Burszta - folkl..PDF
(
3964 KB
)
Pobierz
274186500 UNPDF
wiedninr (zmiennym zreszt) nastpstwiei harmonii
kolorw. Two.
rzone w formie pasw, spdnic, nakry kobiecych na ramiona,
spod-
ni mskich
itp., pasiaki stay
si w pewnej mierze wyrazem i
synrbo-
lem
,,ludowej
mody polskiej'',
chowystpowayon w XIX w. tylko
na obszarzePolski centralneji pnocno-wschodniej.
Z tkanin dekoracyjnych na uwag
zasuyy
i peniyrol artystycznej
fabuy. Zagadki i bajki
wiczyyumys,daway mora1nsatysfakcj
i stanowiy namiastk
swoistej filozofii rycia.art, Satyra' kaway,
anegdoty
byyzarwno Satyryciow' rozwizywaywiele konkrt-
nych sytuacji,
jak
i umilay ycie.Twrczodramatyczna
(jaseka,
pochody koldnikw, Herodw,
maszkar) zaspokajaypotrzeb wi-
dowisk i
przey
dramatycznych.
Najwicej zatreciblklorystycz.
nyclr zgromadzio
si dookoa zwyczajw i obrzdw:
rodzinnych,
dorocznych,
zawodowych, oraz wok motywow
religijnych. W nich
sowo mwione splatao si z symbolik4
gestu i std z okrelonyn
znaczntem;piew
jednostkowy
wyraa'
tsknoty Serca,Zazbioro.
rvy, chralny
peni
wiele
funkcji. Na przykad na weselu wiejskim
podkre|agbokpowag obrzdu, by spontaniczn zbiorow eks-
pres.iartystyczn4,a takinstrumentem
zalotrv. Pie
,
taniec i mu-
zyka byyz sob cile
ludowe dywany, kilimy
i rzne
przykrycia.
Tworzone zawsze
z surowcw wasnych i dla
wiejskich odbiorcw
(w
XIX w.), wykazyway
szereg odmian regio-
nalnych, r nicych
si nie tylko kolorystyk i wzornictwem (do
zresztzmiennym),aie i technik
wykonania. Dywany dwuosnowo-
we' rozpowszechnione w ci4gu XIX
w.
na
tereni Mazur, Suwalsz-
czyzfiy
i
Biaostockiego,wytwarzan s tam do
dzisiaj i ywo
poszu-
kiwane przez szeroki
krg oclbiorcw, nie tylko z Polski.
Z zdobnjctwem stroju ludowego,
tak w XIX w. rozwinitym
i wzbogaconym kolorystycznie,
wiesi cil
haft. Stosowany
jest
on do dekoracji koszul, fartuchw, zapasek' gorsetr5w,
clrustek
-
nawt kouchw
i spodni' Waniehaft' znany zresztdawniej w sztu-
ce oficjalnej,a na wsi upowszechniony givnie
w XIX w., przyczyni
si zasadniczo do wzbogacenia i upikszenia
strojw. Sprawi on,
.e
niektre stroje ludowe
(np.
ywiecki, cieszyliski' nowosdecki)
stay
si wrcz przpyszne.
Wiele z dziewitirastowiecznychorodkw
ha|-
ciarskich (na Isku Cieszy
skim, rv
rakou,skiem,
Pozna skienr' na
Kurpiach)
jest
i clzisiaj nadal ywych.
indywidua|nego
pokazu, a zaraziln
twrczoci,podniecay.egzaltoway,uruchamiay
wszy'stkie
sprynyciaai ducha w swoistejekspresjifolklorystycznej.
Do najbardzicj bogati'ch i barwnych zjarvisk
blklorystycznycl-rna.
ley niewtpliwie wspomniany
ju,
trad.vcyjny obrzd weselny ludu
polskiego, tak chtnic opisywany w
dawnej i nor-t'szej
literaturze etl-to-
graticznej. I nic dziwnego. obrzd weselny bowienr zawar w sobie
na raz wiele powi4zanych z sob elementw natury
zarrvno spoecz-
ntj,
jak
i cile
FOLKLOR
lblkIorystycznej.
Z'oionyn zjawiskienr
by
1u'
etap wstpny. Dobieranirr si mo-
dych towarzyszy
nrusiaa szroka znajomopienizalotnych i
-
oczywicie
tradycyjnejkultury ludowej sta-
nowi folklor,
jako
artystyczna twrczo
ludowa wyrazona w sowie,
w
pieni,
w rnelodii instrumentalnej czy w ta cu,
Folklor
naleydo tych dziedzin kultury, ktre nagromadziy
w so-
bie
wytwory artystycznewielr"rwikw, wytwory zarwno wasne
jak
i obce, ale dostosowane cii
lstotn, a niezwykle obszern
czc
ta cw. Ugoda dwch stron
-
zrrrwiny
-
to nie tylko formalnoo charaktrze
prawnym'
ale
tak-
e ustalone, symboliczne formy zachowania, wyraaj4ce
okrelon
treznaczeniow, w tym takie
magiczn. Zaprosiny na wesele, czy
Lo
przz
druzb, czy to
przez pann modz druhn z
jednej,
a pana
modego z drub
z drugiej
strony
-
byy rwnoczniepokazem
strojw, znajomoci
szerokiego rpertuaru pieni
(piewanychprzez
do
potrzeb
wasnychi wasnegosty1u
ycia.
Jest to twrczclprzekazywana
z
pokoleri
na
pokolenia,
cigle
jednak
przetwarzanU
a zarazem stale tworzona
od nowa w odpo-
widnichsytuacjach.Folklor stanowitedobra
kulturowe,ktre spe.
76
niay i
peni
w yciu
szeregkonkretnyclr funkcji, zaspokajaj okre.
lone
potrzeby w yciu czowieka. Zaklcie sowncdawaow
przeko-
naniu
dziaajcychmoc wpywaniana siy
przyrody i miao Sprowa.
dza poidane skutki' Przysowia byy
',mdroci
narodw''. poda-
nia i legendy stwarzay wizje
przeszoci
powizane'dawaymono
-
naleytaumiejtno
jak
i zewntrznym wyrazcn lvizt
z krgiem ssiedzkinr
oraz krerrlych i powinowatych, std i
z ca
spoecznoci
kapeli' a tej torvarz.yszyZazwyczaj
piew.
Clrarakter
muzykr
instrumentalnej
jest
niejako wyznaczolly
muzyk lvokaln
-
i ccl.
rvrotnie. Std wic kapele
odgryivaj w zasadzie te melodie, ktorc
istniej
'rv
poczeniuz tekstem sorvnym
jako pieni.
A znw
pierva-
ne melodi
(zwaszczaprzypiewki)maj4 rytmik' tempo
i melodykg
tnuzyki
instrumentalnej. To
powizanie pieniz ta cern daje mo-
llo
cii1gego
wiejsk.
Tradycyjne
rvesletrwaokilka dni: od
zabawy n|odziey w przed-
dzieri
iubu,
przez pierwsz.vdzie
wesela
w dniu lubu,drugi dzieri,
a
do popralvirr
czy przenosil-t.Kady z nich nriainny koloi.yt. Naj.
bardziej bogaty
w formy obrzdorvei rv towarzyszc4
im trelvo-
kalno-nluz1.czn
i laneczn by dzieii lubu.Z.wrticono
rv litlaiurz
etnogriilicznejuwag,e
pozegnaniepanny
nrodejz
rodzicanri przed
rvyjazcienldo lubu
lniao lv sobie co ze staroytnejgreckiej sztuki
scenicznej.Wystpou'aa
tti te:sytubolika nragiczrra,podobnil
.jak
i
przy powrocie ocl iubu,czy
przy
obrzdzie oczepin, stanowii1cyl-n
moment
przcomolvy lvse]a. Podczas zat.lalvy rveselnej
tittic;:.lt-to
wsz)lstkiZnanewe wsi i
rv okolioy taiice,a kadyregion 6i3|
'rvoj
ich zestarv;
jeden
o
teinpiebardziej powolnynl. n.rajestatycznlrli
,,qlle-
dzonym'', cirugi
o rytrnie szybszym i o fornrach
przewanie
obroto-
rvycir, inny lvreszcie cechowa si taircami szybkimi'
ywioorr.1'ni
i skocznymi.
Spor<id
tworzenia norvych
przypiervek;pod znane.iumelodie
poc]kada
si t.l.ieletekstrv,
czsto rrkadanychna poczekarrirr'
Wanicdoninujcy
repertuar przypiervkowo-taneczny
pozwala
lllr rvyroznienie
kilku regionw: iirakowjaka
(Maopolska
zacl.rod-
niii)'
polki (Maopolskau,schodnia
i zachodnia),oberka(regionceiit-
rlrlny),
sirefta-riclv
g
ralskiclr
(drobny, krzesan1''zbjnicki), taliciirv
l4skiclr(trojak),
czy
wielkopolskiego
wiwata.
Foiska
pieriludowa ma charakter
przewanie
jcdnogosowy,
cbo.
jtrre,
czy
to
jest
pieriobrzdowa'
powszeclrna (piewanaw rnych
c'kazjach
i lunie),towarzysko-taneczna,
czy tei o charakterzc zawo-
dolvym (np. pieni
pastuchw' szewskie itp.). T
jednogosowoci
odrnia si
polski obszar etniczny od wschodniosowiariskich' ce-
i-'hujcych
si wielogosowoci
pieni.
okazuje
si, epolska pieri
llrdowa rozr.iinasi w takim
kierunkrt, ktry rrtrudniwzgldnic
tlnienrozliwi
jej
piewanie
na gosy(m.in. przyspieszoilc ielnpo iire-
iotlii, utelrecztlienie
rytmiki i falujclini melodyczn,cd
tor:rv
lv1'sokichdo
niskiclr). Wielog:osort'o
rnych
gatunklv tatica niktre rvykazaytendencje
do
zenikania.
Do nicir rralez4tarcekoror.odowe,dawniej
dopopu-
larlre,
zacho\\lanew
poiskim
folklorze tanecznym
jeszcze
rra p noc-
lr-vlrlrvschodzie
(Kttririe). ]\4aopopr-rlarnebyy talice w dwclr sze-
legacrtancerzy.Talice
zes1rcrorve
wystpuji1
g
wnie lv kulturze Gci.
raii Pocihalanskic]r
(zbclinicki),a w |ornriezabawy na tcrenacr
za.
chodirich (ta ce o typie zarvodowynl,
jak
szewc,
ceglarz,miotlarz
i inne' bdce
prawdopodobnicpoclrodzeniamiejskiego).Najbarclziej
lozporvszechniysi
d*.ilrodzi1.:taca: tariceparami z'a
par
i.li.zod-
kujc
(krakor'l'iak'maztrr)oti.zlvirolt.etatice
paranri(oberek,polkir.
r',,alc
pieiri
wysipLrje
tvlko rr Go-
-*
w znaczncjnricrzew trilrcicodrbnynr.v,'izoii.r'ii
t,d inuzyki profcsjonalneji od kLrlturyklas uprzyrvilejowl"nych.
Wla.
l:ic r.:iprzyk.aclzicmuzyki ur'vidaczniasi
rv1'riizicie
rvykrystaiizorra-
llit- :i lv XtX tt,.ornalvianego
juz
ptlciziaukultury ogolnopcl:;kici
iili (l
fj.!-gort.rlenirrty: k-ulturr'
clropskicji llLlitili:yelitarrrcj
-
szia.
.'iiecjtil-zieli-liaiisko-iteligelickicj.
itp.)1E.
T1'pori
cechi1polskiegolblkloru tanecznego
jestjego
cise
por.il1-
z'an.iez muzyk1 instrtlmentaln otaz
z muzyk rvokaln,
gorvnie
ze
picrvarnio chltrakterze
przelvaznie przypiewek.Nie nra zabarvy bez
oba te nurly krrlt'lI.y,cho odrb-
ile, nie
b;.y
- jak
wieiny
_-
nigtiy od siebiecile
jzoiowanc.
W ci4.
;lu
rviekw rvieltreciczy elenrerrtw,wytv,/orzonychrv obrbie kul.
-tury
elitarnej,przerrikaodo ycialudti. l oclwrotnie:
niektcjreel.
lilenty
kultury ludorvej
przedostaway,.
\'r'tocarr'196l
(tu
zcbrana szersza bibliografia); G'
Db-
torl'ska' Trttdl,q,jtty
J.olklor
taner':l:1,lv ycitt
lysi lto
j|{u:oll'szil,
cz. I
j
|t' |9./f
(maszl'r-ropis).
si do
kultrrry elitarnej i nabie-
ri.vcilarakteru
ogolnonarodorvego.
l
jad4cych
na koniacir
proszacz'v-),
trdziar-r
l'iLii.
Polski iblklor muzyczny rozwija
si rv cigu rviekr,-
jak ju
[-:y.
i.
'
ri
spontninc
lL.T.
Zi,glcr. Poiskie tuitt.clutlolt,.Kra'k6iv l952;A. Glapa, A' Koll.al:'ili,
lir.
cc i ztll:tut.yl'ii,l'|opolskie'
ju
od kofica XVI i
w cigu XVII w. Znan
byyone w tych
krajach
pod
nazwami.- chorea palonica,
baletto palacco,
danse polonaise,
czy
1ako
polnischer
TnZ' Badania
wykazay, 'e
byy to ta ce o waci-
\\csciach stylistycznych
taricw
1udowych. Rrjwniep
oprze,zkontak-
tl' dworskie przedostay
si rv ci4gu
XVIII i na pocztku
XIX w.
ll'ricc polskie do Skandynarvii.
Do dzi
w Finlandii, Szr,r'ecji
TRADYCYJNA
FILOZOF-IA
ZYCIA
jaki
sensnldawarry
dziaa-
llil"l.Podobnie
tez
jaki
sens
i
porzdek
musiano
nadalvacaemu
rltaczajcclnu wiatu.
Nie morla
<lczekiwa,by chopi' przewanie
iliepinlie,nni,mieli pogld
na vr'iatzb|i'ony
do naukowego,
tak
jak
irie rniaa go
szlachta np.
XVII lv. Nie mona jednak
powiedzie,
ab1' chopi
nie rnieli adnego
wiatopogldu.
W dziejach kuitury
z 1alvnauksztatowaa
si swoista
filozofia ludorva'
Filozofia ta bya
prz'cdziwnym
zlepkienr
rrauki Kocioa
z
jednej
Strony,
swoicizresz.
t pojnrowanej,
z drugiej
za
-
uksztatowanejpoprzz
wieki
r,viedzy
iLrclorvej
i
caejs|ery ''irzeri'
Wszystko to opierao
si na
jednej
pod.
sta\\'owejzasadzie,
mianowici
na magicznym pogldzie
na wiat.
llagia
bya niejako
odporviednikiem
<lzisiejszej,naukowej
zasady
intcrpretacji
wiata.
Skadalo si na ni przewiadczenie,
e
cayota-
,.:;ai4cy
wiat,przedziwn-ie
rv swoiclr szczeg'achpowizany
i
wsp.5
z,ie,ny,kierowany jest
przez
nieokrelontajernnicz
siczy
siy,
tla
ktre monajednak
wpywapoprzZ
odpowiednie
zabiegi celem
rclr
uniszkodliwienia
iub tepozyskania
dla
wasnegodobra. Filo-
zofia
ta nie zawsze
bya w swej caoci
9. Strj chopski Z ckolic San<lomierza z
okoo
poowy
XIX r'.
(rg
bt-oszttryopov,iadanie o ubiorcch,,,'Krakor.
1863)
lblklor muzyczny'
Tak
wicnp. ]udoweformy taricciwmazurkowych
i
,,chodzonych''
(o ryt-
mie
pniejszego
polol]eza)przenikayz dawna
do szlachty i staysi
taficarni oglnonarodowymi. Co wicej,t
drog,
poprzZ
dworski
ycie
szlachty, zacz|yone przenika do wilu
krajw europejskich
Do takich
na|anidzy innvrlli wanie
logicznie zgodna,
a
jednak
tworzyajaki
system'
Z
jednej
borviem
strony pod wpywem
nauki
Kocioa
wierzolro, e
wszystko zaleyod
woli boskiej, ktrej
naley
si
podda,
z drugiej
jednak,
eistniej
jakie
inne
jeszc'ze
siy bez-
80
-
Kulturo
Iudowo,.'
81
i Nor.
rvegii
znane
s tarice pod nazw: polslca,
pol,s,polskor-
taricc
trigu-
fo}'reo metrLlm
trzymlarowym' przypolninajce
kadencje
i:olonezo.
ii.c. takeinne,
o rytniirchnrazurkowycl-t.
odpowiada
jaka
s1tramyti,
lvIieszkaca wsi'
tak
jak
i kadegoczowieka,
nie nona
traktotva
trJko jako
istot pracujc
i dziaajc-jal<o
honlol
J.aber.
Kadej
cz1''nnoci
LUD
-
NARD
-
KULTURA NARoDowA
-
FOLKLORYZM
ewolucja znacznia terminu
<nard>,ktrego pierwotny
sens
-
na-
rd szlachecki
-
przeksztacasi
w
nard
o nowoczesnym demokra-
tycznym
sensie''31.Idea paristwa szlacheckiego
obejmowaa
rne
na-
rody, nie bya zwizana z ide etniczn; obejmowaatakewszystkie
stany spoeczestwa, ale w tej mozaice i
piramidzie
zarazmnarodem
bya tylko szlachta. okazuje
si' e
jeszcze
w reformach szkolnych
Stanisawa
Konarskiego, a nawet w pismach politycznych
Jzefa Wy-
bickiego czy
w
ustanawianiu Komisji Edukacji Narodowej
w 1773r.
chodzio tylko o
,'nard
szlachecki''3,.Myli i programy,
w,czajce
w obrb narodu takemieszczaristwoi chopw,
pojawiaj
si dopie-
ro w nurcie filozofii spoecznejko ca XVIII w., zwaszczaw pismach
Staszjca
i
Kotaja'zaformalnie
dopiero Konstytucja
3 Maja wpro.
wadza do ustawodawstwa polskiego konsekwentnie
jednolite
pojcie
narodu,
Dzia|o si to rwno|egle z zachwianiem
i
stopniowym rozpadaniem
si zarwno idei
jak
i struktury
stanowej.Pojawia si
wwczas take
nowa
warstwa spoeczna
-
inteligencja' ktra bdzi odtd kunic
i reprezentantmnowych idei, nowej nadbudowy ideologicznej nad
zmieniajc si baz, w tym wanie
i romantycznej
myIifilozoficznej, historycznej,
ludoznawczej i prdw
literackich odbywao
si rwnoleg|e
z szcze.
glnym
wartociowaniem
niektrych elementw
kultury ludowej,
za
czym poszo
bezporednioczynne
zainteresowanie
si tynri wybra-
nymi elementami
i ich wykorzystywanie
dla okrelonych
celw.
Wszystkie te procesy
wi4zaysi
bezporednioze zo:onym
proce-
sem ksztatowania
si narodu, stay si
trwaynr odtd nurtem
tego
procesu'
przejawiajcym
si zresztw rnym
nasileniu. Trecitego
nurtu bya Sprawa ludu
jako
skadowejczcinarodu
oraz roli kul-
tury ludowej
w tworzcej si
waniekulturze narodowej.
Zagadnieniu ksztatowania
si narodu polskiego
powicili
ostat-
rrio historycy i socjologowie
sporo uwagi,
ukazujc w analizach
szczegowych
i w ujciach
syntetycznych
-
na
tle oglnych pra-
widowocitworznia
si narodw
_
specyfik polsk'
Wszyscy ba-
dacze zgodni s na
og w pogldach,
e aczkolwik elementy
wia-
domocinarodowej,
niezbdnej dla skrystalizowania
si narodowej
wizi
powstawayju
od redniowiecza,
to waciwypocztek
kszta-
towania si narodu
rv
jego
nowoczesnej
postaci na\ey
odniedo
przeomuXVIII i XIX
w.
,,Nard
-
stwierdza
zdecydowani
J. Cha-
asi ski
-
nie
jest
produktem
ustroju stanowego,
w ktrym urodze-
nie okrela
spoecznemiejsce
jednostki;
nard
jest
produktem
roz-
padu spoeczeristwa
Stanowego''30.
Dotd pojcie
''nard''
miao in-
ny SenS'obejmowao
mianowicie li
tylko stan szlachecki.
,,Do
pro-
cesw przeksztacania
si narodu
-
pisze
ten Sam uczony
-
nalely
30
J. Chaasi ski, Kultura i nar
d,op' cit.,s.34.
W sprawieteoriiChaasiIiskiego,
w tym take
odnoniedo teoriinarodu,
zob. ciekawpolemik
na amach,,Kwar-
ta|nika Historycznego'':
M. M. Drozdowski,
$pdr
lyok
l twljrczoci
idei narodowej.
,,Ksztatowanie
si nowoczesnegonarodu-pisze J. Chaasi ski-jest bardzo cil
zwizane z tym typem niezalenejinteligencji,
jako
swoistej
warstwy
spoecznej.Warstwa ta, zwizana z rozwojem miejskich orodkw
kultury, nie miecisi w dawnych ramach stanowego spoeczestwa
i nabira coraz bardziej charakteru oglnonarodowego''ss. Ta war-
stwa inteligencji, element
7unozwizany z ustrojen
stanowym i sta-
nowica wany czynnik formowania idei narodowej, nie miaa na
celu unicestwienia stanowocispoeczetistwa,lecz powizanie wszyst.
kich stanw i warstw w
jedn
spoecznonarodow. W tym celu
poszukiwaa
takich treci,ktre by
mogy obejmowa
caospoe-
cze
stwa
i t
cao
powiza wsplnymi wiziami. Poszukiwaa
-
inaczej
mwic
-
zasady integracji narodowej' W zwizku z Dtrat
lzefa Cha-
asiiskiego, oraz:
J. Borkowski, Jzefa
Chaasiriskiegorozmylania
o chlopach
inarodzie
(nr
l,1970,
s.117-13e.
31
J' Chaasiriski, Tradycje i perspektywyprzyszlocikultury polskiej. Warszawa
1970,s. 53.
32B.
Lenodorski,Dzielo Sejnut Czteroletniego'
Wroc|aw195l,
s' 102 i in';
J. Chaasiriski'Tradycje..,,op.cit.,
s. 53-54.
33
J. Chaasiriski'Kultura
i nard,op. cit.,s. |27.
26
265
Prbujmy zebrac razen
w
jedno
ujcie
rnorodne fakty, procesy,
tendencjei przejawy i poszuka
w nich
jakiego
wsplnego mianow-
nika. Widzielimy,ewejcie
stanu chopskiego
w nurt polskiej myli
ekonomicznej i spoeczno-politycznej,
e objcie ludu
i
jego
kultury
orbit owieceniowej
r
,I
nie
moga by ni siapolityczna i
jawne
propagowa-
rrieidi
pa
stwa
(ku temu celowi zmlerzaaInsurekcja
Kocirrszkow-
ska i
powstanielistopadowe)
-
zasadintegracji
staasiida naro.
du
i porvizanaz ni cil
icleakultury narodowej34.
Propagowana wwczas
przez ideologw owiecenia
i romantyzmtr
icleanarodu to szeroki
problem, z ktrym musimy obejsi
tutaj
krrjtko. Ot, mirno
eide t objto takechopw i
mieszcza strvo,
tlyaona
jedrrak
konserwatywnai klasowa. Mimo
wci4grriciaprzez
Kociuszkchopw do walki o rvolno,o1czyzna
pozostaanadal
przywilejem szlacheckim, co tak clobitni
r'rkazaLon Kruczkowski
rv gonejpowieciKordian i Chnl. Idea
lrarodu nie naruszaasta-
nowo-klasowej struktury
spoeczeristwa,nie znosia sz1acheckich
przywilejw, miaa natomiast dawa szlachcie
moralne prawo do
kierownictwamasami ludowymi. Narvet '"ukasz
Gobiorvski'autor
pierwszej syntetycznejpracy etnograficznej
Lud poiski
(l830) gosit,
e chopw
panszczynianych
nie
mona zamieni nawet lla
czyn.
szownikw,
gdyz
jeszcze
nie pora ku temu. wczesne
powieciza
propagowaypariski patriarchalizm
jako gwny
sposb
zaatwiania
,.krvstii
rvociaskiej'''
30.ttyckizespfolklorystycznyw czasicFestiwalu
w 1972.
Ktrltury uyckiej
r.
Fot. J. Burszta
Inn o tym
pojcie mieli chopi, o czym
wia<lczyseria ich spoeczno-rewolucyjnych
wystpieri' Jest tcha.
rakterystyczne,
ze idea narodu
jako jednoci
etnicznej
obejmowaa
rwnie
tylko szlacht. Zasada ta nie odnosia si
do chopw. Ich
przyna|eno
etniczna
(chopi
ukrairiscy, biaoruscy,
litelvscy,mudz-
cy) traktowana b1'anie
jako
odrbno
narodowa, a
jedynie
jako
specyfikaetnograficzna,
jako
odrbno
jako
elementy ich
narodowejwizi. Bo
istotnie
*jak
stwierdzaChaasiriski
-,,nard
jest
narodemdziki kulturze''s.
W obrb tak waniepojmowanej kultury
narodowej zaczto wia-
domie
i celowo wczaniektre wybrane elementy
kultury chop.
skiej' kultury ludowej,
elementyzarrvno wizualne' materialne'
wcie-
lane w odpowiednich sytuacjach
lv sposb niejako bezporedni,
regionalna.
Pojcie kultury
narodowej miao rwnie cechy elitarne.
Kultura
narodowa
-
to polskie uniwersy,tety
(cho
te
przevtaznte
jeszcze
z
j-
zykiem wykadowym aci skim),
polskie
szkoy
(ale raczej d|a szlach-
ty)' polskie
pimiennictwo
historyczne,
publicystyczne,
polska poezja
3L
',Przez
cayrozwj
ludzkoci
-
pisaB. Malinowski
__
istniafu
zawsze
dwte
zasady
integracjii zjednoczenia:zasada zjednoczenia
przez narodow kultur'
ucielenionaw plemieniu-narodzie, czy|i
narodzie,
oraz
zasadazjednoczenia
ptzez
si
polityczn,
ucieleniona
w plemieniu-parlstwie,
jak
i niektre
jej
wytwory niematerialne,
symboliczne, wczonedo na-
rodowej
kultury
ju'
raczej tylko poprzez
ich
przetrvorzenie.
Do pierwszych
weszy stroje ludowe.
oddajmy
gos
historykowi.
Tadeusz
epkowski zarysowuje synttyczny c;braz
z tego okresu.
,,Zawrotn niemal karier
-czytamy -jako
symbol i ludowoci,
czyli
paristwie
[...]
Rzeczywis.
tymi
nosicielamikultury od pocztkwervolucjiado
naszychczasw s narody,
czyli kulturowo zjednoczoneludy wl.ata
t...]''.
B. Malinowski
Freedomand Ci-
viIization.London 1947,s. 256
i nast.
Cytyj
za: J. Chaasi ski, Kultura i nrd.
op.cit.,s.24.
f66
267
niepocllegoci
tatry, malarstwo' muzyka
itd. To take
polskie
stroje narodolve
rv rozuminiu waniestrojw szlacheckich.
Elementy tej kultury pe
niyistotn rol w wytwarzaniu refleksyjrrejzasady
integracji narodo-
wej, ale integracji grnych
warsttv spoeczeristwa,
Plik z chomika:
VampireWorld
Inne pliki z tego folderu:
p_kowalski_folkoryzm nauk_ konteksty_1992_nr_1.doc
(81 KB)
folkloryzm geneza.pdf
(181 KB)
Folkloryzm nauk o kulturze ludowej.doc
(80 KB)
Oblicza folkloryzmu we współczesnej kulturze.doc
(314 KB)
hasło folkloryzm.doc
(25 KB)
Inne foldery tego chomika:
Ebooki
Eliade
Wampiry w rolach głównych
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin