pascal5_tablice.pdf

Free Pascal – tablice

Tablice – wprowadzenie

Pascal pozwala na skorzystanie z tablic, czyli struktur złożonych z elementów jakiegoś

typu. Tablice deklaruje się po słowie kluczowym var. Deklaracja tablicy jednowymiarowej

wygląda następująco:

nazwa_tablicy : array[ start .. stop ] of typ;

np. tablica ta o typie danych integer i 10 elementach deklaruje się:

ta : array[1..10] of integer;

Natomiast deklaracja tablicy dwuwymiarowej:

nazwa_tablicy : array[ start .. stop ] of array[ start..stop ] of typ;

lub krócej:

nazwa_tablicy : array[ start .. stop , start .. stop ] of typ;

np. deklaracja tablicy tab przechowującej zmienne typu byte o wymiarze 10x10

tab:array[1..10,1..10] of byte;

lub

tab:array[1..10] of array[1..10] of byte;

W nawiasach kwadratowych zapisywany jest zakres indeksów tablicy w postaci od..do .

Indeks tablicy musi należeć do typu porządkowego, zaś ograniczenia nie mogą być

zmiennymi. W Pascalu nie podlega ograniczeniom zakres indeksów (mogą być ujemne,

byleby indeks końcowy był większy od początkowego i nie został przekroczony zakres

typu integer i word). Jedynym ograniczeniem jest blok pamięci, który ogranicza

strukturę do 65 536 bajtów.

Do elementów tablicy odnosi się za pomocą indeksów wpisywanych w nawiasach

kwadratowych. Każdy indeks jest jednoznaczny i wskazuje dokładnie na jeden element

tablicy. Właśnie dzięki indeksom programista może odwołać się dokładnie do wybranego

elementu tablicy.

Np.

a[1]:=1; {polecenie przypisujące 1 elementowi tablicy a wartość „1”}

- 1 -

PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com

Free Pascal – tablice

Procedury Randomize i random

Do generowania wartości losowych w Pascalu służy polecenie:

Random( wartość_max ) ;

Argumentem tej funkcji może być zmienna (lub wartość) typu Word, natomiast w wyniku

działania tej funkcji zwracana jest wartość losowa z przedziału: 0 ‚ wartość_max-1}

Wartość wygenerowana przez funkcję random jest w pewnym sensie losowa (ale nie

w pełni – takie liczby nazywa się pseudolosowymi), gdyż wartość wylosowanej liczby

zależy od liczby wygenerowanej poprzednio. Podczas generowania pierwszej liczby

funkcja ta przyjmuje, że poprzednią wygenerowaną wartością była wartość zmiennej

RandSeed (typu Longint), która na początku każdego programu przyjmuje zawsze

wartość „0”. W związku z tym kilkakrotne uruchomienie programu spowoduje

wygenerowanie tego samego ciągu liczb. Aby tego uniknąć należy wywołać standardową

procedurę Randomize.. działanie tej procedury polega na wyznaczeniu liczby LongInt na

podstawie zegara systemowego, co pozwala sądzić, ze wartość początkowa użyta do

generacji ciągu liczb losowych jest przypadkowa (czas w komputerze ulega zmianie 18

razy na sekundę).

Uwaga! Przed wywołaniem funkcji random, należy wpisać procedurę randomize; ! ! ! !

Ćwiczenie 1:

Program wpisującego do jednowymiarowej tablicy zawierającej 10 elementów liczb od 1

do 10 i wypisanie ich na ekranie w odwrotnej kolejności:

program tab1;

uses crt;

var i:integer;

tab:array[1..10] of integer;

Begin

i:=1;

for i:=1 to 10 do

tab[i]:= i;

writeln('Oto tablica wypisana w prawidlowej kolejnosci:');

for i:=1 to 10 do

writeln(tab[i]);

writeln('Oto tablica wypisana w kolejnosci odwrotnej:');

for i:=10 downto 1 do

writeln(tab[i]);

ReadKey;

End.

- 2 -

PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com

Free Pascal – tablice

Ćwiczenie 2:

Proszę napisać program uzupełniający tablicę jednowymiarową 10-cio elementową

wartościami losowymi, wypisujący zawartość tablicy i wyliczający sumę jej elementów.

Ćwiczenie 3:

Proszę zmodyfikować program napisany w ćwiczeniu 2 tak, aby wyznaczał średnią

arytmetyczną elementów znajdujących się wewnątrz tablicy.

Ćwiczenie 4:

Proszę napisać program znajdujący wartość największą i najmniejszą w tablicy 20-sto

elementowej wypełnianej wartościami losowymi.

Ćwiczenie 5:

Proszę napisać program sortujący zawartość tablicy 10-cio elementowej wypełnionej

wartościami losowymi w porządku rosnącym. Program ma wypisać tablicę przed

posortowaniem i pojej posortowaniu.

Ćwiczenie 6:

Proszę napisać program reprezentujący kolejne kroki algorytmu sortowania bąbelkowego

dla tablicy 8-mio elementowej wypełnionej wartościami losowymi.

Uwaga: Do czyszczenia ekranu stosuje się polecenie clrscr; które jest zdefiniowane

w module crt.

Ćwiczenie 7:

Program, który wypełnia tablicę dwuwymiarową 5x5 w taki sposób, że na przekątnej

znajdują się „1” a wszystkie pozostałe pola są wyzerowane.

program tab4;

uses crt;

var i,j:integer;

tab:array[1..5,1..5] of byte;

Begin

clrscr;

i:=1;{wiersze}

j:=1;{kolumny}

for i:=1 to 5 do

for j:=1 to 5 do

if i=j then tab[i,j]:=1

else

tab[i,j]:=0;

for i:=1 to 5 do

begin

for j:=1 to 5 do

- 3 -

PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com

Free Pascal – tablice

write(tab[i,j],' ');

writeln;

end;

ReadKey;

End.

Ćwiczenie 8:

Proszę napisać program wypełniający tablicę o wymiarze 10x10 wartościami

odpowiadającymi tabliczce mnożenia.

Ćwiczenie 9:

Proszę napisać program, który wypełnia tablicę dwuwymiarową 10x10 wartościami

losowymi i obliczaj sumę każdego wiersza do odpowiadającego danemu wierszu, elementu

drugiej tablicy.

- 4 -

PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: