Zarządzanie finansami –II r. FiR, studia niestacjonarne I0
dr Magdalena Jaworzyńska
Zakład Finansów Podmiotów Gospodarczych
mjawor@hektor.umcs.lublin.pl
środa 11.15 – 13.00
czwartek 9.30 – 11.00, p. 603
Ćwiczenia 1. Wycena akcji.
1. Podstawowe cechy akcji.
2. Rodzaje akcji.
3. Rynek pierwotny a rynek wtórny.
4. Formy efektywności rynku papierów wartościowych.
5. Wycena akcji.
6. Decyzja o wejściu do obrotu publicznego – wady i zalety
Literatura:
1. E.F. Brigham, L.C. Gapenski, Zarządzanie finansami, PWE, Warszawa 2000, pkt. 4.3 – 4.5 (s. 158 – 173), pkt. 14.2 – 14.11 (s. 639 – 666).
Materiały:
1. Charakterystyka wskaźników wykorzystywanych przy ocenie akcji:
Wskaźnik
zysk przypadający na jedną akcję - EPS (earnings per share)
iloraz zysku netto i liczby wyemitowanych akcji
dywidenda przypadająca na jedną akcję
iloraz zysku podzielonego i liczby wyemitowanych akcji
wskaźnik cena-zysk P/E (price-earning ratio)
iloraz ceny rynkowej akcji i zysku netto przypadającego na jedną akcję
stopa dywidendy (dividend yield)
iloraz dywidendy przypadającej na jedną akcję i ceny rynkowej jednej akcji
wskaźnik wypłaty dywidendy (payout ratio)
iloraz dywidendy i zysku netto
wskaźnik pokrycia dywidendy (cover ratio)
iloraz zysku netto i dywidendy
wskaźnik cena-wartość księgowa P/BV
(price-book value ratio)
iloraz ceny rynkowej akcji i wartości księgowej
2. Charakterystyka akcji
· Wartość nominalna – jest to wielkość kapitału akcyjnego przypadająca na jedną akcję
· Wartość emisyjna – jest to cena po jakiej jest akcja sprzedawana w momencie emisji i jej pierwszemu posiadaczowi (rynek pierwotny)
· Wartość księgowa – wartość aktywów netto spółki przypadająca na jedną akcję
· Wartość rynkowa – jest to cena po jakiej akcja jest kupowana i sprzedawana na rynku wtórnym
Wartość emisyjna akcji może być wyższa od jej wartości nominalnej, wówczas nadwyżka ta zostaje wykazana jako kapitał zapasowy.
Przykład:
Wnoszone przez akcjonariuszy środki trwałe mają wartość 2 mln zł, dodatkowo wnoszą oni 500 tys. zł w gotówce, zaś akcje są obejmowane po cenie nominalnej równej 1 zł.
AKTYWA
PASYWA
Majątek trwały
Majątek obrotowy
2 000 000
500 000
Kapitał akcyjny
2 500 000
W tej sytuacji akcjonariusze posiadają 2,5 mln akcji o wartości nominalnej 1 zł każda.
Jeśli akcje byłyby obejmowane po cenie 5 zł za akcję, wówczas akcjonariusze objęliby nie 2,5 mln akcji, ale 500 tys. akcji. W takiej sytuacji kapitał akcyjny wynosi 500 000 zł, zaś kapitał zapasowy 2 000 000 zł (4 zł/akcję x 500 tys. akcji)
Kapitał zapasowy
3. Wycena akcji.
Do wyceny akcji wykorzystuje się modele zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Zakłada się w nich, że wartość akcji (jej cena rynkowa) jest równa zaktualizowanej wartości przyszłego strumienia dywidend, a poziom stopy dyskontowej wyznacza pożądana stopa zwrotu z inwestycji w akcje:
gdzie:
Po – aktualna wartość rynkowa akcji zwykłej
Dt – wysokość dywidendy płaconej w t-tym roku
ks – wymagana stopa zwrotu z akcji
Na ogół jednak wartość corocznie wypłacanych dywidend podlega wahaniom w czasie. Ich wysokość jest zatwierdzana przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy. Dlatego też, w zależności od prowadzonej przez daną polityki dywidend, zastosowanie mogą znaleźć różne formuły obliczeniowe na wartość akcji.
1) Jeśli firma prowadzi politykę wypłat dywidend o stałej wysokości w nieskończenie długim okresie czasu, wówczas wzór na obliczenie aktualnej wartości rynkowej akcji zwykłych przyjmuje postać renty wieczystej:
D1 – wysokość dywidendy wypłacanej każdego roku
ks – wymagana stopa zwrotu z akcji (koszt kapitału akcyjnego zwykłego)
Ten typ polityki dywidend stosowany jest najczęściej przez firmy o stabilnej sytuacji finansowej, które osiągnęły już pewien poziom rozwoju i w swojej strategii nie zakładają wzrostu produkcji.
2) W przypadku gdy firma prowadzi politykę stałego wzrostu wypłacanej dywidendy, aktualna rynkowa wartość akcji obliczana jest wg tzw. modelu Gordona – Shapiro:
Do – wartość rocznej dywidendy od jednej akcji zwykłej, wypłaconej w ostatnim okresie
G – oczekiwana stała stopa wzrostu dywidendy
Powyższe równanie można zastosować tylko wtedy, gdy zachodzi następująca zależność: kaz>g.
3) W przypadku gdy firma prowadzi politykę zmiennego wzrostu dywidendy wartość takich akcji wyznaczamy w następujący sposób:
a) Strumień dywidend należy podzielić na dwie grupy: pierwsza to zbiór dywidend o zmiennym wzroście, a druga to zbiór dywidend o stałym tempie wzrostu,
b) Znajdujemy wartość bieżącą oczekiwanych dywidend w okresie zmiennego wzrostu,
c) Wykorzystując model Gordona, aby znaleźć wartość oczekiwaną akcji na koniec okresu zmiennego wzrostu (tj. na początku okresu stałego wzrostu), a następnie zdyskontujemy tą wartość do chwili obecnej,
d) Sumujemy te dwa składniki wcześniej obliczone i otrzymujemy wartość bieżącą tej akcji
Gdzie:
n – oczekiwana liczba lat zmiennego wzrostu,
Dt – oczekiwane dywidendy w każdym roku t w okresie zmiennego wzrostu,
g – oczekiwana stała stopa wzrostu od chwili, gdy firma osiągnęła stan równowagi,
Dn+1 – pierwsza oczekiwana dywidenda na początku okresu stałego wzrostu,
ks – wymagana stopa dochodu z akcji.
Stopa zwrotu z inwestycji w akcje (re) to relacja całkowitego dochodu z inwestycji do nakładów na zakup akcji przedsiębiorstwa. Na możliwy do zrealizowania dochód akcjonariusza składają się wypłacone przez przedsiębiorstwo dywidendy w okresie posiadania akcji przez inwestora (D1) oraz zysk lub strata kapitałowa, wynikająca z różnicy pomiędzy ceną sprzedaży a ceną zakupu akcji (P1-P0).
Akcjonariusze-właściciele przedsiębiorstwa ponoszą ryzyko związane z działalnością przedsiębiorstwa, na które składa się ryzyko operacyjne i finansowe. Inwestorzy decydują się na zakup akcji przedsiębiorstwa, jeżeli możliwa do zrealizowania stopa zwrotu spełnia ich oczekiwania przy istniejącym ryzyku.
Zadania:
Zad. 1. Inwestorzy oczekują z inwestycji w akcje X 16% stopy dochodu. Jaka będzie wartość dochodowa akcji, gdy:
a) ostatnio wypłacona dywidenda wynosiła 5 zł i oczekuje się, że w kolejnych latach wynosić będzie tyle samo.
b) Ostatnio wypłacona dywidenda wyniosła 5 zł i oczekuje się, że w kolejnych latach wzrastać będzie w stałym tempie 10% rocznie
Zad. 2. Spółka działa w branży mało rozwojowej, oczekuje się, że działalność będzie się ograniczała w tempie 4% rocznie, ostatnio wypłacona dywidenda wyniosła 30 groszy na akcje, a ty oczekujesz 15% stopy dochodu. Określ jaką ceną sprzedaży akcji byłbyś usatysfakcjonowany?
Zad. 3. Przez trzy kolejne lata spółka będzie wypłacała dywidendę w wysokości D1 = 2 zł na akcję, D2 = 2,6 zł na akcję, D3 = 2,8 zł na akcję. Po tym okresie dywidenda będzie wzrastała w tempie 5% rocznie. Jaka jest wartość akcji w dniu dzisiejszym, jeśli wymagana przez inwestora stopa zwrotu wynosi 12%?.
Zad. 4. W trzech ostatnich latach zysk netto w spółce TOR S.A. wzrastał 5% rocznie. Obecnie, po dokonaniu inwestycji, przewiduje się , że przez trzy kolejne lata zysk netto będzie wzrastał 20%, a po tych trzech latach będzie taki sam jak przed inwestycją. TOR S.A. obecnie wypłacił dywidendę w wysokości 2 zł na akcję. Ile jesteś skłonny zapłacić za akcję firmy TOR S.A., jeżeli chcesz zarobić 20% na takiej inwestycji?
Zad. 5. Jaka jest stopa zwrotu z inwestycji polegającej na zakupie akcji i sprzedaży jej za rok, jeśli w dniu dzisiejszym można ją nabyć za 55 zł, przewiduje się, że za rok jej cena wyniesie 70 zł, a dodatkowo inwestor uzyska w ciągu roku dywidendę o wartości 5 zł/akcja.
Zad. 6. Spółka akcyjna „Wiosna” S.A. notowana na giełdzie zamierza kupić spółkę pozagiełdową „Zima” Sp. z o.o. Cena rynkowa akcji „Wiosny” wynosi 4 zł za sztukę, EPS=0,3. Spółka „Zima” wyemitowała 100 tys. udziałów, a jej zysk netto za ostatni rok wyniósł 55 tys. zł. Jak wysoką cenę zakupu może zaoferować „Wiosna” S.A za udziały „Zimy” sp. z o.o. Współczynnik P/E obu firm jest taki sam.
Zad. 7. Bieżąca cena akcji firmy „Kot” wynosi 100 zł, a ostatnia dywidenda wyniosła 5 zł. Wymagana stopa dochodu przez inwestora wynosi 10%. Jeżeli oczekuje się, ze dywidendy będą rosły wg stopy g w przyszłości i jeżeli oczekuje się, że stopa zwrotu pozostanie na poziomie 10%, to jakiej możemy się spodziewać ceny akcji firmy „Kot” za 3 lata?
Zad. 8. Jaka będzie wartość akcji, jeżeli wiadomo, że w ciągu dwóch pierwszych lat spółka nie wypłaci dywidendy, w roku trzecim dywidenda wyniesie 2 zł na akcję, od roku czwartego zyski i dywidendy będą rosły w tempie 15% w okresie dwóch kolejnych lat, a następnie w tempie 5% rocznie aż do „końca świata”. Oczeki...
spencerreid