pm2_2007.pdf

(3133 KB) Pobierz
przegląd
morski
MIESIĘCZNIK | SIERPIEŃ 2007 | NR 2 (002)
przegląd
przegląd
ISSN 1897-8436
OŚRODEK
SZKOLENIA
SIŁ PRZECIWMINOWYCH
str. 28
OBRONA PRZECIWMINOWA W MARYNARCE WOJENNEJ RP str. 4
SZKOLENIE NAWIGATORÓW str. 22 | PRAWO HUMANITARNE str. 48
812133051.039.png 812133051.040.png 812133051.041.png 812133051.042.png 812133051.001.png 812133051.002.png 812133051.003.png 812133051.004.png 812133051.005.png
Początkowo siły obrony przeciwminowej
w Marynarce Wojennej RP tworzyły cztery
poniemieckie trałowce FM (Flachgehende
Minensuchboote), zakupione 24 września
1920 r. w Danii. Weszły one do służby
1 marca 1921 r. jako ORP: „Jaskółka”,
„Czajka”, „Rybitwa” i „Mewa”.
MORSKA SZTUKA WOJENNA
str. | 4
Obrona
przeciwminowa
w Marynarce Wojennej RP
w Marynarce Wojennej RP
SZKOLENIE I WYCHOWANIE
TECHNIKA I UZBROJENIE str. | 16
Szkolenie
nawigatorów
w CSzMW
jako zmienna
modelowa
Rozwój napędu
okrętów podwodnych
Ludzkość od dawna szukała możliwości
przemieszczania się po wodzie i penetrowania morskich
głębin. Pierwsze konstrukcje pływające tylko zanurzały
się tuż pod powierzchnię wody, późniejsze – poruszały
się pod nią, natomiast konstrukcje już zaawansowane
technologicznie można było wykorzystywać do walki.
str. | 22
SIŁY MORSKIE INNYCH PAŃSTW str. | 30
Samoloty walki elektronicznej
sił morskich Stanów Zjednoczonych
HISTORIA MORSKA str. | 35
Polskie flotylle rzeczne
w działaniach bojowych
w latach 1919–1991
Wsparcie z rzeki
812133051.006.png 812133051.007.png 812133051.008.png 812133051.009.png 812133051.010.png 812133051.011.png 812133051.012.png 812133051.013.png 812133051.014.png 812133051.015.png 812133051.016.png 812133051.017.png 812133051.018.png 812133051.019.png 812133051.020.png 812133051.021.png 812133051.022.png
przegląd
morski
¢ MORSKA SZTUKA WOJENNA
Obrona przeciwminowa w Marynarce Wojennej RP,
kmdr por. dr inż. Henryk Mirosław Karwan ......................................s. 4
SIERPIEŃ 2007 | NR 2 (002)
¢ TECHNIKA I UZBROJENIE
Rozwój napędu okrętów podwodnych,
kmdr por. Sławomir Kuźmicki ..........................................................s. 16
Szanowni Czytelnicy!
Tendencje obro-
ny naszego
wybrzeża ulegają
ewolucji w zależ-
ności od posia-
danego poten-
cjału i środków
walki. Natomiast zobowiązania
sojusznicze upoważniają nas nie
tylko do skupienia się na wodach
przybrzeżnych, lecz także do opero-
wania w zespołach okrętowych w od-
daleniu od granic naszego kraju. Tak
sprecyzowane obszary działania
pozwalają określić kierunki rozwoju
morskich środków walki, które powin-
ny być opracowywane i produkowane
w polskich stoczniach. Oprócz okrę-
tów stanowiących o sile tego rodzaju
sił zbrojnych, nie mniejsze znaczenie
mają te rodzaje wojsk i służb, które
zapewniają sprawne funkcjonowanie
tych sił. Mają one niewątpliwie wpływ
na sprawność działań jednostek
Marynarki Wojennej RP w trakcie
obrony wybrzeża. Trwałość obrony
mogą wzmocnić oddziały brzegowe,
które – wyposażone w środki do zwal-
czania okrętów potencjalnego prze-
ciwnika – są w stanie zdezorganizo-
wać lub zerwać operację desantową.
Na problemy nurtujące ludzi morza
łamy naszego miesięcznika są otwar-
te. Zapraszamy marynarzy do dziele-
nia się w nim swoimi przemyśleniami.
¢ SZKOLENIE I WYCHOWANIE
Szkolenie nawigatorów w CSzMW jako zmienna modelowa,
kmdr ppor. Dariusz Kloskowski .....................................................s. 22
AKTUALNOŚCI ...............................................................................s. 26
Ośrodek szkolenia sił przeciwminowych,
kmdr ppor. Bogusław Szkudlarek .................................................s. 28
¢ SIŁY MORSKIE INNYCH PAŃSTW
Samoloty walki elektronicznej sił morskich Stanów Zjednoczonych,
kmdr por. Maciej Nałęcz ................................................................s. 30
¢ HISTORIA MORSKA
Wsparcie z rzeki, kmdr ppor. rez. dr Ireneusz Bieniecki ...............s. 35
¢ INFORMACJE, KOMUNIKATY
Podróże służbowe kadry i pracowników wojska,
ppłk w st. spocz. Henryk Figura .....................................................s. 44
Prawo humanitarne, kmdr por. dr Dariusz Rafał Bugajski ..........s. 48
Zespół redakcyjny
Dyrektor Redakcji Wojskowej
redaktor naczelny: Artur Bartkiewicz
tel.: CA MON 845-365, 845-685; faks: 845-503
Zastępca dyrektora: ppłk Lech Mleczko
tel.: CA MON 845-685,
e-mail: lech.mleczko@redakcjawojskowa.pl
Redaktor prowadzący:
kmdr ppor. dr Mariusz Konarski
tel.: CA MON 266-207; 262-413,
e-mail: bandera@mw.mil.pl
Redaktor merytoryczny: Paulina Glińska,
dr Jan Brzozowski tel.: CA MON 845-186
Projekt graficzny: Łukasz Kaugan, CaStudio
Skład i łamanie: Monika Klekociuk,
Marcin Dmowski
Opracowanie stylistyczne: Renata Gromska,
Katarzyna Kocoń, Aleksandra Ogłoza,
Teresa Wieszczeczyńska
Kolportaż i reklamacje: PP DW Bellona
(0-22) 457-04-37, 687-90-41, CA MON 879-041
Informacje o kolportażu: Elżbieta Toczek
tel.: CA MON 840 400, (022) 684 04 00
Reklama: reklama@redakcjawojskowa.pl
Zdjęcie na okładce: Marian Kluczyński
Druk: Zespół Wydawniczy Sił Powietrznych
ul. Żwirki i Wigury 1c, 00-912 Warszawa
kmdr ppor. dr
Mariusz Konarski
redaktor prowadzący
Przegląd Morski ukazuje się od grudnia 1928 r.
Aleje Jerozolimskie 97, 00-909 Warszawa, tel.: CA MON 845 365, 022 6845365,
022 6845685, www.zolnierz-polski.pl, e-mail: sekretariat@redakcjawojskowa.pl,
przegląd morski
2007/02
812133051.023.png 812133051.024.png 812133051.025.png 812133051.026.png 812133051.027.png
TRENDY aaa
MORSKA SZTUKA WOJENNA Swoboda pływania
obrona
przeciwminowa
w marynarce Wojennej Rp
w marynarce Wojennej Rp
Początkowo siły obrony przeciwminowej w Marynarce Wojennej RP tworzyły
cztery poniemieckie trałowce FM (Flachgehende Minensuchboote),
zakupione 24 września 1920 r. w Danii. Weszły one do służby 1 marca
1921 r. jako ORP: „Jaskółka”, „Czajka”, „Rybitwa” i „Mewa”. 1
M arynarka Wo-
wszelkie przedsięwzięcia 
związane z wykrywaniem, 
klasyfikowaniem, identyfi-
kowaniem  i niszczeniem 
min morskich oraz minima-
lizowaniem zagrożenia mi-
nowego.
Organizowanie  obrony 
przeciwminowej polega na 
realizowaniu przedsięwzięć 
mających na celu obniżenie 
efektywności działań mino-
wo-zagrodowych przeciw-
nika oraz terminowe wykry-
cie i zlikwidowanie zagro-
żenia minowego. 3  
Klasyfikacje obrony prze-
ciwminowej zawarte w litera-
turze przedmiotu 4  z lat 80. 
XX w. są zbliżone do podzia-
łu proponowanego obecnie 
przez ekspertów sił morskich 
państw  sojuszu  północno-
atlantyckiego (rys. 1). 
Niezależnie od różnicy po-
glądów na obronę przeciwmi-
nową 5  – różne umiejscowie-
nie i nazewnictwo poszcze-
jenna  RP  po 
II wojnie świa-
towej, 31 mar-
ca  1946 r.,  otrzymała  od 
ZSRR, w zamian za część 
polskiego udziału w podzia-
le floty niemieckiej, dziewięć 
trałowców projektu 253Ł ty-
pu Albatros i Kormoran. 2  
obrona przeciwminowa
Przez obronę przeciwmi-
nową  należy  rozumieć 
4 przegląd morski
2007/02
812133051.028.png 812133051.029.png 812133051.030.png 812133051.031.png 812133051.032.png
gólnych przedsięwzięć – by-
ła ona powiązana z innymi ro-
dzajami obrony. Jednocześnie 
stanowiła jeden z rodzajów 
zabezpieczenia działań mary-
narki wojennej – zapewniała 
pełną  swobodę  pływania 
okrętów oraz ciągłość funk-
cjonowania komunikacji mor-
skiej. Główny wysiłek sił 
obrony przeciwminowej sku-
piony był na: 6
• ustaleniu w odniesieniu do 
okrętów  i  transportowców 
jednolitych reżimów 7  pływa-
nia po torach wodnych, w tym 
wyjściowych z portów, w na-
kazanych rejonach i zaleca-
nych trasach przejść;
• wykrywaniu nosicieli min 
przeciwnika, określaniu miejsc 
postawienia min oraz powia-
damianiu własnych sił o nie-
bezpieczeństwie  minowym 
i zagrożonych rejonach;
• zamykaniu dla żeglugi re-
jonów zagrożonych minami, 
określaniu  granic  zagród 
i łach minowych, wyznacza-
niu drogi obejścia oraz nisz-
czeniu min w portach, kana-
łach i nakazanych rejonach, 
a w przypadkach koniecznych 
– na torach wodnych;
• przeprowadzaniu okrętów 
i transportowców za trałami 
przez zagrożone minami re-
jony  strefy  obrony  oraz 
uczestniczeniu  w  obronie 
przeciwminowej  zespołów 
transportowych;
• systematycznym kontro-
lowaniu pól magnetycznych 
okrętów i transportowców 
oraz wykonywaniu ich de-
magnetyzacji.
Wymienione  przedsię-
wzięcia nie były realizowane 
osobno, lecz we wzajemnym 
powiązaniu. Taki zakres za-
dań miał na celu zapewnie-
nie  całkowitej  swobody 
oraz bezpieczeństwa pływa-
nia okrętów i transportow-
ców, a także zachowanie cią-
głości funkcjonowania ko-
munikacji morskiej. 8
Działania sił MW w progra-
mie „Partnerstwo dla pokoju” 
(PdP) 9  oraz wejście do struk-
tur NATO umożliwiły pozna-
nie zachodnich poglądów na 
zagadnienia wojny minowej. 
NOTATKA
Wojna minowa - to całokształt
przedsięwzięć i działań różnych ro-
dzajów sił MW prowadzących do
optymalnego użycia własnych min
morskich oraz dobrania skutecznych
sposobów i metod zwalczania min
obcych. Celem tej wojny jest zapew-
nienie dogodnego reżimu operacyj-
nego na morskim teatrze działań wo-
jennych. H. Karwan: Obrona przeciw-
minowa polskich obszarów mor-
skich , rozprawa doktorska.
Gdynia 2002.
1 http://pl.wikipedia.org/wiki/Polskie_
trałowce
2 Tamże.
3 Taktyczne zasady użycia trałowców
państw – stron Układu Warszawskiego .
Gdynia 1985, s. 7.
4 Zob.: D. Welleshoff: Minen und
Minenabwehr gestern und heute .
„Marine Rundschau” 1978 nr 8,
M. Kozewnikow: Protiwominnoje obie-
spieczenije diejstwii sił fłota . „Morskoj
Sbornik” 1989 nr 9, R. Miecznikowski:
Sztuka operacyjna Marynarki Wojennej ,
cz. iV, Działania systematyczne
Marynarki Wojennej . Gdynia 1985,
s. 173–182, J. Gembicki: Rozpoznanie
minowe – czy rozpoznawcze poszukiwa-
nie min? „Przegląd Morski” 1986 nr 6.
5 H. Karwan: Obrona przeciwminowa .
„Przegląd Morski” 2000 nr 4, s. 32–47.
6 H. Karwan: Legenda do planu obrony
przeciwminowej strefy odpowiedzialno-
ści 8.FOW. Świnoujście 1994.
7 Reżim – ściśle ustalony tryb postępo-
wania. Słownik języka polskiego PWN.
Warszawa 1998.
8 H. Karwan: Obrona ..., s. 32–47.
9 H Karwan: Udział trałowców w ćwicze-
niach „Baltic Endeavour ”. „Przegląd
Morski” 2006, nr 4, s. 48–60.
10 S. Kurpiel, J. Szady, M. Jankiewicz:
Podstawy wojny minowej na morzu,
cz. ii, Działania przeciwminowe , pod-
ręcznik w opracowaniu.
11 ATP-24(B) Tom II Mining and
Minelaying, Planning and Evaluation,
Tactics and Execution.
NOTATKA
W dokumentach normatywnych
NATO wojna minowa jest postrzega-
na jako jeden z podstawowych ro-
dzajów działań zbrojnych na morzu.
W strukturze tej wojny są wyodręb-
nione dwa przeciwstawne rodzaje
działań – działania minowe i działa-
nia przeciwminowe.
Wojna minowa to nie tylko 
planowanie, realizowanie i oce-
nianie działań minowych i prze-
ciwminowych. To także przed-
sięwzięcia związane z prowa-
dzeniem badań nad projektowa-
niem uzbrojenia, jego produk-
cją i przechowywaniem, środ-
kami przenoszenia uzbrojenia 
oraz wykorzystaniem warun-
ków środowiska. 10
Z analizy natowskich doku-
mentów wynika, że definicja 
obrony przeciwminowej przy-
jęta w MWRP jest podobna do 
sojuszniczej definicji działań 
przeciwminowych.  Zgodnie 
ATP-2 11  działania te obejmu-
ją wszystkie przedsięwzięcia 
związane ze zwalczaniem min, 
polegające na eliminowaniu za-
grożenia lub przeciwdziałaniu 
mu oraz na zapobieganiu uszko-
dzeniu okrętów i stratom w lu-
U
przegląd morski 5
2007/02
812133051.033.png 812133051.034.png 812133051.035.png 812133051.036.png 812133051.037.png 812133051.038.png
 
Zgłoś jeśli naruszono regulamin