FILOZOFIA.doc

Jak to działa?

Program Microsoft Office OneNote 2007 oferuje wiele sposobów sporządzania notatek, dzięki czemu możesz bardziej efektywnie tworzyć notatki z zajęć. Poniżej zaprezentowano funkcje umożliwiające szybsze wykonywanie notatek.

Uwaga: w celu utworzenia tego układu dwukolumnowego została użyta tabela z ukrytymi liniami siatki (w menu Tabela kliknij polecenie Pokaż krawędzie, aby wyczyścić jego zaznaczenie).

Wstęp - 2 października

9 października 2009

21:51

Zadanie domowe:

Obrona Sokratesa

Fuller - moralność prawa

Dzisiejsze tematy:

o                  k.j.kaleta@gmail.com

o                  Dyżury: wtorek 17:15 sala 33 w Audimaxie

o                  Podręcznik: Marek Sadowski "Wprowadzenie do filozofii prawa" - oprócz rozdziałów 3 i 4

o                  Kolokwia pisemne, zerówka ustna lub pisemna

Najważniejsze fakty omówione dzisiaj:

Działy filozofii:

·                                       Ontologia - nauka o bycie

·                                       Epistemologia - nauka o poznaniu

·                                       Aksjologia - teoria wartości

·                                       Antropologia filozoficzna

·                                       Filozofia społeczna

·                                       Etyka - badanie moralności

Pozytywizm prawny -

nurt w XIX i XX-wiecznej filozofii prawa, przeciwstawiany prawu natury. Do podstawowych tez pozytywizmu należą następujące:

·                                       pojęcie prawa sprowadza się do normy (reguły);

·                                       nie ma koniecznego związku między prawem i moralnością.

·                                       prawo obowiązuje jedynie na określonym terenie w określonym czasie, jest ustanowione przez uznawany autorytet (państwo)

Najsłynniejsi przedstawiciele:

·                                       John Austin

·                                       Rudolf von Ihering

·                                       Georg Jellinek

·                                       Herbert Hart

·                                       Hans Kelsen

Prawo jako zespół norm postępowania to koncepcje pozytywistyczne i prawno naturalne.

Koncepcje pozytywistyczne - przyjmuje się w nich, że treść norm wyznaczana jest wyłącznie przez odpowiednie akty stanowienia, lub przez uznanie tych norm przez państwo - tj. treść aktów wyznaczana jest przez decyzje organów państwowych. Wg tej teorii prawem jest tylko taki zespół norm postępowania, który jest efektem działania organów państwa. Wzory postępowania, jakie składają się na prawo różnią się od innych norm postępowania tym, że ich realizacja jest poparta przymusem państwowym.

Termin pozytywizm prawniczy może występować w prawoznawstwie (iurisprudencia) w dwóch podstawowych znaczeniach:

·                                       Może oznaczać pewien typ poglądów na prawo, a zwłaszcza sposób rozumowania prawa i uzasadniania obowiązku dawania prawa posługi lub określony sposób nauczania prawa.

·                                       Pozytywizm prawniczy jako określony kierunek w prawoznawstwie. To kierunek historyczny dominujący w 2 poł. XIX w. i na początku XX w., istniejący w skrajnej postaci normatywizmu, którego twórcą był Habo Helfer. Jednakże kierunek prawniczy w ujęciu drugiego znaczenia nigdy nie ukształtował się w postaci jednolitej doktryny.Rozwinął się raczej w dwóch wersjach:

·                                       anglosaskiej - John Austin

·                                       kontynentalnej (mocno zróżnicowanej) - Rudolf Jhering.

Pozytywiści uznawali, że zespół norm moralnych jest systemem normatywnym, który odrębny jest od prawa pozytywnego. Przejawem tego stanowiska jest twierdzenie, że obowiązywanie norm prawnych jest niezależne od tego, czy realizują one jakieś wartości moralne, bądź czy są zgodne z jakimiś normami moralnymi lub, czy też nie są z nimi zgodne. Ten pogląd dotyczący obowiązywania prawa i niezależności obowiązywania norm prawnych od norm moralnych nazywany jest niezależnością walidacyjną prawa. Przyjęcie poglądu pozytywistycznego prowadzi do uznania, że prawo ma być moralnie słuszne, ale może być moralnie odrażające. Ale ocena moralna prawa nie ma wpływu na jego obowiązywanie. W pozytywistycznych koncepcjach prawa nie zaprzecza się o istnieniu prawnych związków pomiędzy prawem a moralnością, nie ma związków walidacyjnych, jest pewna niezależność walidacyjna. Dla pozytywistów moralna ocena prawa nie jest zadaniem nauk prawa. Prawoznawstwo wg pozytywistów może formułować jedynie twierdzenia o zgodności lub niezgodności norm prawnych z ocenami moralnymi. Nauki prawne winny być wolne od wartościowania.

Obrona Sokratesa i Fuller - 9 października

Trudne pojęcia:

Doxa -mniemanie

Episteme - wiedza, poznanie

Demos - lud

Obywatelskie nieposłuszeństwo - niezgadzanie się z panującym porządkiem prawnym lecz bierne ponoszenie konsekwencji swojej postawy

Daimonion - głos ducha bożego, który odzywał się do Sokratesa

Wypracowanie metody dochodzenia do prawdy, a tym samym do cnoty: jest nią specjalnego rodzaju dyskusja, zwana dialektyką. W swoich rozmowach z Ateńczykami Sokrates posługiwał się dwiema metodami:

·               metoda elenktyczna - sprawdzanie i zbijanie twierdzeń rozmówcy poprzez wyprowadzanie z nich konsekwencji doprowadzających w końcu do tezy absurdalnej lub sprzecznej z twierdzeniem pierwotnym (aporii);

·               metoda majeutyczna (dosł. położnicza) - polega na dopomożeniu uczniowi w uświadomieniu sobie prawdy, którą już posiada, poprzez umiejętne stawianie pytań; wg Sokratesa tylko ludzie brzemienni posiadali wrodzone intuicje o wiedzy.

10 października 2009

21:28

Zadanie domowe:

1 rozdział z podr.

tekst 3 i 4

Dzisiejsze tematy:

o                  Obrona Sokratesa

o                  Fuller - moralność prawa

Najważniejsze fakty omówione dzisiaj:

Sofiści -  V wiek p.n.e. – szkoła filozoficzna w Atenach o orientacji humanistycznej i relatywistycznej; wędrowni nauczyciele przygotowujący uczniów do życia publicznego poprzez nauczanie retoryki, polityki, filozofii, etyki.

Rola sofistów w życiu intelektualnym Grecji była doniosła. Badaniom naukowym nadali oni kierunek humanistyczny. Poprzednio filozofia badała przede wszystkim przyrodę, sofiści położyli nacisk na człowieka (antropocentryzm filozoficzny) i społeczeństwo. Metody badań oparli na empiryzmie, a nie jak poprzednio na dedukcji. Mieli również inny niż poprzedni filozofowie pogląd na naturę poznania. Uważali, że wiedza może spełnić tylko minimalne wymagania, gdyż umysł ludzki nie może ogarnąć absolutu.

Pisma filozoficzne sofistów nie zachowały się, a ich poglądy znane są z krytyk Platona, Arystotelesa. Byli oni krytykowani przez konserwatystów za to, że sprzedawali wiedzę (wiedza towarem), sprzeciwiali się religii i oligarchii, tradycyjnemu systemowi wartości głosząc wolność ducha. Twierdzili np., że wartość człowieka opiera się na wiedzy a nie na szlachectwie krwi. "Sofista" oznaczał początkowo "uczonego", później nabrał pejoratywnego znaczenia ("pseudouczony").

Obrona Sokratesa:  http://pl.wikipedia.org/wiki/Obrona_Sokratesa

·                                     dzieło Platona, zaliczane do jego dialogów (chociaż w rzeczywistości jest prawie wyłącznie monologiem Sokratesa), przedstawiające treść trzech mów, jakieSokrates wygłosił na procesie w 399 r. p.n.e., na którym został skazany na karę śmierci.

·                                     Odparcie zarzutów, głosowanie, kolejna obrona, wyrok śmierci, mowa końcowa

·                                     Oskarżenie:

O to zaskarżył pod przysięgą Meletos, syn Meletosa z Pittos, Sokratesa, syna Sofroniska z Alopeków: Zbrodnię popełnia Sokrates, bogów, których państwo uznaje, nie uznając, inne zaś nowe duchy wprowadzając; zbrodnię też popełnia, psując młodzież.

Zgodnie z prawem ateńskim oskarżyciele zaproponowali też wymiar kary: karę śmierci.

...