Noradrenalina działa na komórki mięśni gładkich za pośrednictwem dwóch receptorów błonowych : alpha i beta receptorów adrenergicznych. Po związaniu się noradrenaliny z receptorami alpha, jony Ca 2+ wychodzą z komórek mięśniowych, co powoduje ich rozkurcz.
Acetylocholina po związaniu się z receptorami muskarynowymi M2 i M4 wywołuje aktywację fosfolipazy C w błonie komórkowej i uwalnianie się inozytolotri fosforanu (IP3). Zwiększenie zawartości IP3 w cytoplazmie wywołuje zwiększenie stężenia wolnych jonów Ca2+ w komórkach mięśni gładkich oba transmitery układu autonomicznego (Na i Ach).
Na trzewne mięnie gładkie przewodu pokarmowego noradrenalina działa rozkurczająco, acetylocholina zaś kurcząco. Przeciwnie, na wielojednostkowe mięśnie gładkie w ścianach tętnic zaopatrujących mięśnie szkieletowe acetylocholina działa rozkurczająco, noradrenalina zaś kurcząco za pośrednictwem receptora alpha adrenergicznego.
MIĘSIEŃ SERCOWY:
· Mięsień sercowy składa się w istocie z dwóch mięsni:
· Są to mięsień przedsionków i mięsień komór, odgrodzone od siebie pierścieniami włóknistymi (anuli fibrosi) otaczającym ujście przedsionkowo- komorowe (ostia atrioventricularis).
· Mięsień sercowy zbudowany jest z komórek mięśniowych (myocyti cardiaci) , które mają włókienka mięśniowe i podstawowe elementy kurczliwe tworzące sarkomery.
· Błony komórkowe sąsiednich komórek mięśniowych ściśle do siebie przylegają w miejscach występowania prążków Z, tworząc pozazębianą błonkę zwaną wstawką (discus intercalatus). Dzięki tym wstawkom i połączeniom komunikującym pobudzenie przenosi się z jednej komórki na drugą i mięsień sercowy stanowi syncytium fizjologiczne.
· Odpowiada on na bodziec skurczem maksymalnym zgodnie z prawem „ wszystko albo nic”. Potencjał spoczynkowy komórki mięśnia sercowego wynosi 90 mV.
· W spoczynku jony potasowe stale wychodzą z komórek mięśnia sercowego przez tzw; kanały potasowe w błonie komórkowej, na zewnątrz, tworząc odkomórkowy wolny prąd jonów potasowych. Jednocześnie jony sodowe stale wchodzą do komórek, przez tzw; kanały sodowe , tworząc dokomórkowy tzw; wolny prąd jonów sodowych.
· Przesunięcia w rozmieszczeniu jonów spowodowanym wolnym prądem jonów K+ i Na+ są wyrównywane przez pompę sodowo- potasową usuwającą jony Na+ z komórek i wciągających jony K+ do wnętrza komórek.
· Utrzymanie się potencjału spoczynkowego jest uwarunkowane działaniem pompy jonowej w błonie komórkowej komórek mięśnia sercowego.
· W czasie pobudzenia komórek mięśnia komór serca występuje czynnościowy potencjał składający się z czterech faz:
v Rozpoczyna się faza 0- bardzo szybko zachodząca depolaryzacja,
v po której występuje nieznaczna repolaryzacja , czyli faza 1, przechodząca w fazę 2 charakteryzująca się utrzymywanie, stałej depolaryzacji w czasie około 300 ms.
v W fazie 3 następuje powrót do potencjału spoczynkowego. Faza 0 potencjału czynnościowego jest wywołana dokomórkowym szybkim prądem jonów sodowych i w niewielkim stopniu przez dokomórkowy wolny prąd jonów wapniowych.
· Faza 1 w komórkach mięśnia przedsionków wiąże się z odkomórkowym prądem potasowym, natomiast w komórkach mięśnia komór jest wywołana przez dokomórkowy prąd jonów chlorowych.
· W czasie fazy 2 występuje równowaga pomiędzy dokomórkowym prądem jonów Ca 2+ i odkomórkowym prądem jonów K+.
· W fazie 0, 1 i 2 jony wapniowe napływają do sarkoplazmy z zewnętrznej powierzchni sarkolemy, gdzie są magazynowane.
· W fazie trzeciej następuje przewaga odkomórkowych prądów jonów dodatnich , głównie wywołana przez jony K+ i powrót ujemnego potencjału w komórce.
Okres bezwzględnej niewrażliwości: czyli bezwzględnej refrakcji, obejmuje depolaryzację oraz fazy 1 i 2 repolaryzacji.
Okres względnej niewrażliwości, czyli względnej refrakcji, przypada na fazę 3 repolaryzacji. Łącznie oba te okresy niewrażliwości są dłuższe od czasu skurczu mięśnia sercowego.
Dzięki temu:
· w warunkach prawidłowych w mięśniu tym nie występują skurcze tężcowe.
· Siła skurczu mięśnia sercowego zależy od początkowej długości jego komórek, podobnie jak to występuje w mięśniach poprzecznie prążkowanych szkieletowych.
· Przy optymalnym wypełnieniu jam serca i optymalnym rozciągnięciu komórek mięśnia sercowego występują maksymalne skurcze.
· Energię potrzebną do skurczu mięsień sercowy czerpie ze składników odżywczych, którymi są w 60% kwasy tłuszczowe, których połowę stanowią wolne kwasy tłuszczowe – FFA, a w 35% węglowodany oraz aminokwasy , ciała ketonowe, kwas mlekowy i kwas pirogronowy.
Komórki układu przewodzącego serca:
· Poza komórkami mięśnia przedsionków i mięśnia komór występują w sercu komórki układu przewodzącego.
· Różnią się od pozostałych komórek zarówno pod względem morfologicznym jak i czynnościowym.
· W komórkach tych nie ma wyraźnie poprzecznego prążkowania. Są bogate w glikogen i zawierają więcej sarkoplazmy.
· Leżą bezpośrednio pod wsierdziem , tworząc skupienia:
v węzeł zatokowo- przedsionkowy, czyli węzeł Keitha- Flacka,
v węzeł przedsionkowo- komorowy, czyli węzeł Aschoffa- Tawary,
v pęczek przedsionkowo- komorowy , czyli pęczek Paladino- Hisa , który dzieli się na dwie odnogi kończące się komórkami mięśniowymi sercowymi przewodzącymi ( włóknami Purkinjego).
· Komórki układu przewodzącego samoistnie i rytmicznie pobudzają się. Tworzą tym samym rozrusznik dla całego mięśnia sercowego.
· Komórki węzła zatokowo- przedsionkowego pobudzają się samoistnie w rytmie około 1,2 Hz, tj. 72 razy na minutę.
· Pozostałe komórki układu przewodzącego pobudzają się samoistnie w rytmie wolniejszym.
· W związku z tymi komórki węzła zatokowo- przedsionkowego narzucają swój rytm wszystkim pozostałym komórkom układu przewodzącego i komórkom całego mięśnia sercowego.
· Samoistne pobudzenie komórek węzła zatokowo- przedsionkowego jest wywołane powolną depolaryzacją błony komórkowej występująca pomiędzy potencjałami czynnościowymi. Jest to potencjał rozrusznika.
ADAPTACJA TKANKI MIĘŚNIOWEJ DO OBCIĄŻENIA WYSIŁKIEM FIZYCZNYM
· Cechą tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej jest plastyczność przejawiająca się zdolnością dostosowania się do różnego stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym (adaptacją) dochodzi zarówno do zmian cech skurczu, jak i cech biochemicznych tkanki mięśniowej.
· Trening jest procesem dającym efekty, które są zależne od stanu wyjściowego organizmu osoby trenującej.
· Trening jest procesem długotrwałym, dlatego osiągnięcie maksymalnej wydolności fizycznej może wymagać nawet kilku lat. Intensywność treningu musi być stopniowa.
· Skutkiem treningu jest ekonomizacja wydatku energetycznego podczas wysiłku poprzez eliminowanie skurczów dodatkowych grup mięśniowych.
· Systematycznie wykonywane ćwiczenia ruchowe prowadzą do wykształcenia nawyków ruchowych . ruch staje się bardziej precyzyjny i harmonijny. Konsekwencją tych zmian jest mniejszy koszt energetyczny wysiłku.
Czynniki wpływające na efektywność treningu: poziom siły, czas trwania wysiłku, częstotliwość, rodzaje skurczów.
Trening wytrzymałości:
· Zwiększa odporność osoby trenowanej na zmęczenie. W odniesieniu do tkanki mięśniowej oznacza to przede wszystkim wzrost potencjału tlenowego.
· Doprowadza do zmiany aktywności enzymów i liczby mitochondriów co prowadzi do zwiększenia się w mięśniach procentowego udziału włókien typu 2A i zmniejsza włókien typu IIX.
· Wzrost potencjału tlenowego mięśni jest wynikiem wzrostu liczby i rozmiarów mitochondriów oraz liczby grzebieni, na których zachodzą procesy utleniania.
· Podczas bardzo dużych obciążeń trening prowadzi do uszkodzeń mitochondriów. Uznaje się, że uszkodzenia te są w pewnym stopniu korzystne, ponieważ w okresie odnowy prowadzą do superkompesacji.
· W treningu wytrzymałości obserwuje się także wzrost aktywności enzymów , które współdziałają w systemie transportu wolnych kwasów tłuszczowych do mitochondriów co umożliwia wytwarzanie większej ilości nośnika ATP i fosfo kreatyny.
Masa mięśniowa i siła skurczu: trening wytrzymałości może powodować niewielki wzrost masy mięśniowej a u wybitnych biegaczy długodystansowych obserwowano nawet zmniejszenie masy mięśniowej.
Szybkość skurczu:
· trening wytrzymałości wpływa na szybkość skurczu.
· Obserwuje się wzrost szybkości skurczu włókien wolno kurczących się (skrócenie czasu skurczu i czasu połowiczej relaksacji w skurczu izometrycznym oraz wzrostu prędkości skracania włókien mięśniowych, w skurczu izotonicznym. Przyczynami takich zmian we włóknach wolno kurczących się wzrost aktywności ATP-azy , odpowiadającej za szybkość skurczu , a w szybko kurczących się zmniejszenie tej aktywności.
Uszkodzenia włókien mięśniowych:
· trening o znacznej intensywności , może przyczyniać się do uszkodzeń włókien mięśniowych.
· Skutkiem tych uszkodzeń jest pojawienie się zwiększonej aktywności enzymów wewnątrzkomórkowych w osoczu krwi ( np.; wzrost aktywności kinazy i izoeznymu mięśniowego dehydrogenazy mleczanowej (LDH-4).
TRENING SIŁY MIĘŚNIOWEJ
· Siła mięśniowa jest ważnym elementem decydującym o możliwościach motorycznych człowieka.
· Zależy głównie od przekroju poprzecznego mięśnia.
· Dynamiczny rozwój siły mięśniowej trwa do 19-20 roku życia, nawet jeśli nie jest indukowany uprawianiem sportu.
· Ćwiczenia mogą mieć charakter wysiłku lokalnego obejmującego mniej niż 33% masy mięśniowej , regionalnego w którym bierze udział od 33 do 66% masy mięśniowej i ogólnego , z udziałem powyżej 66% masy mięśniowej . w każdym przypadku trening siły mięśniowej umożliwia jej wzrost.
Hipertrofia mięśni i wzrost skurczu mięśniowego.
· Wzrost masy mięśniowej wynika przede wszystkim wzrostu średnicy włókien mięśniowych (hipertrofia włókien mięśniowych), ale istniej też hipoteza (choć dotychczas nie udowodniona) sugerująca także możliwość zwiększenie się liczby włókien mięśniowych w trenowanych mięśniach (hiperplazja włókien mi,ęsniowych).
· Hipertrofia włókien mięśniowych wiąże się ze zwiększaniem się zawartości białek kurczliwych i białek cytoplazmatycznych w trenowanych włóknach.
· Wzrost średnicy włókien mięśniowych dotyczy w większym stopniu włókien szybko kurczących się, choć może także występować we włóknach wolno kurczących się.
· W hipertrofi mięśnia być może pojawia się także zwiększenie liczby włókien mięśniowych. Zakłada się, że może ono wynikać z procesu rozszczepienia i dzielenia się włókien mięśniowych.
· Sądzi się, że w zwiększeniu liczby włókien mięśniowych, mogą brać udział komórki satelitarne , o których wiadomo, że są czynne w regeneracji uszkodzonej tkanki mięśniowej.
· Wskazuje na to występowanie uszkodzeń włókien mięśniowych w intensywnym treningu.
Odporność na zmęczenie: trening siły mięśniowej prowadzi też do wzrostu odporności na zmęczenie w czasie wykonywanych ruchów. Wiąże się to ze wzrostem siły skurczu.
Kapilaryzacja tkanki mięśniowej:
· w wyniki treningu siły rozbudowuje się także unaczynienie kapilarne mięśnia.
· Rozbudowa sieci kapilarnej występuje nawet przy zwiększeniu średnicy włókien mięśniowych.
· Większość gęstość kapilar w mięśniach, ma znaczenie w procesie usuwania z mięśni kwasu mlekowego , tworzonego podczas przemian beztlenowych.
W mięśniach następuje bezpośrednie przekształcenie energii chemicznej w mechaniczną:
· Adenozynotrifosforan jest to związek mający wysokoenergetyczne wiązania fosforanowe , a kiedy ostania grupa fosforowa zostaje odszczepiona , powstaje adenozynodifosforan (ADP) i fosforan nieorganiczny a jednocześnie jest uwalniana energia.
· Energia uwalniana z rozpadu ATP jest zużywana do syntezy składników komórkowych, aktywnego transportu i pracy mechanicznej.
· Ze względu na niewielką ilość magazynowanego ATP oraz brak możliwości dostarczania go przez krew czy z innych tkanek, ATP musi ulegać ciągłej resyntezie z szybkością dostosowaną do wielkości jego wykorzystywania.
· W innym przypadku mięsień nie byłby w stanie kontynuować pracy przez czas dłuższy niż kilka sekund.
· Dzięki natychmiastowej resyntezie ATP (ułamki sekund) jego zawartość w komórce mięśniowej spada niewiele (nie więcej niż 30% wartości początkowej) nawet podczas bardzo intensywnych wysiłków fizycznych.
· Resynteza ATP odbywa się na drodze beztlenowej z fosfokreatyny, a następnie z glikogenu zmagazynowanego w mięśniach, również na drodze beztlenowej, i w końcu by móc kontynuować skurcz mięśnia w czasie dłuższym niż parę minut, energia musi być dostarczana na drodze metabolizmu tlenowego, którego substratami są węglowodany, tłuszcze i w niewielkiej ilość białka.
· Głównymi źródłami chemicznej energii dla resyntezy ATP są węglowodany i tłuszcze, pewna ilość energii niezbędna do resyntezy ATP jest generowana nagle i bez użycia tlenu, z innego wysokoenergetycznego związku, jaki jest fosfokreatyna (PC).
· Zartość PC w komórce mięśniowej jest 4 do 6 razy większa niż ATP, tak więc jest ona magazynem wysokoenergetycznych fosforanów.
· Energia z PC ma ogromne znaczenie podczas przechodzenia organizmu z niskiego do wysokiego zapotrzebowania energetycznego, jakie ma miejsce na przykład na początku wysiłku, kiedy zapotrzebowanie energetyczne przeważa nad ilością energii dostarczoną z rozpadu zmagazynowanych składników odżywczych.
· Podobieństwo PC do ATP polega na tym, że również w przypadku fosfokreatyny duża ilość swobodnej energii jest uwalniana, gdy następuje odłączenie fosforanu od PC, w wyniku czego powstaje kreatyna i fosforan nie organiczny.
Energetyka wysiłku:
· ze względu na to, że aktywność funkcji współdziałających w pokrywaniu zapotrzebowania tlenowego osiąga odpowiedni poziom po upływie 2-4 minut wysiłku, energia do skurczu mięśni w wysiłkach krótkotrwałych o maksymalnej intensywności (do 10 s) jest czerpana prawie wyłączne na drodze procesów beztlenowych czyli na drodze rozpadu ATP, fosfokreatyny oraz glikolizy beztlenowej. W miarę wydłużania czasu wysiłku rośnie udział procesów tlenowych w wykonywaniu pracy.
· Podczas wykonywania wysiłku o dłużej intensywności, a tym samym krótkim czasie trwania, energia jest czerpana głównie z przemian beztlenowych, przy dłużej trwających wysiłkach o niższej intensywności głównie z przemian tlenowych. Pierwszym źródłem energii używanym do odnawiania ATP jest fosfokreatyna.
Poziom kwasu mlekowego świadczy o udziale przemian beztlenowych:
· Najszybciej i najwięcej kwasu mlekowego kumulowane jest podczas wysiłków supramaksymalnych (all-out), które mogą być utrzymywane do 120 sekund.
· W efekcie znaczna część glikogenu mięśniowego ulega zmianie na kwas mlekowy ale przy tym znaczna ilość ATP jest tworzona całkowicie bez zużycia tlenu.
· Kiedy zatem duża ilość ATP jest niezbędna w stosunkowo krótkim czasie, mechanizm beztlenowej glikolizy może być zużyty jako szybkie źródło energii.
· Mleczan dyfunduje z komórek mięśniowych do krwi, gdzie jest maksymalne stężenie jest osiągane z opóźnieniem 2-3 minut. Aczkolwiek uwalnianie energii na drodze glikolizy jest bardzo szybkie i nie wymaga tlenu, to jednak stosunkowo niewielka ilość ATP ulega resyntezie w ten sposób.
· Wysiłki fizyczne w których dominującą rolę w generowaniu energii niezbędnej do skurczów mięśni pełnią procesy tlenowe, nazywamy wysiłkami tlenowymi.
· Wysiłki te są wykonywane przez dłuższy czas, z umiarkowaną intensywnością i wówczas po upływie 2-6 minut aktywność funkcji współdziałających w dostarczaniu tlenu osiąga poziom odpowiadający zapotrzebowaniu, a procesy tlenowe zaczynają dominować w metabolizmie pracujących mięśni.
· W tym momencie zasoby węglowodanów, tłuszczów i białek w płynach komórkowych i w tkankach są w „pogotowiu” by nieprzerwanie uzupełniać dostępną pulę wysokoenergetycznych związków fosforowych.
· Procesy tlenowe oznaczają utlenianie składników pokarmowych w mitochondriach celem dostarczania energii.
· Glukoza, kwasy tłuszczowe i aminokwasy łączą się z tlenem, aby uwolnić olbrzymie ilości energii użytej w celu zamiany AMP i ADP w ATP.
· W wysiłkach trwających dłużej niż 15 minut udział procesów beztlenowych jest coraz mniejszy i spada do wartości nie przekraczającej 10% podczas wysiłku trwającego kilka godzin.
· Poziom kwasu mlekowego w tych wysiłkach zależy od intensywności wysiłku i wydolności fizycznej danej osoby.
· W czasie długotrwałej pracy mięśniowej zapotrzebowanie ...
gosia092