Stawianie ścianek z płyt gipsowo-kartonowych i gipsowo-włóknowych
Płyty gipsowo-kartonowe (ostatnio również gipsowo-włóknowe), bardzo szybko stały się materiałem niezwykle chętnie używanym do kształtowania nowoczesnych wnętrz.
Inwestorzy wykorzystują je zarówno w pomieszczeniach biurowych, jak i mieszkalnych. Wśród najważniejszych zalet ścianek działowych o budowie szkieletowej, inwestorzy wymieniają możliwość łatwego i szybkiego demontażu w przypadku zmiany koncepcji zagospodarowania wnętrza. W przypadku ścian wznoszonych z cegieł ich usunięcie wiąże się z poważnymi pracami budowlanymi.
Jak się stawia ścianki z płyt g-k i g-w?
Ustawianie lekkiej ścianki szkieletowej nie jest trudne, ale wymaga przestrzegania szeregu zaleceń. Ich zlekceważenie może zaowocować tym, że efekt końcowy daleki będzie od oczekiwań.
Elementy gotowej ściany gipsowo-kartonowej
Sztukowane płyty nie mogą się łączyć w jednej linii
Prace nad montażem należy rozpocząć od dokładnego wyznaczenia położenia przyszłej ścianki, a więc od zaznaczenia miejsc na ścianach, podłodze i suficie, do których przytwierdzone będą profile obrysowe. Przed ich przykręceniem (najlepiej za pomocą kołków rozporowych do szybkiego montażu rozmieszczonych nie rzadziej niż co 1000 mm) należy koniecznie ułożyć taśmę tłumiącą drgania (filc, guma, korek). Poprawi to również tłumienie dźwięków przez przegrodę. Profili w miarę możliwości nie należy sztukować. Długie, jednorodne odcinki znacznie lepiej spełniają swoje zadanie. Następnym etapem prac jest ustawienie słupków (co 0,6 lub 0,3 m w zależności od wariantu ściany). Krawędzie otworu, w którym mają być zamontowane drzwi muszą być koniecznie wzmocnione profilami ościeżnicowymi UA.
Stawianie lekkiej ścianki działowej polega na stosowaniu zasad opracowanych przez producenta systemu. Niezwykle ważne np. jest to, by podkleić profile przyłączeniowe również do ścian murowanych – taśmą wygłuszającą oraz nie przykręcać profili pionowych do poziomych. (fot. Knauf, Rigips)
Kolejną czynnością jest docięcie płyt gipsowo-kartonowych lub gipsowo-włóknowych. Przy pracy tej należy zachować szczególną staranność i dokładność. Warto również pamiętać, że płyta powinna być o jakieś 15–17 mm krótsza niż wysokość pomieszczenia. Dzięki temu będzie się mogła bez problemu odkształcać po zamontowaniu. Płyty nie powinny dotykać podłogi, stropu ani ścian konstrukcyjnych, gdyż spowoduje to przenoszenie przez nie dźwięków. Najlepiej pozostawić około 10-milimetrowe odstępy od sufitu i około 5-milimetrowe od ścian bocznych. W miarę możliwości należy unikać niepotrzebnego sztukowania płyt, a jeżeli zajdzie już taka potrzeba (np. jeśli pomieszczenie jest wyższe niż długość standardowych płyt – 3 m), to należy pamiętać, że połączenie nie mogą znajdować się w jednej linii na długości całej ściany! Odległość pomiędzy sąsiadującymi łączeniami powinna wynosić minimum 400 mm. Płyty układane wokół otworu drzwiowego należy wyciąć w kształcie litery L, a ich łączenie powinno przypadać możliwie jak najbliżej środka nadproża. Pozwala to zapobiec pękaniu złącza. Płyty przykręca się blachowkrętami wyłącznie do profili pionowych. Mocowanie do profili UW może spowodować uszkodzenie płyt na przykład pod wpływem przewidywanego konstrukcyjnie ugięcia stropu.
Kolejne płyty gipsowo-kartonowe dosuwa się do poprzednich „na styk”. W przypadku płyt gipsowo-włóknowych możliwe są natomiast dwa rozwiązania. Albo przysuwa się je maksymalnie blisko i skleja ze sobą specjalnym klejem poliuretanowym, albo też pozostawia się szczelinę równą połowie grubości płyty, którą wypełnia się następnie masą szpachlową. Po zamocowaniu płyt po jednej stronie ścianki można rozprowadzić niezbędne instalacje (wodne, elektryczne) oraz wyciąć otwory instalacyjne pod gniazdka elektryczne i włączniki. Kolejnym etapem jest rozmieszczenie wewnątrz ściany izolacji akustycznej z wełny mineralnej lub waty szklanej. O ile zamontowanie sztywnych płyt z owych materiałów nie nastręcza większych kłopotów, to użycie miękkich mat wymaga zawieszenia ich na wkrętach przymocowanych do profili pionowych. Zapobiega to ich opadaniu pod własnym ciężarem. Trzeba pamiętać o tym, że pasy wełny powinny być o 10 mm szersze od rozstawu słupków (tak aby wypełniły nie tylko przestrzeń między nimi, ale też wewnątrz nich. Płyty po drugiej stronie stelażu przykręca się w taki sposób, aby były przesunięte w stosunku do płyt po przeciwnej stronie oraz aby ich łączenia przypadały na sąsiednich słupkach. Zdecydowanie poprawia to stabilność konstrukcji i izolacyjność ściany. Podczas prac trudno jest uniknąć cięcia płyt. Jeżeli krawędź ma być prosta, to wystarczy naciąć materiał od strony licowej nożem, a następnie przełamać. W przypadku płyt gipsowo-kartonowych niezbędne będzie jeszcze przecięcie kartonu na spodniej stronie. W przypadku linii łamanych (np. otwory drzwiowe) należy jedną część przeciąć przy użyciu wyrzynarki elektrycznej lub piły, a drugą naciąć i przełamać. Otwory na gniazdka elektryczne najlepiej wyciąć otwornicą do drewna. Należy pamiętać, że im bardziej precyzyjne będą wszelkie cięcia, tym mniej pracy czeka nas przy wykańczaniu ścianki.
Sposoby szpachlowania spoin o różnych kształtach
Dla końcowego efektu niezwykle ważnym etapem są prace wykończeniowe. Polegają one na pokryciu masą szpachlową styków płyt oraz łebków blachowkrętów. Sposób postępowania zależy od typu krawędzi płyty (przy montażu trzeba pamiętać, że tylko dłuższe krawędzie płyt są wyprofilowane, natomiast w przypadku łączenia poziomego brzegi płyt należy odpowiednio sfazować).Jeżeli krawędź jest półokrągła, styk należy wypełnić masą z dodatkiem włókien szklanych. Krawędź spłaszczona przeznaczona jest natomiast do szpachlowania masą zwykłą przy użyciu taśmy zbrojącej. Bruzdę na styku krawędzi, które nie zostały przygotowane fabrycznie lecz sfazowane podczas montażu, wypełnia się również zwykłą masą szpachlową stosując siatkę. W każdym z przypadków zaschniętą masę szlifuje się papierem ściernym o uziarnieniu 60. Szczelinę pomiędzy płytami a sufitem i ścianami najlepiej wypełnić masą akrylową, która zachowuje elastyczność.
Etapy wykańczania połączeń płyt.
Błędy pojawiające się przy wykonywaniu ścianek z płyt gipsowo-kartonowych
· Jeżeli płyty składowane są na wolnym powietrzu i dojdzie do ich zawilgocenia, to następuje zniekształcenie materiału, a karton pokrywający gipsowy rdzeń rwie się podczas wkręcania wkrętów. Kolejne niepożądane konsekwencje pojawiają się po wyschnięciu płyt gipsowo-kartonowych. Ich powierzchnia zaczyna bowiem pękać, a na powierzchni kartonu pojawiają się wykwity. Dlatego też należy pamiętać, aby płyty g-k zawsze przechowywać zawinięte w folię i zabezpieczone przed wpływem warunków pogodowych.
· Jeżeli zastosowane przy konstruowaniu ściany profile CW są zbyt długie, to ściana ulegnie deformacji i pojawią się na niej rysy. Dlatego też profile powinny mieć długość o 1-2 cm krótszą od wysokości pomieszczenia.
· Jeżeli połączenia zostaną zaszpachlowane bez użycia taśmy, a masa szpachlowa była nieodpowiednia do przeprowadzenia takiego zabiegu, to na zaschniętej powierzchni bardzo szybko pojawią się rysy. Zaschnięta masa nie będzie trzymać się podłoża. Bez taśmy można nakładać wyłącznie takie produkty, które w warunkach użytkowania mają wyraźnie zaznaczoną taką możliwość.
· Jeżeli przed pomalowaniem płyty g-k nie został zastosowany odpowiedni środek gruntujący, to pomalowana powierzchnia będzie niejednolita i pojawią się na niej wykwity. Zwykle płyty gipsowo-kartonowe muszą być zagruntowane, chyba że producent zaznacza w warunkach użytkowania, że zostały już wstępnie zagruntowane.
Marek Żelkowski
kazimierzak