Burszta - folkl..PDF

(3964 KB) Pobierz
274186500 UNPDF
wiedninr (zmiennym zreszt) nastpstwiei harmonii kolorw. Two.
rzone w formie pasw, spdnic, nakry kobiecych na ramiona, spod-
ni mskich itp., pasiaki stay si w pewnej mierze wyrazem i synrbo-
lem ,,ludowej mody polskiej'', chowystpowayon w XIX w. tylko
na obszarzePolski centralneji pnocno-wschodniej.
Z tkanin dekoracyjnych na uwag zasuyy
i peniyrol artystycznej
fabuy. Zagadki i bajki wiczyyumys,daway mora1nsatysfakcj
i stanowiy namiastk swoistej filozofii rycia.art, Satyra' kaway,
anegdoty byyzarwno Satyryciow' rozwizywaywiele konkrt-
nych sytuacji, jak i umilay ycie.Twrczodramatyczna (jaseka,
pochody koldnikw, Herodw, maszkar) zaspokajaypotrzeb wi-
dowisk i przey dramatycznych. Najwicej zatreciblklorystycz.
nyclr zgromadzio si dookoa zwyczajw i obrzdw: rodzinnych,
dorocznych, zawodowych, oraz wok motywow religijnych. W nich
sowo mwione splatao si z symbolik4 gestu i std z okrelonyn
znaczntem;piew jednostkowy wyraa' tsknoty Serca,Zazbioro.
rvy, chralny peni wiele funkcji. Na przykad na weselu wiejskim
podkre|agbokpowag obrzdu, by spontaniczn zbiorow eks-
pres.iartystyczn4,a takinstrumentem zalotrv. Pie , taniec i mu-
zyka byyz sob cile
ludowe dywany, kilimy
i rzne przykrycia. Tworzone zawsze z surowcw wasnych i dla
wiejskich odbiorcw (w XIX w.), wykazyway szereg odmian regio-
nalnych, r nicych si nie tylko kolorystyk i wzornictwem (do
zresztzmiennym),aie i technik wykonania. Dywany dwuosnowo-
we' rozpowszechnione w ci4gu XIX w. na tereni Mazur, Suwalsz-
czyzfiy i Biaostockiego,wytwarzan s tam do dzisiaj i ywo poszu-
kiwane przez szeroki krg oclbiorcw, nie tylko z Polski.
Z zdobnjctwem stroju ludowego, tak w XIX w. rozwinitym
i wzbogaconym kolorystycznie, wiesi cil
haft. Stosowany jest
on do dekoracji koszul, fartuchw, zapasek' gorsetr5w, clrustek -
nawt kouchw i spodni' Waniehaft' znany zresztdawniej w sztu-
ce oficjalnej,a na wsi upowszechniony givnie w XIX w., przyczyni
si zasadniczo do wzbogacenia i upikszenia strojw. Sprawi on, .e
niektre stroje ludowe (np. ywiecki, cieszyliski' nowosdecki) stay
si wrcz przpyszne. Wiele z dziewitirastowiecznychorodkw ha|-
ciarskich (na Isku Cieszy skim, rv rakou,skiem, Pozna skienr' na
Kurpiach) jest i clzisiaj nadal ywych.
indywidua|nego
pokazu, a zaraziln twrczoci,podniecay.egzaltoway,uruchamiay
wszy'stkie sprynyciaai ducha w swoistejekspresjifolklorystycznej.
Do najbardzicj bogati'ch i barwnych zjarvisk blklorystycznycl-rna.
ley niewtpliwie wspomniany ju, trad.vcyjny obrzd weselny ludu
polskiego, tak chtnic opisywany w dawnej i nor-t'szej
literaturze etl-to-
graticznej. I nic dziwnego. obrzd weselny bowienr zawar w sobie
na raz wiele powi4zanych z sob elementw natury zarrvno spoecz-
ntj, jak i cile
FOLKLOR
lblkIorystycznej.
Z'oionyn zjawiskienr by 1u' etap wstpny. Dobieranirr si mo-
dych towarzyszy nrusiaa szroka znajomopienizalotnych i -
oczywicie
tradycyjnejkultury ludowej sta-
nowi folklor, jako artystyczna twrczo ludowa wyrazona w sowie,
w pieni, w rnelodii instrumentalnej czy w ta cu,
Folklor naleydo tych dziedzin kultury, ktre nagromadziy w so-
bie wytwory artystycznewielr"rwikw, wytwory zarwno wasne jak
i obce, ale dostosowane cii
lstotn, a niezwykle obszern czc
ta cw. Ugoda dwch stron -
zrrrwiny - to nie tylko formalnoo charaktrze prawnym' ale tak-
e ustalone, symboliczne formy zachowania, wyraaj4ce okrelon
treznaczeniow, w tym takie magiczn. Zaprosiny na wesele, czy
Lo przz druzb, czy to przez pann modz druhn z jednej, a pana
modego z drub z drugiej strony - byy rwnoczniepokazem
strojw, znajomoci szerokiego rpertuaru pieni (piewanychprzez
do potrzeb wasnychi wasnegosty1u
ycia. Jest to twrczclprzekazywana z pokoleri na pokolenia, cigle
jednak przetwarzanU a zarazem stale tworzona od nowa w odpo-
widnichsytuacjach.Folklor stanowitedobra kulturowe,ktre spe.
76
niay i peni w yciu szeregkonkretnyclr funkcji, zaspokajaj okre.
lone potrzeby w yciu czowieka. Zaklcie sowncdawaow przeko-
naniu dziaajcychmoc wpywaniana siy przyrody i miao Sprowa.
dza poidane skutki' Przysowia byy ',mdroci narodw''. poda-
nia i legendy stwarzay wizje przeszoci
powizane'dawaymono
- naleytaumiejtno
274186500.002.png
jak i zewntrznym wyrazcn lvizt
z krgiem ssiedzkinr oraz krerrlych i powinowatych, std i z ca
spoecznoci
kapeli' a tej torvarz.yszyZazwyczaj piew. Clrarakter muzykr
instrumentalnej jest niejako wyznaczolly muzyk lvokaln - i ccl.
rvrotnie. Std wic kapele odgryivaj w zasadzie te melodie, ktorc
istniej 'rv poczeniuz tekstem sorvnym jako pieni. A znw pierva-
ne melodi (zwaszczaprzypiewki)maj4 rytmik' tempo i melodykg
tnuzyki instrumentalnej. To powizanie pieniz ta cern daje mo-
llo cii1gego
wiejsk.
Tradycyjne rvesletrwaokilka dni: od zabawy n|odziey w przed-
dzieri iubu, przez pierwsz.vdzie wesela w dniu lubu,drugi dzieri,
a do popralvirr czy przenosil-t.Kady z nich nriainny koloi.yt. Naj.
bardziej bogaty w formy obrzdorvei rv towarzyszc4 im trelvo-
kalno-nluz1.czn i laneczn by dzieii lubu.Z.wrticono rv litlaiurz
etnogriilicznejuwag,e pozegnaniepanny nrodejz rodzicanri przed
rvyjazcienldo lubu lniao lv sobie co ze staroytnejgreckiej sztuki
scenicznej.Wystpou'aa tti te:sytubolika nragiczrra,podobnil .jak
i przy powrocie ocl iubu,czy przy obrzdzie oczepin, stanowii1cyl-n
moment przcomolvy lvse]a. Podczas zat.lalvy rveselnej tittic;:.lt-to
wsz)lstkiZnanewe wsi i rv okolioy taiice,a kadyregion 6i3| 'rvoj
ich zestarv; jeden o teinpiebardziej powolnynl. n.rajestatycznlrli ,,qlle-
dzonym'', cirugi o rytrnie szybszym i o fornrach przewanie obroto-
rvycir, inny lvreszcie cechowa si taircami szybkimi' ywioorr.1'ni
i skocznymi.
Spor<id
tworzenia norvych przypiervek;pod znane.iumelodie
poc]kada si t.l.ieletekstrv, czsto rrkadanychna poczekarrirr'
Wanicdoninujcy repertuar przypiervkowo-taneczny pozwala
lllr rvyroznienie kilku regionw: iirakowjaka (Maopolska zacl.rod-
niii)' polki (Maopolskau,schodnia i zachodnia),oberka(regionceiit-
rlrlny), sirefta-riclv g ralskiclr (drobny, krzesan1''zbjnicki), taliciirv
l4skiclr(trojak), czy wielkopolskiego wiwata.
Foiska pieriludowa ma charakter przewanie jcdnogosowy, cbo.
jtrre, czy to jest pieriobrzdowa' powszeclrna (piewanaw rnych
c'kazjach i lunie),towarzysko-taneczna, czy tei o charakterzc zawo-
dolvym (np. pieni pastuchw' szewskie itp.). T jednogosowoci
odrnia si polski obszar etniczny od wschodniosowiariskich' ce-
i-'hujcych si wielogosowoci pieni. okazuje si, epolska pieri
llrdowa rozr.iinasi w takim kierunkrt, ktry rrtrudniwzgldnic
tlnienrozliwi jej piewanie na gosy(m.in. przyspieszoilc ielnpo iire-
iotlii, utelrecztlienie rytmiki i falujclini melodyczn,cd tor:rv
lv1'sokichdo niskiclr). Wielog:osort'o
rnych gatunklv tatica niktre rvykazaytendencje do
zenikania. Do nicir rralez4tarcekoror.odowe,dawniej dopopu-
larlre, zacho\\lanew poiskim folklorze tanecznym jeszcze rra p noc-
lr-vlrlrvschodzie (Kttririe). ]\4aopopr-rlarnebyy talice w dwclr sze-
legacrtancerzy.Talice zes1rcrorve
wystpuji1 g wnie lv kulturze Gci.
raii Pocihalanskic]r (zbclinicki),a w |ornriezabawy na tcrenacr za.
chodirich (ta ce o typie zarvodowynl, jak szewc, ceglarz,miotlarz
i inne' bdce prawdopodobnicpoclrodzeniamiejskiego).Najbarclziej
lozporvszechniysi d*.ilrodzi1.:taca: tariceparami z'a par i.li.zod-
kujc (krakor'l'iak'maztrr)oti.zlvirolt.etatice paranri(oberek,polkir.
r',,alc
pieiri wysipLrje tvlko rr Go-
-* w znaczncjnricrzew trilrcicodrbnynr.v,'izoii.r'ii
t,d inuzyki profcsjonalneji od kLrlturyklas uprzyrvilejowl"nych. Wla.
l:ic r.:iprzyk.aclzicmuzyki ur'vidaczniasi rv1'riizicie
rvykrystaiizorra-
llit- :i lv XtX tt,.ornalvianego juz ptlciziaukultury ogolnopcl:;kici
iili (l fj.!-gort.rlenirrty: k-ulturr' clropskicji llLlitili:yelitarrrcj - szia.
.'iiecjtil-zieli-liaiisko-iteligelickicj.
itp.)1E.
T1'pori cechi1polskiegolblkloru tanecznego jestjego cise
por.il1-
z'an.iez muzyk1 instrtlmentaln otaz z muzyk rvokaln, gorvnie ze
picrvarnio chltrakterze przelvaznie przypiewek.Nie nra zabarvy bez
oba te nurly krrlt'lI.y,cho odrb-
ile, nie b;.y - jak wieiny _- nigtiy od siebiecile
jzoiowanc. W ci4.
;lu rviekw rvieltreciczy elenrerrtw,wytv,/orzonychrv obrbie kul.
-tury elitarnej,przerrikaodo ycialudti. l oclwrotnie: niektcjreel.
lilenty kultury ludorvej przedostaway,.
\'r'tocarr'196l (tu zcbrana szersza bibliografia); G' Db-
torl'ska' Trttdl,q,jtty J.olklor taner':l:1,lv ycitt lysi lto j|{u:oll'szil, cz. I j |t' |9./f
(maszl'r-ropis).
si do kultrrry elitarnej i nabie-
ri.vcilarakteru ogolnonarodorvego.
l
jad4cych na koniacir proszacz'v-),
trdziar-r
l'iLii.
Polski iblklor muzyczny rozwija si rv cigu rviekr,- jak ju [-:y.
i. ' ri spontninc
lL.T. Zi,glcr. Poiskie tuitt.clutlolt,.Kra'k6iv l952;A. Glapa, A' Koll.al:'ili, lir.
cc i ztll:tut.yl'ii,l'|opolskie'
274186500.003.png
ju od kofica XVI i w cigu XVII w. Znan byyone w tych krajach
pod nazwami.- chorea palonica, baletto palacco, danse polonaise, czy
1ako polnischer TnZ' Badania wykazay, 'e byy to ta ce o waci-
\\csciach stylistycznych taricw 1udowych. Rrjwniep oprze,zkontak-
tl' dworskie przedostay si rv ci4gu XVIII i na pocztku XIX w.
ll'ricc polskie do Skandynarvii. Do dzi w Finlandii, Szr,r'ecji
TRADYCYJNA FILOZOF-IA ZYCIA
jaki sensnldawarry dziaa-
llil"l.Podobnie tez jaki sens i porzdek musiano nadalvacaemu
rltaczajcclnu wiatu. Nie morla <lczekiwa,by chopi' przewanie
iliepinlie,nni,mieli pogld na vr'iatzb|i'ony do naukowego, tak jak
irie rniaa go szlachta np. XVII lv. Nie mona jednak powiedzie,
ab1' chopi nie rnieli adnego wiatopogldu. W dziejach kuitury
z 1alvnauksztatowaa si swoista filozofia ludorva' Filozofia ta bya
prz'cdziwnym zlepkienr rrauki Kocioa z jednej Strony, swoicizresz.
t pojnrowanej, z drugiej za - uksztatowanejpoprzz wieki r,viedzy
iLrclorvej
i caejs|ery ''irzeri' Wszystko to opierao si na jednej pod.
sta\\'owejzasadzie, mianowici na magicznym pogldzie na wiat.
llagia bya niejako odporviednikiem <lzisiejszej,naukowej zasady
intcrpretacji wiata. Skadalo si na ni przewiadczenie, e cayota-
,.:;ai4cy wiat,przedziwn-ie rv swoiclr szczeg'achpowizany i wsp.5
z,ie,ny,kierowany jest przez nieokrelontajernnicz siczy siy,
tla ktre monajednak wpywapoprzZ odpowiednie zabiegi celem
rclr uniszkodliwienia iub tepozyskania dla wasnegodobra. Filo-
zofia ta nie zawsze bya w swej caoci
9. Strj chopski Z ckolic San<lomierza z okoo poowy XIX r'.
(rg bt-oszttryopov,iadanie o ubiorcch,,,'Krakor. 1863)
lblklor muzyczny' Tak
wicnp. ]udoweformy taricciwmazurkowych i ,,chodzonych'' (o ryt-
mie pniejszego polol]eza)przenikayz dawna do szlachty i staysi
taficarni oglnonarodowymi. Co wicej,t drog, poprzZ dworski
ycie szlachty, zacz|yone przenika do wilu krajw europejskich
Do takich na|anidzy innvrlli wanie
logicznie zgodna, a jednak
tworzyajaki system' Z jednej borviem strony pod wpywem nauki
Kocioa wierzolro, e wszystko zaleyod woli boskiej, ktrej naley
si podda, z drugiej jednak, eistniej jakie inne jeszc'ze siy bez-
80
- Kulturo Iudowo,.'
81
i Nor.
rvegii znane s tarice pod nazw: polslca, pol,s,polskor- taricc trigu-
fo}'reo metrLlm trzymlarowym' przypolninajce kadencje i:olonezo.
ii.c. takeinne, o rytniirchnrazurkowycl-t.
odpowiada jaka s1tramyti,
lvIieszkaca wsi' tak jak i kadegoczowieka, nie nona traktotva
trJko jako istot pracujc i dziaajc-jal<o honlol J.aber. Kadej
cz1''nnoci
274186500.004.png
LUD - NARD - KULTURA NARoDowA -
FOLKLORYZM
ewolucja znacznia terminu <nard>,ktrego pierwotny sens - na-
rd szlachecki - przeksztacasi w nard o nowoczesnym demokra-
tycznym sensie''31.Idea paristwa szlacheckiego obejmowaa rne na-
rody, nie bya zwizana z ide etniczn; obejmowaatakewszystkie
stany spoeczestwa, ale w tej mozaice i piramidzie zarazmnarodem
bya tylko szlachta. okazuje si' e jeszcze w reformach szkolnych
Stanisawa Konarskiego, a nawet w pismach politycznych Jzefa Wy-
bickiego czy w ustanawianiu Komisji Edukacji Narodowej w 1773r.
chodzio tylko o ,'nard szlachecki''3,.Myli i programy, w,czajce
w obrb narodu takemieszczaristwoi chopw, pojawiaj si dopie-
ro w nurcie filozofii spoecznejko ca XVIII w., zwaszczaw pismach
Staszjca i Kotaja'zaformalnie dopiero Konstytucja 3 Maja wpro.
wadza do ustawodawstwa polskiego konsekwentnie jednolite pojcie
narodu,
Dzia|o si to rwno|egle z zachwianiem i stopniowym rozpadaniem
si zarwno idei jak i struktury stanowej.Pojawia si wwczas take
nowa warstwa spoeczna - inteligencja' ktra bdzi odtd kunic
i reprezentantmnowych idei, nowej nadbudowy ideologicznej nad
zmieniajc si baz, w tym wanie
i romantycznej myIifilozoficznej, historycznej,
ludoznawczej i prdw literackich odbywao si rwnoleg|e z szcze.
glnym wartociowaniem niektrych elementw kultury ludowej, za
czym poszo bezporednioczynne zainteresowanie si tynri wybra-
nymi elementami i ich wykorzystywanie dla okrelonych celw.
Wszystkie te procesy wi4zaysi bezporednioze zo:onym
proce-
sem ksztatowania si narodu, stay si trwaynr odtd nurtem tego
procesu' przejawiajcym si zresztw rnym nasileniu. Trecitego
nurtu bya Sprawa ludu jako skadowejczcinarodu oraz roli kul-
tury ludowej w tworzcej si waniekulturze narodowej.
Zagadnieniu ksztatowania si narodu polskiego powicili ostat-
rrio historycy i socjologowie sporo uwagi, ukazujc w analizach
szczegowych i w ujciach syntetycznych - na tle oglnych pra-
widowocitworznia si narodw _ specyfik polsk' Wszyscy ba-
dacze zgodni s na og w pogldach, e aczkolwik elementy wia-
domocinarodowej, niezbdnej dla skrystalizowania si narodowej
wizi powstawayju od redniowiecza, to waciwypocztek kszta-
towania si narodu rv jego nowoczesnej postaci na\ey odniedo
przeomuXVIII i XIX w. ,,Nard - stwierdza zdecydowani J. Cha-
asi ski - nie jest produktem ustroju stanowego, w ktrym urodze-
nie okrela spoecznemiejsce jednostki; nard jest produktem roz-
padu spoeczeristwa Stanowego''30. Dotd pojcie ''nard'' miao in-
ny SenS'obejmowao mianowicie li tylko stan szlachecki. ,,Do pro-
cesw przeksztacania si narodu - pisze ten Sam uczony - nalely
30 J. Chaasi ski, Kultura i nar d,op' cit.,s.34. W sprawieteoriiChaasiIiskiego,
w tym take odnoniedo teoriinarodu, zob. ciekawpolemik na amach,,Kwar-
ta|nika Historycznego'': M. M. Drozdowski, $pdr lyok l twljrczoci
idei narodowej. ,,Ksztatowanie
si nowoczesnegonarodu-pisze J. Chaasi ski-jest bardzo cil
zwizane z tym typem niezalenejinteligencji, jako swoistej warstwy
spoecznej.Warstwa ta, zwizana z rozwojem miejskich orodkw
kultury, nie miecisi w dawnych ramach stanowego spoeczestwa
i nabira coraz bardziej charakteru oglnonarodowego''ss. Ta war-
stwa inteligencji, element 7unozwizany z ustrojen stanowym i sta-
nowica wany czynnik formowania idei narodowej, nie miaa na
celu unicestwienia stanowocispoeczetistwa,lecz powizanie wszyst.
kich stanw i warstw w jedn spoecznonarodow. W tym celu
poszukiwaa takich treci,ktre by mogy obejmowa caospoe-
cze stwa i t cao powiza wsplnymi wiziami. Poszukiwaa -
inaczej mwic - zasady integracji narodowej' W zwizku z Dtrat
lzefa Cha-
asiiskiego, oraz: J. Borkowski, Jzefa Chaasiriskiegorozmylania o chlopach
inarodzie (nr l,1970, s.117-13e.
31 J' Chaasiriski, Tradycje i perspektywyprzyszlocikultury polskiej. Warszawa
1970,s. 53.
32B. Lenodorski,Dzielo Sejnut Czteroletniego' Wroc|aw195l, s' 102 i in';
J. Chaasiriski'Tradycje..,,op.cit., s. 53-54.
33 J. Chaasiriski'Kultura i nard,op. cit.,s. |27.
26
265
Prbujmy zebrac razen w jedno ujcie rnorodne fakty, procesy,
tendencjei przejawy i poszuka w nich jakiego wsplnego mianow-
nika. Widzielimy,ewejcie stanu chopskiego w nurt polskiej myli
ekonomicznej i spoeczno-politycznej, e objcie ludu i jego kultury
orbit owieceniowej
274186500.005.png
r ,I
nie moga by ni siapolityczna i jawne propagowa-
rrieidi pa stwa (ku temu celowi zmlerzaaInsurekcja Kocirrszkow-
ska i powstanielistopadowe) - zasadintegracji staasiida naro.
du i porvizanaz ni cil
icleakultury narodowej34.
Propagowana wwczas przez ideologw owiecenia
i romantyzmtr
icleanarodu to szeroki problem, z ktrym musimy obejsi tutaj
krrjtko. Ot, mirno eide t objto takechopw i mieszcza strvo,
tlyaona jedrrak konserwatywnai klasowa. Mimo wci4grriciaprzez
Kociuszkchopw do walki o rvolno,o1czyzna pozostaanadal
przywilejem szlacheckim, co tak clobitni r'rkazaLon Kruczkowski
rv gonejpowieciKordian i Chnl. Idea lrarodu nie naruszaasta-
nowo-klasowej struktury spoeczeristwa,nie znosia sz1acheckich
przywilejw, miaa natomiast dawa szlachcie moralne prawo do
kierownictwamasami ludowymi. Narvet '"ukasz Gobiorvski'autor
pierwszej syntetycznejpracy etnograficznej Lud poiski (l830) gosit,
e chopw panszczynianych nie mona zamieni nawet lla czyn.
szownikw, gdyz jeszcze nie pora ku temu. wczesne powieciza
propagowaypariski patriarchalizm jako gwny sposb zaatwiania
,.krvstii rvociaskiej'''
30.ttyckizespfolklorystycznyw czasicFestiwalu
w 1972.
Ktrltury uyckiej
r.
Fot. J. Burszta
Inn o tym pojcie mieli chopi, o czym
wia<lczyseria ich spoeczno-rewolucyjnych wystpieri' Jest tcha.
rakterystyczne, ze idea narodu jako jednoci etnicznej obejmowaa
rwnie tylko szlacht. Zasada ta nie odnosia si do chopw. Ich
przyna|eno
etniczna (chopi ukrairiscy, biaoruscy, litelvscy,mudz-
cy) traktowana b1'anie jako odrbno narodowa, a jedynie jako
specyfikaetnograficzna, jako odrbno
jako elementy ich
narodowejwizi. Bo istotnie *jak stwierdzaChaasiriski -,,nard
jest narodemdziki kulturze''s.
W obrb tak waniepojmowanej kultury narodowej zaczto wia-
domie i celowo wczaniektre wybrane elementy kultury chop.
skiej' kultury ludowej, elementyzarrvno wizualne' materialne' wcie-
lane w odpowiednich sytuacjach lv sposb niejako bezporedni,
regionalna.
Pojcie kultury narodowej miao rwnie cechy elitarne. Kultura
narodowa - to polskie uniwersy,tety (cho te przevtaznte jeszcze z j-
zykiem wykadowym aci skim), polskie szkoy (ale raczej d|a szlach-
ty)' polskie pimiennictwo historyczne, publicystyczne, polska poezja
3L ',Przez cayrozwj ludzkoci - pisaB. Malinowski __ istniafu zawsze dwte
zasady integracjii zjednoczenia:zasada zjednoczenia przez narodow kultur'
ucielenionaw plemieniu-narodzie, czy|i narodzie, oraz zasadazjednoczenia ptzez
si polityczn, ucieleniona w plemieniu-parlstwie,
jak
i niektre jej wytwory niematerialne, symboliczne, wczonedo na-
rodowej kultury ju' raczej tylko poprzez ich przetrvorzenie.
Do pierwszych weszy stroje ludowe. oddajmy gos historykowi.
Tadeusz epkowski zarysowuje synttyczny c;braz z tego okresu.
,,Zawrotn niemal karier -czytamy -jako symbol i ludowoci,
czyli paristwie [...] Rzeczywis.
tymi nosicielamikultury od pocztkwervolucjiado naszychczasw s narody,
czyli kulturowo zjednoczoneludy wl.ata
t...]''. B. Malinowski Freedomand Ci-
viIization.London 1947,s. 256 i nast. Cytyj za: J. Chaasi ski, Kultura i nrd.
op.cit.,s.24.
f66
267
niepocllegoci
tatry, malarstwo' muzyka itd. To take polskie stroje narodolve
rv rozuminiu waniestrojw szlacheckich. Elementy tej kultury pe
niyistotn rol w wytwarzaniu refleksyjrrejzasady integracji narodo-
wej, ale integracji grnych warsttv spoeczeristwa,
274186500.001.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin