DIAGNOSTYKA OGóLNA CHORÓB NACZYŃ OBWODOWYCH.txt

(163 KB) Pobierz
I. DIAGNOSTYKA OGóLNA CHORÓB NACZYŃ OBWODOWYCH
Badanie angiologiczne obejmuje:
- badanie podmiotowe (wywiad),
- badanie przedmiotowe,
- badania dodatkowe.
Prawidłowo przeprowadzony wywiad wraz z badaniem przedmiotowym w większoci przypadków wystarczajš do postawienia diagnozy w chorobach naczyń obwodowych. Badania dodatkowe służš do ucilenia rozpoznania, obiektywizujš wyniki badania przedmiotowego, służš wykluczeniu lub wyka-zaniu obecnoci stanów patologicznych, wpływajšcych na rozwój choroby naczyniowej, ułatwiajš wykrycie niektórych, rzadkich chorób. Badanie podmiotowe
Wywiad rodzinny: choroby naczyń nie sš dziedziczne, jednakże niektóre stany chorobowe, sprzyjajšce rozwojowi chorób naczyń występujš rodzinnie, dlatego należy każdego pacjenta wypytać o występowanie wród krewnych cukrzycy, zaburzeń gospodarki lipidowej, otyłoci, nadcinienia tętniczego, dny moczanowej. Istotne sš także informacje o występujšcych w rodzinie narzšdowych manifestacjach chorób naczyniowych; przebyte przez krewnych zawały serca, udary mózgowe, chromanie przestankowe lub amputacje z przyczyn nieurazowych. Pierwotna żylakowatoć w niektórych rodzinach występuje ze wzmożonš częstociš. Stany pierwotnej nadkrzepliwoci krwi (skaza zakrzepowa, trombofilia) mogš być uwarunkowane genetycznymi niedoborami endogennych antykoagulantów: białek C i S oraz antytrombiny III. W rodzinach obcišżonych tymi defektami spotykamy różnorodne kliniczne manifestacje chorób o podłożu zakrzepowo-zatorowym: zawały serca, udary niedokrwienne mózga, niedokrwienie tętnicze kończyn, zakrzepice żylne, zatory w kršżeniu dużym i płucnym. Wiek i płeć: majš istotne znaczenie dla sprecyzowania rozpoznania choroby naczyniowej. Miażdżycowe niedokrwienie kończyn dolnych przed 60 rokiem życia występuje 6-7 razy częciej u mężczyzn niż u kobiet. Wiek podeszły - powyżej 70 lat, cukrzyca i hyperlipoproteidemie niwelujš różnice w zapadalnoci na miażdżycę. Poczštek objawów niedokrwienia tętniczego kończyn w młodym wieku (przed 35 rokiem życia) sugeruje rozpoznanie zakrzepowo-zarostowego zapalenia naczyń (choroby Buergera), na które chorujš

prawie wyłšcznie mężczyni. U młodych kobiet zapalne choroby tętnic sš zazwyczaj manifestacjami układowych chorób tkanki łšcznej, takich jak toczeń trzewny, guzkowe zapalenie tętnic, zespół suchoci (Sjógrena), reumatoidalne zapalenie stawów, polimialgia reumatyczna. Niekiedy długo dominujš objawy naczyniowe i dopiero wieloletnia obserwacja pozwala sprecyzować rozpoznanie. Patologia żył, zwłaszcza żylaki pierwotne, występuje znacznie częciej u kobiet. Doustna antykoncepcja zwiększa zapadalnoć na zakrzepicę żył głębokich kończyn dolnych i miednicy mniejszej oraz częstoć powikłań zatorowych. Narażenia zawodowe i rodowiskowe: poza narażeniem na dwusiarczek węgla (CSz) powodujšcy przypieszony rozwój miażdżycy tętnic oraz narażeniem na wibracje nie spotykamy w polskim przemyle specyficznych czynników etiologicznych chorób naczyń obwodowych. Niekorzystne warunki pracy, jak narażenie na wilgoć, urazy kończyn, także mikrourazy, praca w gumowym obuwiu, korzystanie ze wspólnych łani (grzybice) mogš sprzyjać wczeniejszemu ujawnieniu się dolegliwoci i nasilać je. Siedzšcy tryb życia i pracy sprzyjajš otyłoci i ujawnieniu zaburzeń gospodarki lipidowej i cukrzycy, nie sprzyjajš rozwojowi kršżenia obocznego w przypadkach już rozwiniętego niedokrwienia tętniczego kończyn. Praca siedzšca i stojšca niekorzystnie wpływa na przebieg niewydolnoci żylnej kończyn dolnych. Dwiganie, praca. z rękami uniesionymi do góry, wykonywanie monotonnych ruchów odwodzenia i unoszenia ršk oraz zwyczaj spania z rękami założonymi za głowę sprzyjajš ujawnieniu się zespołów uciskowych tętnic podobojczykowych. Długotrwała praca z rękami uniesionymi do góry (np. mycie okien, malowanie cian i sufitów) to typowa okolicznoć wystšpienia powysiłkowej zakrzepicy żyły podobojczykowej i pachowej. Aktywnoć ruchowa i trening sportowy sš zachowaniami korzystnymi z punktu widzenia angiologa, jednak obserwacje ostatnich lat wykazały, że nadmierne obcišżenie, zwłaszcza młodzieży, treningiem na poziomie wyczynowym oraz nierozsšdne (nadmierne obcišżenie osób niewytrenowanych) uprawianie tzw. "joggingu" doprowadziło do zwiększenia częstoci występowania zespołów uciskowych tętnicy podkolanowej. Czynniki ryzyka chorób naczyń: Palenie tytoniu jest cile zwišzane z rozwojem choroby Buergera, sprzyja także rozwojowi miażdżycy tętnic i przypiesza jš. Wystšpienie innych czynników ryzyka: cukrzycy (także upoledzenia tolerancji glukozy w tecie doustnego obcišżenia), hyperlipoproteidemii (hypercholesterolemii i/lub hypertrójglicerydemii), hyperurikemii (dna moczanowa, kamica nerkowa) oraz nadcinienia tętniczego każe myleć o miażdżycy tętnic. Schorzenia przebyte i wspólistniejšce: stwierdzenie w wywiadzie przebytego zawału serca, udaru mózgowego, występowania dławicy piersiowej, niewydolnoci kršżenia, zaburzeń rytmu i przewodnictwa serca, nadcinienia tętniczego wskazuje na tło miażdżycowe tętniczego niedokrwienia. Zapalenia żył powierzchownych, zwłaszcza wędrujšce, wyprzedzajšce lub współistniejšce z niedokrwieniem tętniczym stóp lub ršk to zasadnicze elementy pozwalajšce rozpoznać chorobę Buergera. Zmiany naczyniówe w przebiegu chorób infekcyjnych (dur brzuszny i osutkowy, cholera, płonica, kiła) sš obecnie wyjštkowo rzadko spotykane. Należy natomiast pamiętać o możliwoci zatorów, zwłaszcza mikrozatorów w przebiegu infekcyjnego zapalenia wsierdzia, o infekcyjnej etiologii częci tętniaków oraz o zwišzku etiopatogenetycznym guzkowego zapalenia tętnic i zmartwiajšcych zapaleń naczyń z przebytš infekcjš wirusem zapalenia wštroby typu B. Występowanie rumieni skórnych, zwłaszcza charakterystycznego "motyla" na twarzy, nadwrażliwoci na wiatło słoneczne, stanów goršczkowych niewyjanionego pochodzenia, obrzęków i zniekształceń stawowych, zapalenia kłębków nerkowych, krwinkomoczu lub niewydolnoci nerek, zaburzeń miesišczkowania, poronień, niemożnoci zajcia w cišżę, poli- lub mononeuropatii, drgawek, psychozy, zapalenia opłucnej, osierdzia, aseptycznego zapalenia wsierdzia, niedokrwistoci, leukopenii, trombocytopenii - sugeruje, że stwierdzane objawy choroby naczyń sš manifestacjš układowej choroby tkanki łšcznej. Współistnienie owrzodzeń trawiennych żołšdka i/lub dwunastnicy wykazano u niemal 30% chorych na przewlekłe niedokrwienie tętnicze kończyn dolnych. Stwierdzenie to ma poważne implikacje terapeutyczne - jest przeciwwskazaniem do stosowania leków przeciwzakrzepowych. Możliwoć'współistnienia wrzodu trawiennego powinna być przedmiotem każdego wywiadu z chorym na chorobę naczyniowš. Objawy choroby naczyniowej
Objawy niedokrwienia tętniczego kończyn mogš wystšpić nagle (ostro), lub rozwijać się przewlekle. Ostre niedokrwienie tętnicze manifestuje się ochłodzeniem kończyny, nagłym i silnym bólem, zblednięciem i/lub marmurkowatym zasinieniem, zapadnięciem się żył, po ok. 6 godz. porażeniem ruchowym kończyny, niedoczulicš, stężeniem mięni. Po ok. 24 godz. występujš pęcherze i sucha zgorzel kończyny. Przyczynš najczęciej jest zator materiałem pochodzenia sercowego, rzadziej z dużych naczyń (zatory tętniczo-tętnicze), zakrzep tętnicy, uraz. Niekiedy objawy ostrego niedokrwienia występujš u chorego, który uprzednio zgłaszał dolegliwoci charakterystyczne dla przewlekłego niedokrwienia tętniczego; najczęciej mamy wtedy do czynienia z zakrzepicš miażdżycowo zwężonej tętnicy. Powoli (miesišce, lata) narastajšcy niedobór ukrwienia tętniczego jest charakterystyczny dla przewlekłego niedokrwienia tętniczego. Naturalna historia przewlekłego niedokrwienia tętniczego kończyn charakteryzuje się stópniowym narastaniem dolegliwoci, wród których głównym objawem jest ból. Według Fontaine'a wyróżniamy 4 kliniczne okresy przewlekłego niedokrwienia tętniczego kończyn:

Okres I - bezobjawowy lub skšpoobjawowy. Dolegliwoci nie występujš lub sš mini.malne, zazwyczaj lekceważone przez pacjentów: drętwienia, mrowienia kończyn, wzmożona ich wrażliwoć na zimno, większa nużliwoć kończyn. Pacjenci w I okresie wyjštkowo rzadko szukajš porady lekarskiej, najczęciej wykrywamy chorobę stwierdzajšc brak tętna na kończynach pacjenta, który zgłosił się do badania z powodu innych dolegliwoci. Należy wyrobić nawyk badania tętna na wszystkich kończynach podczas badania ogólnolekarskiego, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka miażdżycy lub jakškolwiek manifestacjš klinicznš miażdżycy. Objawy podmiotowe I okresu sš niecharakterystyczne i mogš występować w przebiegu wielu innych schorzeń, jak np. płaskostopie i inne zaburzenia statyki stóp, schorzenia obwodowego układu nerwowego, niewydolnoć żylna i lixnfatyczna. Okres II - bólów wysiłkowych - chromania przestankowego. Chromanie przestankowe jest specyficznym rodzajem bólu, powstaje z powodu niedoboru tlenu w pracujšcych mięniach. Najczęciej dotyczy kończyn dolnych, w kończynach górnych występuje rzadko, co tłumaczymy efektywniejszym rozwojem kršżenia obocznego. Ból chromania przestankowego charakteryzuje się regularnociš - występuje po wykonaniu okrelonej pracy (tej samej iloci kroków), zmusza chorego do przerwania wysiłku, po odpoczynku pacjent może kontynuować marsz do wystšpienia kolejnego bólu itd. Chromanie przestankowe dotyczy grup mięni położonych obwodowo, poniżej miejsca niedrożnoci tętniczej i pozwala w przybliżeniu okrelić jej lokalizację, np. bóle w obrębie stóp - niedrożnoć tętnic podudzi, chromanie podudzi - niedrożnoć tętnic udowych, chromanie całych kończyn dolnych - niedrożnoć aortalno-biodrowa. Przyjęto II okres przewlekłej niewydolnoci tętniczej kończyn dolnych dzielić na dwa podokresy: IIa - chromanie przestankowe powyżej 200 m, IIb - chromanie przestankowe poniżej 200 m. Nie ma różnicy jakociowej między podokresami, podział jest arbitralny i okrela granicznš...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin