5.1. Mięśnie kończyny dolnej
1. Mięśnie działające na staw biodrowy
Mięsień biodrowo-lędźwiowy (m. iliopsoas)
pp: boczne powierzchnie trzonu XII kręgu piersiowego i I-IV kręgów lędźwiowych, wyrostki żebrowe kręgów lędźwiowych oraz dół biodrowy kości biodrowej*
pk: krętarz mniejszy kości udowej"
Test:
3. pw: siad, podudzia zwisają poza stołem. Stabilizacja miednicy.
Ruch: samodzielne zginanie uda (zbliżanie kolana do klatki piersiowej).
4-5. pw. i ruch jw.
Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc rękę na udzie nad stawem kolanowym.
2. pw: leżenie na boku na kd testowanej, zgiętej w stawie kolanowym, kd nietestowana w odwiedzeniu, podtrzymywana przez badającego.
Ruch: samodzielne zginanie uda przesuwającego się w czasie ruchu po podłożu.
1. pw: leżenie tyłem, kd testowana lekko zgięta w stawie biodrowym i kolanowym. Skurcz mięśnia trudny do stwierdzenia, można go wyczuć tuż pod więzadłem pachwinowym.
Występujące w czasie wykonywania ruchu odwodzenie lub skręcanie uda świadczy o patologii i zaburzeniu równowagi sił mięśni pomocniczych.
Ryc. 5.1.1.a. M. biodrowo-lędźwiowy – test
M. pośladkowy wielki (m. gluteus maximus)
pp: powierzchnia boczna kości krzyżowej, powierzchnia pośladkowa grzebienia talerza kości biodrowej, więzadło krzyżowo-guzowe.
pk: guzowatość pośladkowa kości udowej.
3. pw: leżenie przodem, podudzie kd testowanej zgięte dla wyłączenia mm. kulszowo-goleniowych. Badający stabilizuje miednicę. Ruch: samodzielne prostowanie i przeprost uda.
4-5. pw i ruch jw. Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc rękę na tylnej powierzchni uda nad stawem kolanowym.
2. pw: leżenie na boku na kd testowanej, zgiętej w stawach kolanowymi biodrowym, kd nietestowana w odwiedzeniu, podtrzymywana przez badającego jedną ręką, a drugą ręką stabilizuje on miednicę. Ruch: samodzielne prostowanie uda przesuwającego się w czasie ruchu po podłożu.
1. pw: leżenie przodem. Skurcz mięśnia przy próbie ściągnięcia pośladków wyczuwamy wzdłuż przebiegu jego włókien.
Ryc. 5.1.1 .b. M. pośladkowy wielki – test
M. pośladkowy średni (m. gluteus medius)
pp: przestrzeń między kresą pośladkową przednią a tylną talerza kości biodrowej.
pk: krętarz większy kości udowej.
3. pw: leżenie na boku na kd nietestowanej, zgiętej w stawie kolanowym, kd testowana jest również zgięta w stawie kolanowym pod kątem około 90°. Badający stabilizuje miednicę. Ruch: samodzielne odwodzenie uda.
4-5. pw i ruch-jw. Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc rękę na bocznej powierzchni uda nad stawem kolanowym.
2. pw: leżenie tyłem, kkd wyprostowane. Badający stabilizuje miednicę. Ruch: samodzielne odwodzenie uda kd przesuwającej się w czasie ruchu po podłożu (ruch odwodzenia bez rotacji zewnętrznej).
1. Skurcz mięśnia trudny do stwierdzenia. Próbujemy go wyczuć powyżej krętarza większego kości udowej.
Ryc. 5.1.1 .c. M. pośladkowy średni – test
Mm. przywodziciele (mm. adductores)
1. m. przywodziciel wielki (m. adductor magnus)
2. m. przywodziciel długi (m. adductor longus)
3. m. przywodziciel krótki (m. adductor brevis)
4. m. smukły (m. gracilis)
5. m. grzebieniowy (m. pectineus)
pp: górna i dolna gałąź kości łonowej, gałąź kości kulszowej, guz kulszowy. pk: kresa chropawa kości udowej z wyjątkiem m. smukłego, którego przyczep
końcowy znajduje się na kłykciu przyśrodkowym kości piszczelowej
(gęsia stopka).
3. pw: leżenie na boku na kd testowanej, która jest wyprostowana, kd nie
testowana w odwiedzeniu, podtrzymywana przez badającego. Ruch: samodzielne przywodzenie uda, tj. uniesienie kd od podłoża i zbliżenie
jej do kd trzymanej przez badającego. 4-5. pw. i ruch jw. Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc rękę na przyśrodkowej powierzchni
uda nad stawem kolanowym. 2. pw: leżenie tyłem, kd testowana w odwiedzeniu. Badający stabilizuje
miednicę. Ruch: samodzielne przywodzenie uda kd przesuwającej się w czasie ruchu po
podłożu (przywodzenie bez rotacji). 1. pw: jw. Skurcz mięśni wyczuwamy na przyśrodkowej powierzchni uda, poniżej gałęzi
kości łonowej.
Ryc. 5.1.1 .d. Mm. przywodziciele – test
Mm. skręcające udo na zewnątrz (mm. rotatores externi)
1. mm. zasłaniacz zewnętrzny i wewnętrzny (mm. obturator externus et
internus)
2. m. czworoboczny uda (m. ąuadratus femoris)
3. m. gruszkowaty (m. piriformis)
4. mm. bliźniacze (mm. gemelli)
pp: okolica otworu zasłonowego, kolec kulszowy kości biodrowej, powierzchnia miednicza kości krzyżowej oraz guz kulszowy. pk: krętarz większy kości udowej i dół krętarzowy.
3. pw: leżenie tyłem, podudzie kd testowanej zwisa poza stołem. Stabilizacja
uda, kd nietestowana zgięta i oparta stopą o stół. Ruch: samodzielne skręcenie uda na zewnątrz (podudzia do wewnątrz). 4-5. pw. i ruch jw. Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc jedną rękę powyżej kostki przyśrodko-
wej. Drugą ręką stabilizujemy udo od strony zewnętrznej. 2. a) pw: leżenie tyłem, kkd wyprostowane w rotacji wewnętrznej. Ruch: samodzielne skręcanie uda kd testowanej na zewnątrz, b) pw: stanie na kd nietestowanej, pod którą podkładamy deseczkę. Ruch: samodzielne skręcanie kd testowanej na zewnątrz. 1. Skurcz mięśnia trudny do stwierdzenia. Próbujemy go wyczuć za pomocą
obmacywania miejsc poza krętarzem większym kości udowej.
©
Ryc. 5.1.1.e. Mm. skręcającego udo na zewnątrz – test
Mm. skręcające udo do wewnątrz
M. pośladkowy mały i m. naprężacz powięzi szerokiej (m. gluteus mini-ius et m. tensor fasciae latae)
pp: m. pośladkowy mały, między kresą pośladkową dolną a przednią talerza
biodrowego. pk: krętarz większy kości udowej.
3. pw: leżenie tyłem, podudzie kd testowanej zwisa poza stołem. Stabilizacja uda, kd nietestowana zgięta i oparta stopą o stół.
Ruch: samodzielne skręcanie uda do wewnątrz (podudzie na zewnątrz).
Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc jedną rękę powyżej kostki zewnętrznej. Drugą ręką stabilizujemy udo od strony przy środkowej.
2. a) pw: leżenie tyłem, kkd wyprostowane w rotacji zewnętrznej.
Ruch: samodzielne skręcanie kd testowanej do wewnątrz.
b) pw: stanie na kd nietestowanej, pod którą podkładamy deseczkę.
1. Skurcz mięśnia trudny do stwierdzenia.
Ryc. 5.1.1 .f. Mm. skręcające udo do wewnątrz – test
M. krawiecki (m. sartorius)
pp: kolec biodrowy przedni górny
pk: przyśrodkowa strona kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej (gęsia stopa).
3. pw: siad, podudzia poza stołem.
Ruch: samodzielne założenie kd testowanej na nietestowaną.
Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc jedną rękę powyżej kostki przyśrodko-wej, a drugą po przyśrodkowej stronie kolana.
2. pw: leżenie tyłem, pięta kd testowanej spoczywa na podudziu kd nietesto-wanej. Stabilizacja miednicy.
Ruch: samodzielne przesuwanie pięty kd testowanej po podudziu kd nietesto-wanej.
1. pw: leżenie tyłem, kd testowana, wyprostowana, spoczywa na przedramieniu badającego. Skurcz mięśnia przy próbie zakładania nogi na nogę wyczuwamy palcem drugiej ręki tuż poniżej kolca biodrowego przedniego górnego.
Rys. 5.1.1 .g. M. krawiecki – test
M. naprężacz powięzi szerokiej (m. tensor fasciae latae)
pp: kolec biodrowy przedni górny. pk: kłykieć boczny kości piszczelowej.
3. pw: leżenie na boku na kd nietestowanej, zgiętej w stawie kolanowym, kd testowana wyprostowana w stawie kolanowym, zgięta w stawie biodrowym pod kątem około 45° oraz w lekkiej rotacji wewnętrznej. Badający stabilizuje miednicę.
Ruch: samodzielne odwodzenie kd testowanej do około 30°.
Opór: przeciwdziałamy ruchowi kładąc rękę na zewnętrznej powierzchni kolana.
2. pw: siad podparty, kkd wyprostowane i lekko skręcone do wewnątrz. Ręka badającego stabilizuje miednicę po stronie testowanej.
Ruch: samodzielne odwodzenie uda kd przesuwającej się w czasie ruchu po podłożu.
1. pw: jw.
Skurcz mięśnia w czasie próby wykonania ruchu odwodzenia wyczuwamy na bocznej powierzchni uda poniżej kolca biodrowego przedniego górnego oraz na bocznej powierzchni stawu kolanowego.
...
kiniusienka