne – zazwyczaj pojawiają się wokół pewnych przywódców, osób o silnej charyzmie, ich celem jest manifestacja zaspokojenia potrzeb religijnych, intelektualnych; ruchy te znane są we wszystkich epokach; przenoszą się na zasadzie zarażenia emocjonalnego np. ruchy odrodzenia religijnego. Często manifestacja poprzez swój strój, poprzez zachowania w codziennych sytuacjach, np. sekty, hipisi.
Typologia wg stosunku do zmian, innowacji:
1. Ruchy innowacyjne – zmierzają do wprowadzenia nowych norm zasad. Wiążą się z dążeniem do nowych rozwiązań politycznych, organizacyjnych, ustrojowych, moralnych. Innowacje technologiczne nie odgrywają tu ważnej roli, dotyczą jedynie komunikowania się i są skutkiem tego ruchu;
2. Ruchy zachowawcze – sprzeciwiają się zachodzącym lub wprowadzanym zmianom; dążą do powstrzymania tych zmian, np. ruch przeciwko klonowaniu. Koncentrują się na skutkach negatywnych rozwoju innowacyjności technologicznej.
· Ruchy natywistyczne – obrona wszystkiego, co własne; to dążenie do zachowania zagrożonej zbiorowości kultur, danej zbiorowości ludzkiej poprzez autoafirmację, próba odrodzenia lub zachowania przez daną społeczność wybranych elementów tej kultury, specyficzna forma ruchów protestu, np. ruch ksenofobiczny w USA, ruch fundamentalistyczny, ruchy protestu związane ze zmianami we współczesnym świecie, z globalizacją, z degradacją środowiska
Typologia wg związków z religią:
1. Świeckie organizowane poza związkami związanymi z daną religią
2. Religijne – te, które powstają ze strukturami danego wyznania
3. Millenarystyczne – szczególny typ koncepcji zbawienia. Głoszą różnorodny zestaw twierdzeń o zmaterializowanym, zbiorowym oczekiwaniu na to, że w najbliższej przyszłości będzie koniec świata, a oni osiągną zbawienie -> dzieło sił nadprzyrodzonych, które dokonają zagłady na wszystkich innych
jacekmioduszewski25