KOMUNIKCJA JĘZYKOWA
3.10.2008. Komunikacja językowa jako dziedzina ludzkich zachowań.
Mówienie to również jedno z wielu zachowań człowieka jak również pisanie.
Nadawca- ten, który mówi
Odbiorca- ten, który słucha
Zachowanie językowe : nadawca-odbiorca
Nadawca przekazuje coś na temat rzeczywistości oraz kształtuje wzajemne relacje, między nadawcą a odbiorcą. Nazywamy to INTERAKCJĄ.
INTERAKCJA- zachowanie ludzi w kontaktach z innymi ludźmi.(nie ma komunikacji językowej bez drugiego człowieka, nie ma zachowania językowego poza Interakcją)
Komunikacja językowa to taki typ kontaktu, który pojawia się gdy osoby mówią lub słuchają w sposób maksymalizujący to co osobiste.
Maksymalizować to co osobiste tzn.:
TO (przedmiot)
TY(człowiek)
Cecha przedmiotów(wzór wzajemnie wymiennych części).
Ktoś wyjątkowy, niepowtarzalny, indywidualny.
Przedmioty są niemierzalne.
Uczucia człowieka są niemierzalne
Przedmioty są kontrolowane i przewidywalne (brak możliwości wyboru)
Ludzie są nieprzewidywalni, są niekontrolowani (człowiek ma prawo wyboru)
Brak myślenia, przewidywania
Myśląca istota, refleksyjna, wyciąganie wniosków
Brak komunikacji, brak adresowalności
Człowiek jest adresowalny
Do przedmiotów nie mówimy jedynie o nich, tylko mogą reagować na coś bez adresowania czegokolwiek.
Możemy mówić do człowieka jak również o człowieku
NOTATKI WŁASNE:
Opis a interpretacja rzeczywistości
Opis = interpretacja
Opis przedstawienie faktów (informacja)
Interpretacja- subiektywizm czyli moje własne odczucie, ocenienie danej sytuacji
(komentarz)
Między opisem a interpretacją nie ma ścisłej granicy. Każda wypowiedź tylko interpretuje świat. Nie ma czystych opisów.
Opis: Sejm debatuje nad budżetem
Interpretacja : Sejm mozoli się nad budżetem
W opisie nie mogą występować słowa, które wyrażają osobiste uczucia, emocje.
Ocena to nic innego jak nadawanie cechy.
Ocenianie to przypisywanie cechy osobie, przedmiotom w skali dobry- zły pod względem jakiegoś kryterium.
ü Ocenianie jakościowe
ü Ocenianie ilościowe
Relacje pomiędzy ocenianiem a uczuciami :
Ocena pozytywna uczucie negatywne ( np. gdy zazdrościmy czegoś komuś)
W ocenie może występować uczucie.
Zadanie:
Przekształć podaną wypowiedź tak aby była jak najbliższa opisowi rzeczywistości
1. Znajomy kupił szkaradną maskotkę. Wyobraź sobie, że zapłacił za nią aż 35 zł. Zdzieranie forsy za takie kiczowate wypocin jest chyba dużą przesadą
2. Nagadał mi, że opóźnienie przekazania kluczy d mieszkania wyniknęło ze ślamazarności tych roboli z budowy. Głupka ze mnie robi.
NOTATKI WŁASNE :
4.10.2008 Typy kontaktów
(to samo co na wykładzie z Komunikacji językowej prof. zw. dr hab. E. Laskowska)
18.10.2008 Poziomy języka
I poziom języka (POZIOM IDEACYJNY )
co? – treść
II poziom języka (POZIOM INTERAKCYJNY)
po co? – intencja, cel wypowiedzi
III poziom języka
(POZIOM METADYSKURSYWNY- bądź nazywany inaczej- TEKSTOWY)
w jaki sposób?
Na treść wypowiedzi składa się zbiór obrazów ideacyjnych przedstawionych za pomocą
STRUKTUR PREDYKATOWO ARGUMENTOWYCH
idzie kto?
pisze kto?- co? (różne aktualizatory)
aktualizatory
krotności : często
czasu : rano
miejsca : w ogrodzie
1. Prezydent przemawia w sejmie.
2. Po przemówieniu prezydenta rozległy się oklaski.
- kto?
Opowiada - co?
- komu?
Standard semantyczny jest nieznany
Ptak - leci
Nauczyciel - uczy
Standardów semantycznych się nie werbalizuje, nie wnoszą żadnej nowej treści informacyjnej, chociaż ją posiadają Treść tę stanowi bazę dla dalszych działań komunikacyjnych. Detrywializacja standardów. Umieszczamy daną wypowiedź w określonym czasie, miejscu, krotności (aktualizatory).
1 Czy mógłby Pan na chwilę wstać od biurka? Chciałabym tam szybko odkurzyć- usłyszał kobiecy głos za sobą. Odwrócił się gwałtownie, przestraszony. Młoda sprzątaczka stała a krzesłem na którym siedział pisząc ten e- mail. Odwrócony tyłem do drzwi nie usłyszał jak weszła, Turczynka z chustą na głowie, pracująca tutaj od kilku dni w zastępstwie.
Pan wstaje na chwilę
(ona ) odkurza (tam) {szybko}
(On) usłyszał głos za sobą
Kto? Predykat aktualizator miejsca
Głos (był) kobiety
Ona mówiła/ kobieta mówiła
(2 obrazy ideacyjne)
Odwrócił się (jak) gwałtownie
On był przestraszony
Sprzątaczka stała (gdzie?) {za krzesłem}
Ona była młoda
(On) siedział (na czym) na krześle
(On) pisał (co?) e- mail
(On) nie usłyszał (czegoś)
(Ona) weszła
(On) był odwrócony (jak) tyłem do drzwi
(Ona) pracuje
(Ona) jest Turczynką
(Ona) ma chustę (gdzie) na głowie
(Ona )(gdzie?) tutaj pracuje od kilku dni (aktualizatory)
(Ona) kogoś zastępuje
2.Przez niedomknięte okno złote promienie słońca
(ktoś, coś)
ukradkiem zaglądały do mrocznego pokoju.
(predykat) (gdzie)
Zaglądały [promienie] [do pokoju]
Zaglądały {ukradkiem}
Okno (jest) niedomknięte
Promienie (były) złote
Pokój (był, jest) mroczny.
8.11.2008 Struktura Predykatowo Argumentowa
Obrazy czyli treści mogą być przedstawione
ANALITYCZNIE oraz SYNTETYCZNIE
Struktura predykatowo argumentowa
Czasownik + coś
(predykat) + (cała reszta, która wypełnia)
Konstrukcje syntetyczne tworzy się ze względów ekonomicznych aby powiedzieć jak najwięcej przy użyciu jak najmniejszej liczby środków wyrazów.
Do konstrukcji syntetycznych wykorzystywane są najczęściej:
- rzeczowniki odczasownikowe (czytanie, pisanie)
- imiesłowy (czytający, piszący)
- konstrukcje przymiotnikowe
- zaimki przyimkowe (mój, twój)
- konstrukcje i przydawki dopełnieniowe
np. obrady sejmu trwały 6 godzin
sejm obradował (sposób syntetyczny)
Mój katar przeszkadzał mi w prowadzeniu zajęć
ANALITYCZNY: Katar przeszkadzał w zajęciach
SYNTETYCZNY : Mój katar przeszkadzał mi w zajęciach
SYNTETYCZNY : Katar przeszkadzał w prowadzeniu zajęć.
Treści wynikające z wypowiedzi jako wniosek implikacje- wniosek konieczny (obligatoryjny), który ma charakter systemowy taki, który wynika ze znaczenia użytych słów.
Jan przestał palić.
Przestał palić
Ala wróciła z teatru.
Była w teatrze i teraz jej niema (taki wniosek)
Studenci siedzą na wykładzie (syntetycznie)
Wnioski niekonieczne- treści (wnioski) które wynikają ze wspólnej wiedzy o świecie nadawcy i odbiorcy.
Np. wszyscy studenci zdali egzamin w pierwszym terminie.
Studenci zdali egzamin (analityczny)
Egzamin odbył się (syntetycznie)
Egzamin odbył się w pierwszym terminie (syntetycznie)
Wnioski niekonieczne
Ściągali, współpracowali, byli dobrze przygotowani, zdali, wykładowcy wyszli na godzinę.
Anna przyszła do pracy na 9
(mając wiedzę iż praca zaczyna się o 7, wysnuwa się wniosek i ocena. Bez wypowiedzenia słów można dokonać analizy.
W czerwcu udało się jej wreszcie zdać na prawo jazdy
Udało się jej zdać na prawo jazdy (analityczny)
Egzamin odbył się w czerwcu (analityczny)
Zdawała egzamin na prawo jazdy (analityczny)
WNIOSKI KONIECZNE
Udało się
Wreszcie- po raz kolejny (implikacje)
Agnieszka odmówiła Piotrowi pójścia do kina.
Agnieszka nie poszła do kina
Piotr zaprosił Agnieszkę do kina
WNIOSKI NIEKONIECZNE
Film był kiepski, Piotr był nieciekawy, była już umówiona, zajęta
Dzisiejsze święto przypomina nam początki państwa polskiego X w.
Ktoś przypomina o czymś
Święto przypomina coś
Dzisiaj jest święto (treść syntetyczna)
Początek państwa polskiego przypada na X w.
Nie odpowiedział na ani jedno moje pytanie
Nie nauczył się, był zestresowany, pytania były zbyt trudne
Nie wzięłam ze sobą długopisu
WNIOSEK
Chciałabym pożyczyć (implikator)
Czego warto się nauczyć:
...
dziksy