02_2009.pdf

(2482 KB) Pobierz
MAGAZYN FILMOWY 4
n 08 Lato 2009 issn 1898-2530
02 09
P I S M O S T O W A R Z Y S Z E N I A F I L M O W C W P O L S K I C H W W W . S F P . O R G . P L
Wszysto o inach
aÓW i oszaLin
214328482.035.png 214328482.036.png
Organizator:
Producent:
Partnerzy:
Patronaty medialne:
Sponsor:
214328482.037.png 214328482.038.png 214328482.001.png 214328482.002.png 214328482.003.png 214328482.004.png 214328482.005.png 214328482.006.png 214328482.007.png 214328482.008.png 214328482.009.png 214328482.010.png 214328482.011.png 214328482.012.png 214328482.013.png 214328482.014.png 214328482.015.png 214328482.016.png 214328482.017.png 214328482.018.png 214328482.019.png 214328482.020.png 214328482.021.png 214328482.022.png 214328482.023.png 214328482.024.png
SPIS TRECI
Prezesihonorowi:
Andrzej Wajda,
Janusz Majewski
Prezes: Jacek Bromski
Wiceprezesi:
Janusz Chodnikiewicz,
Janusz Kijowski
Skarbnik: Michał Kwieciski
5 SFP-ZAPA
CzłonkowieZarzdu:
Agnieszka Arnold, Filip Bajon, Zbigniew
Karpowicz, Krzysztof Krauze, Juliusz
Machulski, Allan Starski, Witold Giersz
oraz:
Janina Dybowska-Person oło
charakteryzatorw (rzewodnicząca)
Ireneusz Engler sekcja ilmu
telewizyjnego (rzewodniczący)
Andrzej Haliski oło scenografw
(rzewodniczący)
Ryszard Janikowski oło askaderw
(rzewodniczący)
Andrzej Jasiewicz oło ealizatorw
ilmw dla zieci i Młodziey
(rzewodniczący)
Jerzy Kalina sekcja ilmu
animowanego (rzewodniczący)
Paweł Kdzierski sekcja ilmu
okumentalnego (Wiceprzewodniczący)
Joanna Kos-Krauze oło
scenarzystw (rzewodnicząca)
Dorota Lamparska oło Młodych
(rzewodnicząca)
Jerzy Ridan oddział rakowski
(rzewodniczący)
Marek Serafiski sekcja ilmu
animowanego (Wiceprzewodniczący)
Alina Skiba oło cyfrowych orm
ilmowych (rzewodnicząca)
Andrzej Werner oło imiennictwa
(rzewodniczący)
Wojciech Ziembicki sekcja ilmu
okumentalnego (rzewodniczący),
oło seniora (rzewodniczący)
Michał Żarnecki oło eyserw
wiku (rzewodniczący)
Zbigniew Żmudzki oddział Łdzki
(rzewodniczący)
TEMAT NUMERU
7 RynekkinowywPolsce
9 Tubyłokino
12 Zmianywrepertuarze
WYWIAd
13 JerzyAntczak
WYdARZENIA:KRAj
Wydawca:
Stowarzyszenie Filmowcw Polskich
Koordynacjawydawnicza:
Anna Wrblewska
Cecylia Żuk
16 KrakowskiFestiwalFilmowy
17 „MłodziiFilm”wKoszalinie
17 Drogadodebiutuwywiadz
młodymireyserami
21 PlaneteDocReview
23 TarnowskaNagrodaFilmowa
24 PolskaszkoładokumentunaDVD
26 RFF-yiŁdFilmCommission
REdAKCjA
KINEMATOGRAFIANAWIECIE
Redaktornadzorujca:
Krystyna Krupska-Wysocka
Redaktornaczelna: Anna Wrblewska
Sekretarzredakcji: Cecylia Żuk
Wspłpraca:
Jerzy Armata, Andrzej Bukowiecki,
MalwinaGrochowska,OrianaKujawska,
Łukasz Maciejewski, Liwia Mdzik,
Jerzy Płażewski, Aleksandra Rżdżyska,
Magda Sendecka, Anna Serdiukow
Wspłpracaprodukcyjnaifotoedytorska:
Adrianna Kdzierska,
Natalia Wierzbicka
Adiustacjatekstw: Iwona Cegiełkwna
28 Wiecizrynkueuropejskiego
POLSCYFILMOWCYNAWIECIE
29 „Wisła”wMoskwie
30 TargiFILMARTwHongkongu
31 LosAngelesiNowyJork
32 Polskiekinonawielkichfestiwalach
34 STUdIO MUNKA
POLSKIEKINOMŁOdEGOWIdZA
36 Filmowespotkaniawrodkutajgi
37 AnimacjewSanokuiTarnowie
38 PISF
Projektgraficznyiskład: Paweł Palikot
druk: Grafix bis
FIRMY I TECHNOLOGIE
AdRESREdAKCjI
40 TerazRED
StowarzyszenieFilmowcwPolskich
00-068 Warszawa,
ul. Krakowskie Przedmieście 7, pok. 122,
tel. (22) 556 54 56, fax (22) 845 39 08,
e-mail magazyn@sfp.org.pl
www.sfp.org.pl
41 OPINIE
SdKOLEESKI
rzewodniczący: Marek Piestrak
i wiceprzewodniczący: Wiktor Skrzynecki
iiwiceprzewodniczący: Tomasz Miernowski
sekretarz: Beata Matuszczak
42 VARIA
45 BOX OFFICE
46 NaszczłowiekwBrukseli
KONTOSFP
KOMISjAREWIZYjNA
rzewodniczący: Jan Mogilnicki
Wiceprzewodniczący: Marek Drżewski
sekretarz: Piotr Śliwiski
członek: Iwona Ziułkowska-Okapiec
NAoKŁADCE:FoT.:JERZyANTCZAK/ARCHIWuMPRyWATNE
I„NoCEIDNIE”FoT.JERZyTRoSZCZySKI/FNISFKADR
ZAuDoSTPNIENIEZDJDZIKuJEMyPANuJERZEMu
ANTCZAKoWI,FILMoTECENARoDoWEJISTuDIu
FILMoWEMu„KADR”
StowarzyszenieFilmowcwPolskich
Bank PEKAO S.A. O./W-wa, ul. Jasna 1,
konto 31124062471111 - 000049801952
214328482.025.png 214328482.026.png
Od PREZESA SFP
szyscyzadajnampytanieisami
teżjesobiezadajemynaileświato-
wykryzysekonomicznydotkniepol-
skkinematografi?Procespowstawaniafilmu
fabularnegojestdługi,trwaokołodwchlat.
Naraziejeszczetakbardzonieodczuwamyskut-
kwkryzysu,boPolskiInstytutSztukiFilmowej
dysponujeśrodkamizzeszłegoroku,bokoczy
siprodukcjafilmwzzeszłorocznychumw
zTVPAlemalejcewpływyzreklamtomniej-
szydochdPISFw2009roku.TVPpraktycznie
rezygnujewtymrokuzprodukcjifilmowej.Pa-
radoksalnie,środowiskofilmowe,ktrenajbar-
dziejbroniłoutrzymaniatelewizjipublicznej,
pierwszeucierpiałonaredukcjijejbudżetu.
Wielka byłaby szkoda, gdyby został przerwa-
ny lub nawet spowolniony proces wzrostu i roz-
wojupolskiejkinematografii.Takdługonadtym
pracowaliśmy
Rozpoczł si okres festiwali, spotka z gro-
nie filmowcw, forw i spotka branżowych.
Wykorzystajmy ten czas na ważne rozmowy
inegocjacje,nadialog.Przedstawiajmytym,kt-
rzy mog zmieni t sytuacj konstruktywne
propozycje. Może si uda. I tym razem.
JacekBromski
SŁOWO WSTPNE
zytajc rżne teksty, informacje, ktre
dla Was gromadzimy, przygldam si
nieustannym i nieuchronnym zmia-
nom, jakie nam towarzysz. Otworzyliśmy si
na świat, na rozwj techniki. Co zyskujemy? Czy
coś tracimy?
Na wewntrznej stronie okładki marcowego
numeru Magazynu mogliście oglda reklamo-
wy, pikny portret kamery; teraz znajdziecie
świeże informacje o najnowszej kamerze RED
ONE4K.Prawdmwicniewiem,czynajświeższe
i czy najnowsze, bo to wszystko tak pdzi, że mo-
że, zanim przygotowaliśmy ten numer, pojawiło
si już coś nowszego? A na kocu i tak pojawi
si 35 mm. Żartuj oczywiście. Pamitam, jak nie
takdawnooperatorzynieuczylisipostprodukcji,
tylko biegali do laboratorium, aby pilnowa kolo-
ru, a kierownicy produkcji niecierpliwie czekali,
kiedy zwolni si oczekiwany Arriflex.
Znajdziecie w tym numerze ciekaw rozmow
AnnyWrblewskiejztrojgiemmłodychreżyserw,
niedawnych absolwentw. Po swoich pierwszych
czy drugich krtkometrażowych filmach, realizo-
wanychprzywsparciufinansowymzestronyPISF,
StudiaMunka,SFPichonietakłatwoTVP,szu-
kaj tematw, marz o filmie pełnometrażowym.
Jeden z młodych twrcw odpowiada na pytanie
Ani:Odczuwamprzedewszystkim,żegonimnie
młodsi. Kiedyś było spokojnie, dwa trzy debiuty
rocznie.Kiedyś,toznaczydwa,trzylatatemu.
Lektura tego wywiadu wzbudziła we mnie re-
fleksyjnynastrj.Kiedyś.Jaktobyło?Dawnonieby-
łamnaTargowej61.Niewiem,czyprzetrwałparte-
rowy budyneczek w głbi ogrodu, ale jeśli nawet
tak, to z pewności nie ma tam już montażowni,
w ktrej stawialiśmy pierwsze kroki w tworzeniu
obrazufilmowego,wbudowaniufabuły,układajc
małe etiudki z kawałkw taśm: rżnych ścinkw,
fragmentwodrzuconychdublizrżnychfilmw.
Trzebabyłojesklejapozeskrobaniuemulsjizkra-
wdziklatek.Pamitamradośmontażystek,kiedy
przywieziono z Czech specjaln maszyn do ozna-
czania kadrw białym tuszem. One robiły to rcz-
nie.Dziśwszdziestałybykomputery.
Kiedymojepokolenieopuszczałosłynneschody
orazmurywczesnejPWSFiruszałonapodbjfil-
mowego świata, trafialiśmy na inne schody. Jak
dobrze poszło, doś szybko mogło si trafi do ja-
kiejśprodukcjijakoasystent.Jeszczelepiejbyło,je-
śliktryśzZespołwFilmowychprzyjłpodskrzy-
dła na etat, na tak zwan gotowoś. To gwaranto-
wało prac, zarobki, możliwoś awansu na drugie-
go reżysera. W rżnych Zespołach rżnie bywało,
alewzasadziedawanoopiekdoświadczonychko-
legw,awkocuipomocprzydebiucie.Zazwyczaj
byłatoszansanarealizacjgodzinnegofilmudlate-
lewizji,atojużmogłabytrampolina.
Teraz rol Zespołw spełnia i rozwija w miar
możliwościStudioMunka.Czywicbyłołatwiejwte-
dy?Czyteraz?Zpewnościłatwiejbyłofilmomarty-
stycznym.Oczywiście,jeżelifilmspodobałsicenzo-
rowi i odgrnym decydentom. Starsi z Was na pew-
no pamitaj wielki napis w holu wrocławskiej Wy-
twrni:ZewszystkichsztukFilmjestdlanasnajważ-
niejszy. No cż, dziś nie. A poczytajcie o sytuacji ro-
dzimejprodukcjifilmowejueuropejskichssiadw,
owsparciuzestronywładziprawa.Pozazdrości.
Nasz Temat Numeru też przywołuje wspo-
mnienia. Zatrzymanie uciekajcych lat. Myśl, że
si Wam spodobaj Małe Kina. Jak i wiele innych
nowościibardzociekawychtekstw.
Pozdrawiamserdecznie.
Krystyna Krupska-Wysocka
W
SŁOWO WSTEPNE
Koleżanki i Koledzy.
C
214328482.027.png 214328482.028.png 214328482.029.png 214328482.030.png
WDNIACH22-2KWIETNIA2009R.WKRAKoWIEoDByŁoSISPoTKANIE
TWRCWuCZESTNICZCyCHWMIDZyNARoDoWEJRADZIEAuToRW
DRAMATyCZNyCH,LITERACKICHIAuDIoWIZuALNyCH(CIADLV)
KoNFERENCJICISAC,KTREJSFPZAPAJESTAKTyWNyMCZŁoNKIEM.
PRZEDSTAWICIELEMSFPNAKoNFERENCJIByŁJANuSZKIJoWSKI,
KTREgoWySTPIENIESPoTKAŁoSIZWyJTKoWyMZAINTERESoWA-
NIEMIPRZyCHyLNoCI.NAŁAMACH„MAgAZyNu”PuBLIKuJEMyPoLSKI
TEKSTWySTPIENIA.
SFP-ZAPA
jAKBYAUTOREM
WPOLSKIMPRZEMYLE
AUdIOWIZUALNYM? JanuszKijowski
Janusz Kijowski
na studiach. W polskich i europejskich szkołach
filmowych od pierwszego do dyplomowego roku
wymaga si od reżyserw pisania oryginalnych
scenariuszy do etiud i krtkich wicze fabular-
nych. Premiuje si oryginalnoś i niepowtarzal-
noś.Wymagasiszczerościisubiektywnejotwar-
tościwypowiedzi.Warsztatscenarzystyjestunas
autorwfilmowychwpogardzie.Śmiejemysi
z podrcznikw scenariopisarstwa, ktre okre-
ślaj,żepo10minutachmanastpizwrotakcji,
a po dalszych 15 kulminacja napicia Kto tak
robi filmy? żartuj studenci reżyserii. Chyba tyl-
ko Amerykanie. My robimy filmy tak, jak nam
w duszy gra Rzecz w tym, że nie każdy reżyser
ma ciekaw dusz. I czasami trudno jest znaleź
widzw,ktrzychcielibysiwnizagłbia
Autorzy zawodowych scenariuszy odpłynli
wic do gatunkw komercyjnych: do komedii ro-
mantycznych, filmw gangsterskich, ale głwnie
do telenowel i sitcomw. Polskie kino, tak jak i in-
ne kinematografie europejskie, podzieliło si na:
ambitn produkcj niszow i popularn masow
sieczk. Mimo że po obu stronach zdarzaj si
wyjtkinp.Wajdanigdysamniepiszeswoichsce-
nariuszy, a Pasikowski, autor brutalistycznych fil-
mwpopularnych,piszejesamtojednakpodział
natedwaobozyjestwyraźnyicorazbardziejskon-
fliktowany. My Autorzy (przez duże A) brzydzi-
my si masow produkcj telewizyjn, oni auto-
rzyscenariuszy(przezmałea)traktujnasjakwy-
mierajcy gatunek dinozaurw, ktry nie potrafi
zadbaoprzetrwaniegatunku.Imajracj.
OchronautworuaudiowizualnegowPolsceco-
razbardziejzacieraterżnice.Autororyginalnego
scenariusza otrzymuje tantiemy porwnywalne
z masow produkcj scenariuszy gatunkowych.
Seriale telewizyjne zajmuj coraz wiksz czś
tortu licencyjnego z opłat nadawcw telewizyj-
nychzaprodukcjkrajow.Pisaniescenariuszy,je-
żeli nie jest czynności taśmow, zatem wtrn
ipowtarzaln,poprostusinieopłacaiprzypomi-
na bardziej kosztowny kaprys, niegroźne hobby
niż czynnoś profesjonaln. Na oczach naszego
pokolenia kino wraca do swoich korzeni: taniej
rozrywki, masowej atrakcji dla gawiedzi. W tej
ewolucji,poddanejciśnieniudystrybutorw,coraz
bardziejkurczysiprzestrzedlakinaautorskie-
goidlaAutorw.Nawetzdolnamłodzieżniejest
w stanie zahamowa tego trendu. Czsto si zda-
rza, że po pierwszym oryginalnym debiucie, mło-
dyreżyserszybkołapiesizaportfeliprzelicza,ile
stracił na swoim kaprysie. Chwyta modny temat
(emigracja, nocne życie klubowe, gangi narkoty-
kowe itp.) obrabia go pod nadzorem telewizyj-
nych redaktorw i wyrusza na podbj multiplek-
sw. Beret Autora zamienia na kapelusz i cygaro
pracownikashowbussinesu.
Rzecz w tym, że my-Polacy, nie umiemy robi
porzdnejrozrywki,nienadajemysidorealizacji
czystego kina gatunkowego Polski film komer-
cyjny to nieudolne kopie amerykaskich szlagie-
rw. Popłuczyny po holenderskich i niemieckich
formatachtelewizyjnych,koślawewersjeDallas
i wenezuelskiej tandety. Polacy s indywidualista-
mi.Żyjemywciżwtradycjiromantycznej,wkt-
rej sztuka znaczyła swj ślad krwi, potem i po-
świceniem.Polskimbohateremfilmowymbyłza-
wsze zagubiony desperat stajcy do nierwnej
walkioprzegranewartości.Tacybylibohaterowie
Wajdy,Zanussiego,Skolimowskiego,Kieślowskie-
go My ich umiemy wskrzesza i nadawa im
ekranowy rozmiar. Polsk specjalności jest dra-
mat jednostki postawionej wobec bezdusznej hi-
storiiiopresyjnegosystemu.Natakiejliteraturze,
poezji i na takim filmie wychowały si pokolenia
moich rodakw. Bawi nas amerykaskie pora-
chunkigangsterwzOjcachrzestnegoifrancu-
skiekomediezBourvilemideFunesem,alejaksa-
mi si do tego zabieramy, to zby bol. Ostatnio
przetacza si nad nami nawałnica rodzimych ko-
mediiromantycznych.Cojedna,togłupsza.Każda
nastpna bliźniaczo podobna do poprzedniej.
Widzimy w nich kraj, ktry nijak si ma do na-
szych doświadcze. Na ekranie pojawiaj si de-
mony nieistniejcej rzeczywistości. Nie ma takich
miast,ulic,domw,mieszka,sklepwiludzi.So-
cjologowie powodzenie tych filmw upatruj
w zbiorowej iluzji i tsknocie za mieszczaskim
ideałempikna.Możetoiprawda.Rzeczwtym,że
żaden z tych filmw nie przekroczył granic pol-
skiego pastwa. Bo po co kupowa chiskie pod-
rbki,skoropodbokiemmamySzwajcari?
iewiadomo,cozrobiztakpostawio-
nym pytaniem. Trudna do zdefinio-
waniajestzarwnopozycja„Autora”
utworu audiowizualnego, jak i przemysłu fil-
mowegowPolsce.Mimotego,etradycjafilmu
polskiego siga stu lat, mimo tego, e Polacy
kochaj swoje kino, szczyc si jego osigni-
ciami,masowoogldajarchiwalnefilmywte-
lewizjimoirodacymajkłopotzokreleniem:
ktojestAutoremfilmu.
Jeszczegorzejjestzprzemysłemfilmowym.Sta-
reStudiawWarszawie,ŁodziiWrocławiupraktycz-
nie przestały funkcjonowa, stajc si zabytkami
dawnej epoki. Nowe na ich miejsce nie powsta-
ły.Firmyproducenckietotylkopokojeztelefonem,
mailem i faxem, wynajmujce sprzt i lokacje
na rynku usług. Każda produkcja filmowa przypo-
minabardziejamatorsktrupprzyjaciłniżprofe-
sjonalne przedsibiorstwo A jednak nowe filmy
powstaj. Komercyjne stacje telewizyjne produku-
jserialekryminalneikomediowe,sitcomyiteleno-
wele. Wyspecjalizowała si grupa scenarzystw pi-
szcych na zamwienie albo przenoszcych w pol-
skie realia fabuły formatw telewizyjnych. Tylko,
czymożnaichnazwaAutorami(przezdużeA)?
Tradycja filmu europejskiego nie tylko pol-
skiegozwizanajestzpojciemkinaautorskie-
go.Toparadoks.WEuropienapalcachjednejr-
kimożnapoliczyAutorwpiszcych(jakwUSA)
tylkonapotrzebyfilmu.Ajednakmamykinoau-
torskie.Wicktojestjegoautorem?Reżyser.
To my, reżyserzy, zapewniamy oryginalnoś
dzieła,decydujemyoostatecznymkształciedialo-
gw,narracjifabularnej,strukturzeiwymowiefil-
mu.Nawetkiedysigamypotekstyobcelubada-
ptacje, osadzamy te scenariusze w przestrzeni
własnejwyobraźniinadajemyimnoweznaczenia.
Zreszt bardzo czsto sami piszemy scenariusze.
Niedlatego,żetakjestłatwiej,albożemamydote-
go jakieś specjalne predyspozycje Po prostu:
światfilmuautorskiegojestbardzosubiektywny
i trudno jest komuś obcemu znaleź do niego od-
powiedni klucz. Tak też zostaliśmy nauczeni
N
214328482.031.png 214328482.032.png 214328482.033.png 214328482.034.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin