FIZJOLOGIA(1).doc

(80 KB) Pobierz
Noradrenalina działa na komórki mięśni gładkich za pośrednictwem dwóch receptorów błonowych : alpha i beta receptorów adrenerg

 

Noradrenalina działa na komórki mięśni gładkich za pośrednictwem dwóch receptorów błonowych : alpha i beta receptorów adrenergicznych. Po związaniu się noradrenaliny z receptorami alpha, jony Ca 2+ wychodzą z komórek mięśniowych, co powoduje ich rozkurcz.

 

Acetylocholina po związaniu się z receptorami muskarynowymi M2 i M4 wywołuje aktywację fosfolipazy C w błonie komórkowej i uwalnianie się inozytolotri fosforanu (IP3). Zwiększenie zawartości IP3 w cytoplazmie wywołuje zwiększenie stężenia wolnych jonów Ca2+ w komórkach mięśni gładkich oba transmitery układu autonomicznego (Na i Ach).

Na trzewne mięnie gładkie przewodu pokarmowego noradrenalina  działa rozkurczająco, acetylocholina zaś kurcząco. Przeciwnie, na wielojednostkowe mięśnie gładkie w ścianach tętnic zaopatrujących mięśnie szkieletowe acetylocholina działa rozkurczająco, noradrenalina zaś kurcząco za pośrednictwem receptora alpha adrenergicznego.

 

MIĘSIEŃ SERCOWY:

 

·        Mięsień sercowy składa się w istocie z dwóch mięsni:

·        Są to mięsień przedsionków i mięsień komór, odgrodzone od siebie pierścieniami włóknistymi (anuli fibrosi) otaczającym ujście przedsionkowo- komorowe  (ostia atrioventricularis).

·        Mięsień sercowy zbudowany  jest z komórek  mięśniowych  (myocyti cardiaci) , które mają włókienka mięśniowe i podstawowe elementy kurczliwe tworzące sarkomery.

·        Błony komórkowe sąsiednich komórek mięśniowych ściśle do siebie przylegają w miejscach występowania prążków Z, tworząc pozazębianą  błonkę zwaną  wstawką (discus  intercalatus). Dzięki tym wstawkom i połączeniom komunikującym pobudzenie przenosi się z jednej komórki na drugą i mięsień sercowy stanowi syncytium  fizjologiczne.

·        Odpowiada on na bodziec skurczem maksymalnym zgodnie z prawem „ wszystko albo nic”. Potencjał spoczynkowy komórki mięśnia sercowego wynosi 90 mV.

·        W spoczynku jony potasowe stale wychodzą z komórek mięśnia sercowego przez tzw; kanały potasowe w błonie komórkowej, na zewnątrz, tworząc odkomórkowy wolny prąd jonów potasowych. Jednocześnie jony sodowe stale wchodzą do komórek, przez tzw; kanały sodowe , tworząc dokomórkowy tzw; wolny prąd jonów sodowych.

·        Przesunięcia  w rozmieszczeniu jonów spowodowanym wolnym prądem jonów K+ i Na+ są wyrównywane przez pompę sodowo- potasową usuwającą jony Na+ z komórek i wciągających jony K+ do wnętrza komórek.

·        Utrzymanie się potencjału spoczynkowego jest uwarunkowane działaniem  pompy jonowej w błonie komórkowej komórek mięśnia sercowego.

·        W czasie pobudzenia komórek mięśnia komór serca występuje czynnościowy  potencjał składający się z czterech faz:

v    Rozpoczyna się faza  0- bardzo szybko zachodząca depolaryzacja,

v    po której występuje  nieznaczna repolaryzacja , czyli faza 1, przechodząca w fazę 2 charakteryzująca się utrzymywanie, stałej depolaryzacji w czasie około 300 ms.

v    W fazie 3 następuje powrót do potencjału spoczynkowego. Faza 0 potencjału czynnościowego jest wywołana dokomórkowym  szybkim prądem jonów sodowych i w niewielkim stopniu przez dokomórkowy wolny prąd jonów wapniowych.

·        Faza 1 w komórkach mięśnia przedsionków wiąże się z odkomórkowym prądem potasowym, natomiast w komórkach mięśnia komór jest wywołana przez dokomórkowy prąd jonów chlorowych.

·        W czasie fazy 2 występuje równowaga  pomiędzy dokomórkowym prądem jonów  Ca 2+ i odkomórkowym prądem jonów K+.

·        W fazie 0, 1 i 2 jony wapniowe napływają do sarkoplazmy z zewnętrznej powierzchni  sarkolemy, gdzie są magazynowane.

·        W fazie trzeciej następuje przewaga odkomórkowych  prądów jonów dodatnich , głównie wywołana przez jony K+ i powrót ujemnego potencjału w komórce.

 

Okres bezwzględnej niewrażliwości: czyli bezwzględnej refrakcji, obejmuje depolaryzację oraz fazy 1 i 2 repolaryzacji.

Okres względnej niewrażliwości, czyli względnej refrakcji, przypada na fazę 3 repolaryzacji. Łącznie oba te okresy  niewrażliwości  są dłuższe od czasu skurczu mięśnia sercowego.

 

Dzięki temu:

·        w warunkach prawidłowych w mięśniu tym nie występują skurcze tężcowe.

·        Siła skurczu mięśnia sercowego zależy od początkowej długości jego komórek, podobnie jak to występuje w mięśniach poprzecznie prążkowanych szkieletowych.

·        Przy optymalnym wypełnieniu jam serca i optymalnym rozciągnięciu komórek mięśnia sercowego  występują maksymalne skurcze.

·        Energię potrzebną do skurczu mięsień sercowy czerpie ze składników odżywczych, którymi są w 60% kwasy tłuszczowe, których połowę  stanowią wolne kwasy tłuszczowe – FFA, a w 35% węglowodany  oraz aminokwasy , ciała ketonowe, kwas mlekowy i kwas pirogronowy.

Komórki układu przewodzącego serca:

·        Poza komórkami mięśnia przedsionków  i mięśnia komór występują w sercu komórki układu przewodzącego.

·        Różnią się od pozostałych komórek zarówno pod względem morfologicznym jak i czynnościowym.

·        W komórkach tych nie ma wyraźnie poprzecznego prążkowania. Są bogate w glikogen i zawierają więcej sarkoplazmy.

·        Leżą bezpośrednio pod wsierdziem , tworząc skupienia:

v    węzeł zatokowo- przedsionkowy, czyli węzeł Keitha- Flacka,

v    węzeł przedsionkowo- komorowy, czyli węzeł Aschoffa- Tawary,

v    pęczek przedsionkowo- komorowy , czyli pęczek Paladino- Hisa , który dzieli się na dwie odnogi kończące się komórkami mięśniowymi sercowymi przewodzącymi ( włóknami Purkinjego).

·        Komórki układu przewodzącego samoistnie i rytmicznie pobudzają się. Tworzą tym samym rozrusznik dla całego mięśnia sercowego.

·        Komórki węzła zatokowo- przedsionkowego  pobudzają się samoistnie w rytmie około  1,2 Hz, tj. 72 razy na minutę.

·        Pozostałe komórki  układu przewodzącego  pobudzają się samoistnie  w rytmie wolniejszym.

·        W związku z tymi komórki węzła zatokowo- przedsionkowego narzucają swój rytm wszystkim pozostałym komórkom układu przewodzącego i komórkom całego mięśnia sercowego.

·        Samoistne pobudzenie komórek węzła zatokowo- przedsionkowego  jest wywołane powolną depolaryzacją błony komórkowej  występująca  pomiędzy potencjałami  czynnościowymi. Jest to potencjał rozrusznika.

 

ADAPTACJA TKANKI MIĘŚNIOWEJ DO OBCIĄŻENIA WYSIŁKIEM FIZYCZNYM

 

·        Cechą tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej jest plastyczność przejawiająca się zdolnością dostosowania się do różnego stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym (adaptacją) dochodzi zarówno do zmian cech skurczu, jak i cech biochemicznych tkanki mięśniowej.

·        Trening jest procesem dającym efekty, które są zależne od stanu wyjściowego organizmu  osoby trenującej.

·        Trening jest procesem długotrwałym, dlatego osiągnięcie  maksymalnej wydolności fizycznej może wymagać  nawet kilku lat. Intensywność treningu musi być stopniowa.

·        Skutkiem treningu jest ekonomizacja wydatku energetycznego podczas wysiłku poprzez eliminowanie skurczów dodatkowych grup mięśniowych.

·        Systematycznie wykonywane ćwiczenia ruchowe prowadzą do  wykształcenia nawyków ruchowych . ruch staje się bardziej precyzyjny i harmonijny. Konsekwencją tych zmian jest mniejszy koszt energetyczny wysiłku.

Czynniki wpływające na efektywność treningu: poziom siły, czas trwania wysiłku, częstotliwość, rodzaje skurczów.

 

Trening wytrzymałości:

·        Zwiększa odporność osoby trenowanej na zmęczenie. W odniesieniu do tkanki mięśniowej oznacza to przede wszystkim wzrost potencjału tlenowego.

·        Doprowadza do zmiany aktywności enzymów i liczby mitochondriów co prowadzi do zwiększenia się w mięśniach procentowego udziału włókien typu 2A i zmniejsza włókien typu IIX.

·        Wzrost potencjału tlenowego mięśni jest wynikiem wzrostu liczby i rozmiarów mitochondriów  oraz liczby grzebieni, na których zachodzą procesy utleniania.

·        Podczas bardzo dużych obciążeń trening prowadzi do uszkodzeń mitochondriów. Uznaje się, że uszkodzenia te są w pewnym stopniu  korzystne, ponieważ w okresie odnowy prowadzą do superkompesacji.

·        W treningu wytrzymałości  obserwuje się także wzrost aktywności enzymów , które współdziałają w systemie transportu wolnych kwasów tłuszczowych  do mitochondriów  co umożliwia wytwarzanie  większej ilości  nośnika ATP i fosfo kreatyny.

 

Masa mięśniowa i siła skurczu: trening wytrzymałości może powodować niewielki wzrost masy mięśniowej a u wybitnych biegaczy długodystansowych  obserwowano nawet zmniejszenie masy mięśniowej.

 

Szybkość skurczu:

·        trening wytrzymałości wpływa na szybkość skurczu.

·        Obserwuje się wzrost szybkości skurczu włókien wolno kurczących się (skrócenie czasu skurczu i czasu połowiczej relaksacji w skurczu izometrycznym oraz wzrostu prędkości skracania włókien mięśniowych, w skurczu izotonicznym. Przyczynami takich zmian we włóknach wolno kurczących się  wzrost aktywności ATP-azy , odpowiadającej za szybkość skurczu , a w szybko kurczących się zmniejszenie tej aktywności.

 

 

 

 

Uszkodzenia włókien mięśniowych:

·        trening o znacznej intensywności , może przyczyniać się do uszkodzeń włókien mięśniowych.

·        Skutkiem tych uszkodzeń jest  pojawienie się zwiększonej aktywności enzymów wewnątrzkomórkowych  w osoczu krwi ( np.; wzrost aktywności kinazy i izoeznymu mięśniowego  dehydrogenazy  mleczanowej  (LDH-4).

 

TRENING SIŁY MIĘŚNIOWEJ

 

·        Siła mięśniowa jest ważnym elementem decydującym o możliwościach motorycznych człowieka.

·        Zależy głównie od przekroju poprzecznego mięśnia.

·        Dynamiczny rozwój siły mięśniowej  trwa do 19-20 roku życia, nawet jeśli nie jest indukowany uprawianiem sportu.

·        Ćwiczenia mogą mieć charakter wysiłku lokalnego  obejmującego  mniej niż  33% masy mięśniowej , regionalnego w którym bierze udział  od 33 do 66% masy mięśniowej i ogólnego , z udziałem powyżej 66% masy mięśniowej . w każdym przypadku trening siły  mięśniowej  umożliwia jej wzrost.

 

Hipertrofia mięśni i wzrost skurczu mięśniowego.

·        Wzrost masy mięśniowej wynika przede wszystkim wzrostu średnicy włókien mięśniowych  (hipertrofia włókien mięśniowych), ale istniej też hipoteza (choć dotychczas nie udowodniona) sugerująca także możliwość zwiększenie się liczby włókien mięśniowych w trenowanych mięśniach (hiperplazja włókien mi,ęsniowych).

·        Hipertrofia włókien mięśniowych  wiąże się ze zwiększaniem się zawartości białek kurczliwych i białek cytoplazmatycznych w trenowanych włóknach.

·        Wzrost średnicy włókien mięśniowych dotyczy w większym stopniu włókien szybko kurczących się, choć może także występować we włóknach wolno kurczących się.

·        W hipertrofi mięśnia być może pojawia się także zwiększenie liczby włókien mięśniowych. Zakłada się, że może ono wynikać z procesu rozszczepienia  i dzielenia się włókien mięśniowych.

·        Sądzi się, że w zwiększeniu liczby włókien mięśniowych, mogą brać udział komórki satelitarne , o których wiadomo, że są czynne w regeneracji uszkodzonej tkanki mięśniowej.

·        Wskazuje na to występowanie uszkodzeń włókien mięśniowych  w intensywnym treningu.

Odporność na zmęczenie: trening siły mięśniowej prowadzi też do wzrostu odporności na zmęczenie w czasie wykonywanych ruchów. Wiąże się to ze wzrostem siły skurczu.

 

Kapilaryzacja tkanki mięśniowej:

·        w wyniki treningu siły rozbudowuje się także unaczynienie kapilarne  mięśnia.

·        Rozbudowa sieci kapilarnej  występuje nawet przy zwiększeniu  średnicy włókien  mięśniowych.

·        Większość gęstość kapilar w mięśniach, ma znaczenie w procesie usuwania z mięśni kwasu mlekowego , tworzonego podczas  przemian beztlenowych.

 

W mięśniach następuje bezpośrednie przekształcenie energii chemicznej w mechaniczną:

·        Adenozynotrifosforan jest to związek mający wysokoenergetyczne wiązania fosforanowe , a kiedy ostania grupa fosforowa  zostaje odszczepiona , powstaje adenozynodifosforan (ADP) i fosforan nieorganiczny a jednocześnie jest uwalniana energia.

·        Energia uwalniana z rozpadu ATP jest zużywana do syntezy składników komórkowych, aktywnego transportu i pracy mechanicznej.

·        Ze względu na niewielką ilość magazynowanego ATP oraz brak możliwości dostarczania go przez krew czy z innych tkanek, ATP musi ulegać ciągłej resyntezie  z szybkością dostosowaną  do wielkości jego wykorzystywania.

·        W innym przypadku mięsień nie byłby w stanie kontynuować pracy przez czas dłuższy niż kilka sekund.

·        Dzięki natychmiastowej resyntezie ATP (ułamki sekund) jego zawartość w komórce mięśniowej spada niewiele (nie więcej niż 30% wartości początkowej) nawet podczas bardzo intensywnych wysiłków fizycznych.

·        Resynteza ATP odbywa się na drodze beztlenowej z fosfokreatyny, a następnie z glikogenu zmagazynowanego w mięśniach, również na drodze beztlenowej, i w końcu by móc kontynuować skurcz mięśnia w czasie dłuższym niż parę minut, energia musi być dostarczana na drodze metabolizmu tlenowego, którego substratami są węglowodany, tłuszcze i w niewielkiej ilość białka.

·        Głównymi źródłami chemicznej energii dla resyntezy  ATP są węglowodany i tłuszcze, pewna ilość energii niezbędna do resyntezy ATP jest generowana  nagle i bez użycia tlenu, z innego wysokoenergetycznego związku, jaki jest  fosfokreatyna (PC).

·        Zartość PC w komórce mięśniowej jest 4 do 6 razy większa niż ATP, tak więc jest ona magazynem wysokoenergetycznych fosforanów.

·        Energia z PC ma ogromne znaczenie podczas przechodzenia organizmu  z niskiego do wysokiego zapotrzebowania energetycznego, jakie ma miejsce na przykład na początku wysiłku, kiedy zapotrzebowanie energetyczne przeważa nad ilością energii dostarczoną z rozpadu zmagazynowanych składników odżywczych.

·        Podobieństwo PC do ATP polega na tym, że również w przypadku fosfokreatyny duża ilość swobodnej  energii jest uwalniana, gdy następuje  odłączenie fosforanu od  PC, w wyniku czego powstaje kreatyna i fosforan nie organiczny.

 

Energetyka wysiłku:

·        ze względu na to, że aktywność funkcji współdziałających w pokrywaniu zapotrzebowania tlenowego osiąga odpowiedni poziom po upływie 2-4 minut wysiłku, energia do skurczu mięśni w wysiłkach krótkotrwałych o maksymalnej intensywności  (do 10 s) jest czerpana prawie wyłączne na drodze procesów beztlenowych czyli na drodze rozpadu ATP, fosfokreatyny oraz glikolizy beztlenowej. W miarę wydłużania czasu wysiłku rośnie udział procesów tlenowych w wykonywaniu pracy.

·        Podczas wykonywania wysiłku o dłużej intensywności, a tym samym krótkim czasie trwania, energia jest czerpana głównie z przemian beztlenowych, przy dłużej trwających wysiłkach o niższej intensywności głównie z przemian tlenowych. Pierwszym źródłem energii używanym do odnawiania ATP jest fosfokreatyna.

 

Poziom kwasu mlekowego świadczy o udziale przemian beztlenowych:

·        Najszybciej i najwięcej kwasu mlekowego kumulowane jest podczas wysiłków supramaksymalnych (all-out), które mogą być utrzymywane do 120 sekund.

·        W efekcie znaczna część glikogenu mięśniowego ulega zmianie na kwas mlekowy ale przy tym znaczna ilość ATP jest tworzona całkowicie bez zużycia tlenu.

·        Kiedy zatem duża ilość ATP jest niezbędna w stosunkowo krótkim czasie, mechanizm beztlenowej glikolizy może być zużyty jako szybkie źródło energii.

·        Mleczan dyfunduje z komórek mięśniowych do krwi, gdzie jest maksymalne stężenie jest osiągane z opóźnieniem  2-3 minut. Aczkolwiek uwalnianie energii na drodze glikolizy jest bardzo szybkie i nie wymaga tlenu, to jednak stosunkowo niewielka ilość ATP ulega resyntezie w ten sposób.

·        Wysiłki fizyczne w których dominującą rolę w generowaniu energii niezbędnej do skurczów mięśni pełnią procesy tlenowe, nazywamy wysiłkami tlenowymi.

·        Wysiłki te są wykonywane przez dłuższy czas, z umiarkowaną intensywnością  i wówczas po upływie 2-6 minut aktywność funkcji współdziałających w dostarczaniu tlenu osiąga poziom odpowiadający zapotrzebowaniu, a procesy tlenowe zaczynają dominować w metabolizmie pracujących mięśni.

·        W tym momencie zasoby węglowodanów, tłuszczów i białek w płynach komórkowych i w tkankach są w „pogotowiu” by nieprzerwanie uzupełniać  dostępną pulę wysokoenergetycznych związków fosforowych.

·        Procesy tlenowe oznaczają utlenianie składników pokarmowych w mitochondriach  celem dostarczania energii.

·        Glukoza, kwasy tłuszczowe i aminokwasy łączą się z tlenem, aby uwolnić olbrzymie ilości energii użytej w celu zamiany AMP i ADP w ATP.

·        W wysiłkach trwających dłużej niż 15 minut udział procesów beztlenowych jest coraz mniejszy i spada do wartości nie przekraczającej 10% podczas wysiłku trwającego kilka godzin.

·        Poziom kwasu mlekowego w tych wysiłkach zależy od intensywności wysiłku i wydolności fizycznej danej osoby.

·        W czasie długotrwałej pracy mięśniowej zapotrzebowanie ...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin