Wykład 3 18.03.2006
Diagnostyka mikrobiologiczna
Pośrednia Bezpośrednia
szukamy odpowiedzi immunologicznej szukamy drobnoustroju lub jego fragmentów
Wszystkie patogeny są antygenami.
Najwięcej przeciwciał obserwujemy w okresie rekonwalescencji.
DIAGNOSTYKA POŚREDNIA
- obecność przeciwciał
- miano przeciwciał
- dynamika narastania miana (1 raz mierzy się w okresie ostrych objawów choroby; 2 raz -2tyg później, obserwowany wzrost miana)
- miano przeciwciał w klasie IgM i IgG
- odczyny skórno-alergiczne
ODCZYNY SEROLOGICZNE
- uwidaczniają reakcję antygenu z przeciwciałem w warunkach in vitro
- stosowane są różne techniki
- zawsze jeden element musi być wzorcowy (albo antygen,, albo przeciwciała) a drugiego szukamy
MIANO PRZECIWCIAŁ – największe rozcieńczenie surowicy badanej, gdzie jeszcze zachodzi reakcja serologiczna
Pierwsze w odpowiedzi immunologicznej powstają IgM. Jeśli ktoś ma większe IgM niż IgG oznacza to, że badana osoba jest chora, bądź chorowała niedawno.
Przeciwciała swoiście reagują z antygenem.
Wielocukry mogą być przeciwciałami.
ODCZYNY SEROLOGICNE
- aglutynacji bakteryjnej
- aglutynacji lateksowej (używamy do poszukiwania antygenu)
- hemaglutynacji biernej ( dużą cząsteczką jest krwinka) krwinka opłaszcza się w sposób sztuczny antygenem
Możemy ocenić gołym okiem czy antygen połączył się z przeciwciałem
INTERPRETACJA ODCZYNÓW
METODY BEZPOŚREDNIE
materiał od chorego
metody hodowlana metody niehodowlane (szybkie)
mikroskopowe serologiczne molekularne
(poszukiwanie antygenu) (poszukiwanie DNA lub RNA)
METODY BARWIENIA BAKTERII
@ proste (stosujemy jeden barwnik i bakterie barwią się w ten kolor)
@ złożone (barwników kilka, barwienie różne)
- metoda Grama (+ lub -) – na czerwono +na fioletowo
- metoda Ziehl-Nielsena – odróżnia prądki (bakterie na niebiesko, prądki na czerwono)
@proste (barwi się tło, bakteria niezabarwiona)
BARWIENIE METODĄ GRAMA
(-) (+)
białe Ubarwienie białe
|
niebieskie fiolet krystaliczny niebieskie
niebieskie płyn Lugola niebieskie
odbarwiają się odbarwienie alkoholem niebieskie
fiolet/róż safranina niebieskie
SCHEMAT BADANIA BAKTERIOLOGICZNEGO
Badanie bakteriologiczne materiał od chorego
preparat bezpośredni posiewy na podłoża
mikroskopowy (metoda Grama)
wzrost (ocena morfologii kolonii)
izolacja
identyfikacja
antybiogram
prep.gram biochemiczna testy dodatkowe
metody molekularne budowa antygenu chorobotwórczość
IDENTYFIKACJA BAKTERII
TESTY BIOCHEMICZNE
fermentacja cukrów rozkład aminokwasów redukcja azotanów inne np. kataliza oksydaza
INDOL
H2S
inne
Posiewy wykonujemy przy pomocy ezy. Sterylizacja ez przez wyparzenie
POCHODZENIE EPIDEMIOLOGICZNE
PODZIAŁ PODŁÓŻ DO HODOWLI BAKTERII
SZTUCZNE POŻYWKI – składniki dodane osobno, czyste
NATURALNE – dodajemy naturalne produkty
Wirusy hodujemy na zwierzętach, albo na zarodkach kurzych.
Bakterie wewnątrzkomórkowe: Rikecje, Hlamydie, Erlihie
| | |
powodują dur ziarnica weneryczna w Polsce nie występują
plamisty jaglica
MATERIAŁY DO BADAŃ MIKROLOGICZNYCH wymaz z:
Do badań mikrologicznych pobiera się: kał, krew, mocz, plwocinę, płyn mózgowo-rdzeniowy, materiały z biopsji, materiały pobierane śródoperacyjnie, punktaty (pobrane z punkcji)
- krew, płyn mózgowo-rdzeniowy, mocz z pęcherza pobrany przez nakłucie
- kał, wymaz gardła, skóry
- plwocina, mocz
MORFOLOGIA KOMÓREK BAKTERYJNYCH
- cocci (kuliste)
- pałeczki i laseczki (cylindryczne)
- spiralne lub zakrzywione
- pojedynczo
- gronka
- łańcuszki
Metody molekularne opierają się o komplementarność nici DAN
METODA PCR
- reakcja łańcuchowa polimerazy, prowadzi do amplifikacji określonego fragmentu DNA
- istnieje wiele modyfikacji tej metody
Szybka diagnostyka bez hodowli. Kiedy stosujemy:
- izolacja wymaga długiego czasu
- izolacja niemożliwa
SZYBKIE METODY
- szukamy antygenów, wirusów, bakterii
- szukamy DNA (RNA) głównie metodą PCR
cookiemonsterka