NOWE PRAWO z 1 czerwca 10 (nr 105).pdf
(
642 KB
)
Pobierz
Nowe Prawo Przepisy_105.qxd
nr 105 (2736)
1 czerwca 2010
przepis
PRAKTYKA
nowe prawo
PRZEPISY
SPIS TREŚCI
OBYWATEL
PROCEDURY
Używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych
Ustalono wysokość opłat abonamentowych na 2011 rok
Dostawca internetu przekaże
dane przedsiębiorcy
» strona D2
Wiadomo już, jakie będą opłaty abo-
namentowe w 2011 roku. Za używa-
nie odbiornika radiofonicznego bę-
dzie to 5,35 zł, a za używanie odbior-
nika telewizyjnego albo telewizyjne-
go i radiofonicznego – 17,15 zł za
jeden miesiąc.
W Dzienniku Ustaw opublikowano
rozporządzenie Krajowej Rady Radio-
fonii i Telewizji w sprawie wysokości
opłat abonamentowych za używanie
odbiorników radiofonicznych i telewi-
zyjnych oraz zniżek za ich uiszczenie
z góry za okres dłuższy niż jeden mie-
siąc w 2011 roku.
W rozporządzeniu ustalono opłaty
abonamentowe za używanie odbiorni-
ków radiofonicznych i telewizyjnych
w roku kalendarzowym 2011 w nastę-
pującej wysokości:
■
Wysokość opłat za używanie odbiorników RTV
telewizyjny
Więcej inspektorów
będzie mogło przeprowadzać audyt
2008, 2009 i 2010 rok
radiofoniczny
lub telewizyjny
i radiofoniczny
» strona D2
za jeden miesiąc
5,30 zł
17,00 zł
za dwa miesiące
10,40 zł
33,20 zł
Doradca zatrudniony w urzędzie
będzie inspektorem
za trzy miesiące
15,40 zł
49,30 zł
» strona D2
za sześć miesięcy
30,40 zł
97,50 zł
za rok
58,20 zł
186,70 zł
Organ kontroli skarbowej zażąda
danych wydając postanowienie
Źródło: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (www.krrit.gov.pl)
» strona D2
8,5 proc. miesięcznej opłaty za uisz-
czenie opłaty za rok kalendarzowy
z góry.
Z kolei za używanie odbiornika tele-
wizyjnego albo telewizyjnego i radiofo-
nicznego ustalono następujące zniżki:
■
za używanie odbiornika telewizyjne-
go albo telewizyjnego i radiofoniczne-
go: 33,45 zł za dwa miesiące, 49,65 zł
za trzy miesiące, 98,25 zł za sześć mie-
sięcy, 188,30 zł za rok kalendarzowy.
Opłaty wnoszone na poczet 2011 roku
mogą być przyjmowane w 2010 roku
według stawek obowiązujących od
1 stycznia 2011 r. Rozporządzenie wcho-
dzi w życie 4 czerwca 2010 r.
Dokumenty do ZUS
przez internet
Ekspert GP
» strona D3
za używanie odbiornika radiofonicz-
nego – 5,35 zł za jeden miesiąc;
za używanie odbiornika telewizyjne-
go albo telewizyjnego i radiofoniczne-
go – 17,15 zł za jeden miesiąc.
Określono również zniżki za uiszcze-
nie opłat abonamentowych za używa-
nie odbiorników radiofonicznych i tele-
wizyjnych z góry za okres dłuższy niż
jeden miesiąc w roku kalendarzowym
2011.
Za używanie odbiornika radiofonicz-
nego będą one wynosić:
■
2,5 proc. miesięcznej opłaty za uisz-
czenie opłaty za dwa miesiące z góry,
■
3,5 proc. miesięcznej opłaty za uisz-
czenie opłaty za trzy miesiące z góry,
■
4,5 proc. miesięcznej opłaty za uiszcze-
nie opłaty za sześć miesięcy z góry,
Urząd skarbowy oszacuje
wartość transakcji,
dochodu i majątku
Ekspert GP
» strony D4–D5
Krzysztof Tomaszewski
8,5 proc. miesięcznej opłaty za uisz-
czenie opłaty za rok kalendarzowy
z góry.
Wysokość opłat abonamentowych za
używanie odbiorników radiofonicznych
i telewizyjnych w roku kalendarzowym
2011, po uwzględnieniu wspomnianych
zniżek, wyniesie:
■
za używanie odbiornika radiofo-
nicznego: 10,45 zł za dwa miesiące,
15,50 zł za trzy miesiące, 30,65 zł za
sześć miesięcy, 58,75 zł za rok ka-
lendarzowy;
Bezpieczne instalacje
gazowe
Ekspert GP
» strona D6
2,5 proc. miesięcznej opłaty za uisz-
czenie opłaty za dwa miesiące z gó-
ry,
■
3,5 proc. miesięcznej opłaty za uisz-
czenie opłaty za trzy miesiące z góry,
■
4,5 proc. miesięcznej opłaty za uisz-
czenie opłaty za sześć miesięcy z gó-
ry,
Podstawa prawna
Ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abona-
mentowych (Dz.U. nr 85, poz. 728 z późn. zm.).
Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii
i Telewizji z 6 maja 2010 r. w sprawie wysoko-
ści opłat abonamentowych za używanie od-
biorników radiofonicznych i telewizyjnych
oraz zniżek za ich uiszczenie z góry za okres
dłuższy niż jeden miesiąc w 2011 r. (Dz.U. nr
86, poz. 558).
Armia sfinansuje przekwalifikowanie
odchodzących żołnierzy
» strona D7
Prawo – strona
D8
Urzędnicy będą współpracować
z policją
» strona D7
OBYWATEL
NIERUCHOMOŚCI
Zagospodarowanie przestrzenne
Gminy będą mogły szybciej uchwalać miejscowe plany
Płatne dni wolne na naukę
» strona D7
Opłaty za postępowanie związane
z przyjęciem na studia
» strona D7
Organy administracji będą miały
maksymalnie 30 dni na wydanie opi-
nii do projektu planu zagospodaro-
wania. Maksymalnie na dziewięć
miesięcy gmina będzie mogła zawie-
sić postępowanie w sprawie wydania
warunków zabudowy.
Okres uchwalania miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego
skróci się o około trzy miesiące. To sku-
tek nowelizacji ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym,
którą przyjął Sejm.
Przy uchwalaniu miejscowego planu
rada gminy będzie od razu rozstrzyga-
ła o sposobie rozpatrzenia zgłoszonych
przez mieszkańców uwag do projektu
planu miejscowego oraz realizacji zapi-
sanych w planie inwestycji z zakresu in-
frastruktury technicznej, które należą
do zadań własnych gminy, oraz zasa-
dach ich finansowania. Kwestie te nie
będą więc rozstrzygane w odrębnym
trybie, jak jest obecnie. Nowe przepisy
wprowadzają także krótsze terminy dla
organów, z którymi plan jest uzgadnia-
ny, np. w zakresie oddziaływania na śro-
dowisko czy wpływu na nieruchomości
zabytkowe. Po wejściu w życie nowych
rozwiązań na wydanie swojej opinii bę-
dą one miały termin nie krótszy niż 14
dni i nie dłuży niż 30 dni od dnia udo-
stępnienia im przez wójta, burmistrza
lub prezydenta miasta projektu stu-
dium uwarunkowań i kierunków zago-
spodarowania przestrzennego lub pro-
jektu planu miejscowego. Jeżeli w tym
terminie nie wydadzą one swojej opinii,
to będzie uznawane, że była ona pozy-
tywna. Organ gminy uchwalający plan
nie będzie więc musiał miesiącami cze-
kać na wydanie opinii do projektu pla-
nu, jak się często zdarza obecnie.
Na szybkość uchwalania planów wpły-
nie także krótszy dopuszczalności za-
wieszenia postępowania w zakresie
ustalenia warunków zabudowy. Obec-
nie, jeżeli działka nie jest objęta miej-
scowym planem zagospodarowania
przestrzennego, a inwestor wystąpi
o wydanie dla niej decyzji o warunkach
zabudowy, to gmina może zawiesić po-
stępowanie do czasu uchwalenia dla tej
nieruchomości miejscowego planu.
Termin ten obecnie nie może być dłuż-
szy niż 12 miesięcy. Po wejściu w życie
nowych rozwiązań termin ten nie bę-
dzie mógł przekroczyć dziewięciu mie-
sięcy. Jeżeli gmina będzie chciała przy-
stąpić do uchwalenia planu zagospoda-
rowania, to będzie więc musiała ukoń-
czyć swoje pracy w terminie o trzy
miesiące krótszym.
Ustawa została przyjęta przez Sejm
i trafiła do prac w Senacie. Ma ona
wejść w życie po upływie trzech miesię-
cy od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Dopuszczenie akcji do obrotu
po spełnieniu warunków
» strona D8
Przedsiębiorca nie musi
dostarczać oryginałów dokumentów
» strona D8
Arkadiusz Jaraszek
Nowe przepisy dotyczące
informacji o dłużnikach
» strona D8
Podstawa prawna
Art. 1 pkt 6, 9 i 12 ustawy z 20 maja 2010 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodaro-
waniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw. Ustawa została przyjęta przez Sejm
i trafiła do Senatu.
Lokalni śledczy powinni prowadzić
własny biuletyn informacji publicznej
» strona D8
Prawo – strona
D8
■
■
■
■
D
2
Nowe prawo – Przepisy
1 czerwca 2010
nr 105 (2736)
www.gazetaprawna.pl
Podatki
FIRMA
KONTROLA SKARBOWA
Uprawnienia inspektorów
Dostawca internetu przekaże
dane przedsiębiorcy
PRACOWNIK
KONTROLA SKARBOWA
Powoływanie na stanowiska
Doradca zatrudniony w urzędzie będzie inspektorem
Osoby wpisane na listę dorad-
ców podatkowych, które są za-
trudnione w jednostkach organi-
zacyjnych kontroli skarbowej lub
administracji podatkowej, będą
mogły przystąpić do konkursu
na dyrektora urzędu kontroli
skarbowej.
Jedną ze zmian, które wprowadza
nowelizacja ustawy o kontroli skar-
bowej uchwalona przez Sejm 20
maja, jest poszerzenie kadry in-
spektorskiej o osoby posiadające
uprawnienia doradców podatko-
wych oraz umożliwienie tym oso-
bom awansu na stanowisko dyrek-
tora urzędu kontroli skarbowej.
prawniczym, ekonomicznym lub
innym wyższym o specjalności
przydatnej do kontroli skarbowej.
Ważne
Osoba wpisana na listę dorad-
ców podatkowych będzie mogła
być powołana na stanowisko in-
spektora kontroli skarbowej, je-
żeli posiada odpowiedni staż
w jednostkach organizacyjnych
kontroli skarbowej lub admini-
stracji podatkowej i celnej. Bę-
dzie mogła też przystąpić do
konkursu na dyrektora urzędu
kontroli skarbowej
Inspektorzy będą mogli pozyskiwać
informacje o firmach niezgłoszo-
nych do opodatkowania od nadaw-
ców programów radiowych i telewi-
zyjnych i dostawców internetu.
Inspektorzy kontroli skarbowej uzy-
skają więcej uprawnień pozwalają-
cych na zwiększenie skuteczności kon-
troli nielegalnego e-handlu. Jeżeli or-
gan kontroli skarbowej będzie miał in-
formacje o ogłoszeniach i reklamach
zamieszczanych w internecie wskazu-
jących na prowadzenie działalności
przez reklamodawcę, będzie mógł żą-
dać od usługodawców świadczących
usługi drogą elektroniczną udzielenia
posiadanych informacji o firmie i ad-
resie przedsiębiorców lub imionach,
nazwiskach i adresach osób fizycz-
nych zamieszczających ogłoszenia
i reklamy, pozwalających na ich iden-
tyfikację. Przepis ten wprowadza no-
welizacja ustawy o kontroli skarbowej
uchwalona przez Sejm 20 maja 2010 r.
Będzie on miał zastosowanie przede
wszystkim w sytuacjach prowadzenia
przez reklamodawców niezgłoszonej
do opodatkowania działalności gospo-
darczej wykonywanej za pośrednic-
twem internetu.
Obowiązek udzielania informacji,
który uregulowano w dodanym art.
7d ustawy o kontroli skarbowej, zosta-
nie także nałożony na nadawców pro-
gramów radiowych i telewizyjnych.
Zakres przekazywanych informacji
będzie obejmował tylko te dane iden-
tyfikacyjne, które podmiot zobowią-
zany do ich ujawnienia (tj. redaktor,
wydawca czy też usługodawca świad-
czący usługi drogą elektroniczną) bę-
dzie posiadał w związku z zamieszczo-
nym ogłoszeniem lub reklamą, nie bę-
dzie natomiast dotyczył innych da-
nych, które zobowiązany zgromadził
w związku ze swoją działalnością.
Żądanie informacji przez organy
kontroli skarbowej będzie mogło na-
stąpić wyłącznie ze względu na ko-
nieczność realizacji kontroli skarbo-
wej w zakresie, o którym mowa w art.
2 ust. 1 pkt 1–3 ustawy o kontroli skar-
bowej, a zatem m.in. kontroli niezgło-
szonej do opodatkowania działalno-
ści gospodarczej czy też źródeł po-
chodzenia majątku oraz przychodów
nieznajdujących pokrycia w ujawnio-
nych źródłach lub pochodzących ze
źródeł nieujawnionych.
Zgodnie z obowiązującym przepisem
art. 35 ustawy o kontroli skarbowej
obowiązek udzielania na żądanie orga-
nu kontroli skarbowej posiadanych in-
formacji o nazwach i adresach przed-
siębiorców lub nazwiskach i adresach
osób fizycznych zamieszczających od-
płatne ogłoszenia i reklamy w spra-
wach działalności gospodarczej mają
tylko wydawcy i redaktorzy dzienni-
ków lub czasopism. Zatem obecne
przepisy odnoszą się wyłącznie do pra-
sy i nie uwzględniają m.in. informacji
umieszczanych w formie elektronicz-
nej, np. na stronach internetowych.
Wymagania formalne
W przepisach regulujących zasady
powoływania dyrektorów urzędów
kontroli skarbowej wskazano rów-
nież, że osoba, której generalny in-
spektor kontroli skarbowej powie-
rzy pełnienie obowiązków dyrekto-
ra urzędu kontroli skarbowej na
czas rozstrzygnięcia konkursu lub
powoła z powodu nierozstrzygnię-
cia konkursu, musi spełniać wyma-
gania formalne przewidziane dla
kandydatów ubiegających się o sta-
nowisko dyrektora urzędu kontro-
li skarbowej.
Dodawany ust. 1a w art. 39 ustawy
umożliwi powołanie na stanowisko
inspektora kontroli skarbowej oso-
bę, która została wpisana na listę
doradców podatkowych. Również
w tym przypadku niezbędny będzie
odpowiedni staż pracy w jednost-
kach organizacyjnych kontroli
skarbowej lub jednostkach organi-
zacyjnych administracji podatko-
wej i celnej.
trudnienie na stanowisku inspekto-
ra kontroli skarbowej, a także moż-
liwość awansu na najwyższe stano-
wiska, tj. na dyrektorów urzędów
kontroli skarbowej.
Ma to zachęcić fachową kadrę
urzędników kontroli skarbowej do
pozostania w jej strukturze organi-
zacyjnej.
Brak takich rozwiązań – zdaniem
autorów projektu – może spowodo-
wać odpływ takich osób do sektora
prywatnego.
Udział w konkursie
Dzięki zmianie w art. 8 ust. 4 usta-
wy o kontroli skarbowej prawo do
przystąpienia do konkursu na dy-
rektora urzędu kontroli skarbowej
uzyskają osoby zatrudnione w jed-
nostkach organizacyjnych kontroli
skarbowej, administracji podatko-
wej i celnej, które są wpisane na li-
stę doradców podatkowych.
Ubiegający się o stanowisko kan-
dydaci będą musieli też spełnić kil-
ka warunków. Są to m.in.: staż pra-
cy w organach administracji skar-
bowej (co najmniej 5-letni staż
w organach administracji podatko-
wej albo 3-letnia praktyka w jed-
nostkach organizacyjnych kontro-
li skarbowej) oraz legitymowanie
się wykształceniem wyższym
Magdalena Majkowska
Przygotowanie merytoryczne
Celem zmian zaproponowanych
przez rząd jest przyciągnięcie do
urzędów kontroli skarbowej osób
posiadających odpowiednie przy-
gotowanie merytoryczne. W za-
mian mają oni uzyskać stabilne za-
Podstawa prawna
Art. 1 pkt 10, pkt 52 ustawy o zmianie
ustawy o kontroli skarbowej oraz
niektórych innych ustaw. Uchwalona
przez Sejm 20 maja 2010 r. Przekazana
do Senatu.
Magdalena Majkowska
Podstawa prawna
Art. 1 pkt 9 ustawy o zmianie ustawy o kon-
troli skarbowej oraz niektórych innych
ustaw. Uchwalona przez Sejm 20 maja
2010 r. Przekazana do Senatu.
OBYWATEL
KONTROLA SKARBOWA
Przetwarzanie informacji
Organ kontroli skarbowej zażąda danych
wydając postanowienie
URZĄD
KONTROLA SKARBOWA
Środki pochodzące z UE
Więcej inspektorów będzie
mogło przeprowadzać audyt
Dane osobowe będą udostępnia-
ne organom kontroli skarbowej
na podstawie postanowienia, na
które będzie przysługiwało zaża-
lenie do generalnego inspektora
kontroli skarbowej.
W ustawie o kontroli skarbowej zo-
staną na nowo uregulowane zasa-
dy pozyskiwania i przetwarzania
informacji (w tym danych osobo-
wych) przez organy kontroli skar-
bowej. Było to konieczne ze wzglę-
du na wyrok Trybunału Konstytu-
cyjnego z 17 czerwca 2008 r. (sygn.
akt K 8/04), który uznał za niezgo-
dy z konstytucją przepis art. 7b
ustawy o kontroli skarbowej regu-
lujący uprawnienie do zbierania
i wykorzystywania danych osobo-
wych oraz ich przetwarzania, tak-
że bez wiedzy i zgody osoby, której
te dane dotyczą.
kresie wprowadza nowelizacja
ustawy o kontroli skarbowej
uchwalona przez Sejm 20 maja
2010 r.
Na podstawie dodawanego art. 7c
organy kontroli skarbowej w celu
realizacji ustawowych zadań (w za-
kresie, o którym mowa w art. 2 ust.
1 pkt 1–3) będą mogły zbierać i wy-
korzystywać informacje, w tym da-
ne osobowe, od osób prawnych, jed-
nostek organizacyjnych niemają-
cych osobowości prawnej oraz osób
fizycznych prowadzących działal-
ność gospodarczą. Mają to być in-
formacje o zdarzeniach mających
bezpośredni wpływ na powstanie
lub wysokość zobowiązania podat-
kowego. Organy kontroli skarbowej
będą mogły te dane przetwarzać
w rozumieniu przepisów o ochro-
nie danych osobowych także bez
wiedzy i zgody osoby, której dane
te dotyczą.
Nowością będzie konieczność wy-
dania przez organ kontroli skarbo-
wej postanowienia, którego treścią
będzie żądanie udostępnienia infor-
macji do określonego terminu.
W piśmie zostanie też wskazana
forma, w jakiej dane mają być prze-
kazane. Postanowienie będzie mu-
siało oczywiście spełnić wszystkie
wymagania określone w art. 217
par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej,
m.in. zawierać szczegółowe uzasad-
nienie faktyczne i prawne.
W uzasadnieniu dokumentu fi-
skus będzie musiał również wska-
zać okoliczności, z których wynika
konieczność pozyskania żądanych
informacji, tj. związek informacji
z konkretnie oznaczonym zada-
niem.
Zadania związane z audytem środ-
ków pochodzących z Unii Europej-
skiej będą wykonywane również
przez właściwy miejscowo urząd
kontroli skarbowej.
Przepisy ustawy o kontroli skarbowej
zostaną dostosowane do regulacji
wspólnotowych w zakresie kontroli
gospodarowania środkami pocho-
dzącymi z budżetu UE. Celem zmian,
które zostały zawarte w nowelizacji
ustawy o kontroli skarbowej uchwa-
lonej przez Sejm 20 maja 2010 r., jest
uproszczenie i uelastycznienie proce-
su audytu środków pochodzących
z UE. Do wykonywania zadań zwią-
zanych z audytem zaangażowana zo-
stanie większa liczba pracowników
urzędów kontroli skarbowej.
Zgodnie ze znowelizowanym art. 3a
ustawy grono osób uprawnionych do
przeprowadzania czynności audytu
zostało rozszerzone o inspektorów
i pracowników urzędów kontroli
skarbowej. Będą je wykonywać na
podstawie upoważnienia wydanego
przez generalnego inspektora kon-
troli skarbowej lub przez upoważnio-
nego do tego dyrektora urzędu kon-
troli skarbowej. Na podstawie obo-
wiązujących przepisów czynności
w zakresie audytu wykonują obecnie
wyłącznie inspektorzy kontroli skar-
bowej i pracownicy zatrudnieni
w wyodrębnionej komórce organiza-
cyjnej znajdującej się w strukturze
urzędu obsługującego ministra fi-
nansów. Osoby te działają na podsta-
wie upoważnienia wydanego przez
generalnego inspektora kontroli
skarbowej.
Ponadto po nowelizacji uprawnio-
nym do wydania sprawozdania lub
opinii, w tym między innymi certyfi-
katu i deklaracji zamknięcia, będzie
teraz również dyrektor urzędu kon-
troli skarbowej, a nie tylko generalny
inspektor kontroli skarbowej.
Prawo do złożenia zażalenia
Podmiot, do którego zostanie skie-
rowane żądanie udostępnienia in-
formacji, będzie miał prawo do
złożenia zażalenia do generalnego
inspektora kontroli skarbowej na
postanowienie, w celu przeprowa-
dzenia oceny zasadności żądania
udostępnienia informacji. Osta-
teczne postanowienie generalne-
go inspektora kontroli skarbowej
będzie podlegać kontroli sądowo-
-administracyjnej.
Administrator danych
Zgodnie z tym przepisem admini-
strator danych był zobowiązany
udostępnić dane osobowe na pod-
stawie imiennego upoważnienia or-
ganu kontroli skarbowej okazane-
go przez inspektora lub pracowni-
ka wraz z legitymacją służbową
(przepis utracił moc 26 czerwca
2008 r.). Nowe regulacje w tym za-
Magdalena Majkowska
Magdalena Majkowska
Podstawa prawna
Art. 1 pkt 4 ustawy o zmianie ustawy o kon-
troli skarbowej oraz niektórych innych
ustaw. Uchwalona przez Sejm 20 maja
2010 r. Przekazana do Senatu.
Podstawa prawna
Art. 1 pkt 9 ustawy o zmianie ustawy
o kontroli skarbowej oraz niektórych in-
nych ustaw. Uchwalona przez Sejm 20
maja 2010 r. Przekazana do Senatu.
Tygodnik Prawa
Administracyjnego
■
Na ocenę wykonania zeszłorocznego budżetu radni mają czas do końca czerwca
■
Środa
2 czerwca 2010 r.
Rejestracji samochodu dokonuje starosta na wniosek właściciela
1 czerwca 2010
nr 105 (2736)
www.gazetaprawna.pl
Nowe prawo – Przepisy
D
3
Ekspert GP
PRACODAWCA
UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE
Rozliczanie składek
Dokumenty do ZUS przez internet
„DGP” ODPOWIADA
Ponad 83 proc. płatników składek już przekazuje dokumenty drogą
elektroniczną. Osoby przekazujące do ZUS informacje w ten sposób korzystają
z podpisu kwalifikowanego.
Czy elektroniczny przekaz
dokumentów jest obowiązkowy
kumentów do ZUS jest
chroniony.
nicznymi przez Zakład. Do
Kompleksowego Systemu In-
formatycznego ZUS trafiają
tylko dokumenty elektronicz-
ne po pozytywnym zweryfi-
kowaniu podpisów (certyfi-
katów kwalifikowanych) osób
odpowiedzialnych za ich
przekazanie. Średnio raz
w miesiącu prowadzone jest
postępowanie wyjaśniające,
którego elementem jest
sprawdzenie, kto podpisał
przekazane za określonego
płatnika dokumenty. Dotych-
czas wyjaśniane problemy
powstawały z powodu nie-
właściwego obiegu informa-
cji po stronie płatnika (np. do-
kumenty wysyłały dwie róż-
ne osoby).
chwili może wejść do we-
wnętrznego systemu i z ła-
twością odszukać dokumen-
ty oraz sprawdzić np. wyso-
kość podstawy, od której za-
płacono składki do ZUS.
Właściciel małej firmy do tej pory przekazuje do ZUS do-
kumenty rozliczeniowe w formie papierowej. Czy zatrud-
nienie dziesięciu pracowników spowoduje, że będzie
musiał przekazywać dokumenty drogą elektroniczną?
Bożena Wiktorowska
bozena.wiktorowska@infor.pl
Ochrona informacji
Jednym ze sposobów ochro-
ny informacji przekazywa-
nych do ZUS jest obowiązek
korzystania przez płatników
składek z podpisu kwalifiko-
wanego. Obowiązek ten doty-
czy wyłącznie dokumentów
przesyłanych drogą elektro-
niczną. Bezpieczny podpis
jest przyporządkowany wy-
łącznie do osoby składającej
ten podpis. Kwalifikowany
podpis jest sporządzany za
pomocą, podlegających wy-
łącznej kontroli osoby skła-
dającej podpis elektroniczny,
bezpiecznych urządzeń słu-
żących do składania podpisu
elektronicznego i danych słu-
żących do składania podpisu
elektronicznego. W rzeczywi-
stości jest to zaszyfrowana
Płatnicy składek na ubez-
pieczenia społeczne oraz
ubezpieczenie zdrowotne,
którzy mają obowiązek
przekazywania do ZUS do-
kumentów ubezpieczenio-
wych oraz ich korekt w po-
staci elektronicznej, muszą
je opatrzyć podpisem elek-
tronicznym. Mimo wcze-
śniejszych zapowiedzi zasa-
dy te nie uległy zmianie
w przypadku firm.
TAK
Płatnicy składek rozliczający składki za więcej niż
5 osób mają obowiązek przekazywania dokumentów poprzez
transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego. Mu-
szą w tym celu korzystać z oprogramowania, którego zgod-
ność z wymaganiami określonymi przez ZUS na podstawie
ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności pod-
miotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. nr 64, poz. 565
z późn. zm.), została potwierdzona w sposób określony w tej
ustawie. Dokumenty elektroniczne opatruje się bezpiecznym
podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą waż-
nego kwalifikowanego certyfikatu osoby odpowiedzialnej za
przekazanie tych dokumentów. Tylko w uzasadnionych przy-
padkach płatnicy ci mogą uzyskać od ZUS upoważnienie do
przekazywania dokumentów ubezpieczeniowych w formie
dokumentu pisemnego, wydruku lub na informatycznych no-
śnikach danych, z oprogramowania, zgodnego z wymagania-
mi określonymi przez ZUS.
Podstawa prawna
Art. 47a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń spo-
łecznych (j.t. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).
Ustawa z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne (Dz.U. nr 64, poz. 565 z późn. zm.).
Będzie profil zaufany
Ułatwieniu kontaktów oby-
wateli z administracją ma
służyć tzw. zaufany profil.
Wprowadzenie nowych roz-
wiązań umożliwi nowelizacja
ustawy o informatyzacji dzia-
łalności podmiotów realizują-
cych zadania publiczne, któ-
ra wejdzie w życie 17 czerw-
ca tego roku. Już wkrótce
zatem zaufany profil umożli-
wi m.in. osobom fizycznym
kontaktowanie się z ZUS bez
konieczności ponoszenia wy-
datków związanych z używa-
niem bezpiecznego e-podp-
isu. Zaufany profil będzie
działał z wykorzystaniem
mechanizmów stosowanych
przez bankowość elektro-
niczną. Będzie dostępny dla
wszystkich polskich obywa-
teli, którzy założą konto na
portalu ePUAP, a następnie
udadzą się do wskazane-
go punktu w celu potwier-
dzenia danych zapisanych
w profilu.
Od chwili potwierdzenia da-
nych na ePUAP-ie urzędy ad-
ministracji będą zakładać, że
z takiego profilu zawsze bę-
dzie korzystać jedna i ta sa-
ma osoba. W zdecydowanej
większości spraw załatwia-
nych przez obywateli w urzę-
dach zaufany profil będzie
wystarczającym sposobem
potwierdzenia tożsamości.
Profil ten będzie można po-
twierdzić również m.in. w od-
dziale ZUS.
Pliki bez błędów
Dokumenty przekazywane
drogą elektroniczną muszą
spełniać określone warunki.
W przypadku przesłania
prawidłowych danych pra-
cowników płatnik składek
otrzymuje potwierdzenie
odbioru pliku zawierające-
go jeden lub bądź więcej do-
kumentów ubezpieczenio-
wych w formie elektronicz-
nej przekazywanych w jed-
nym procesie transmisji
danych. Potrzebny jest pod-
pis zgodnie z przepisami
ustawy z 13 października
1998 r. o systemie ubezpie-
czeń społecznych (t.j. Dz.U.
z 2009 r. nr 205, poz. 1585
z późn. zm.).
Płatnik składek otrzyma
w komunikacie dane osobowe
ubezpieczonych. Warto jed-
nak pamiętać o tym, że taki
komunikat można odebrać
w ciągu 30 dni, licząc od dnia
przekazania do Zakładu ze-
stawu dokumentów ubezpie-
czeniowych w formie elektro-
nicznej.
Jednak najważniejszą spra-
wą, o jakiej trzeba pamiętać,
jest to, że zestaw dokumentów
ubezpieczeniowych w formie
elektronicznej zawierający co
najmniej jeden błąd krytycz-
ny jest traktowany jako nie-
przekazany. W takiej sytuacji
płatnik składek otrzymuje in-
formacje o konieczności zwe-
ryfikowania danych osób.
Dzieje się tak wówczas, kiedy
niezbędne jest usunięcie roz-
bieżności pomiędzy danymi
w systemie teleinformatycz-
nym płatnika składek i w re-
jestrach prowadzonych przez
ZUS.
Należy podkreślić także, iż
cały proces przesyłania do-
Szybkość przekazu
Dokument elektroniczny
podpisany za pomocą certy-
fikatu kwalifikowanego jest
Ważne
Dokument elektroniczny podpisany za pomocą certyfikatu kwa-
lifikowanego jest równoważny pod względem skutków prawnych
z dokumentem podpisanym własnoręcznie, a jednocześnie może
być przesłany do adresata w znacznie krótszym czasie niż doku-
ment papierowy
Czy ZUS powiadomi płatnika
o wykrytych błędach
Płatnik składek przekazuje do ZUS dokumenty ubez-
pieczeniowe drogą elektroniczną. Ostatnio otrzymał in-
formację o błędach wykrytych przez ZUS. Czy taki ze-
staw dokumentów jest przekazany płatnikowi składek?
w specjalny sposób informa-
cja o osobie przesyłającej da-
ne możliwa dla odczytania
przez inną osobę przy użyciu
narzędzia deszyfrującego.
równoważny pod względem
skutków prawnych z doku-
mentem podpisanym własno-
ręcznie, a jednocześnie może
być przesłany do adresata
w znacznie krótszym czasie
niż dokument papierowy.
W praktyce jest też od niego
znacznie bardziej bezpieczny.
Oprócz przyspieszenia obie-
gu informacji i obniżenia
kosztów prowadzenia kore-
spondencji, stosowanie pod-
pisu elektronicznego może
przynieść firmie także korzy-
ści organizacyjne. Dokumen-
ty cyfrowe są łatwiejsze do
przechowywania. Można je
katalogować przy użyciu pro-
stych narzędzi i bardzo szyb-
ko wyszukiwać zapisane
w nich informacje. Bez pro-
blemu można dotrzeć do
wszystkich dokumentów do-
tyczących danego zagadnie-
nia bez potrzeby przeszuki-
wania dziesiątek segregato-
rów czy teczek. W przypad-
ku przekazywania do ZUS
dokumentów drogą elektro-
niczną ograniczona zostaje
do minimum liczba papiero-
wych dokumentów przecho-
wywanych w firmie. Dodat-
kowo pracodawca w każdej
TAK
Płatnik składek ma obowiązek przekazania dokumen-
tów ubezpieczeniowych w formie elektronicznej z wykorzy-
staniem ogólnodostępnej sieci teleinformatycznej i oprogra-
mowania interfejsowego, określonego w art. 3 pkt 11 ustawy
z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne (Dz.U. nr 64, poz. 565 z późn.
zm.). Oprogramowanie to musi być zgodne z wymaganiami
określonymi przez ZUS. W takim przypadku przedsiębior-
ca, przekazując drogą elektroniczną do ZUS dokumenty,
otrzymuje potwierdzenie ich odbioru. Potwierdzenie to jest
także przekazywane w formie elektronicznej. Otrzymanie
jednak takiego potwierdzenia zależy od tego, czy zestaw prze-
słanych do ZUS dokumentów ubezpieczeniowych nie zawie-
ra tzw. błędów krytycznych. Przez to pojęcie należy rozumieć
błąd w dokumentach ubezpieczeniowych przekazanych przez
płatnika składek poprzez transmisję danych. Błędy te unie-
możliwiają przetworzenie dokumentów przez ZUS. Jednak
dobrym rozwiązaniem jest to, że w przypadku ich wystąpie-
nia płatnik składek otrzyma informacje o nieprawidłowo-
ściach, jakie zostały wykryte w przekazanym zestawie doku-
mentów. Czasami bywa konieczna weryfikacja i usunięcie
rozbieżności pomiędzy danymi w systemie teleinformatycz-
nym płatnika składek i w rejestrach ZUS.
Podstawa prawna
Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 1 kwietnia 2010 r.
w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać płatnicy składek przekazu-
jący dokumenty ubezpieczeniowe w formie dokumentu elektroniczne-
go poprzez transmisję danych (Dz. U. nr 75, poz. 479).
Podpis tylko jednej osoby
Bezpieczne e-podpisy są wy-
dawane wyłącznie osobom fi-
zycznym. W praktyce ozna-
cza to, że w konkretnej firmie
prawo do składania podpisu
pod dokumentami przekazy-
wanymi drogą elektroniczną
do ZUS ma wyłącznie pra-
cownik, który otrzymał taki
certyfikat. Jeśli jest taka po-
trzeba, to w firmie kilka osób
musi posiadać takie certy-
fikaty.
Jak wyjaśnia Centra-la ZUS,
organ rentowy nie ma proble-
mów z identyfikacją osób,
które podpisały przekazywa-
ne do Zakładu przesyłki za-
wierające dokumenty ubez-
pieczeniowe w formie elek-
tronicznej. Certyfikaty tych
osób są weryfikowane pod-
czas składania podpisów
w programie Płatnik oraz
w podsystemie Elektronicz-
nej Wymiany Danych w pro-
cesie przyjmowania przesy-
łek z dokumentami elektro-
Podstawa prawna
Art. 47a ust. 7 ustawy z 13 paździer-
nika 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r.
nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).
Ustawa z 17 lutego 2005 r. o infor-
matyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne
(Dz.U. nr 64, poz. 565 z późn. zm.).
Ustawa z 18 września 2001 r.
o podpisie elektronicznym (Dz.U.
nr 130, poz. 1450 z późn. zm.).
Ustawa z 12 lutego 2010 r.
o zmianie ustawy o informatyza-
cji działalności podmiotów reali-
zujących zadania publiczne oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U.
nr 40, poz. 230).
Bożena Wiktorowska
, ekspert „Dziennika Gazety Prawnej”
D
4
Nowe prawo – Przepisy
1 czerwca 2010
nr 105 (2736)
www.gazetaprawna.pl
Ekspert GP
PODATKI
ROZLICZENIA
Obowiązki podatników i uprawnienia organów podatkowych
Urząd skarbowy oszacuje wartość
„DGP” ODPOWIADA
Zastosowanie szacowania przez organy podatkowe możliwe jest w wielu
przypadkach. Pozwalają na nie m.in. przepisy ustaw o PIT, CIT, VAT.
Fiskus może też oszacować wartość darowanego lub odziedziczonego majątku
czy zawieranych transakcji cywilnoprawnych.
Czy fiskus powoła biegłego
przy umowach
Podatnicy zawarli umowę zamiany nieruchomości.
Określając ceny zamienianych mieszkań, nie wzięli pod
uwagę cen rynkowych. Czy urząd skarbowy może powo-
łać biegłego do prawidłowego określenia wartości za-
mienianych nieruchomości?
Ewa Matyszewska
ewa.matyszewska@infor.pl
ści można mówić wówczas,
gdy nie można – kierując się
treścią ksiąg – podjąć usta-
leń co do wartości niezbęd-
nych do określenia podstawy
opodatkowania (przychody,
koszty).
Organ podatkowy odstąpi
od określenia podstawy opo-
datkowania w drodze oszaco-
wania, jeżeli dane wynikające
z ksiąg podatkowych uzupeł-
nione dowodami uzyskanymi
w toku postępowania pozwa-
lają na określenie podstawy
opodatkowania.
Podstawę opodatkowania
określa się w drodze oszaco-
wania, stosując następujące
metody:
■
tod. Wtedy fiskus może w in-
ny sposób oszacować podsta-
wę opodatkowania.
Trzeba tu dodać, że jeżeli
podstawa opodatkowania zo-
stała określona w drodze
oszacowania, a podatnik jest
zobowiązany do wpłaty zali-
czek na podatek, to organ po-
datkowy określa wysokość
zaliczek – za okres, za który
podstawa opodatkowania zo-
stała oszacowana – propor-
cjonalnie do wysokości zobo-
wiązania podatkowego za ca-
ły rok podatkowy lub inny
okres rozliczeniowy.
Wojewódzki Sąd Admini-
stracyjny w Olsztynie w wy-
roku z 2 grudnia 2009 r.
(sygn. akt I SA/Ol 46/09)
podkreślił, że szacunek powi-
nien być traktowany jako „zło
konieczne” i stosowany w sy-
tuacjach, gdy organ podatko-
wy nie ma żadnych innych
dróg ustalenia podstawy opo-
datkowania.
Co istotne, organ podatkowy
– w drodze decyzji – określa
także wysokość straty ponie-
sionej przez podatnika, jeżeli
w postępowaniu podatko-
wym organ ten stwierdzi, że
określenie dochodu na pod-
stawie tych ksiąg nie jest
możliwe, dochód określa się
w drodze oszacowania, z za-
stosowaniem wskaźnika do-
chodu w stosunku do przy-
chodu w wysokości:
■
Przy prowadzeniu działal-
ności gospodarczej, zawiera-
niu czynności cywilnopraw-
nych, sprowadzaniu samo-
chodu z zagranicy czy otrzy-
maniu w spadku lub darowiź-
nie majątku, kluczową spra-
wą jest właściwe określenie
podstawy opodatkowania. Od
niej bowiem zależy wysokość
należnego fiskusowi podatku.
Gdy podatnik pomyli się lub
celowo niewłaściwie określi
wartość transakcji, dochodu
czy majątku, organ podatko-
wy będzie miał prawo doko-
nać oszacowania właściwych
wartości. W niektórych sytu-
acjach urzędnicy skarbowi
będą też mogli powołać bie-
głego, który pomoże im w wy-
liczeniach. Jeśli wykaże on
znaczne błędy podatnika to
w niektórych sytuacjach, po-
datnik będzie musiał ponieść
koszty pracy biegłego.
TAK
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilno-
prawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stoso-
wanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatun-
ku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia
zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego same-
go rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania
długów i ciężarów. Jeżeli podatnik nie określił wartości
przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość okre-
ślona przez niego nie odpowiada, według oceny organu po-
datkowego, wartości rynkowej, organ ten wezwie podatni-
ka do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w termi-
nie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania,
podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej
oceny. Jeżeli podatnik, pomimo wezwania, nie określił war-
tości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynko-
wej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnie-
niem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wy-
ceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłe-
go, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni
się o więcej niż 33 proc. od wartości podanej przez podat-
nika, koszty opinii ponosi podatnik.
5 proc. – z działalności w za-
kresie handlu hurtowego
lub detalicznego;
■
10 proc. – z działalności bu-
dowlanej lub montażowej
albo w zakresie usług
transportowych;
■
60 proc. – z działalności
w zakresie pośrednictwa,
jeżeli wynagrodzenie jest
określone w formie prowi-
zji;
80 proc. – z działalności
w zakresie usług adwokac-
kich lub rzeczoznawstwa;
■
20 proc. – z pozostałych
źródeł przychodów.
Przez działalność w zakre-
sie handlu hurtowego lub de-
talicznego wykonywaną na
terytorium Polski przez
osoby niebędące podatnika-
mi, o których mowa w art.
3 ust. 1 i 3 ustawy o PIT (rezy-
denci podatkowi i członkowie
przedstawicielstw dyploma-
tycznych i urzędów konsular-
nych oraz inne osoby korzy-
stające z przywilejów i immu-
nitetów dyplomatycznych lub
konsularnych), rozumie się
odpłatne zbycie towarów pol-
skim odbiorcom bez względu
na miejsce zawarcia umowy.
Opisanych zasad szacowa-
nia nie stosuje się, jeżeli umo-
wa w sprawie zapobieżenia
podwójnemu opodatkowaniu,
której Polska jest stroną, za-
warta z krajem, na teryto-
rium którego podatnik ma
siedzibę lub miejsce zamiesz-
kania, stanowi inaczej.
porównawczą wewnętrzną
– polegającą na porównaniu
wysokości obrotów w tym
samym przedsiębiorstwie
za poprzednie okresy,
w których znana jest wyso-
kość obrotu;
Podstawa prawna
Art. 6 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilno-
prawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450 z późn. zm.).
■
porównawczą zewnętrzną
– polegającą na porównaniu
wysokości obrotów w in-
nych przedsiębiorstwach
prowadzących działalność
o podobnym zakresie
i w podobnych warunkach;
Czy ważna jest dokładna wartość
sprowadzonego samochodu
Procedura podatkowa
Omówienie zasad szacowania
przez organy podatkowe za-
cznijmy od przepisów zawar-
tych w Ordynacji podatkowej.
Wynika z nich, że organ podat-
kowy określa podstawę opo-
datkowania w drodze oszaco-
wania, jeżeli:
1) brak jest ksiąg podatko-
wych lub innych danych nie-
zbędnych do jej określenia
lub
2) dane wynikające z ksiąg
podatkowych nie pozwalają
na określenie podstawy opo-
datkowania
3) podatnik naruszył warun-
ki uprawniające do korzysta-
nia ze zryczałtowanej formy
opodatkowania.
Ustalenie podstawy opodat-
kowania na podstawie Ordy-
nacji podatkowej jest możliwe
wtedy, gdy za pomocą dowo-
dów uzupełniających możli-
we jest ustalenie rzeczywistej
podstawy opodatkowania –
wyjaśnił WSA w Kielcach
w wyroku z 22 grudnia 2009 r.
(sygn. akt I SA/Ke 482/09).
Z kolei WSA w Warszawie
w wyroku z 17 grudnia 2009 r.
(sygn. akt II FSK 1215/08)
wskazał, że konieczność sza-
cowania podstawy opodatko-
wania uzależniona jest od
stwierdzenia faktu, że dane
wynikające z ksiąg podatko-
wych nie pozwalają na okre-
ślenie podstawy opodatkowa-
nia. O braku takiej możliwo-
Ważne
Szacowanie powinno być oparte na w miarę realnych założe-
niach i powinno być dokonywane przy uwzględnieniu logicznych
metod rozumowania – stwierdził WSA w Bydgoszczy w wyroku
z 9 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Bd 803/09)
Miesiąc temu podatniczka sprowadziła do Polski z Nie-
miec dwa samochody: audi i opla. Składając w urzędzie
celnym deklarację AKC-U, określiła wartość pojazdów
orientacyjnie. Czy dla opodatkowania tych aut ważna
jest ich dokładna wartość?
■
remanentową – polegają-
cą na porównaniu wartości
majątku przedsiębiorstwa
na początku i na końcu
okresu, z uwzględnieniem
wskaźnika szybkości obro-
tu;
podatnik nie złożył deklaracji,
nie wykazał w deklaracji stra-
ty lub wysokość poniesionej
straty różni się od wysokości
wykazanej w deklaracji, a po-
niesienie straty zgodnie
z przepisami uprawnia do
skorzystania z ulg podatko-
wych.
TAK
Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania bez uza-
sadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości
rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub
organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wy-
sokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn
uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie
odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu oso-
bowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania
zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewska-
zania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości
znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samo-
chodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skar-
bowej określi wysokość podstawy opodatkowania. Jeżeli
wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnie-
niem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33 proc. od za-
deklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii bie-
głego lub biegłych ponosi podatnik. Średnią wartością ryn-
kową samochodu osobowego jest wartość ustalana na pod-
stawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania
obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego
na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej mar-
ki, tego samego modelu, rocznika oraz – jeżeli jest to moż-
liwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybli-
żonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju
lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.
produkcyjną – polegającą
na ustaleniu zdolności pro-
dukcyjnej przedsiębior-
stwa;
■
kosztową – polegającą na
ustaleniu wysokości obrotu
na podstawie wysokości
kosztów poniesionych
przez przedsiębiorstwo,
z uwzględnieniem wskaźni-
ka udziałów tych kosztów
w obrocie;
Obowiązki PIT
Teraz przejdźmy do sytuacji
szacowania na podstawie
przepisów o podatku dochodo-
wym od osób fizycznych. Z re-
gulacji tych wynika, że jeżeli
ustalenie dochodu (straty) nie
jest możliwe, wartości te usta-
la się w drodze oszacowania.
W przypadku osób niebędą-
cych podatnikami, o których
mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy
o PIT (rezydenci podatkowi
i członkowie przedstawi-
cielstw dyplomatycznych
i urzędów konsularnych oraz
inne osoby korzystające
z przywilejów i immunitetów
dyplomatycznych lub konsu-
larnych), zobowiązanych do
prowadzenia ksiąg: rachun-
kowych lub podatkowych
przychodów i rozchodów, gdy
Podmioty powiązane
Pewne zasady szacowania,
które mogą stosować organy
podatkowe, dotyczą także
przedsiębiorstw powiązanych.
Z przepisów ustawy o PIT wy-
nika, że jeżeli:
1) podatnik podatku docho-
dowego mający siedzibę (za-
rząd) lub miejsce zamieszka-
nia na terytorium Polski
(zwany podmiotem krajo-
wym), bierze udział bezpo-
średnio lub pośrednio w za-
rządzaniu przedsiębior-
stwem położonym za granicą
lub w jego kontroli albo posia-
da udział w kapitale tego
przedsiębiorstwa, albo
2) osoba fizyczna lub praw-
na mająca miejsce zamiesz-
kania albo siedzibę (zarząd)
udziału dochodu w obrocie
– polegającą na ustaleniu
wysokości dochodów ze
sprzedaży określonych to-
warów i wykonywania
określonych usług
z uwzględnieniem wysoko-
ści udziału tej sprzedaży
(wykonanych usług) w ca-
łym obrocie.
W praktyce mogą się też
zdarzyć sytuacje, że organ
podatkowy nie będzie mógł
zastosować wskazanych me-
Podstawa prawna
Art. 104 ustawy z z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U.
z 2009 r. nr 3, poz. 11 z późn. zm.).
Ewa Matyszewska
, ekspert Dziennika Gazety Prawnej
■
■
■
1 czerwca 2010
nr 105 (2736)
www.gazetaprawna.pl
Nowe prawo – Przepisy
D
5
transakcji, dochodu i majątku
Szacowanie u podatników VAT
miotami krajowymi lub w ich
kontroli albo posiadają udział
w kapitale tych podmiotów.
Dotyczy to także firm, które
mają powiązania o charakte-
rze rodzinnym lub wynikają
ze stosunku pracy albo po-
wiązań majątkowych pomię-
dzy podmiotami krajowymi
lub osobami pełniącymi
w tych podmiotach funkcje
zarządzające lub kontrolne
albo nadzorcze oraz jeżeli
którakolwiek osoba łączy
funkcje zarządzające lub kon-
trolne albo nadzorcze w tych
podmiotach.
Posiadanie udziału w kapi-
tale innego podmiotu oznacza
sytuację, w której dany pod-
miot bezpośrednio lub po-
średnio posiada w kapitale in-
nego podmiotu udział nie
mniejszy niż 5 proc. Określa-
jąc wielkość udziału pośred-
niego, jaki podmiot posiada
w kapitale innego podmiotu,
przyjmuje się zasadę, że jeże-
li jedna firma posiada w kapi-
tale drugiej określony udział,
a ta druga firma posiada taki
sam udział w kapitale innego
(trzeciego) podmiotu, to
pierwszy podmiot posiada
udział pośredni w kapitale te-
go innego podmiotu w tej sa-
mej wysokości; jeżeli warto-
ści te są różne, za wysokość
udziału pośredniego przyj-
muje się wartość niższą.
Natomiast przez pojęcie po-
wiązań rodzinnych rozumie
się małżeństwo oraz pokre-
wieństwo lub powinowactwo
do drugiego stopnia.
W wyroku z 17 września
2009 r. (sygn. akt I SA/Ke
202/09) WSA w Kielcach
stwierdził, że szacowanie cen
stosowanych w transakcji po-
winno odbyć się przy jedno-
czesnej ocenie porównywal-
ności warunków transakcji
zawartej wyłącznie pomiędzy
podmiotami niezależnymi.
Na inny aspekt zwrócił
uwagę NSA w wyroku z 26
czerwca 2009 r. (sygn. akt II
FSK 367/08). Sąd podkreślił,
że w przypadku stwierdze-
nia istnienia powiązań pole-
gających na tym, że te same
osoby prawne lub fizyczne
równocześnie bezpośrednio
lub pośrednio biorą udział
w zarządzaniu podmiotami
krajowymi lub w ich kontroli
albo posiadają udział w kapi-
tale tych podmiotów, jeżeli
w wyniku takich powiązań
zostaną ustalone lub narzu-
cone warunki różniące się od
tych, które między sobą
ustaliłyby niezależne pod-
mioty, i w wyniku tego pod-
miot nie wykazuje dochodów
kosztów wymienionych w art.
23 ustawy o PIT.
Tłumacząc tę definicję,
kosztami uzyskania przycho-
du są wszelkie racjonalne
i gospodarczo uzasadnione
wydatki związane z uzyska-
nymi przychodami. Z oceny
związku z uzyskanym przy-
chodem powinno wynikać, że
poniesiony wydatek obiek-
tywnie mógł się przyczynić
do osiągnięcia przychodów
z danego źródła. A zatem, by
wydatek mógł być uznany za
koszt uzyskania przychodu,
powinien spełniać łącznie na-
stępujące warunki:
■
pozostawać w związku
przyczynowym z przycho-
dem lub źródłem przycho-
Dobrym przykładem podję-
cia przez organy podatkowe
decyzji o szacowaniu kosztów
u przedsiębiorcy jest fakt wy-
stawienia faktur przez pod-
mioty gospodarcze, które
w rzeczywistości nie są stro-
nami transakcji opisanych na
tych fakturach, a ponadto nie
są uprawnione do wystawia-
nia tych faktur. Na podstawie
takich dokumentów nie moż-
na bowiem poniesionych wy-
datków zaliczać do kosztów
uzyskania przychodów. Po-
twierdził to WSA w Poznaniu
w wyroku z 27 października
2009 r. (sygn. akt I SA/Po
694/09), w którym sąd pod-
kreślił, że szacowanie docho-
dów będzie możliwe w szcze-
gólności, gdy księgi podatko-
we zostaną odrzucone jako
dowód w postępowaniu po-
datkowym. Jest to warunek
konieczny, choć niewystar-
czający dla możliwości usta-
lenia dochodu w drodze osza-
cowania. Możliwa jest bo-
wiem sytuacja, że nawet nie-
rzetelna księga może dostar-
czyć stosownych danych, któ-
re uzupełnione innymi dowo-
dami pozwolą na ustalenie
podstawy opodatkowania.
Według WSA w Poznaniu or-
gany podatkowe mają prawo
do wyrzucenia z kosztów uzy-
skania przychodu wszystkich
faktur niedokumentujących
rzeczywistego obrotu. Szaco-
wanie dochodów w takim
przypadku stanowiłoby zale-
galizowanie nielegalnych dzia-
łań podatnika.
Podatnicy zwolnieni
z VAT na podstawie art.
113 ust. 1 i 9 ustawy o po-
datku od towarów i usług
(Dz.U. z2004 r. nr 54,
poz. 535 z późn. zm.) są
zobowiązani prowadzić
ewidencję sprzedaży za
dany dzień, nie później
jednak niż przed dokona-
niem sprzedaży w dniu
następnym.
W przypadku stwierdzenia,
że podatnik nie prowadzi
takiej ewidencji albo pro-
wadzi ją w sposób nierze-
telny, a na podstawie doku-
mentacji nie jest możliwe
ustalenie wartości sprze-
daży, naczelnik urzędu
skarbowego lub organ kon-
troli skarbowej określi
w drodze oszacowania
wartość sprzedaży opo-
datkowanej, a także ustali
od niej kwotę podatku na-
leżnego.
Jeżeli nie można określić
przedmiotu opodatkowa-
nia, to kwotę podatku usta-
la się przy zastosowaniu
stawki 22-proc.
za granicą (zwana podmio-
tem zagranicznym) bierze
udział bezpośrednio lub po-
średnio w zarządzaniu pod-
miotem krajowym lub w jego
kontroli albo posiada udział
w kapitale tego podmiotu kra-
jowego, albo
3) te same osoby prawne lub
fizyczne równocześnie bezpo-
średnio lub pośrednio biorą
udział w zarządzaniu pod-
miotem krajowym i podmio-
tem zagranicznym lub w ich
kontroli albo posiadają udział
w kapitale tych podmiotów
– i jeżeli w wyniku takich po-
wiązań zostaną ustalone lub
narzucone warunki różnią-
ce się od tych, które ustali-
łyby między sobą niezależ-
ne podmioty, i w wyniku te-
go podmiot nie wykazuje
dochodów albo wykazuje
dochody niższe od tych, ja-
kich należałoby oczekiwać,
gdyby wymienione powią-
zania nie istniały – dochody
danego podmiotu oraz na-
leżny podatek określa się
bez uwzględnienia warun-
ków wynikających z tych
powiązań.
Dochody podmiotów powią-
zanych określa się w drodze
oszacowania, stosując nastę-
pujące metody:
■
porównywalnej ceny nie-
kontrolowanej;
Ważne
Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania po-
winno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rze-
czywistej podstawy opodatkowania. Organ podatkowy, określa-
jąc podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, uzasadnia
wybór metody oszacowania
■
ceny odprzedaży;
rozsądnej marży (koszt
plus).
Jeżeli nie jest możliwe za-
stosowanie wymienionych
metod, wtedy stosuje się me-
tody zysku transakcyjnego.
W przypadku wydania
przez właściwy organ podat-
kowy decyzji (na podstawie
Ordynacji podatkowej)
o uznaniu prawidłowości wy-
boru i stosowania metody
ustalania ceny transakcyjnej
między podmiotami powiąza-
nymi w zakresie określonym
w tej decyzji, stosuje się me-
todę w niej wskazaną.
Opisane reguły szacowania
stosuje się odpowiednio, gdy:
1) podmiot krajowy bierze
udział bezpośrednio lub po-
średnio w zarządzaniu innym
podmiotem krajowym lub
w jego kontroli albo posiada
udział w kapitale innego pod-
miotu krajowego, albo
2) te same osoby prawne lub
fizyczne równocześnie bezpo-
średnio lub pośrednio biorą
udział w zarządzaniu pod-
albo wykazuje dochody niż-
sze od tych, jakich należało-
by oczekiwać, gdyby wymie-
nione powiązania nie istnia-
ły, to organ podatkowy jest
zobligowany do określenia
dochodu danego podmiotu
oraz należnego podatku bez
uwzględnienia warunków
wynikających z tych powią-
zań.
du i być poniesiony w celu
osiągnięcia przychodu lub
zachowania albo zabezpie-
czenia źródła przychodu,
■
nie znajdować się na liście
kosztów nieuznawanych za
koszty uzyskania przycho-
dów, wymienionych w art.
23 ust. 1 ustawy o podatku
dochodowym od osób fi-
zycznych,
być właściwie udokumen-
towany.
Według WSA we Wrocła-
wiu (wyrok z 5 października
2007 r., sygn. akt I SA/Wr
647/07) ustalenie w drodze
oszacowania kosztów uzyska-
nia przychodów wchodzi
w rachubę, pod warunkiem
że podatnik uprawdopodobni
ich poniesienie. Natomiast
uznanie zakupu jako kosztu
uzyskania przychodu nie mo-
że prowadzić do zalegalizo-
wania nielegalnego obrotu.
Szacowanie kosztów
Organy podatkowe nie tylko
dokonują szacowania docho-
dów czy poniesionych strat.
Mogą również zainteresować
się wydatkami, które podatnik
zaliczył do kosztów uzyskania
przychodów.
Przypomnijmy, że kosztami
podatkowymi są koszty po-
niesione w celu osiągnięcia
przychodów lub zachowania
albo zabezpieczenia źródła
przychodów, z wyjątkiem
Podstawa prawna
Art. 23, 23a, 24 ustawy z 29 sierp-
nia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
(t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60
z późn. zm.).
Art. 24b i 25 ustawy z 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób
fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51,
poz. 307 z późn. zm.).
PODATKI
SPADKI I DAROWIZNY
Dziedziczenie lub darowanie majątku
Organ podatkowy może powołać biegłego, który określi wartość rzeczy lub prawa
Ewa Matyszewska
ewa.matyszewska@infor.pl
ście możliwe będzie skorzy-
stanie ze zwolnienia od po-
datku, to fiskus i tak powi-
nien dowiedzieć się, co
otrzymaliśmy w spadku lub
darowiźnie.
rzeczy spowodowany siłą
wyższą, wówczas do ustalenia
wartości przyjmuje się stan
rzeczy w dniu dokonania wy-
miaru, a odszkodowanie za
ubytek należne z tytułu ubez-
pieczenia wlicza się do pod-
stawy wymiaru.
Wartość nabytych rzeczy
i praw majątkowych przyj-
muje się w wysokości określo-
nej przez nabywcę, jeżeli od-
powiada ona wartości rynko-
wej tych rzeczy i praw, a war-
tość praw do wkładów
oszczędnościowych – w wyso-
kości tych wkładów. Nato-
miast wartość jednostek
uczestnictwa przyjmuje się
w wysokości ustalonej przez
fundusz inwestycyjny zgodnie
z przepisami ustawy o fundu-
szach inwestycyjnych.
Jeżeli nabywca nie określił
wartości nabytych rzeczy
lub praw majątkowych albo
określona przez niego war-
tość nie odpowiada – według
oceny naczelnika urzędu
skarbowego – wartości ryn-
kowej, organ ten wezwie na-
bywcę do jej określenia, pod-
wyższenia lub obniżenia
w terminie nie krótszym niż
14 dni od dnia doręczenia
wezwania, w którym jedno-
cześnie poda wartość we-
dług własnej, wstępnej oce-
ny. Jeżeli nabywca, pomimo
wezwania fiskusa, nie okre-
ślił wartości lub podał war-
tość nieodpowiadającą war-
tości rynkowej, naczelnik
urzędu skarbowego dokona
jej określenia z uwzględnie-
niem opinii biegłego lub
przedłożonej przez nabyw-
cę wyceny rzeczoznawcy.
Natomiast w sytuacji, gdy
organ podatkowy powoła
biegłego, a wartość określo-
na z uwzględnieniem jego
opinii różni się o więcej niż 33
proc. od wartości podanej
przez nabywcę, to koszty opi-
nii biegłego ponosi nabywca.
Jeśli podatnik pomyli się
przy określaniu wartości
odziedziczonych lub podaro-
wanych mu rzeczy lub praw
i pomyłki tej nie poprawi, to
organ podatkowy może po-
wołać biegłego do oszaco-
wania właściwych wartości.
Każdy podatnik, który nie-
odpłatnie – w darowiźnie lub
spadku – otrzyma rzeczy lub
prawa majątkowe, powinien
wykazać je przed organem
podatkowym. I choć w nie-
których sytuacjach oczywi-
Czym jest wartość rynkowa
Wartość rynkową rzeczy okre-
śla się na podstawie przecięt-
nych cen stosowanych w obro-
cie rzeczami tego samego ro-
dzaju i gatunku z uwzględnie-
niem ich miejsca położenia,
stanu i stopnia zużycia, nato-
miast w prawach majątko-
wych należyuwzględnić ceny
stosowane w obrocie prawami
majatkowymi tego samego ro-
dzaju z dnia powstania obo-
wiązku podatkowego.
Od czego podatek
Podstawę opodatkowania sta-
nowi wartość nabytych rzeczy
i praw majątkowych po potrą-
ceniu długów i ciężarów (czy-
sta wartość) ustalona według
stanu rzeczy i praw majątko-
wych w dniu nabycia i cen
rynkowych z dnia powstania
obowiązku podatkowego. Je-
żeli przed dokonaniem wy-
miaru podatku nastąpi ubytek
Podstawa prawna
Art. 7, 8 ustawy z 28 lipca 1983 r.
o podatku od spadków i darowizn
(t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768).
■
■
Plik z chomika:
ewcia198828
Inne pliki z tego folderu:
GAZETA PRAWNA z 9 lipca 10 (nr 132).pdf
(1222 KB)
TYOGODNIK PRAWA GOSPODARCZEGO z 6 lipca 10 (nr 129).pdf
(342 KB)
NOWE PRAWO z 6 lipca 10 (nr 129).pdf
(207 KB)
NIERUCHOMOŚCI z 6 lipca 10 (nr 129).pdf
(4002 KB)
GAZETA PRAWNA z 6 lipca 10 (nr 129).pdf
(1298 KB)
Inne foldery tego chomika:
DGP 2011
DGP 2012
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin