08_Wody-Rzeki.pdf

R A P O R T W I O G D A Ñ S K 2 0 0 5

WODY

POWIERZCHNIOWE

MONITORING RZEK

W 2005 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony rodowiska w Gdañsku skontrolowa³ stan czystoci 13

rzek województwa pomorskiego. Badania wykonano w 76 punktach kontrolnych na nastêpuj¹cych

rzekach:

n Wis³a

- 2 punkty

n Reda

- 2 punkty

n £upawa

- 1 punkt

n S³upia

- 1 punkt

n £eba

- 21 punktów

n Wierzyca

- 16 punktów

n Martwa Wis³a

- 4 punkty

n Brda

- 1 punkt

n Radunia

- 12 punktów

n Wda

- 1 punkt

n Mot³awa

- 1 punkt

n Wieprza

- 1 punkt

n Nogat

- 13 punków.

Badaniom poddano równie¿ wodê pobieran¹ z hali sit czerpni ujêcia Straszyn Saur Neptun Gdañsk

(1 punkt).

Zakres i czêstotliwoæ wykonywanych badañ ustalono zgodnie z rozporz¹dzeniami wykonawczymi do

ustawy Prawo Wodne:

1 - rozporz¹dzenie M z dnia 04.02.2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód

powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji

wyników i prezentacji stanu tych wód, które straci³o wa¿noæ z koñcem 2004r. (Dz.U. Nr 32, poz. 284);

WODY POWIERZCHNIOWE - RZEKI

R A P O R T W I O G D A Ñ S K 2 0 0 5

2 - rozporz¹dzenie M z dnia 23.12.2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wra¿liwych na

zanieczyszczenie zwi¹zkami azotu ze róde³ rolniczych (Dz.U. Nr 241, poz. 2093);

3 - rozporz¹dzenie M z dnia 04.10.2002 r. w sprawie wymagañ, jakim powinny odpowiadaæ wody

ródl¹dowe bêd¹ce rodowiskiem ¿ycia ryb w warunkach naturalnych (Dz.U. Nr 176, poz. 1455);

4 - rozporz¹dzenie M z dnia 27.11.2002 r. w sprawie wymagañ, jakim powinny odpowiadaæ wody

powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoci w wodê przeznaczon¹ do spo¿ycia

(Dz.U. Nr 204, poz. 1728);

5 - rozporz¹dzenia dotycz¹ce substancji priorytetowych (tabela na str. 77).

Zakres badañ obejmowa³ ³¹cznie ponad 50 wskaników:

- wskaniki fizyczne (temperatura wody, zawiesina ogólna, pH)

- wskaniki tlenowe (tlen rozpuszczony, substancje organiczne)

- wskaniki biogenne (zwi¹zki azotu i fosforu)

- wskaniki zasolenia (przewodnoæ, substancje rozpuszczone, zasadowoæ, fluorki, chlorki,

siarczany etc.)

- metale, w tym metale ciê¿kie (15 metali, w tym 10 z listy substancji niebezpiecznych)

- wskaniki zanieczyszczeñ przemys³owych: wolne cyjanki, fenole lotne, pestycydy

chloroorganiczne (lindan, aldryna, dieldryna), wielopiercieniowe wêglowodory aromatyczne

- WWA (benzo(b)fluoranten, benzo(k)fluoranten, benzo(a)piren, dibenzo(a,h)antracen,

benzo(g,h,i)perylen, indeno(1,2,3-cd)piren)

- wskaniki biologiczne (sk³ad fitoplanktonu, peryfitonu, makrobezkrêgowce bentosowe, chlorofil a)

- wskaniki mikrobiologiczne (bakterie grupy coli, w tym typu fekalnego).

OGÓLNY STAN CZYSTOCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH

BADANYCH W 2005 ROKU

1 - Rozporz¹dzenie M z dnia 04.02.2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu

wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu

interpretacji wyników i prezentacji stanu tych wód, które straci³o wa¿noæ z koñcem 2004r.

(Dz.U. Nr 32, poz. 284).

Rozporz¹dzenie okrela klasyfikacjê dla prezentowania stanu wód powierzchniowych oraz sposób

prowadzenia monitoringu (np. zakres i czêstotliwoæ badañ, wybór elementów jakoci, sposób oceny

wyników badañ, sposób oceny ogólnej), interpretacji i prezentacji stanu wód.

Wprowadza ono klasyfikacjê dla prezentowania stanu wód powierzchniowych obejmuj¹c¹ 5 klas jakoci

tych wód:

n klasa I - wody bardzo dobrej jakoci

n klasa II - wody dobrej jakoci

n klasa III - wody zadowalaj¹cej jakoci

n klasa IV - wody niezadowalaj¹cej jakoci

n klasa V - wody z³ej jakoci.

Dla ka¿dego wskanika jakoci wody zmierzonego z czêstotliwoci¹ jeden raz w miesi¹cu wyznacza

WODY POWIERZCHNIOWE - RZEKI

R A P O R T W I O G D A Ñ S K 2 0 0 5

siê wartoæ stê¿enia odpowiadaj¹c¹ percentylowi 90. W przypadku mniejszej czêstotliwoci badañ

przyjmuje siê najmniej korzystn¹ wartoæ stê¿enia.

Wyznaczone w ten sposób wartoci stê¿eñ poszczególnych wskaników porównuje siê z wartociami

granicznymi okrelonymi w za³¹czniku 1 do rozporz¹dzenia, wyznaczaj¹c ich klasê.

Ocena ogólna jakoci wód dotyczy tylko danego punktu i oznacza klasê, w której mieci siê 90%

wyznaczonych wartoci wszystkich badanych wskaników. W ocenie nale¿y pomin¹æ wskaniki

wystêpuj¹ce w warunkach naturalnych w podwy¿szonych stê¿eniach.

Wis³a

Wody Wis³y w obu punktach kontrolnych by³y zadowalaj¹cej jakoci - III klasa. Cechowa³o je wyso-

kie natlenienie (89-142%) oraz niski poziom zawiesiny, substancji biogennych i metali. Nie wykryto

w nich arsenu, chromu, wolnych cyjanków, pestycydów chloroorganicznych, wielopiercieniowych wê-

glowodorów aromatycznych ani anionowych substancji powierzchniowo czynnych. Koncentracja fe-

noli lotnych wiadczy³a o dobrej

jakoci wód.

O zadowalaj¹cej jakoci wód

decydowa³ poziom materii orga-

nicznej, nieorganicznych substan-

cji rozpuszczonych, metali: baru

i selenu, wskaniki biologiczne:

sk³ad organizmów fitoplanktono-

wych i peryfitonowych, poziom

chlorofilu a oraz liczba bakte-

rii grupy coli.

Wzrost stê¿enia baru i selenu no-

towano sporadycznie w okresie

jesienno-zimowym. Koncentracja

chlorofilu a zmienia³a siê w

szerokim zakresie: od 3.3 do 110

µg/dm 3 w sezonie wegetacyjnym.

Reda

Wody Redy by³y zadowalaj¹cej jakoci - III klasa. Charakteryzowa³y siê one wysokim natlenieniem

oraz niskim poziomem zawiesiny, rozpuszczonych substancji nieorganicznych i biogennych. Nie wykryto

w nich metali: arsenu i chromu, wolnych cyjanków, pestycydów chloroorganicznych, anionowych

substancji powierzchniowo czynnych oraz wielopiercieniowych wêglowodorów aromatycznych.

Stê¿enia metali i fenoli lotnych odpowiada³y I klasie czystoci.

W obu punktach kontrolnych o zadowalaj¹cej jakoci wód decydowa³y stê¿enia substancji organicznych

oraz wskaniki biologiczne: liczba bakterii grupy coli, sk³ad fitoplanktonu i peryfitonu. O jakoci wód

w Wejherowie decydowa³ ponadto okresowy wzrost stê¿enia azotu ogólnego Kjeldahla, a w Mrzezinie

pojedyncze stê¿enia azotynów, manganu i selenu oraz indeks bioró¿norodnoci makrobezkrêgowców

bentosowych.

WODY POWIERZCHNIOWE - RZEKI

R A P O R T W I O G D A Ñ S K 2 0 0 5

£upawa

Wody £upawy by³y zadowalaj¹cej jakoci - III klasa. Odznacza³y siê one bardzo dobrymi warunkami

tlenowymi, nisk¹ koncentracj¹ metali oraz zanieczyszczeñ przemys³owych, takich jak wolne cyjanki,

pestycydy, anionowe substancje powierzchniowo czynne i wielopiercieniowe wêglowodory aromatycz-

ne. Zawartoæ fenoli lotnych wskazywa³a na dobr¹ jakoæ wód. Podwy¿szony poziom stê¿eñ notowano

okresowo dla zawiesiny ogólnej. Podwy¿szona zawartoæ substancji biogennych utrzymywa³a siê nato-

miast przez wiêksz¹ czêæ cyklu badawczego: azotany - 100% stê¿eñ II-klasowych, azotyny - 96%, azot

ogólny - 85%, fosforany - 77%.

O jakoci wód przes¹dzi³ poziom azotu ogólne-

go Kjeldahla i materii organicznej, sk³ad organi-

zmów fitoplanktonowych i peryfitonowych oraz

bakterii grupy coli (tak¿e typu fekalnego), których

poziom by³ niezadowalaj¹cy - IV klasa.

WODY POWIERZCHNIOWE - RZEKI

R A P O R T W I O G D A Ñ S K 2 0 0 5

S³upia

Jakoæ wód S³upi by³a zadowalaj¹ca - III klasa, przy czym stê¿enia wiêkszoci parametrów wiadczy-

³y o ich bardzo dobrej lub dobrej jakoci. Stwierdzono wysoki stopieñ natlenienia wód, niewielkie ich

obci¹¿enie zawiesin¹ ogóln¹, metalami, rozpuszczonymi substancjami nieorganicznymi oraz substan-

cjami biogennymi i specyficznymi (wolne cyjanki, pestycy-

dy, anionowe zwi¹zki powierzchniowo czynne, wielopiercie-

niowe wêglowodory aromatyczne). Poziom fenoli lotnych

odpowiada³ dobrej jakoci.

O jakoci wód przes¹dzi³ poziom materii organicznej, azo-

tu ogólnego Kjeldahla, selenu oraz sk³ad organizmów fito-

planktonowych, peryfitonowych i bentosowych, a tak¿e za-

wartoæ bakterii grupy coli, w tym typu fekalnego, która od-

powiada³a IV klasie.

£eba

Stan czystoci wód £eby by³ zadowalaj¹cy - III klasa, przy czym wiêkszoæ normowanych parametrów

odpowiada³a bardzo dobrej lub dobrej jakoci wód. Niezadowalaj¹c¹ jakoæ prezentowa³y jedynie wody

przyujciowe - IV klasa. Wody rzeki charakteryzowa³y siê na ogó³ wysokim natlenieniem, niskim

poziomem zawiesiny ogólnej, rozpuszczonych substancji nieorganicznych i metali. Zawartoæ

zanieczyszczeñ specyficznych wskazywa³a na dobr¹ jakoæ wód.

O klasyfikacji wód zdecydowa³ poziom substancji biogennych, materii organicznej, arsenu i selenu

oraz sk³ad organizmów fitoplanktonu i peryfitonu. W przekroju ujciowym okresowo notowano ponadto

wysok¹ koncentracjê zawiesiny ogólnej i chlorofilu a. W wiêkszoci punktów kontrolnych

(z czêstotliwoci¹ 42-58%) wystêpowa³ niezadowalaj¹cy poziom bakterii grupy coli. Zadowalaj¹c¹ jakoæ

sanitarn¹ wód stwierdzono jedynie w trzech punktach: Mi³oszewo, Lêbork Mosty i £eba.

Wody siedmiu z badanych rzek nale¿¹cych do zlewni £eby by³y zadowalaj¹cej jakoci - III klasa.

Niezadowalaj¹c¹ jakoci¹ - IV klasa odznacza³y siê wody dwóch cieków: Che³stu oraz Dargolezy

(przekrój G³ówczyce). O jakoci wód obu cieków przes¹dzi³ wystêpuj¹cy okresowo wysoki poziom

materii organicznej oraz rtêci i selenu. W wodach górnego odcinka Che³stu notowano te¿ wysokie

stê¿enia azotu ogólnego Kjeldahla i zawiesiny ogólnej. Badane cieki cechowa³ najczêciej

niezadowalaj¹cy lub z³y stan sanitarny (IV lub V klasa). Wyj¹tek stanowi³a Pogorzelica w Warciminie,

której wody charakteryzowa³ zadowalaj¹cy stan sanitarny (III klasa).

Wierzyca

W wiêkszoci punktów kontrolnych wody Wierzycy by³y zadowalaj¹cej jakoci - III klasa, jedynie w

Sarnowych ich jakoæ odpowiada³a IV klasie. Charakteryzowa³y siê one wysokim natlenieniem (70-

80%), niskim poziomem rozpuszczonych substancji mineralnych, fosforu, zwi¹zków azotu, fluorków,

metali i zawiesiny ogólnej. Okresowy spadek natlenienia wody notowano powy¿ej Grabowa (do 48%)

i w Sarnowych (do 33%). W wodach rzeki nie wykryto chromu, wolnych cyjanków, pestycydów

chloroorganicznych. Niewielkie iloci wielopiercieniowych wêglowodorów aromatycznych oznaczono

tylko w Zapowiedniku i Sarnowach. Poziom fenoli lotnych wiadczy³ o dobrej jakoci wód.

WODY POWIERZCHNIOWE - RZEKI

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: