stat16.pdf

(137 KB) Pobierz
16
Notatki z wykładu z fizyki statystycznej prowadzonego przez prof. Janusza Wolnego ,
sporządzone przez Joannę Ropkę
51
16. Układy otwarte. Statystyki kwantowe. Granica
klasyczna.
- potencjał chemiczny i -tego składnika L różnych składników
i
L
d
U
T
d
S
p
d
V
i n
d
i
d 
F
S
d
T
p
d
V
i n
i
i
1
i
1
d 
L
L
H
T
d
S
V
d
p
i n
d
i
d 
G
S
d
T
V
d
p
i n
d
i
i
1
i
1
U
H
F
G
i
n
n
n
n
i
i
i
i
S
,
V
S
,
p
T
,
V
T
,
p
Każdy składnik dyfunduje do fazy, w której ma mniejszy potencjał chemiczny.
Duży zespół kanoniczny.
Zespół kanoniczny
1
P
e
E
r
F
min; 
F
kT
ln
Z
r
Z
Duże otoczenie z określoną liczbą cząstek utrzymuje temperaturę; stała objętość, potencjał
chemiczny. Zmiana ciepła i zmiana liczby cząstek nie zaburza otoczenia.
E 0 - całkowita energia-stała
N 0 - całkowita liczba cząstek-stała
S 0 - entropia otoczenia
S
E
E
,
N
N
S
    r
E
,
N
S
E
,
N
S
0
E
S
O
N
0

0

r

0

r
0
0
0
0
0
0
E
r
N




E
'
N
'
N
E
1
T
T
E
T
d
S
p
d
V
 
d
N
S
N
T
0
0
E
,
V
S
  T
E
0
E
,
N
N
S
E
r
N
r
0
0
r
0
r
T
http://www.knujon.prv.pl
d
d
239478914.011.png 239478914.012.png 239478914.013.png 239478914.014.png
52
Notatki z wykładu z fizyki statystycznej prowadzonego przez prof. Janusza Wolnego ,
sporządzone przez Joannę Ropkę
P ~
e
S
K
P
r
,
N
~
exp
 

r
N
r
Z P
~
1
exp
 

E
N
r
,
N
r
r
d
Z
,
exp
 

r
N
r
duża funkcja rozdziału
r
N
Potencjał:
 
F
N
kT
ln
Z
d
Duża funkcja rozdziału:
Prawdopodobieństwo dotyczące ilości cząstek w danym stanie kwantowym
dla małego układu oddziałującego cieplnie (bez pracy) z otoczeniem.
Statystyki kwantowe
Załóżmy, że cząstki gazu doskonałego są nierozróżnialne, nie możemy śledzić
indywidualnej cząstki. Wybieramy jakiś poziom energetyczny i obserwujemy jego obsadzenie
– podukład. Jest to układ otwarty.
W gazie doskonałym
 r
 - nie ma energii oddziaływania, energie sumują się od każdej cząsteczki.
r
Wtedy dla podukładu- dla konkretnego poziomu energetycznego
Z
  

r
r
n
r
obsadzenie danego poziomu
d
n
r
Mamy dwa rodzaje cząsteczek:
n , np. elektrony,
2. bozony (o spinie całkowitym)
r
0
n
r
 ...
0
1
2
, np. fotony.
dla fermionów
  
1
  
n
Z
F
d
r
e
r
r
1
e
r
n
r
O
http://www.knujon.prv.pl
d
nE
r n
r
e
1. fermiony (o spinie połówkowym)
239478914.001.png 239478914.002.png
 
Notatki z wykładu z fizyki statystycznej prowadzonego przez prof. Janusza Wolnego ,
sporządzone przez Joannę Ropkę
53
Dla bozonów:
  
  
n
1
Z
B
d
r
O
e
r
r
1
e
r
n
r
kT ln
Z
d
r
F
  
r
kT
ln
 
1
e
 
r
B
  
r
kT
ln
 
1
e
 
Średnia liczba cząsteczek:
n
1
n
e
   
r
n
r
kT
ln
Z
r
Z
r
d
n
d
r
F
  
 
r
e
r
r


n
F
kT
;
n
B
r
r
1
e
r
n r

1
n r

1
e
r
  1
e
r
  1
są to tzw. statystyki kwantowe
Dla całego układu:
Z
d
r
Z
d

r

r
r
e
Granice klasyczne
Dla małych r
n pomijamy jedynkę w mianowniku
n
e
 
r

e

r
e
e
r
r
 - parametr zwyrodnienia
Jeżeli
gaz jest niezwyrodniały, wtedy możemy używać przybliżenia klasycznego.
1
http://www.knujon.prv.pl
B
e

239478914.003.png 239478914.004.png 239478914.005.png
 
54
Notatki z wykładu z fizyki statystycznej prowadzonego przez prof. Janusza Wolnego ,
sporządzone przez Joannę Ropkę
N
n

e
r
Z
N
r
1
Z
r
r
1
Z 1 – zwykła funkcja rozdziału
n r
N
e

r
wzór Maxwella - Boltzmanna (statystyka klasyczna)
Z
1
Statystyka klasyczna dobrze działa dla małego parametru zwyrodnienia. Dla dużej
wartości parametru zwyrodnienia musimy używać statystyki kwantowej.
Zwykła funkcja rozdziału dla gazu klasycznego wynosi:
V
2
m
3
V
Z
.
b
3
klas
3
h
3
2
2
Przykłady:
dla elektronów
V
10
29
m
3
;
T
273
K
klas
4000
statystyka
kwantowa.
N
dla helu w bardzo niskich temperaturach
V
10
30
m
3
;
T
5
K
klas
7
statystyka
kwantowa.
N
dla fotonów (
( 
 
0
1
statystka
kwantowa.
dla gazu doskonałego (np. hel gazowy w warunkach normalnych)
 .
klas
4
10
7

1
statystyka
klasyczna
Zatem hel gazowy można traktować jak gaz doskonały
http://www.knujon.prv.pl
239478914.006.png 239478914.007.png 239478914.008.png 239478914.009.png 239478914.010.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin