Wykład 7
Stosowanie dawek żywieniowych, które w pełni nie pokrywają potrzeb pokarm.
a) dawki z niedoborem suchej masy; następstwem stosowania jest:
-zmniejszenie wydzielania śliny
-osłabienie motoryki przedżołądków
-zwolnienie przechodzenia treści ze żwacza dalej
-osłabienie aktywności biochem. drobnoustrojów
-obniżenie strawności subst. organicznej
b) skarmianie siana o nadmiernej zawart. włókna. małej zawart. karotenów i skł. min.
-takie siana dostarczają niewielkiej ilości skł. pokarm., wysoka zawart. włókna powoduje obniżenie strawności subst. organ. całej dawki; ilość włókna surowego w dawce dla krów w czasie laktacji nie powinna przekraczać 22% przy zawart .frakcji ADF na poziomie 16-19% a NDF nie przekraczającej 25 % s.m.
c) dawki z niedoborem energii i nadmiarem białka (najczęściej przy żywieniu letnim – zielonkami)
-w wyniku skarmiania takich dawek następuje:
azmniejszenie produkcji LKT i zwiększenie amoniaku
azmniejszenie syntezy białka drobnoustrojowego
aniestrawność zasadowa (alkaloza żwaczowa)
azmniejszenie motoryki przedżołądków
azmniejszenie pobierania paszy
azwiększenie amoniaku =>zagrożenie zdrowia
amniejsza ilość białka o dobrej wart. biol.=> zaburzenia w rozrodzie
d) dawki ze znacznym udziałem łatwo strawnych węglowodanów, a niedoborem włókna (występują przy znacznym udziale pasz o dużej ilości łatwo fermentujących węglowodanów i jednoczesnym niedoborze pasz włóknistych – siana, a więc przy skarmianiu kiszonek z liści buraków cukrowych)
aniestrawność kwaśna (kwasica żwaczowa)
aniedostateczne przeżuwanie => zmniejszenie motoryki żwacza =>zmniejszenie pobierania
apodwyższona aktywność bakt. amylolit. obniżona aktywność bakt. celulolit. => zmniejszenie stosunku kw. octowego do propionowego w żwaczu => zmniejszenie zawart. tłuszczu w mleku, zwiększenie syntezy tłuszczu zapasowego
e) dawki o niewielkiej zawartości włókna, wysokim poziomie białka i wysokiej zawart. łatwo strawnych węglowodanów
awzdęcia żwacza
WZDĘCIA (pierwotne) żywieniowe występują przy:
a) podawaniu znacznych ilości lucerny i koniczyny
b) skarmianiu innych zielonek zmarzniętych , zagrzanych, mokrych
c) żywieniu wywarami, młótem, świeżymi wysłodkami buraczanymi
d) podawaniu nadmiernych ilości pasz treściwych
Przyjmuje się , że przyczynami wzdęć są:
- czynniki pokarmowe
- osobnicze
- bakteryjne
Z czynników pokarmowych największą rolę odgrywają białka, które zmniejszają napięcie powierzchniowe treści, powodując jej pienienie, w mniejszym stopniu węglowodany łatwo strawne.
W celu niedopuszczenia do wzdęć należy:
- eliminować przyczyny (pokarmowe, osobnicze, bakteryjne)
- podawać sieczkę lub siano przed opasem, gdy stosuje się pasze usposabiające do wzdęć
W momencie wystąpienie stosuje się:
- środki farmakologiczne, zwiększające napięcie powierzchniowe a także olej roślinne
- sondowanie
Kwaśnej niestrawności żwacza można przeciwdziałać przez:
Pzmniejszenie ilości pasz zawierających łatwo strawne węglowodany
Pzwiększenie w dawce udziału pasz białkowych
Pwprowadzenie siana
Pobniżenie udziału kiszonek w dawce
Peliminowanie kiszonek złej jakości
Putrzymywanie zawartości białka ogólnego w s.m. w zależności od wydajności i stadium laktacji (11-18% a włókna surowego 18-22%)
Ppodawanie dożwaczowo 30-50% dwuwęglanu sodu
Alkaloza żwaczowa powstaje na wskutek:
a) podawania dawek o nadmiarze zw. azotowych
b) o niezbilansowanym stosunku białkowo-energetycznym na niekorzyść węglowodanów
c) z nadmiarem włókna a niedoborem strawnych węglowodanów
d) skarmianie złej jakości pasz zanieczyszczonych ziemię, spleśniałych, nadgniłych
e) częste zmiany dawki pokarm.
Objawy:
- obniżenie wydajności mleka
- spadek % zawart. tłuszczu w mleku
- pH treści żwacza powyżej 7,6
- pH moczu powyżej 8
- zasadowej niestrawności żwacza można przeciwdziałać eliminując (podpunkty a-e)
- podając dożwaczowo wlew 2-3% kw. octowego
- u krów wysoko wydajnych powstaje po wycieleniu, kiedy potrzeby energet. przewyższają fizjolog., ich pokrycia ze względu na ograniczenie apetytu i następuje gwałtowne uwalnianie tłuszczu zapasowego
- główną przyczyną jest niewłaściwe żywienie w okresie zasuszenia – przekarmianie zwierząt, które prowadzi w tym okresie do odkładania nadmiernych ilości tłuszczu
Ketoza żywieniowa jest następstwem:
- złego zbilansowania dawki pokarm. zawierającej nadmierne ilości białka i niedobór energii
- skarmianie złej jakości kiszonki o znacznej zawart. ketotwórczego kw. masłowego
- skarmianie dużych ilości pasz ketogennych, do których należą: buraki i kiszonki z liści buraków
-objawy:
Putrata apetytu, otępienie , apatia
Pszybkie chudnięcie
Pzapach acetonu w mleku
-do dodatków zapobiegających ketozie można zaliczyć niacynę, glikol propylenowy
Zalegania i porażenie poporodowe, które są następstwem osłabienia mechanizmów wchłaniania i uruchamiania rezerw Ca po wycieleniu i powstającej hipokalcemii w wyniku:
- złego stosunku Ca : P w dawce w okresie zasuszenia powyżej 1,5 : 1
- niedoboru wit. D3
- zaburzenia w funkcjonowaniu przytarczyc
Przeciwdziałanie porażeniu:
- ograniczenie skarmiania w okresie zasuszenia pasz bogatych w Ca (lucerny, koniczyny, rzepy) i przy uzupełnianiu dawki zw. fosforowymi (fosforanem sodu) lub mieszanką mineralną
- unikanie podawania lizawek solnych i pasz bogatych w K
- iniekcje wit. D3 przed i po porodzie
- stosowanie diety bogatej w aniony Cl- i SO42-
- objawy:
Pzanik apetytu
Pniechęć do poruszania się
Putrudnione wstawanie
Ppodciąganie tylnych kończyn
Psztywność kończyn
Pdrżenie mięśni w okolicy szyi i kończyn
- objawy kliniczne:
Pśpiączka z odrzuceniem głowy na bok lub ku tyłowi
P hipokalcemia po porodzie nie zawsze musi objawiać się porażeniem poporodowym
Hipokalcemia występuje na wskutek:
a) niedoborów Ca w dawce
b) złego wykorzystanie Ca przy:
P kwaśnej niestrawności żwacza
P nadmiarze Ca w paszy
P złym stosunku w dawce Ca : P (najlepiej wchłania się przy stosunku 1,6 : 1)
c) niedoboru wit. D3
d) zaburzeń w gospodarce hormonalnej przytarczyc
a) przyczyny:
Pniedobór P w paszy
Pzłe wchłanianie P na wskutek:
O nieodpowiedniego stosunku Ca : P
O wysokiego poziomu Zn, Fe i fitynianów w paszy
Niedobór P u krów jest zjawiskiem powszechnie spotykanym latem przy żywieniu zielonkami. Niedobory powodują utratę apetytu, chudnięcie, osłabienie, a także i obniżenie płodności i wydajności.
Hipomagnezemia => często występuje u krów żywionych na młodym pastwisku, bez uprzedniego przyzwyczajenia, przy przejściu z żywienia zimowego na letnie, zwłaszcza przy intensywnym nawożeniu azot. i potas. trwałych użytków zielonych, nosi nazwę TĘŻYCZKI PASTWISKOWEJ.
Pnadmierna pobudliwość
Pnerwowość
Pdrżenie mięśni pyska i karku
Pślinienie
Pśpiączka, śmierć
Przyczyny:
Pniedobór energii w dawkach
Pnadmiar amoniaku w żwaczu
Pnadmiar potasu w dawkach
Pniedobór sodu w dawkach
Pniewłaściwy stosunek K : (Mg +Ca) – nie powinien przekraczać 1,8
Przeciwdziałanie zaburzeniom w gosp. min. Ca i Mg to przede wszystkim właściwe pokrycie potrzeb pokarmowych zwierząt i dotyczy nie tylko samych skł. min., ale energii i białka.
Afgan778