Aronson - Psychologia społeczna - egzamin.pdf
(
186 KB
)
Pobierz
33476281 UNPDF
Psychologia spoeczna made by Sadakot
1
1. GŁÓWNE MOTYWY DZIAŁANIA CZŁOWIEKA WG ARONSONA - SKĄD SIĘ
BIORĄ KONSTRUKTY?
Konstrukt
- sposób, w jaki ludzie spostrzegają, pojmują i interpretują świat społeczny.
* utrzymanie samooceny
Samoocena
- pewien rodzaj oszacowania, dokonywanego przez ludzi, wartości samych
siebie. (Mówimy o sobie dobrze)
Ludzie mając do wyboru zniekształcenie obrazu świata w celu podtrzymania wysokiej
samooceny a adekwatne odzwierciedlenie świata, które naraża ich na obniżenie samooceny,
wybierają raczej tę pierwszą opcję.
To, że zniekształcamy fakty, by poczuć się lepiej jest rzeczą całkowicie oczywistą, Oznacza
to, że próbujemy nawet (czasem) nadać swoim nieprzyjemnym, upokarzającym przeżyciom
pozytywną interpretację. Koncentrujemy się na dobrych stronach zdarzenia pomijając lub
zniekształcając te złe. Np. proces zaprzeczania w przypadku problemu AIDS (nie muszę
stosować zabezpieczeń, bo mój partner jest na pewno zdrowy) wynika z potrzeby
podtrzymania samooceny. (Mój partner jest zdrowy, więc możemy sobie fikać do woli);
Wyczerpująca inicjacja do klubu studenckiego, który potem okazuje się jednym wielkim
shitem.
* potrzeba bycia adekwatnym
Ludzie usiłują widzieć świat tak adekwatnie, jak tylko jest to możliwe. Usiłujemy zawsze
zachowywać się tak, jak się tego od nas oczekuje (zjawisko samospełniającego się proroctwa;
dzieci w szkole podzielone na grupę debili i geniuszy)
- jesteśmy motywowani także przez popędy biologiczne (głód, pragnienie)
- motywacje na bardziej psychologicznym poziomie (miłość, strach)
- potrzeba zachowania kontroli: ludzie muszą czuć, że mają kontrolę nad swym
środowiskiem.
[Jeśli tak nie jest robi się totalny ojom opisany w rozdziale 14]
2. CZYM JEST DYSONANS POZNAWCZY? DEFINICJA I PRZYKŁADY.
Dysonans poznawczy
- popęd, albo poczucie dyskomfortu, pierwotnie definiowane jako
konsekwencja utrzymywania dwóch lub więcej niezgodnych ze sobą elementów
poznawczych, następnie określany jako konsekwencja zaangażowania się w działanie, które
jest sprzeczne z koncepcją siebie jako osoby przyzwoitej i porządnej.
* Przykłady:
a) Palenie szkodzi zdrowiu. Wiem o tym, ale lubię palić i ciężko jest mi zerwać z nałogiem.
Mam poczucie dyskomfortu, bo wiem, że robię źle, ale nie mogę lub nie chcę przestać.
b) Mam sprawdzian w poniedziałek, ale w weekend jest impreza, na którą idę, wynikiem
czego nie będę się uczyć. Postrzegam siebie jako osobę niekonsekwentną, bo wiem, że
powinnam powtórzyć materiał
[taa... najpierw wypadałoby wogóle zajrzeć do książki]
c) Jestem u dziadków i pomagam im w sprzątaniu. Strasznie mnie to denerwuje, bo mi się
tego nie chce robić. Widzę siebie jako niedobrą wnuczkę, bo pomaganie dziadkom nie
sprawia mi przyjemności tylko mnie denerwuje.
3. MECHANIZM DZIAŁANIA DYSONANSU POZNAWCZEGO.
Największe prawdopodobieństwo pojawienia się dysonansu poznawczego jest wtedy, gdy
zrobimy coś lub dowiemy się czegoś, co jest niezgodne z naszym pozytywnym wyobrażeniem
samych siebie. Dysonans poznawczy pojawi się wtedy, kiedy czujemy się niemądrzy,
niemoralni, ect. Pobudza nas on do jego likwidacji, albo do jego usprawiedliwienia tak, by
było ono zgodne z pozytywnym obrazem nas samych.
ł
Psychologia spoeczna made by Sadakot
2
4. Sposoby redukcji dysonansu poznawczego.
- zmiana naszego zachowania tak, by było ono zgodne z dysonansowym elementem
poznawczym. (Rzucamy palenie)
- uzasadnienie naszego zachowania. Zmieniamy jeden z elementów poznawczych tak, aby był
on mniej sprzeczny (a zatem bardziej zgodny) z zachowaniem (gówno prawda, palenie wcale
nie powoduje raka. Babcia pali od 12 roku życia ma 90 lat, nadal pali i żyje)...
- ...i/lub dodajemy nowe elementy poznawcze, które są zgodne z zachowaniem i je wspierają
(palenie pomaga na stres, jest przyjemne)
5. NA CZYM POLEGA TEORIA PODTRZYMYWANIA WŁASNEJ WARTOŚCI?
Teoria podtrzymywania własnej wartości
- wyobrażenie o nas może być zagrożone
zachowaniem drugiej osoby. Na wielkość zagrożenia wpływają trzy czynniki: jak
wykonujemy zadania w porównaniu z inną osobą; jak bliskie kontakty z nią utrzymujemy;
jakie znaczenie dla definiowania naszego Ja ma to zadanie.
Aby zredukować dysonans możemy zmienić jeden z trzech elementów go wywołujących.
a) Możemy rozluźnić kontakty z osobą, która jest od nas lepsza.
b) Zmieniamy znaczenie zadania. (Jeżeli przyjaciel lepiej gotuje to gotowanie nie jest już
naszym ulubionym hobby)
c) Zmiana poziomu wykonania zadania. (Staramy się być tak samo dobrzy jak nasz
przyjaciel)
Ludzie są bardziej skłonni pomóc obcej osobie niż przyjacielowi, jeśli ich sukces (przyjaciół)
będzie zagrażał naszej własnej samoocenie.
6. CHARAKTERYSTYKA TEORII AUTOAFIRMACJI.
Teoria afirmacji
- teoria sugerująca, że ludzie będą likwidować wpływ dysonansu
wzbudzającego zagrożenie dla ich samooceny przez potwierdzanie swojej kompetencji w
dziedzinie, która nie jest związana z zagrożeniem. (Palę papierosy, ale za to świetnie
śpiewam)
Autoafirmacja może chronić przed uległością wobec pokusy zaangażowania się w okrutne i
niemoralne działanie. (Mogę pomóc przyjacielowi w jakiejś dziedzinie, w której bije mnie on
na głowę, bo jestem znacznie lepszy od niego w innej)
Usprawiedliwianie samego siebie
- tendencja do usprawiedliwiania własnych działań w celu
podtrzymania swojej samooceny. (mordowanie cywilów - nieludzi - przez wojskowych
podczas wojny)
7. FUNKCJE SCHEMATÓW POZNAWCZYCH; NA TEJ PODSTAWIE KRÓTKO
PRZEDSTAW ZASADY LUDZKIEGO POZNAWANIA ŚWIATA.
Schematy
- struktury poznawcze, za pomocą których ludzie organizują swoją wiedzę o
świecie według pewnych tematów (dotyczą one innych ludzi, nas samych, ról społecznych
itp.); schematy silnie wpływają na to, co z otrzymanej informacji zauważamy, o czym
myślimy i co później pamiętamy.
Funkcje:
- w schematach zawiera się nasza podstawowa wiedza o świecie i nasze odczucia. (Wizyta u
dentysty jest nieprzyjemna - będzie nieprzyjemna nawet jeśli idziemy tylko na kontrole a nie
borowanie)
ł
Psychologia spoeczna made by Sadakot
3
- schematy działają jak filtry, które "odsiewają" informację sprzeczną lub niespójną z
dominującym motywem. (Jeżeli Żydzi są oszustami to nawet, kiedy spotkam takiego, który
nie oszukuje to pewnie tego nie zapamiętam, bo Żydzi OSZUKUJĄ)
- schematy stają się wraz z upływem czasu coraz silniejsze i coraz mniej podatne na zmiany.
Jeżeli spodziewamy się, że coś będzie miłe (działanie schematu) to, to będzie miłe, bo tak
chcemy i tak to spostrzegamy.
8. SKRYPT POZNAWCZY - STRUKTURA, ROLA I PRZYKŁADY Z ŻYCIA
CODZIENNEGO.
Skrypt poznawczy
- jest umysłową reprezentacją zdarzeń, działań lub ciągów działań takich
jak: egzamin, wizyta u dentysty, zakupy w sklepie. Skrypt zawiera informację o typowych
wykonaniach,;
składa się z 5 typowych elementów:
1) Scenek - zdarzenia, działania (wizyta u teściów - powitanie, danie prezentom wnukom i
teściom, obiad, rozmowa o sprawach rodzinnych, zabawa z dziećmi, pożegnanie)
2) Aktorzy, czyli uczestnicy tych scen (Teście, rodzice, dzieci)
3) Rekwizyty, czyli typowe obiekty występujące w tych scenkach (kwiaty dla teściowej,
koniak dla teścia, zabawki, słodycze dla dzieci, jedzenie)
4) Warunki uruchamiające sekwencję zdarzeń składające się na skrypt (stały niedzielny obiad,
imieniny, urodziny, święto)
5) Ostateczny rezultat danej sekwencji (zadowolenie dzieci, radość ze spotkania autentyczna
lub udawana, nasycenie się jedzeniem, realizacja wariantu wspólnotowego, ulga, że mamy to
już z głowy)
Skrypt jest strukturą zarówno poznawczą jak i wykonawczą. Jest umysłowym narzędziem
przetważania informacji, a więc ich interpretacji i zapamiętywania. Jest zatem gotowym
programem działania. (Mam skrypt obiadu w restauracji i dzięki temu wiem jak mam się
zachować)
9. DEFINICJA STEREOTYPU I JEGO ROLA W POZNAWANIU ŚWIATA PRZEZ
JEDNOSTKĘ.
Stereotyp
to schemat reprezentujący grupę ludzi lub rodzaj osób wyodrębnionych ze względu
na jakąś łatwo zauważalną cechę określającą ich społeczną tożsamość, taką jak płeć, rasa,
narodowość, religia, pochodzenie społeczne, zawód.
Blondynka - głupia.
Polityk - kłamie.
Rosjanin - pijak.
10. STEREOTYP DUSZY GRUPOWEJ I JEGO ROLA W WYJAŚNIANIU ZASAD
DZIAŁANIA ŚWIATA.
SDG
- kiedy grupa obca postrzegana jest jako silna (realnie lub potencjalnie), zagraża
interesom grupy własnej, może dojść do wytworzenia uproszczonej reprezentacji tej grupy
jako zbiorowego wroga.
SDG ma wiele wspólnego z tzw. spiskowymi teoriami grup i zdarzeń społecznych. Jest
ważnym składnikiem wiedzy o świecie, wywierającym znaczny wpływ na myślenie (sądy i
opinie) człowieka.
SDG - reprezentacja zbiorowego wroga - odnosi się do grupy obcej jako całości. Dodaje się
jej cechy bytu intencjonalnego (stąd dusza).
ł
Psychologia spoeczna made by Sadakot
4
Grupie obcej przypisuje się (Związki między SDG a schematem przyczynowości
diabolicznej):
a) obsesyjne dążenie do władzy
b) aktywność spiskową - grupa obca uzyskuje sukcesy dzięki spiskowaniu i tajnym układom
c) egoizm grupowy i solidarność grupowa - liczy się dla mnich tylko i wyłącznie ich dobro
Za całe zło obwiniamy SDG - jest to tajna organizacja, ludzie, którzy żyją wśród nas (wilki w
owczej skórze) i spiskują przeciwko nam. Nie wiadomo, kto to jest, kim oni są, ani gdzie są,
ale na pewno wiadomo, że są. Są oni czystym złem - przyczynowość diaboliczna.
Ludzie obcego pochodzenia na 'naszym terenie' stanowią idealny cel dla SDG. (Bardziej nie
lubimy 'naszych' obcych, niż 'obcych' obcych)
11. PRZYKŁADY STEREOTYPU DUSZY GRUPOWEJ W SPOŁECZEŃSTWIE
POLSKIM - PSYCHOLOGICZNY MECHANIZM DZIAŁANIA ŚWIATA.
SDG w obrazie Żydów
Polacy nie chcą by zajmowali oni wysokie stanowiska urzędnicze, przejmowali nasz kapitał,
byli politykami, byli z nami w relacji powinowactwa - badania przeprowadzone w 1991
podczas kampanii wyborczej do sejmu.
Jednocześnie Polacy spodziewali się negatywnych konsekwencji, jeśli Żyd wejdzie do sejmu,
skłonni nawet byli apelować ograniczenie dostępu takich osób do wysokich stanowisk.
SDG było silniejsze w okresie wyborów, także ważne społecznie wydarzenia mogą działać
aktywizująco na SDG.
Wejście Polski do UE
- obawa przed wpływami obcych zewnętrznych (np. Niemców)
Sylwetka socjologiczna osoby, która skłonna jest akceptować spiskową teorię innych
grup etnicznych:
- antypatia dla ludzi innych narodowości
- duma z tego, że jest się Polakiem
- często uczestniczy w praktykach religijnych
- na ogół jest starsza wiekiem
- interesuje się polityką
12. HEURYSTYKA DOSTĘPNOŚCI W KONCEPCJI ARONSONA, WILSONA I
AKERT.
Heurystyka dostępności
- nieformalna reguła umysłowa, na mocy, której ludzie wydają sąd,
kierując się tym, jak łatwo mogą coś przywołać do świadomości. (Wsiadasz do samochodu i
zastanawiasz się czy zapiąć pasy. Przypominasz sobie, że przyjaciel miał wypadek a w tv
mówili o karamboli. Jesteś bardziej skłonny zapiąć pasy)
Problem z heurystyką dostępności polega na tym, że niekiedy to, co mamy w pamięci, ma
charakter nietypowy i prowadzi do błędnych ocen. (Jeśli wśród pięciu spotkanych przez
ciebie lekarzy była czwórka kobiet to mógłbyś znacznie zawyżyć odsetek kobiet-lekarzy w
USA, ponieważ tak wiele przypadków lekarzy tej płci jest w twojej pamięci)
ł
Psychologia spoeczna made by Sadakot
5
13. HEURYSTYKA REPREZENTATYWNOŚCI W KONCEPCJI ARONSONA,
WILSONA I AKERT.
Heurystyka reprezentatywności
- uproszczona metoda wnioskowania polegająca na tym, że
klasyfikacji czegoś dokonuje się na podstawie stopnia podobieństwa do przypadku typowego.
(Opalony, wesoły blondyn lubiący spędzać czas na plaży i studiujący w NY może być
uważany przez nas za Kalifornijczyka)
Niekiedy heurystyka reprezentatywności może doprowadzić nas do błędnych wniosków. To,
że ktoś lub coś odpowiada naszym wyobrażeniom kogoś, lub czegoś nie znaczy od razu, że
tym kimś, czymś jest.
14. OPISZ MECHANIZM UKRYTYCH TEORII OSOBOWOŚCI, PODAJ
PRZYKŁADY.
Ukryta teoria osobowości
- schematy, które ludzie stosują, by pogrupować różne rodzaje
cech osobowości, na przykład wielu ludzi jest przekonanych, że ktoś jest uprzejmy, to jest
również hojny. Jest to teoria w myśl, której pewne cechy osobowości występują razem.
Przykłady:
- osoby grube są również wesołe, szczere i godne zaufania
- osoby przebiegłe są pozbawione humoru, zmienne i niesympatyczne
- osoby skromne są uczciwe, naiwne i pomocne
Ukryte teorie osobowości pełnią te same funkcje, co wszelkie inne schematy. Zawierają one
silny komponent kulturowy, co oznacza, że w danej społeczności większość jej członków
podziela pewne ukryte teorie osobowości, ponieważ stanowią one przekonania kulturowe
funkcjonujące w jej obrębie. Tworzymy wyobrażenie innych tak, by było zgodne z ukrytą
teorią osobowości zawartą w naszym języku.
Język, w którym ludzie mówią, wpływa na sposób, w jaki myślą o świecie. (Whorf 1956)
15. OPISZ KRÓTKO ISTOTĘ PROCESU ATRYBUCYJNEGO.
Teoria atrybucji
- określenie sposobu, w jaki ludzie wyjaśniają przyczyny swego
zachowania i zachowań innych.
Dzięki atrybucjom staramy się przewidywać zachowania innych osób względem nas i
względem innych oraz w różnych sytuacjach. Częściej przyczyn czyjegoś zachowania
dopatrujemy się w czyichś cechach charakteru i ich osobowości (odwołanie się do
dyspozycji-atrybucja wewnętrzna) niż do specyfiki sytuacji, w której ich zachowanie
zaistniało (atrybucja zewnętrzna).
16. WYBIERZ JAKĄŚ ZE ZNANYCH CI TEORII ATRYBUCJI I KRÓTKO JĄ
SCHARAKTERYZUJ.
Dokonując atrybucji wykorzystujemy rozmaite skróty i teorie. W codziennym życiu, kiedy
dokonujemy atrybucji przyczynowych, pozwalamy dochodzić do głosu naszym schematom i
w ten sposób podtrzymujemy te, których oczekiwaliśmy.
Teoria wnioskowania z czynników towarzyszących
- teoria, w myśl, której dokonujemy
wewnętrznych atrybucji dotyczących jakiejś osoby, gdy:
a) istnieje niewiele nietożsamych konsekwencji działania (Mary ma do wyboru dwie prace.
Obie w reklamie, ta sama płaca, to samo miasto, ale jedna firma promuje zdrowy tryb życia a
ł
Plik z chomika:
KucyPollyPonik
Inne pliki z tego folderu:
Psychologia podręcznik akademicki tom I ( J. Strelau ).pdf
(51961 KB)
Psychologia podręcznik akademicki TOM II ( J_ Strelau ).pdf
(62892 KB)
Psychologia podręcznik akademicki tom III ( J. Strelau ).pdf
(54099 KB)
Wywieranie wpływu na ludzi.doc
(1393 KB)
PSYCHOANALIZA.doc
(716 KB)
Inne foldery tego chomika:
ANIMACJA SPOŁECZNO - KULTUROWA
METODOLOGIA
PRACE LICENCJACKIE & KONSPEKTY
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin