FLUOR
· Fluor obok ołowiu, rtęci, kadmu i arsenu należy do najbardziej niebezpiecznych pierwiastków powodujących skażenie środowiska. Ze wszystkich niezbędnych dla człowieka pierwiastków zwanych śladowymi fluor posiada najmniejszy margines bezpieczeństwa pomiędzy niezbędną dla ustroju ilością, a dawką, powyżej której występują objawy szkodliwego działania. Szczególne wrażliwe na skażenie są młode osobniki.
· W naturalnych warunkach kontakt człowieka z fluorem praktycznie nie istnieje. Problem zanieczyszczeń środowiska fluorem i jego związki powstał dopiero we współczesnym świecie w związku z działalnością przemysłową i medyczną człowieka.
· Antropogeniczne źródła fluoru to huty aluminium i żelaza, gdzie związki fluoru Na3AlF6 i CaF2 dodawane są do pieców dla poprawy przebiegu procesu wytapiania. Główne zagrożenie dla środowiska i ludzi stanowi emitowany w tych procesach fluorowodór fluorowodór elementarny fluor, a w pewnym stopniu także inne związki fluoru powodujące, że jego stężenie w sąsiedztwie zakładu hutniczego jest często bardzo wysokie. Ocenia się, że ilość fluoru w żywności w XX w. zwiększyła się kilkadziesiąt razy, jako skutek przemysłowych emisji tego pierwiastka.
· W Polsce stężenie fluoru w żywności (głównie w warzywach) wynosi od 3,36 do 5,37 mg/ kg suchej masy. Ze względu na wysokie spożycie ziemniaków w Polsce może to stanowić problem zdrowotny. Fluor wchodzi w skład freonów, szeroko stosowanych współcześnie związków chemicznych wykorzystywanych jako nośniki ciepła we wszelkiego typu urządzeniach chłodniczych chłodniczych klimatyzacyjnych.
FLUOR I JEGO ZWIĄZKI W POWIETRZU
Powietrze jest głównym nośnikiem fluoru i za jego pomocą jest rozprowadzany do wszystkich elementów środowiska naturalnego, gdzie może się kumulować.
ZWIĄZKI FLUORU W GLEBACH
W glebach fluor najczęściej występuje w postaci fluooroapatytu i glinokrzemianach. Tworzy takrze związki kompleksowe z aluminium. Zachowanie fluoru w glebachzależy od kwasowości gleby.
WPŁYW FLUORU NA ZWIERZĘTA
Skażone fluorem powietrze wywiera wpływ na zwierzęta i ludzi bezpośrednio poprzez układ oddechowy lub pośrednio poprzez układ pokarmowy. Tak więc istnieją dwie drogi wchłaniania. W zależności od rodzaju skażenia środowiska przeważa jeden lub drugi sposób. Zatrucia mogą wystąpić jako ostre lub przewlekłe.
DROGI WNIKANIA FLUORU ZE ŚRODOWISKA DO ORGANIZMU LUDZKIEGO
Głównym i trudno kontrolowanym źródłem wchłaniania fluoru przez organizm ludzki jest woda pitna. Na niektórych terenach wypicie 2l wody dziennie, co jest bliskie minimum fizjologicznemu, powoduje przekroczenie optymalnego dziennie wchłonięcia tego pierwiastka. Fluor znajduje się też z żywności, najczęściej w herbacie w stężeniu od 5,2 do 17,5 mg fluoru na 100 gram suchej herbaty. Znaczne stężenia fluoru mogą zawierać konserwanty rybne, oraz mięso, gdy do karmienia zwierząt dodawane są fosforany paszowe.
NEGATYWNY WPŁYW FLUORU NA ORGANIZM LUDZKI
Nadmiar fluoru w organizmie jest szkodliwy. W niewielkim nadmiarze objawia się w postaci fluorozy, jako białe matowe, a przy wyższych stężeniach żółte i brunatne plamy na zębach, a także na nienaturalnym kształcie zębów, ich nadżerkach i łamliwości. Fluorozie mogą ponadto towarzyszyć takie objawy, jak bóle kończyn i kręgosłupa, skurcze mięśni, drżenia, dolegliwości podobne do bólów korzonkowych, jest to zwykle związane ze zwapnieniami tkanek okołokostnych i ścięgien. Następują też zmiany mineralizacyjne kości. Donoszono też o objawach senności, osłabieniu pamięci, apatii, palpitacjach serca.
ChomiczekRekultywant