2
/ZAKRES PODSTAWOWY /
Materiały opracowali: mł. kpt. inż. Adam Szynalewski, mł. kpt. inż. Łukasz Zblewski
Korekta merytoryczna: mł. asp. mgr Dariusz Żywicki
Wydawca :
Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Starogardzie Gdańskim – 2003 r.
SPIS TREŚCI
I.
Organizacja ochrony przeciwpożarowej.
1.
System organizacyjny ochrony przeciwpożarowej.
2.
Państwowa Straż Pożarna
3.
Ochotnicza Straż pożarna.
II.
Środki gaśnicze.
Pożar i zjawiska mu towarzyszące.
Grupy pożarów
Rodzaje środków gaśniczych.
4.
Podręczny sprzęt gaśniczy.
III.
Wyposażenie techniczne straży pożarnych .
Armatura wodna.
Sprzęt transportowy i motopompy.
Sprzęt burzący.
Odzież ochronna, specjalna i uzbrojenie osobiste.
IV.
Taktyka działań gaśniczych.
Zasady i sposoby rozpoznania sytuacji pożarowej.
Podstawowe pojęcia z zakresu taktyki pożarniczej.
Rodzaje linii wężowych.
Podstawowe formy walki z pożarami.
5.
Rodzaje i charakterystyka prądów wodnych.
6.
Gaszenie pożarów.
V.
Prewencja pożarowa.
Ogólnie obowiązujące zakazy i nakazy przeciwpożarowe.
Warunki ewakuacji.
Zasady wyposażania obiektów w podręczny sprzęt gaśniczy.
Zasady wyposażania obiektów w stałe i półstałe urządzenia gaśnicze.
Zabezpieczenie przeciwpożarowe lasów.
Zabezpieczenie przeciwpożarowe zbiorów, transportu
i składowania polnych płodów rolnych.
7.
Przeciwpożarowe wymagania budowlane.
8.
Drogi pożarowe.
9.
Przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne.
10.
Ochrona odgromowa obiektów budowlanych.
I. ORGANIZACJA OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ.
1. SYSTEM ORGANIZACYJNY OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ.
System ochrony przeciwpożarowej ustala ustawa o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r. opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 81, poz. 351, z 1991 r. W następnych latach w ustawie dokonywano poprawek i zmian wynikających ze zmian w podziale administracyjnym państwa. Ostatnia zmiana dokonana została w 1998 roku i opublikowana została w Dz .U .Nr 106, poz.668, miała ona na celu dostosowanie organizacji ochrony przeciwpożarowej do nowego podziału administracyjnego kraju.
Ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez:
- zapobieganie powstaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,
- zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,
- prowadzenie działań ratowniczych.
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r. wprowadziła pojęcie krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego. Rozumie się przez to integralną część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, ma na celu ratowanie życia, zdrowia, mienia lub środowiska, prognozowanie, rozpoznawanie i zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń.
System ten skupia jednostki ochrony przeciwpożarowej, inne służby, inspekcje, straże, instytucje oraz podmioty/ organizacje, przedsiębiorstwa/, które dobrowolnie w drodze umowy cywilno - prawnej zgodziły się współdziałać w akcjach ratowniczych. Minister Spraw Wewnętrznych pełni nadzór nad systemem i jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad jego organizacji na obszarze powiatu, województwa i kraju.
Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej jest Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, podlegający Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Komendant Główny PSP, Wojewoda lub Starosta odpowiednio na obszarze kraju, województwa lub powiatu określają zadania krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego, koordynują jego funkcjonowanie i kontrolują wykonywanie wynikających stąd zadań, a w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń życia, zdrowia lub środowiska kierują tym systemem Wojewoda i Starosta wykonują swoje zadania przy pomocy zespołów do spraw ochrony przeciwpożarowej, powoływanych na podstawie zasad określonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami
przeznaczone są jednostki ochrony przeciwpożarowej. Są to jednostki organizacyjne umundurowane i wyposażone w sprzęt specjalistyczny. W zależności od sposobu ich powoływania lub tworzenia dzielą się na :
- jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej – powołane z mocy prawa na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej,
- jednostki organizacyjne wojskowej ochrony przeciwpożarowej – powoływane przez Ministra Obrony Narodowej,
- zakładowe straże pożarne, zakładowe służby ratownicze – tworzone przez osoby prawne /kierownictwa przedsiębiorstw/,
- gminne zawodowe straże pożarne, powiatowe /miejskie/ zawodowe straże pożarne, terenowe służby ratownicze – tworzone przez odpowiednie organy samorządu terytorialnego,
- ochotnicze straże pożarne – stowarzyszenia powstające w wyniku zrzeszania się obywateli,
- inne jednostki ratownicze – tworzone przez osoby prawne i fizyczne.
2. PAŃSTWOWA STRAŻ POŻARNA.
Państwowa Straż Pożarna jest zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formacją, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami. Do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy :
1/ rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń,
2/ organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń,
3/ wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze,
4/ kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności,
5/ nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych,
6/ prowadzenie prac naukowo – badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony ludności.
Państwowa Straż Pożarna jest organizatorem krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, mającego na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez:
1/ walkę z pożarami lub innymi klęskami żywiołowymi,
2/ ratownictwo techniczne,
3/ ratownictwo chemiczne,
4/ ratownictwo ekologiczne,
5/ ratownictwo medyczne.
Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są :
1/ Komenda Główna,
2/ komenda wojewódzka,
3/ komenda powiatowa / miejska /,
4/ Szkoła Główna Służby Pożarniczej, pozostałe szkoły oraz ośrodki szkolenia,
5/ jednostki badawczo – rozwojowe,
6/ Centralne Muzeum Pożarnictwa.
W skład komendy powiatowej / miejskiej / Państwowej Straży Pożarnej wchodzą
jednostki ratowniczo – gaśnicze.
...
mmaarriiaa5