W5.PDF

(108 KB) Pobierz
Microsoft Word - 8course-05.doc
Zastosowania cykli Hamiltona - Kod Gray’a .
Kod Gray’a długo ci n jest to ci g wszystkich 2 n nych ci gów n cyfr dwójkowych,
ustawionych w ten sposób, e dwa kolejne ci gi ró ni si dokładnie jedn cyfr oraz
ostatni ci g ró ni si dokładnie jedn cyfr od pierwszego ci gu. Np. 00, 01, 11, 10 jest
ci giem Graya długo ci 2.
Konstrukcj kodu Graya mo na widzie jak problem z teorii grafów. Niech V(G) b dzie
zbiorem
{
n
wszystkich ci gów cyfr dwójkowych długo ci n. Poł czmy ci gi u i v
kraw dzi , je li u i v ró ni si dokładnie jedn cyfr .
010 000
110
11 00
10 00
100
111
101
10 01
11 01
011 001
(a)
(b)
(c)
Kod Graya długo ci n jest w istocie cyklem Hamiltona w grafie G. Na Rysunku (a) jest
pokazany graf dla n=2. Rysunek (b) przedstawia ten sam graf narysowany w inny
sposób. Graf ten ma dwa cykle Hamiltona, po jednym w ka dym kierunku, co pokazuje,
e istniej dwa (w zasadzie równowa ne) ci gi Graya długo ci 2. Na Rysunku (c) jest
pokazany graf dla n=3. Istnieje 12 kodów Graya długo ci 3. Rysunek (c) pokazuje cykl
Hamiltona odpowiadaj cy jednemu z tych kodów.
Kodów Graya u ywa si do etykietowania obiektów na hipe rkostkach (n-wymiarowych
sze cianach). Kwadrat i sze cian to hiper kostki odpowiedni 2 i 3 wymiarowe.
Wierzchołki grafów skonstruowanych w trakcie budowy kodu Graya mog by
podzielone na dwa zbiory, tych, które maj parzyst liczb jedynek i tych z nieparzyst
liczb jedynek. Podział ten jest taki, e ka da kraw d ł czy element jednego zbioru z
elementem drugiego. Jest to przykład grafu dwudzielnego.
21
3247206.002.png
Graf G nazywamy grafem dwudzielnym , je li zbiór V(G) jest sum dwóch niepustych
zbiorów rozł cznych V 1 i V 2 takich, e ka da kraw d w grafie G ł czy wierzchołek ze
zbioru V 1 z wierzchołkiem ze zbioru V 2 .
Graf nazywamy pełnym grafem dwudzielnym , je li ponadto ka dy wierzchołek zbioru
V 1 jest poł czony z ka dym wierzchołkiem zbioru V 2 dokładnie jedn kraw dzi .
K 2,2
K 3,2
K 3,3
(a)
(b) (c)
(d)
Rysunek 13
Wszystkie grafy pokazane na Rysunku 13 s grafami dwudzielnymi. Wszystkie oprócz
grafu (b) s pełnymi grafami dwudzielnymi.
Dla danych liczb m i n wszystkie pełne grafy dwudzielne takie, e |V 1 |=m i |V 2 |=n, s
izomorficzne; oznaczmy je K m,n . Zauwa my, e grafy K m,n i K n,m s izomorficzne.
Twierdzenie 3 . Niech G b dzie grafem dwudzielnym i niech b dzie podziałem jego
wierzchołków. Je li graf G ma cykl Hamiltona, to |V 1 |=|V 2 |. Je li graf ma drog
Hamiltona, to liczby |V 1 | i |V 2 | ró ni si co najwy ej o 1.
22
3247206.003.png
Drzewa.
Przedstawimy teraz pewne wiadomo ci dotycz ce grafów, które s acykliczne i spójne;
nazywamy je drzewami . Rysunek 14 podaje przykłady drzew. Przykładami drzew s
grafy z poni szego Rysunku.
Rysunek 14
Dla danego grafu spójnego interesuje nas minimalny podgraf ł cz cy wszystkie
wierzchołki. Taki podgraf musi by acykliczny, gdy mo na usun jedn kraw d
dowolnego cyklu, nie trac c przy tym własno ci spójno ci.
Drzewo spinaj ce : minimalny podgraf T grafu G ł cz cy wszystkie wierzchołki grafu
G. Drzewo T zawiera wszystkie wierzchołki grafu G, tzn. V(T)=V(G).
H
4 drzewa spinaj ce grafu H
Rysunek 15
Graf H z Rysunku 15 ma ponad 300 drzew spinaj cych, 4 z nich zostały pokazane.
Wszystkie one maj po 6 kraw dzi.
23
3247206.004.png
Twierdzenie 4 . Niech e b dzie kraw dzi grafu spójnego G. Nast puj ce warunki s
równowa ne:
a) graf G\{e} jest spójny;
b) e jest kraw dzi w pewnym cyklu w grafie G;
c) e jest kraw dzi w pewnej zamkni tej drodze prostej w grafie G.
Szkic dowodu.
a) Je li e jest p tl to: graf G\{e} jest spójny i sama kraw d e jest cyklem. Poniewa
cykle s zamkni tymi drogami prostymi to twierdzenie jest w tym przypadku
prawdziwe.
b) Przyjmijmy, e e jest kraw dzi i ł czy dwa ró ne wierzchołki u i v . Je li istnieje
inna kraw d f ł cz ca u i v to graf G\{e} jest spójny i ci g ef jest cyklem
zawieraj cym e. Twierdzenie jest prawdziwe w tym przypadku.
c) Pominiemy dowód ostatniego przypadku gdy e jest jedyn kraw dzi i ł cz c dwa
ne wierzchołki u i v .
Twierdzenie 5 . Ka dy sko czony graf spójny ma drzewo spinaj ce.
Dowód . We my spójny podgraf G’ grafu G zawieraj cy wszystkie wierzchołki G i
maj cy najmniejsz mo liw liczb kraw dzi. Przypu my, e graf G’ zawiera cykl, do
którego nale y np. kraw d e. Z twierdzenia 4 wynika, e graf G’\{e} jest spójnym
podgrafem grafu G i ma mniej kraw dzi ni G’, co jest sprzeczne z wyborem G’. Zatem
graf G’ nie ma cykli. Poniewa jest spójny to jest drzewem.
24
3247206.005.png
Ilustracja Twierdzenia 5.
e 1
e 2
e 5
e 7
e 1
e 2
e 5
e 7
v
e 3
e 4
e 6
e 8
e 10
v
e 3
e 4
e 6
e 8
e 10
e 9
e 9
Rysunek 16
(a)
(b)
a) Rozwa my graf spójny z Rysunku 16a . Kraw d e 1 nie nale y do adnego cyklu;
graf G\{ e 1 } nie jest spójny bo adna droga w G\{ e 1 } nie ł czy wierzchołka v z
innymi wierzchołkami. Podobnie kraw d e 5 nie nale y do adnego cyklu i graf
G\{ e 5 } nie jest spójny. Pozostałe kraw dzie nale do cykli. Po usuni ciu dowolnej z
nich graf pozostaje spójny.
b) Zauwa my, e graf G\{ e 10 } jest nadal spójny, ale ma cykle. Je li usuniemy równie
kraw d e 8 to otrzymany graf G\{ e 10 ,e 8 } nadal b dzie miał cykl, mianowicie e 2 e 3 e 4 .
Gdy usuniemy jedn z kraw dzi w tym cyklu np. e 4 to otrzymamy acykliczny graf
spójny, czyli drzewo spinaj ce. (Rysunek 16b ).
Mo na w ten sposób otrzyma ne drzewa spinaj ce.
Charakteryzacja drzew nie traci na ogólno ci je li rozwa amy tylko drzewa bez p tli i
kraw dzi wielokrotnych.
Twierdzenie 6 . Niech G b dzie grafem bez p tli i kraw dzi wielokrotnych, maj cym
wi cej ni jeden wierzchołek. Nast puj ce warunki s równowa ne:
a) G jest drzewem;
b) Ka de dwa ró ne wierzchołki s poł czone dokładnie jedn drog prost ;
c) Graf G jest spójny, ale przestaje by spójny po usuni ciu dowolnej kraw dzi;
d) Graf G jest acykliczny, ale przestaje by acykliczny po dodaniu jakiejkolwiek
kraw dzi.
Aby doceni Twierdzenie 6 popatrzmy na przykład na drzewa z Rysunków 14-16 .
Ka de z nich ma własno ci a) – d). Je li rozwa ymy dowolny graf nie b d cy drzewem
to zauwa ymy, e nie ma on adnej z tych własno ci.
25
3247206.001.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin