Renesans.doc

Renesans
Umiejętność rozpoznania:

·         Filippo Brunelleschi - Ospedale degli Innocenti, san Lorenzo, Santo Spirito,

·         Alberti - Tempio Malatestiano, San Andrea w Mantui, Santa Maria Novella,

·         Michał Anioł - projekt Kapitolu, Biblioteka Laurenziana,

·         Andrea Palladio - Teatro Olimpico, Il Redentore

·         Jacopo Sansovino - Biblioteka św. Marka

·         Lorenzo Ghiberti – II drzwi baptysterium florenckiego

·         Donatello - posąg konny Gattamelaty, św. Jan Ewangelista, św. Jerzy

·         Verrocchio - Posąg Davida, posąg konny Colleoniego, Maria Magdalena, Rodzina della Robbia - płaskorzeźby niemowląt z Ospedale degli Innocenti,

·         Andrea Sansovino - typ nagrobka renesansowego

·         Michał Anioł – Zdjęcie z krzyża (Pieta z katedry florenckiej), Pieta Rondanini,

·         Fra Angelico da Fiesole- Zwiastowanie z Fiesole,

·         Masaccio -Wygnanie z raju,

·         A.Castagno - Ostatnia Wieczerza,

·         Paolo Uccello- Bitwa pod San Romano

·         Andrea Mantegna- portrety Gonzagów z Mantui, iluzjonistyczny plafon Camera dei Spozi

·         Domenico Ghirlandajo - Narodziny Marii, Starzec z wnukiem

·         Filippo Lippi - Madonna na tle okna

·         Piero della Francesca - Zmartwychwstanie, Biczowanie, Sen Konstantyna

·         Sandro Bottticelli - Powracająca Judyta, Narodziny Wenus, Opłakiwanie Chrystusa

·         Andrea Verrocchio- Chrzest Chrystusa

·         Leonardo da Vinci- Pokłon Trzech Króli, Dama z gronostajem, Mona Liza, Święty Jan Chrzciciel

·         Michał Anioł - freski na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej

·         Rafael Santi - Zaślubiny Marii, Piękna Ogrodniczka, Madonna della Sedia, Madonna Sykstyńska, Uwolnienie św. Piotra z więzienia (w Stanzy Heliodora), portret Baltazara Castiglione, Transfiguracja, Triumf Galatei

·         Giorgione- Trzej filozofowie, Koncert wiejski, Śpiąca Wenus

·         Tycjan- Miłość ziemska i niebiańska, Flora, Bachanalie, Karol V na koniu, Karol V w fotelu, Portret papieża Pawła III z nepotami

·         Correggio – Święta noc

·         Jacopo Tintoretto - Zuzanna i starcy, Cud św. Marka

·         Hans Holbein Młodszy – portret Henryka VIII, Erazm z Rotterdamu, Ambasadorowie

·         Lucas Cranach Starszy – Wenus i Amor (akty), portret Marcina Lutra

·         Albrecht Dürer – Ołtarz Paumgartnerów, Czterech jeźdźców Apokalipsy

Dokładna analiza treści i formy:

·         Brunelleschi - kopuła katedry florenckiej, kaplica Pazzich

·         Michelozzo – Palazzo di Medici-Rocardi, Bazylika św. Piotra na Watykanie (renesansowe plany budowli)

·         Andrea Palladio – Villa Rotonda

·         Ghiberti - III Drzwi do baptysterium florenckiego

·         Donatello - Posąg Davida

·         Michał Anioł – Posąg Davida, Pieta z bazyliki św. Piotra, Mojżesz, Nagrobek Medyceuszy, Tondo Doni, Stworzenie Adama, Sąd Ostateczny w Sykstynie

·         Masaccio – Grosz czynszowy, Trójca Święta

·         Andrea Mantegna – Chrystus z Brery

·         Piero della Fancesca- portrety Montefeltrów, Chrzest Chrystusa

·         Sandro Botticelli - Madonna Magnifikat, Primavera

·         Leonardo da Vinci -Madonna w grocie(dwie wersje), Ostatnia Wieczerza, Święta Anna Samotrzeć

·         Rafael Santi - Madonna ze szczygłem, Szkoła ateńska

·         Giorgione – Burza

·         Tycjan - Wenus z Urbino, Assunta

·         Paolo Veronese - Uczta w Kanie Galilejskiej

·         Tintoretto - Ostatnia Wieczerza

·         Albrecht Dürer – Autoportret (jako Chrystus), Melancholia, graficzna wersja Adama i Ewy

Rogier van der Weyden (1399/1400 w Tournai – 18 czerwca 1464 w Brukseli) – malarz, przedstawiciel szkoły niderlandzkiej. W 1435 roku został malarzem miejskim Brukseli. Nie sygnował i nie datował swoich dzieł.

Biografia

Życie w Tournai

Przyszedł na świat w Tournai (obecnie Belgia). Wówczas był znany jako Rogier de la Pasteure, w tym mieście bowiem mówiono po francusku.

Był synem bogatego nożownika, Henry'ego, i Agnies des Vaterlos. Nie są znane fakty z dzieciństwa artysty. Wiadomo, iż w 1427 Rogier pojawia się w pracowni Roberta Campina (1378-1444), który działał wraz z Jakiem Daretem. Byli to najbardziej znani wówczas malarze w rodzinnym mieście artysty. Kształcił się tam do sierpnia 1432. W tym samym roku zostaje przyjęty do gildii malarzy miasta Tournai. Gildie, inaczej zwane cechami, w Niderlandach mają tradycję sięgającą do ok. poł. XIV w. Były to swoiste korporacje zrzeszające artystów w celu obrony ich interesów, oraz nadzorowania działalności twórców, co miało zasadniczy wpływ na wysoką jakość dzieł.

Pobyt w Brukseli

Prawdopodobnie pomiędzy 1432 a 1435 artysta przebywał w Brugii, gdzie działał Jan van Eyck, i w Leuven, gdzie tamtejsze bractwo łuczników (Onze-Lieve-Vrouw van Ginderbuiten) zamówiło w 1434 tryptyk ze Zdjęciem z Krzyża.

Zdjęcie z krzyża, ok. 1435, olej na desce, 220 × 262 cm, Prado w Madrycie[1]

W roku 1435 Rogier van der Weyden osiadł w Brukseli. Ożenił się w Brukseli z Elisabeth Goffaert, córką szewca w 1426 roku. Miał czwórkę dzieci, córkę i trzech synów. Dwoje z nich zostało artystami (Pieter malarzem, Jan złotnikiem). Dostał stanowisko malarza miejskiego i zaczął stosować flamandzkie tłumaczenie swojego nazwiska (van der Weyden). W tymże mieście wykonał wiele zleceń powierzonych przez radę miejską, przygotowywał m.in. dekoracje na uroczystości świeckie i sakralne, procesje etc. Ozdabia również ratusz w Brukseli, tamtejszą salę ławników czterema obrazami ilustrującymi Przykłady sprawiedliwości (spłonęły podczas pożaru ratusza w 1695). Pozostał w Brukseli do końca życia, chociaż nigdy nie zerwał związków z Tournai, gdzie inwestował poważne sumy za namalowane dzieła.

Podróż do Italii

W jubileuszowym roku 1450 Roger van der Weyden udał się na pielgrzymkę do Włoch. Przybył do Rzymu, w celu nabycia odpustu. Pielgrzymka ta później zamieniła się w podróż po wielkich ośrodkach artystycznych, znajdujących się w różnych częściach Italii. Wykonywał zamówienia dla wpływowych rodów d'Este z Ferrary i Medyceuszy z Florencji, odwiedził również Bolonię oraz Mediolan. Podczas podróży Rogier mógł poznać innego artystę, Fra Angelico (1387-1455).

Kariera malarza

Około roku 1452 Rogier wrócił do stolicy Brabancji. Mając sporo zleceń i duże sumy otworzył w 1455 własną pracownię, która stała się jedną z największych "instytucji" artystycznych na terenie Niderlandów, cieszącą się międzynarodową sławą. Wśród jego uczniów byli malarze z Italii m.in. Zanetto Bugatto protegowany dworu Mediolanu, czy malarze flamandzcy m.in. Hans Memling, Vrancke van der Stock.

Malarstwo niderlandzkie XV wieku znajdowało się w orbicie zainteresowań nie tylko mieszczan, ale także ludzi dworu. W latach twórczości Rogiera panował w Burgundii książę Filip Dobry (1419-1467)z rodu Walezjuszy, silny autorytet, mecenas literatury i sztuki. Jego nadwornym malarzem był Jan van Eyck. Rogier van der Weyden został doceniony wśród notabli bezpośrednio związanych z książęcym dworem, a więc Pierre Bladelin, pełniący kompetencję głównego poborcy podatków dla księcia, Nicolas Rolin – wielki kanclerz Brugundii od 1422 do 1462, czy osobisty doradca Filipa Dobrego, biskup Tournai Jean Chevrot. Ponadto malował dzieła dla ludzi Kościoła, zarówno jak hierarchów, jak zakonników.

Rogier van der Weyden umarł u szczytu sławy w Brukseli 16 lub 18 czerwca 1464, w tym mieście go pochowano, natomiast w rodzinnym mieście zgodnie z życzeniem Gildii Św. Łukasza odprawiono mszę za jego duszę.

Sąd Ostateczny ok. 1444-1452 – Hôtel-Dieu, Beaune

Charakterystyka twórczości

Jego twórczość kształtowała się w kontakcie z dziełami Roberta Campina. O pracy Rogera w jego warsztacie świadczą nie tylko skąpe teksty źródłowe, ale także podobieństwo niektórych dzieł. Charakter wnętrz i przedmiotów w Zwiastowaniu wyraźnie nawiązują do tzw. Ołtarza Werl Campina.

Malował obrazy o tematyce religijnej i portretowej, łącząc w nich cechy gotyckie i renesansowe. Kontynuował naturalizm van Eycków, dodając uczuciowego dramatyzmu. Problem przestrzeni malarskiej interesuje go mniej niż van Eycka. Również określanie i modelunek form ma bardziej rzeźbiarski niż malarski charakter.

Między 1435 a 1440 ukończył obraz Zdjęcie z krzyża. Uwidoczni...