PATOLOGIA SUTKA
GUZY NIENOWOTWOROWE
1. Zapalenie
Zapalenie sutka ostre
- zap. sutka ropne
- początek – pierwsze tygodnie laktacji
- odmiana : zapalenie ropne głębokie – przybiera postać ropnia (zakażenie gronkowcem) lub ropowicy (zakażenie paciorkowcem)
Zapalenie sutka przewlekłe
a) gruźlica o typowej ziarninie i w skórze występują typowe zmiany kiłowe
b) zapalenie towarzyszące martwicy tkanki tłuszczowej :
- 50% - po urazie : zmiana powst. w ciągu kilkunastu dni. Jest to pomarańczowobrązowy guz (hemosyderyna !) o śr.2cm, histologicznie – naciek: neutrofile, makrofagi, kom. olbrzymie
- pozostałe 50% - przyczyna martwicy nieznana
Rozszerzenie(ektazja) przewodów wyprowadzających sutka i zap. okołoprzewodowe
- duże i średnie przewody wyprowadzające
- w przewodach : gęsta wydzielina z piankowatymi makrofagami
- wokół przewodów : zapalenie, złogi cholesterolu, złogi wapniowe. W efekcie : włóknienie wokół przew. i ich zarastanie
- guz o śr. do 5cm w okolicy brodawki, często bolesny, bez korelacji z fazami cyklu; u ok.1/4 może wypływać drażniąca wydzielina z brodawki → jak w chorobie Pageta
2. Zmiany niezapalne
Dysplazja łagodna sutka
- jest to wyraz przebudowy części gruczołu z nieprawidłowym rozrostem nabłonka i zrębu sutka
- przyczyna : nadmiar estrogenów i zróżnicowanie wrażliwości pewnych okolic sutka na ich działanie
- lokalizacja : zewn. i górne kwadranty gruczołu w jednym lub obu sutkach, rozwija się w zrazikach
- makroskopowo : zwiększona spoistość, czasami wrażliwość na ucisk, brak wydzieliny
- w 50-75% wyst. u kobiet po 40 rż.
- histologicznie : przewaga zrębu nad miąższem, rozrost nabłonka przewodów, torbiele, rozrost gruczołów, metaplazja nabłonka torbieli
Dysplazja włóknista
- u młodych kobiet
- guz niewyraźnie odgraniczony, śr. do kilku cm, spoistość jak kauczuk, wolny od tkanki tłuszczowej, małe ogniska miąższu
- histologicznie : zanikające przewody i zraziki
Dysplazja włóknisto- torbielowa
- okres okołomenopauzalny; zmiana obustronna
- wyst. rozrost zrębu i nabłonka + torbiele
- w zrębie : kolagen i mało komórek
- w torbielach : wodnisty płyn nadający odcień niebieski → torbiel niebieska
Gruczolistość stwardniająca
- kobiety 35 – 45 rż.; zmiana jednostronna
- zmiana drobna, ograniczona, twarda; makroskopowo przypomina raka
- histologicznie : nawarstwiający nabłonek, mnożące się kom. moioepitelialne, zrąb jest zwłókniały
Rozrost nabłonka
- lokalizacja : przewody poza zrazikiem lub przewody wewnątrzzrazikowe i torbiele
- występuje rozrost do światła przewodów
Wyżej przedstwione zmiany bez atypii nieznacznie zagrażają rakiem. Gdy wystąpią cechy atypii to ryzyko wzrasta 5- krotnie.
NOWOTWORY NABŁONKOWE NIEZŁOŚLIWE
1. Brodawczak wewnątrzprzewodowy
- guz o strukturze brodawczaka o śr. do 1 cm
- rośnie w świetle przewodu wyprowadzającego lub w torbieli
- krwawi na zewnątrz
2. Gruczolak brodawki
- występuje u kobiet w 4 lub 5 dekadzie życia
- początek : podbarwiona krwią wydzielina z brodawki, występuje strup i proces zapalny (podobieństwo do raka Pageta)
- makroskopowo : dobrze ograniczony guzek dochodzący do naskórka
- po urazie lub zakażeniu → owrzodzenie
3. Gruczolak sutka
- makroskopowo : dobrze ograniczony
- są 2 rodzaje gruczolaka : cewkowy i wydzielający
RAK
1. Rak sutka
- występuje po 25 rż., zwykle w okresie okołomenopauzalnym
- zwiększona częstość występowania :
· kobiety pochodzenia żydowskiego
· środowisko o wyższym poziomie życia
· obciążenie rodzinne ( ryzyko ↑ 2-3 razy)
· kobiety z innym schorzeniem sutka
· kobiety, które nie rodziły
· kobiety niezamężne
· kobiety, u których miesiączka wystąpiła przed 12 rż.
- są 2 rodzaje raka sutka :
· hormonalnie zależny – zawierający receptory estrogenowe
· hormonalnie niezależny – bez receptorów
- pojawia się nieco częsciej w sutku lewym
- leczenie estrogenowe daje dobre efekty w przypadku raka hormonalnie zależnego
2. Raki przedinwazyjne
Rak zrazikowy nienaciekający
- wykrywany przypadkowo podczas operacji z powodu dysplazji
Rak przewodowy nienaciekający
- słabo wyczuwalny, o zwiększonej spoistości, wykrywany przypadkowo
- postacie :
· rak zwykły
· rak lity przewodowyy
· rak sitowaty
· rak czopiasty
· rak brodawkowy
· rak typu Pageta
o mniejszej złośliwości
o dużej złośliwości
3. Raki inwazyjne
Raki o mniejszej złośliwości
· rak cewkowy
- występuje rzadko
- atypia nieznaczna, mitozy nieliczne
- rozwija się powoli, przerzuty późno
· rak gruczołowo – torbielowy
- rzadko w sutku, częściej w śliniankach
- rzadko przerzuty
- po menopauzie
- dobrze odgraniczony, w zrębie charakterystyczny naciek limfocytarny
- kom. nabłonkowe przejawiają atypię
- przerzuty rzadko i późno
· rak rdzeniasty
- miękki, pozornie dobrze odgraniczony
- ulega martwicy, ale nie wapnieje
· rak śluzotwórczy
- duży guz, pozornie dobrze odgraniczony, ale nacieka
- rozwija się powoli, przerzuty po kilku, kilkunastu latach
- w zrąbie śluz, a w nim kom. raka
· rak młodzieńczy ( wydzielający )
- dzieci, niewielki
- rośnie powoli, nie daje przerzutów
- gdy wystąpi u dorosłych może dać przerzuty
· choroba (rak) Pageta
- zmiany brodawki sutkowej : krwawi, wrzodzieje
- kom. nowotworowe szerzą się 2-ma drogami: wzdłuż nabłonka powierzchniowego lub w głąb sutka
- poza sutkiem dot.: skóry sromu, zewn. narządów płciowych, okolicy odbytu
Raki o dużej złośliwości
- ocenianie są w 3° skali Blooma :
ü tworzenie struktur gruczołowych
ü wielopostaciowość jąder komórkowych
ü aktywność mitotyczna
· rak przewodowy naciekający: w 50% obustronny
z wypustkami postać pozornie ograniczona
· rak zrazikowy naciekający : - bardziej miękki
- mniej wyraźnie granice w porównaniu
- obustronny w 25% z rakiem przewodowym
4. Informacje uzupełniające J
1. Każdy rak inwazyjny może
· naciekać ścianę klatki piersiowej
· wciągać powierzchnię skóry i brodawkę
· blokować naczynia chłonne skóry
2. Rozległe nacieczenie daje obraz pancerza wokół sutka
3. Do zajęcia nn. chłonnych dochodzi często w ciąży → „rak zapalny”
NOWOTWORY NIENABŁONKOWE NIEZŁOŚLIWE I ZŁOŚLIWE
1. Włókniakogruczolak sutka
- często, 20-40 rż., guz pojedynczy, niezłośliwy
- makroskopowo : dobrze odgraniczony, sprężysty, śr. do 3 cm
jeśli przewody zachowują kształt : włokniakogruczolak okołokanalikowy
- zrąb ubogi w komórki
2. Guz liściasty
- po 40 rż., rozwija się często z włokniakogruczolaka wewnątrzkanalikowego( po ok.10 latach), niezłośliwy; gdy nawraca to ma cechy atypii i może być złośliwy- rzadko!
- szybki wzrost
- zrąb bogatokomórkowy
- mięsak pierwotny sutka - podobny do postaci złośliwej guza liściastego ,ale nie ma składnika nabłonkowego
3. Naczyniak mięsakowy
- 20- 70 rż, bardzo rzadki
- szybko rośnie, niebolesny
- często przerzuty do narządów ale NIE do ww. pachowych
- okres życia chorych- ok.2 lata
GUZY SUTKA U MĘŻCZYZN
Ginekomastia ( powiększenie sutka męskiego ) to odpowiedź na bezwzględny lub względny nadmiar estrogenów. Jest to odpowiednik dysplazji włóknisto – torbielowej sutka kobiety.
...
Lolek0606