PLUTONIZM.pdf

PLUTONIZM

Plutonizm, nazwany od greckiego boga podziemia - Plutona, dotyczy zjawisk związanych z

przemieszczaniem się magmy pod powierzchnią Ziemi. Polega na wtargnięciu magmy w

skały już istniejące. Zjawisko to nazywamy intruzją magmową. Następnie magma krzepnie i

powstają formy plutoniczne (intruzje magmowe). Mamy do czynienia z intruzjami zgodnymi

i nie z ułożeniem warstw skalnych.

Do podstawowych form plutonicznych zaliczamy:

1) batolit – największa forma plutoniczna. Powstaje w miejscu

ogniska magmowego (patrz budowa wulkanu), ma nieregularny

kształt i nie można wyznaczyć jej spągu. Może osiągać rozmiary

nawet kilkudziesięciu km 3

2) lakkolit – forma plutoniczna w formie grzyba. „Kapelusz” ma

kształt soczewki wciskający się między warstwy skalne (jest

zgodny z ułożeniem warstw skalnych). „Kapelusz” jest połączony z

batolitem pniem, który przecina warstwy skalne. Lakkolit jest

często połączony pniem z batolitem.

3) żyły:

a) sill – to intruzja magmowa w kształcie żyły, która wciska się między

2 warstwy skalne – jest więc zgodna z ułożeniem warstw

b) dajka – to intruzja magmowa w kształcie żyły przecinająca warstwy

skalne – jest więc niezgodna z ułożeniem warstw skalnych

Źródło: D. Makowska, Ziemia, WSiP, Warszawa 1998

PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com