Or_Strażak.doc

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO NA STANOWISKU

STRAŻAK – RATOWNIK

PODCZAS GASZENIA POŻARÓW MIESZKAŃ

Do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy:

1.        Rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń.

2.        Organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń.

3.        Wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze.

4.        Kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej.

5.        Nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych.

6.        Prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

Państwowa Straż Pożarna jest organizatorem krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, mającego na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez:

1.        Walkę z pożarami lub innymi klęskami żywiołowymi.

2.        Ratownictwo techniczne.

3.        Ratownictwo chemiczne.

4.        Ratownictwo ekologiczne.

5.        Ratownictwo medyczne.

Do oszacowania ryzyka zawodowego wybrano stanowisko strażaka-ratownika, czyli osoby biorącej czynny udział w akcji ratowniczo-gaśniczej oraz bezpośrednio narażonej na zagrożenia wynikające z rodzaju zagrożenia.

Przyjęto, że do każdego rodzaju zdarzenia, do jakiego udaje się jednostka ochrony przeciwpożarowej, należy stosować osobistą ochronę indywidualną.

Służba ratownicza stawia przed strażakiem specyficzne wymagania: wiedzy teoretycznej oraz praktycznych umiejętności, dobrego stanu zdrowia, wysokiej sprawności fizycznej i psychicznej. Występują w toku tej służby różnego rodzaju zagrożenia i przeciążenia (fizyczne i psychiczne), sytuacje konfliktowe, pośpiech, natłok informacyjny. Zdarzają się często także sytuacje ekstremalne, np. akcje ratownicze w warunkach wydzielania się substancji toksycznych, przy silnym zadymieniu, wysokich temperaturach, dużej wilgotności, brudzie, przykrych zapachach itp. Są to tylko niektóre czynniki (źródła stresu) wpływające na samopoczucie, funkcjonowanie oraz zdrowie.

Od osoby ubiegającej się na stanowisko ratownika wymagane jest:

a.        Wykształcenie – średnie.

b.        Wiek do 30 lat.

c.        Wzrost od 165 do 185cm.

d.        Kategoria zdrowie „A”.

e.        Dobry słuch i wzrok.

f.          Dobra drożność dróg oddechowych.

g.        Brak lęku wysokości i przestrzeni.

Podstawowe cele oceny ryzyka zawodowego

Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu:

a.        Sprawdzenie czy występujące na stanowiskach pracy zagrożenia zostały zidentyfikowane i czy jest znane, związane z nimi ryzyko zawodowe.

b.        Wykazanie, zarówno pracownikom i/lub ich przedstawicielom, jak i organom nadzoru i kontroli, że przeprowadzono analizę zagrożeń i zastosowano właściwe środki ochronne.

c.        Dokonanie odpowiedniego wyboru wyposażenia stanowisk pracy, materiałów oraz organizacji pracy.

d.        Ustalenie priorytetów w działaniach zmierzających do eliminowania lub ograniczania ryzyka zawodowego.

e.        Zapewnienie ciągłej poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy.

Ocena ryzyka zawodowego odgrywa istotną rolę w procesie monitorowania stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, dostarczając informacji niezbędnych do planowania działań korygujących i zapobiegawczych w stosunku do niezgodności zidentyfikowanych w tym procesie.

Oszacowanie ryzyka zawodowego

Oszacowanie ryzyka zawodowego związanego z poszczególnymi zagrożeniami zidentyfikowanymi na stanowiskach pracy polega na ustaleniu:

a.        Prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia.

b.        Ciężkości szkodliwych następstw tych zagrożeń.

Oszacowanie ryzyka zawodowego można przeprowadzić w różny sposób, w zależności od potrzeb organizacji. Zaleca się przede wszystkim takie sposoby oszacowania ryzyka zawodowego, których stosowanie nie wymaga wiedzy specjalistycznej i które mogą być w prosty sposób wykorzystane przez osoby przeprowadzające oceny. Równocześnie istotne jest, aby otrzymane wyniki oszacowania były w pełni wystarczające do wyznaczenia jego dopuszczalności i właściwego planowania działań korygujących i zapobiegawczych.

Ze względu na bardzo dużą ilość czynników stwarzających zagrożenie, jak również ich złożoność w działania ratowniczo-gaśniczych do oszacowania ryzyka zawodowe na stanowisku – „strażak-ratownik”, zastosowano skalę pięciostopniową, zgodnie z wytycznymi zawartymi w Polskich Normach tj.: PN-EN 1050:1999  oraz  PN-N -18002:2000.

Tab1 Oszacowanie ryzyka zawodowego w skali pięciostopniowej

Przy szacowaniu ryzyka zawodowego zgodnie z tabelą nr 1 ciężkość następstw zagrożenia i prawdopodobieństwo ich wystąpienia, można określić stosując niżej wymienione wskazówki:

1.        Do następstw o małej szkodliwości zalicza się te urazy i choroby, które nie powodują długotrwałych dolegliwości i absencji w pracy; są to czasowe pogorszenia stanu zdrowia, takie jak niewielkie stłuczenia i zranienia, podrażnienia oczu, objawy niewielkiego zatrucia, bóle głowy itp.

2.        Do następstw o średniej szkodliwości zalicza się te urazy i choroby, które powodują niewielkie, ale długotrwałe lub nawracające okresowo dolegliwości i są związane z okresami absencji; są to np. zranienia, oparzenia II stopnia na niewielkiej powierzchni ciała, alergie skórne, nieskomplikowane złamania, zespoły przeciążeniowe układu mięśniowo-szkieletowego (np. zapalenie ścięgna) itp.

3.        Do następstw o dużej szkodliwości zalicza się te urazy i choroby, które powodują ciężkie i stałe dolegliwości i/lub śmierć; są to np. oparzenia III stopnia dużej powierzchni ciała, amputacje, skomplikowane złamania z następową dysfunkcją, choroby nowotworowe, toksyczne uszkodzenia narządów wewnętrznych i układu nerwowego w wyniku narażenia na czynniki chemiczne, zespół wibracyjny, zawodowe uszkodzenia słuchu, astma, zaćma itp.

4.        Do mało prawdopodobnych (MP) - zalicza się te następstwa zagrożeń, które nie powinny wystąpić podczas całego okresu aktywności zawodowej pracownika.

5.        Do prawdopodobnych (P) - zalicza się te następstwa zagrożeń, które mogą wystąpić nie więcej niż kilkakrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika.

6.        Do wysoce prawdopodobnych (WP) - zalicza się te następstwa zagrożeń, które mogą wystąpić wielokrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika.

Wyznaczenie dopuszczalności ryzyka

Dopuszczalność ryzyka zawodowego można na ogół wyznaczyć bezpośrednio na podstawie jego oszacowania. W tabeli nr 2 podano zasady wyznaczania dopuszczalności ryzyka zawodowego, które zostało oszacowane w skali pięciostopniowej.

Tab2 Ogólne zasady wyznaczania dopuszczalności ryzyka zawodowego oraz zalecenia dotyczące działań wynikających z oceny tego ryzyka

2

Tabela Nr 3                 Oszacowanie ryzyka zawodowego - strażaka