AVT251.pdf

(745 KB) Pobierz

Odbiornik DTMF - zdalne sterowanie przez telefon

P R O J E K T Y

Odbiornik DTMF -

- zdalne sterowanie

przez telefon, czêæ 1

kit AVT-251

Uk³ad zdalnego sterowania

przez telefon zapowiadalimy

doæ dawno i cieszy³ siê on

du¿ym zainteresowaniem

Czytelników nadsy³aj¹cych

ankiety.

Sporód opracowanych

w naszym laboratorium kilku

wersji odbiorników wybralimy

wersjê najtañsz¹ w wykonaniu

i nie wymagaj¹c¹ stosowania

specjalistycznych uk³adów

scalonych. Okupione to

zosta³o pewnym

skomplikowaniem konstrukcji

elektrycznej urz¹dzenia, co

nie powinno stanowiæ jednak

przeszkody dla Czytelników

pragn¹cych samodzielnie

wykonaæ to po¿yteczne

urz¹dzenie.

Praktycznie ka¿dy aparat tele-

foniczny z klawiatur¹ ma prze-

³¹cznik TONE/PULSE i w po³o¿e-

niu TONE jest nadajnikiem dwu-

nastu kodów DTMF. Co prawda

w systemie DTMF wystêpuje szes-

nacie kodów, ale kody oznaczane

A, B, C, D s¹ wykorzystywane

bardzo rzadko.

W ka¿dym razie aparat telefo-

niczny jest najprostszym nadajni-

kiem sygna³ów DTMF. Otwiera to

bardzo szerokie mo¿liwoci zdal-

nego sterowania przy pomocy sie-

ci telefonicznej - oprócz zwyk³ego

aparatu z klawiatur¹ wystarczy za-

stosowaæ odbiornik i dekoder syg-

na³ów DTMF.

W artykule opisano pe³nowar-

tociowy system zdalnego stero-

wania szecioma urz¹dzeniami

przez liniê telefoniczn¹. Urz¹dze-

nie, nazywane dalej odbiornikiem,

pracuje na zasadzie automatycznej

sekretarki: jest pod³¹czone do li-

nii telefonicznej równolegle do

istniej¹cego aparatu telefoniczne-

go. Wystarczy z dowolnego krañca

wiata zatelefonowaæ do siebie do

domu u¿ywaj¹c aparatu maj¹cego

mo¿liwoæ wybierania tonowego

i po kilku dzwonkach nasz od-

biornik przyjmie rozmowê, zg³o-

si swoj¹ gotowoæ sygna³em

dwiêkowym. Nale¿y wtedy po-

daæ dwucyfrowe has³o umo¿liwia-

j¹ce dostêp do funkcji sterowania,

a potem nacisn¹æ jeden lub wiêcej

klawiszy numerycznych w telefo-

nie. W ten sposób mo¿emy stero-

waæ ró¿nymi urz¹dzeniami, na

przyk³ad lampami owietlenia ze-

wnêtrznego, systemami alarmo-

wymi, symulatorami obecnoci do-

mowników, kuchenk¹ mikrofalo-

w¹, magnetowidem, itp. Odbior-

nik mo¿e te¿ byæ sterowany rêcz-

nie za pomoc¹ przycisków umiesz-

czonych na p³ycie czo³owej.

Opis uk³adu

Schemat ideowy pokazany na

rys. 1 mo¿e siê wydawaæ skom-

plikowany. W rzeczywistoci dzia-

³anie uk³adu jest proste.

Urz¹dzenie jest zasilane napiê-

ciem 12V. Napiêcie 5V, potrzebne

do uk³adów scalonych, jest uzys-

kiwane za pomoc¹ stabilizatora

oznaczonego U9.

Linia telefoniczna jest pod³¹-

czona do zacisków oznaczonych

PHONE. Urz¹dzenie, tak jak au-

tomatyczna sekretarka, ma odbie-

raæ telefony. Przychodz¹cy z cen-

trali sygna³ wywo³ania (dzwonie-

nia) o czêstotliwoci 25Hz i ampli-

tudzie kilkudziesiêciu woltów prze-

chodzi przez uk³ad wywo³ania z ele-

mentami R1, C1 i powoduje pul-

suj¹ce wiecenie diody LED za-

wartej w transoptorze OPT1.

Bramki U1C oraz U1D formuj¹

sygna³y do licznika U2. W stanie

Podstawowe cechy uk³adu

3

umo¿liwia zdalne sterowanie przy u¿yciu do-

wolnego klawiszowego aparatu telefoniczne-

go;

3

dostêp dla uprawnionych po podaniu dwu-

cyfrowego has³a;

3

mo¿liwoæ sterowania za pomoc¹ lokalnej

klawiatury;

3

mo¿liwoæ sterowania prac¹ 6 urz¹dzeñ;

3

niezale¿noæ od sieci energetycznej dziêki re-

zerwowemu zasilaniu;

3

prosta konstrukcja dziêki zastosowaniu spe-

cjalizowanego dekodera DTMF;

3

niski koszt wykonania.

Elektronika Praktyczna 3/97

43

821158577.548.png

821158577.561.png

821158577.572.png

821158577.583.png

821158577.001.png

Odbiornik DTMF - zdalne sterowanie przez telefon

spoczynku dioda LED

transoptora nie wieci,

przez fototranzystor nie

p³ynie pr¹d, i na wy-

jciu bramki U1C wy-

stêpuje stan niski. Kon-

densator C6 jest na³ado-

wany, a wiêc na wy-

jciu bramki U1D i na

wejciu zeruj¹cym kos-

tki U2 wystêpuje stan

wysoki - licznik jest

wyzerowany. Podczas

dzwonienia s¹ wysy³ane

z centrali jednosekundo-

we impulsy sygna³u

dzwonienia w czterose-

kundowych odstêpach.

Aby jednak uk³ad (pod-

³¹czony na sta³e równo-

legle do telefonu) nie

reagowa³ na przebiegi

powstaj¹ce podczas wy-

bierania impulsowego,

zastosowano diodê Ze-

nera D3 oraz uk³ad

opóniaj¹cy R3, R43,

C5. Dziêki temu, na

wyjciu bramki U1C po-

winien pojawiaæ siê

stan wysoki tylko pod-

czas impulsów dzwo-

nienia. Pokazano to na

rys. 2 . Impulsy dzwon-

ka powoduj¹ chwilowe

przewodzenie fototran-

zystora w transoptorze

OPT1. Kondensator roz-

³adowuje siê przez re-

zystor R43. Dziêki za-

stosowaniu rezystora

R43 uk³ad jest niewra¿-

liwy na krótkie impul-

sy, jakie mog³yby siê

pojawiæ w linii, na

przyk³ad podczas wy-

bierania w trybie impul-

sowym.

W efekcie ka¿dy

przychodz¹cy jednose-

kundowy impuls dzwo-

nienia powoduje po-

wstanie jednosekundo-

wego dodatniego impul-

su na wyjciu bramki

U1C. Ju¿ pierwszy

z tych impulsów roz³a-

dowuje przez diodê D4

kondensator C6. Na wy-

jciu bramki U1D poja-

wia siê stan niski.

Umo¿liwia to pracê

licznika U2. Licznik

U2 zlicza kolejne

Rys. 1. Schemat elektryczny odbiornika.

44

Elektronika Praktyczna 3/97

821158577.022.png

821158577.033.png

821158577.044.png

821158577.055.png

821158577.066.png

821158577.077.png

821158577.088.png

821158577.099.png

821158577.110.png

821158577.121.png

821158577.132.png

821158577.143.png

821158577.154.png

821158577.165.png

821158577.176.png

821158577.187.png

821158577.198.png

821158577.209.png

821158577.220.png

821158577.231.png

821158577.242.png

821158577.253.png

821158577.264.png

821158577.275.png

821158577.286.png

821158577.297.png

821158577.308.png

821158577.319.png

821158577.330.png

821158577.341.png

821158577.352.png

821158577.363.png

821158577.374.png

821158577.385.png

821158577.396.png

821158577.407.png

821158577.418.png

821158577.429.png

821158577.440.png

821158577.451.png

821158577.461.png

821158577.472.png

821158577.482.png

821158577.493.png

821158577.504.png

821158577.515.png

821158577.526.png

821158577.537.png

821158577.549.png

821158577.552.png

821158577.553.png

821158577.554.png

821158577.555.png

821158577.556.png

821158577.557.png

821158577.558.png

821158577.559.png

821158577.560.png

821158577.562.png

821158577.563.png

821158577.564.png

821158577.565.png

821158577.566.png

821158577.567.png

821158577.568.png

821158577.569.png

821158577.570.png

821158577.571.png

821158577.573.png

821158577.574.png

821158577.575.png

821158577.576.png

821158577.577.png

821158577.578.png

821158577.579.png

821158577.580.png

821158577.581.png

821158577.582.png

821158577.584.png

821158577.585.png

821158577.586.png

821158577.587.png

821158577.588.png

821158577.589.png

821158577.590.png

821158577.591.png

821158577.592.png

821158577.593.png

821158577.002.png

821158577.003.png

821158577.004.png

821158577.005.png

821158577.006.png

821158577.007.png

821158577.008.png

821158577.009.png

821158577.010.png

821158577.011.png

821158577.012.png

821158577.013.png

821158577.014.png

821158577.015.png

821158577.016.png

821158577.017.png

821158577.018.png

821158577.019.png

821158577.020.png

821158577.021.png

821158577.023.png

821158577.024.png

821158577.025.png

821158577.026.png

821158577.027.png

821158577.028.png

821158577.029.png

821158577.030.png

821158577.031.png

821158577.032.png

821158577.034.png

821158577.035.png

821158577.036.png

821158577.037.png

821158577.038.png

821158577.039.png

821158577.040.png

821158577.041.png

821158577.042.png

821158577.043.png

821158577.045.png

821158577.046.png

821158577.047.png

821158577.048.png

821158577.049.png

821158577.050.png

821158577.051.png

821158577.052.png

821158577.053.png

821158577.054.png

821158577.056.png

821158577.057.png

821158577.058.png

821158577.059.png

821158577.060.png

821158577.061.png

821158577.062.png

821158577.063.png

821158577.064.png

821158577.065.png

821158577.067.png

821158577.068.png

821158577.069.png

821158577.070.png

821158577.071.png

821158577.072.png

821158577.073.png

821158577.074.png

821158577.075.png

821158577.076.png

821158577.078.png

821158577.079.png

821158577.080.png

821158577.081.png

821158577.082.png

821158577.083.png

821158577.084.png

821158577.085.png

821158577.086.png

821158577.087.png

821158577.089.png

821158577.090.png

821158577.091.png

821158577.092.png

821158577.093.png

821158577.094.png

821158577.095.png

821158577.096.png

821158577.097.png

821158577.098.png

821158577.100.png

821158577.101.png

821158577.102.png

821158577.103.png

821158577.104.png

821158577.105.png

821158577.106.png

821158577.107.png

821158577.108.png

821158577.109.png

821158577.111.png

821158577.112.png

821158577.113.png

821158577.114.png

821158577.115.png

821158577.116.png

821158577.117.png

821158577.118.png

821158577.119.png

821158577.120.png

821158577.122.png

821158577.123.png

821158577.124.png

821158577.125.png

821158577.126.png

821158577.127.png

821158577.128.png

821158577.129.png

821158577.130.png

821158577.131.png

821158577.133.png

821158577.134.png

821158577.135.png

821158577.136.png

821158577.137.png

821158577.138.png

821158577.139.png

821158577.140.png

821158577.141.png

821158577.142.png

821158577.144.png

821158577.145.png

821158577.146.png

821158577.147.png

821158577.148.png

821158577.149.png

821158577.150.png

821158577.151.png

821158577.152.png

821158577.153.png

821158577.155.png

821158577.156.png

821158577.157.png

821158577.158.png

821158577.159.png

821158577.160.png

821158577.161.png

821158577.162.png

821158577.163.png

821158577.164.png

821158577.166.png

821158577.167.png

821158577.168.png

821158577.169.png

821158577.170.png

821158577.171.png

821158577.172.png

821158577.173.png

821158577.174.png

821158577.175.png

821158577.177.png

821158577.178.png

821158577.179.png

821158577.180.png

821158577.181.png

821158577.182.png

821158577.183.png

821158577.184.png

821158577.185.png

821158577.186.png

821158577.188.png

821158577.189.png

821158577.190.png

821158577.191.png

821158577.192.png

821158577.193.png

821158577.194.png

821158577.195.png

821158577.196.png

821158577.197.png

821158577.199.png

821158577.200.png

821158577.201.png

821158577.202.png

821158577.203.png

821158577.204.png

821158577.205.png

821158577.206.png

821158577.207.png

821158577.208.png

821158577.210.png

821158577.211.png

821158577.212.png

821158577.213.png

821158577.214.png

821158577.215.png

821158577.216.png

821158577.217.png

821158577.218.png

821158577.219.png

821158577.221.png

821158577.222.png

821158577.223.png

821158577.224.png

821158577.225.png

821158577.226.png

821158577.227.png

821158577.228.png

821158577.229.png

821158577.230.png

821158577.232.png

821158577.233.png

821158577.234.png

821158577.235.png

821158577.236.png

821158577.237.png

821158577.238.png

821158577.239.png

821158577.240.png

821158577.241.png

821158577.243.png

821158577.244.png

821158577.245.png

821158577.246.png

821158577.247.png

821158577.248.png

821158577.249.png

821158577.250.png

821158577.251.png

821158577.252.png

821158577.254.png

821158577.255.png

821158577.256.png

821158577.257.png

821158577.258.png

821158577.259.png

821158577.260.png

821158577.261.png

821158577.262.png

821158577.263.png

821158577.265.png

821158577.266.png

821158577.267.png

821158577.268.png

821158577.269.png

821158577.270.png

821158577.271.png

821158577.272.png

821158577.273.png

821158577.274.png

821158577.276.png

821158577.277.png

821158577.278.png

821158577.279.png

821158577.280.png

821158577.281.png

821158577.282.png

821158577.283.png

821158577.284.png

821158577.285.png

821158577.287.png

821158577.288.png

821158577.289.png

821158577.290.png

821158577.291.png

821158577.292.png

821158577.293.png

821158577.294.png

821158577.295.png

821158577.296.png

821158577.298.png

821158577.299.png

821158577.300.png

821158577.301.png

821158577.302.png

821158577.303.png

821158577.304.png

821158577.305.png

821158577.306.png

821158577.307.png

821158577.309.png

821158577.310.png

821158577.311.png

821158577.312.png

821158577.313.png

821158577.314.png

821158577.315.png

821158577.316.png

821158577.317.png

821158577.318.png

821158577.320.png

821158577.321.png

821158577.322.png

821158577.323.png

821158577.324.png

821158577.325.png

821158577.326.png

821158577.327.png

821158577.328.png

821158577.329.png

821158577.331.png

821158577.332.png

821158577.333.png

821158577.334.png

821158577.335.png

821158577.336.png

821158577.337.png

821158577.338.png

821158577.339.png

821158577.340.png

821158577.342.png

821158577.343.png

821158577.344.png

821158577.345.png

821158577.346.png

821158577.347.png

821158577.348.png

821158577.349.png

821158577.350.png

821158577.351.png

821158577.353.png

821158577.354.png

821158577.355.png

821158577.356.png

821158577.357.png

821158577.358.png

821158577.359.png

821158577.360.png

821158577.361.png

821158577.362.png

821158577.364.png

821158577.365.png

821158577.366.png

821158577.367.png

821158577.368.png

821158577.369.png

821158577.370.png

821158577.371.png

821158577.372.png

821158577.373.png

821158577.375.png

821158577.376.png

821158577.377.png

821158577.378.png

821158577.379.png

821158577.380.png

821158577.381.png

821158577.382.png

821158577.383.png

821158577.384.png

821158577.386.png

821158577.387.png

821158577.388.png

821158577.389.png

821158577.390.png

821158577.391.png

821158577.392.png

821158577.393.png

821158577.394.png

821158577.395.png

821158577.397.png

821158577.398.png

821158577.399.png

821158577.400.png

821158577.401.png

821158577.402.png

821158577.403.png

821158577.404.png

821158577.405.png

821158577.406.png

821158577.408.png

821158577.409.png

821158577.410.png

821158577.411.png

821158577.412.png

821158577.413.png

821158577.414.png

821158577.415.png

821158577.416.png

821158577.417.png

821158577.419.png

821158577.420.png

821158577.421.png

821158577.422.png

821158577.423.png

821158577.424.png

821158577.425.png

821158577.426.png

821158577.427.png

821158577.428.png

821158577.430.png

821158577.431.png

821158577.432.png

821158577.433.png

821158577.434.png

821158577.435.png

821158577.436.png

821158577.437.png

821158577.438.png

821158577.439.png

821158577.441.png

821158577.442.png

821158577.443.png

821158577.444.png

821158577.445.png

821158577.446.png

821158577.447.png

821158577.448.png

821158577.449.png

821158577.450.png

Odbiornik DTMF - zdalne sterowanie przez telefon

wywo³uj¹cy nacinie w swym apa-

racie kolejno klawisze 2 i 5, to na

wyjciach Q1..Q4 kostki U3 po-

jawi siê najpierw liczba binarna

0010, czyli dwa, potem 0101,

czyli piêæ. Najpierw pojawi siê

wiêc stan wysoki na wyjciu Q2

kostki U4, a potem stan wysoki

na wyjciu Q5 kostki U4. Dziêki

obwodowi opóniaj¹cemu R16,

C14 stan wysoki wystêpuj¹cy po

odebraniu kodu 2 utrzyma siê

przez chwilê tak¿e po nade-

jciu kodu 5. To wystarczy,

aby na wyjciu bramki U5A

pojawi³ siê krótki impuls ujem-

ny (o czasie zale¿nym od R16,

C14). Ten stan niski na wejciu

przerzutnika RS zbudowanego

z bramek U5B i U5C ustawi wy-

jcie, czyli nó¿kê 10 bramki U5C,

w stan wysoki. Ten stan wysoki

umo¿liwi pracê bramki U5D.

W konsekwencji, po podaniu

w³aciwego has³a, nastêpne ko-

dy DTMF bêd¹ dekodowane

przez kostkê U6. Dodatnie im-

pulsy z wyjæ tej kostki ustawi¹

lub wyzeruj¹ przerzutniki RS za-

warte w kostkach U7 i U8. Syg-

na³y z wyjæ szeciu przerzutni-

ków steruj¹ prac¹ tranzystorów

T5..T10 i przekaników wykonaw-

czych REL2.. REL7. Zastosowanie

przekaników o pr¹dzie styków

do 16A umo¿liwia sterowanie

urz¹dzeniami o dowolnie du-

¿ej mocy (w razie potrzeby

mo¿na zastosowaæ dodatkowo

stycznik).

Aby w³¹czyæ lub wy³¹czyæ do-

wolne sporód szeciu urz¹dzeñ

nale¿y, oprócz dwucyfrowego has-

³a, nadaæ jednocyfrowy kod ste-

ruj¹cy. Uk³ad zosta³ tak zaprojek-

towany, ¿eby ³atwo by³o zapamiê-

taæ poszczególne kody.

Jak widaæ na rys. 1, numery

nieparzyste w³¹czaj¹ urz¹dzenia,

a parzyste - wy³¹czaj¹. Pierwszy

tor (z przekanikiem REL2) zosta-

nie w³¹czony, jeli abonent wy-

wo³uj¹cy nacinie klawisz z cyfr¹

1, wy³¹czony za, gdy nacinie

klawisz 2. Dwa ostatnie tory s¹

sterowane kodami 9 i 0" oraz

* i #. Warto pamiêtaæ, ¿e

kostka UM92870 (i wszystkie ory-

ginalne uk³ady MT8870) dekoduje

kod DTMF oznaczony 0 jako

liczbê dziesiêæ (binarnie 1010),

kody * i # jako jedenacie

i dwanacie (binarnie 1011

i 1100).

Rys. 2. Reakcja uk³adu na sygna³y w linii telefonicznej.

dzwonki. Zwora miêdzy

punktem K a jednym z wyjæ U2

decyduje, po ilu dzwonkach

odbiornik zareaguje i niejako

odbierze rozmowê.

Pojawienie siê stanu wysokie-

go na wyjciu licznika po³¹czo-

nym z punktem K roz³adowuje

kondensator C7 przez diodê D5

i rezystor R5. Stan wysoki na

wejciu (nó¿ka 1) bramki U1A

wymusza na jej wyjciu stan

niski. Tranzystor T1 przestaje

przewodziæ, a w³¹cza siê tranzys-

tor T2. Zapala siê dioda D14

i ³apie przekanik REL1.

Pojawienie siê stanu niskiego

na wyjciu bramki U1A przyspie-

sza ³adowanie kondensatora C6

przez diodê D2 i rezystor R48. Po

mniej wiêcej jednej, dwóch se-

kundach spowoduje to wyzerowa-

nie licznika U2 stanem wysokim

z wyjcia bramki U1D.

Przekanik REL1 do³¹cza do

linii uzwojenie wtórne transfor-

matora TR1. W roli transformatora

separuj¹cego uk³ad od linii tele-

fonicznej zastosowano transforma-

tor sieciowy TS2/24. Sporód po-

pularnych dwuwatowych transfor-

matorków ten ma najwiêksze na-

piêcie wtórne (24V) i najlepiej

nadaje siê do takiego celu.

Wraz z zadzia³aniem przeka-

nika REL1 w linii telefonicznej

zaczyna p³yn¹æ pr¹d sta³y, co

centrala interpretuje jako podnie-

sienie s³uchawki w aparacie tele-

fonicznym. Centrala przestaje wy-

sy³aæ sygna³y dzwonienia i zesta-

wia rozmowê.

Dla poinformowania abonenta

wywo³uj¹cego o gotowoci odbior-

nika wprowadzono generator

z bramk¹ U1. W momencie za-

dzia³ania przekanika REL1, na

czas ustalony przez wartoci C9,

R11 uruchomiony zostanie tak¿e

generator impulsów prostok¹tnych

z bramk¹ U1B. Impulsy te o czês-

totliwoci oko³o 1..2kHz zosta-

n¹ wys³ane w liniê telefoniczn¹

za porednictwem tranzystora

T3. Tym samym urz¹dzenie

dwiêkiem poinformuje abonenta

wywo³uj¹cego o swej gotowoci

do przyjêcia rozkazów - sygna³ów

DTMF. Abonent wywo³uj¹cy na-

cinie teraz w swym aparacie

prze³¹czonym w tryb wywo³a-

nia tonowego (nie impulsowego

- prze³¹cznik w pozycji TONE)

odpowiednie klawisze. Sygna³y

DTMF przychodz¹ce z linii s¹

podawane przez rezystor R13

i kondensator C12 na wejcie kos-

tki U3, która jest w³aciwym

odbiornikiem, czy te¿ dekoderem

sygna³ów DTMF. W momencie

odebrania ka¿dego wa¿nego syg-

na³u DTMF, na wyjciu StD

(nó¿ka 15) kostki U3 pojawia

siê dodatni impuls, wiadcz¹cy

¿e na wyjciach Q1..Q4 pojawi³

siê wie¿o odebrany kod. Syg-

na³ z wyjcia StD umo¿liwia pra-

cê dekodera U6. Dekoder U6 nie

zostanie jednak odblokowany, je-

li na pocz¹tku nie zostanie ode-

brane w³aciwe has³o. Has³o to

sk³ada siê z dwóch ró¿nych cyfr

dowolnie wybranych z zakresu

1..9.

Dzia³anie dekodera has³a jest

bardzo proste. Nale¿y pamiêtaæ,

¿e na wyjciach kostki U3 znaj-

duj¹ siê rejestry zatrzaskowe, czy-

li kod ostatnio odebranego sygna-

³u jest pamiêtany a¿ do przyjcia

nastêpnego sygna³u. W bloku

identyfikacji has³a pracuj¹ uk³ady

U4 i U5.

Przyk³adowo chcemy, by has-

³em by³a liczba 25. W takim wy-

padku punkt L nale¿y po³¹czyæ

z wyjciem Q2 kostki U4, a punkt

M - z wyjciem Q5. Jeli abonent

Elektronika Praktyczna 3/97

45

821158577.452.png

821158577.453.png

821158577.454.png

821158577.455.png

821158577.456.png

821158577.457.png

821158577.458.png

821158577.459.png

821158577.460.png

821158577.462.png

821158577.463.png

821158577.464.png

821158577.465.png

821158577.466.png

821158577.467.png

821158577.468.png

821158577.469.png

821158577.470.png

821158577.471.png

821158577.473.png

821158577.474.png

821158577.475.png

821158577.476.png

821158577.477.png

821158577.478.png

821158577.479.png

821158577.480.png

821158577.481.png

Odbiornik DTMF - zdalne sterowanie przez telefon

ma³ siê do systemu. Jest to ma³o

prawdopodobne, ale nie mo¿na

wykluczyæ takiego zdarzenia. Prze-

de wszystkim dla zmniejszenia praw-

dopodobieñstwa takiego w³amania

mo¿na skróciæ czas wyznaczany

przez R7, C8 (nale¿y zmniejszyæ

wartoæ R7). Ale nawet w przypad-

ku w³amania, urz¹dzenie po pew-

nym czasie siê wy³¹czy dziêki

elementom C7 i R6.

W momencie odebrania rozmo-

wy, kondensator C7 jest roz³ado-

wany przez diodê D5 i rezystor

R5. Poniewa¿ licznik U2 jest

wyzerowany ju¿ po oko³o dwóch

sekundach po odebraniu rozmo-

wy, kondensator C7 zaczyna siê

powoli ³adowaæ przez rezystor R6.

Po czasie kilkudziesiêciu sekund,

wyznaczonym przez sta³¹ czasow¹

R6, C7, napiêcie na nó¿ce 1 bram-

ki U1A spada poni¿ej dolnego

poziomu prze³¹czania i na jej wyj-

ciu pojawia siê stan wysoki, co

bezwarunkowo roz³¹czy rozmowê.

Tu widaæ, ¿e sta³a czasowa R6,

C7 nie mo¿e byæ zbyt krótka, aby

uprawniony u¿ytkownik zd¹¿y³

w³¹czyæ lub wy³¹czyæ potrzebne

urz¹dzenia. Czas ten powinien

wynosiæ przynajmniej kilkadzie-

si¹t sekund.

W uk³adzie przewidziano te¿

inny sposób wy³¹czania urz¹dze-

nia. W wielu wypadkach nie bêd¹

wykorzystywane wszystkie kana³y

steruj¹ce w liczbie szeciu. Jeli

szósty kana³ nie bêdzie wykorzys-

tany do sterowania, do roz³¹cze-

nia po³¹czenia mo¿na wykorzys-

taæ znak # (któremu odpowiada

liczba binarna 1100, czyli dwa-

nacie). Po podaniu has³a i usta-

wieniu poszczególnych urz¹dzeñ

nale¿y nacisn¹æ klawisz #. Wte-

dy na wyjciu S12 kostki U6

(nó¿ka 14) pojawi siê stan wysoki.

Przez rezystor R18 pop³ynie pr¹d

i wyzwolony zostanie tyrystor.

Pr¹d p³yn¹cy przez tyrystor na-

³aduje kondensator C7. Spadek

napiêcia na nó¿ce 1 bramki U1A

wy³¹czy przekanik REL1. Oczy-

wicie, gdyby u¿ywane by³y

wszystkie kana³y steruj¹ce, rezys-

tora R18 i tyrystora Th1 nie na-

le¿y montowaæ - w takim wypad-

ku roz³¹czenie bêdzie nastêpowaæ

samoczynnie po up³ywie czasu

wyznaczonego przez R6 C7.

Przebiegi napiêæ w g³ównych

punktach uk³adu pokazano na

rys. 3 .

Rys. 3. Przebiegi w g³ównych punktach uk³adu podczas pracy urz¹dzenia.

Taki sposób jest ³atwy do

praktycznego wykorzystania. Kil-

kukrotne naciniêcie tego samego

klawisza nie spowoduje b³êdnej re-

akcji. Wystarczy zapamiêtaæ, ¿e nu-

mery nieparzyste w³¹czaj¹ poszcze-

gólne tory, a nieparzyste - wy³¹czaj¹.

Warto te¿ przeledziæ, co sta-

nie siê, jeli po³¹czenie nie doj-

dzie do skutku. Jeli abonent

wywo³uj¹cy od³o¿y s³uchawkê

przed zadzia³aniem urz¹dzenia,

wtedy brak impulsów dzwonienia

po pewnym czasie wyzeruje licz-

nik U2. Gwarantuje to obwód D4,

R4, C6. Ka¿dy odebrany impuls

dzwonka roz³adowuje kondensa-

tor C6, czyli utrzymuje na wej-

ciach bramki U1D wysoki stan

logiczny. Tym samym na wejciu

zeruj¹cym RST kostki U2 utrzy-

muje siê stan niski - licznik mo¿e

zliczaæ. Jeli jednak nie pojawi¹

siê kolejne dzwonki, kondensator

C6 na³aduje siê poma³u przez

rezystor R4, co spowoduje wyze-

rowanie licznika. Tu przy okazji

widaæ, ¿e sta³a czasowa ³adowa-

nia R4, C6 musi byæ wiêksza od

4 sekund, aby licznik nie zosta³

wyzerowany w przerwie miêdzy

kolejnymi sygna³ami dzwonka.

Jeli natomiast urz¹dzenie od-

bierze przypadkowy telefon od

osoby, która nie zna zasady dzia-

³ania odbiornika i nie nada ¿ad-

nych sygna³ów DTMF, wtedy po

pewnym czasie nast¹pi samoczyn-

ne roz³¹czenie uk³adu. Zadba o to

obwód R7, C8. Bramka U1A z ele-

mentami R7, C8 w rzeczywistoci

jest generatorem wyzwalanym sta-

nem wysokim na nó¿ce 1. Jeli

po kilku sekundach od zg³oszenia

siê urz¹dzenia nie zostanie ode-

brane w³aciwe has³o, wtedy po

czasie wyznaczonym przez R7, C8

na wyjciu bramki U1A pojawi

siê znów stan wysoki, co roz³¹czy

przekanik REL1.

Jeli w ci¹gu tych kilku se-

kund zostanie odebrane prawid³o-

we has³o, wtedy stan wysoki

z wyjcia przerzutnika z bramek

U5B, U5C dziêki diodzie D7

wymusi stan wysoki na konden-

satorze C8. Zapobiegnie to wy³¹-

czeniu urz¹dzenia przez obwód

R7, C8.

Ale urz¹dzenie musi w jaki

sposób roz³¹czyæ po³¹czenie w przy-

padku, gdyby przypadkowo (lub

nieprzypadkowo) kto niepowo³any

poda³ w³aciwe has³o i niejako w³a-

46

Elektronika Praktyczna 3/97

821158577.483.png

821158577.484.png

821158577.485.png

821158577.486.png

821158577.487.png

821158577.488.png

821158577.489.png

821158577.490.png

821158577.491.png

821158577.492.png

821158577.494.png

821158577.495.png

821158577.496.png

821158577.497.png

821158577.498.png

821158577.499.png

821158577.500.png

821158577.501.png

821158577.502.png

821158577.503.png

821158577.505.png

821158577.506.png

821158577.507.png

821158577.508.png

821158577.509.png

821158577.510.png

821158577.511.png

821158577.512.png

821158577.513.png

821158577.514.png

821158577.516.png

821158577.517.png

821158577.518.png

821158577.519.png

821158577.520.png

821158577.521.png

821158577.522.png

821158577.523.png

821158577.524.png

821158577.525.png

821158577.527.png

821158577.528.png

821158577.529.png

821158577.530.png

821158577.531.png

821158577.532.png

821158577.533.png

821158577.534.png

821158577.535.png

821158577.536.png

821158577.538.png

821158577.539.png

821158577.540.png

821158577.541.png

821158577.542.png

821158577.543.png

821158577.544.png

821158577.545.png

821158577.546.png

821158577.547.png

821158577.550.png

Odbiornik DTMF - zdalne sterowanie przez telefon

jednak zidentyfikowaæ wszystkie

16 sygna³ów. Pozosta³e cztery

sygna³y steruj¹ dwoma przerzut-

nikami RS z kostki U8. W razie

potrzeby do sterowania dwóch

dodatkowych urz¹dzeñ mo¿na

wykorzystaæ wyjcia oznaczone

na schemacie literami F i G. Do

nadawania wszystkich 16 sygna-

³ów DTMF mo¿na wykorzystaæ

kostkê UM91531, opisan¹ w EP

10/94 na str 17.

W uk³adzie przewidziano te¿

mo¿liwoæ sterowania zdalnego

za pomoc¹ kodów innych ni¿

DTMF, na przyk³ad z odbiornika

kodu RC5 albo innego systemu,

choæby z kostkami

MC145026..028 lub UM3758.

W tym celu mog¹ byæ wykorzys-

tane wejcia A, B, C, D, umo¿-

liwiaj¹ce dostêp do wejæ deko-

dera U6. Nie jest to jednak takie

proste, bo wymaga ingerencji

w obwód wejcia TOE, steruj¹ce-

go wyjciami Q1..Q4 (nó¿ka 10

U3) i w liniê sygna³u zegarowe-

go (wyjcie StD, nó¿ka 12 U3).

Nale¿y pamiêtaæ, ¿e wejcie TOE

steruje trójstanowym buforem

wyjciowym kostki U3. Gdy na

wejciu TOE napiêcie jest nis-

kie, wyjcia Q1..Q4 s¹ odciête

i s¹ w stanie trzecim (du¿ej im-

pedancji). Wiêcej informacji

o dekoderach DTMF rodziny

8870 (UM92870) mo¿na znaleæ

w EP 1/95 str 35 oraz w EdW

11/96 str. 56. Dla wykorzystania

takich dodatkowych mo¿liwoci, na

p³ytce drukowanej przewidziano

odpowiednie punkty oznaczone

Y oraz Z, a tak¿e wejcie E,

umo¿liwiaj¹ce odblokowanie de-

kodera U6. W³anie dla rozsze-

rzenia mo¿liwoci uk³adu prze-

widziano rezystor R41 - w typo-

wym uk³adzie pracy nale¿y za-

miast niego wlutowaæ zworê.

Punkty A, B, C, D mog¹ te¿

s³u¿yæ jako wyjcie odebranych

kodów, do wspó³pracy z dodat-

kowym uk³adem wykonawczym,

na przyk³ad zewnêtrznym za-

mkiem kodowym, reaguj¹cym na

has³o d³u¿sze ni¿ dwucyfrowe.

Gdyby kto z Czytelników sa-

modzielnie zaprojektowa³ odpo-

wiedni uk³ad wspó³pracy opisa-

nego urz¹dzenia z innymi syste-

mami zdalnego sterowania, ist-

nieje mo¿liwoæ zaprezentowania

takiego uk³adu na ³amach EP.

Piotr Górecki, AVT

WYKAZ ELEMENTÓW

Rezystory

R1: 3,3k

OPT1: CNY17

T1, T2, T5..T10: dowolny NPN np.

BC548

T3: dowolny PNP np. BC558

Th1: 2N5060..64 (ZN6564, ZN6565

lub podobny)

U1, U5: 4093

U2: 4017

U3: 92870A lub MT8870

U4: 4028

U6: 4514

U7, U8: 4043

U9: 7805

Ró¿ne

X1: 3,579MHz

REL1: RM81 12V lub DS2Y 12V

REL2..REL7: RM81 12V lub RM96

12V

TR1: TS2/24

obudowa KM-60

p³ytka drukowana uk³adu

p³ytka drukowana klawiatury

microswitch z ok¹ min. 6mm 8szt.

zacisk ARK2 1szt

Uwaga!

Elementy D15, D16, T4 nie

wystêpuj¹ w uk³adzie. Nie

montowaæ elementów R17, C15.

Ponadto nastêpuj¹ce elementy

nie wchodz¹ w sk³ad kitu AVT-251:

mo¿na je zamówiæ oddzielnie

REL3 - REL7, D17, D18, R19, R32-

R34.

/0,5W

R2, R5: 6,8k

W

W

R3, R13: 470k

W

R4, R6, R7, R16: 1M

W

R8, R10, R43, R45: 100k

W

R9: 5,1k

W

R11: 2,2M

W

R12, R18, R19..R31, R44, R47: 10k

W

R14: 51k

W

R15: 300k

W

R35..R40, R42, RA1..RA6: 2,2k

W

R41: wlutowaæ zworê

R46: 91k

W

R48: 220k

W

Kondensatory

C1: 680nF

C2, C5, C17: 47nF

C3: 220..470

m

F/16V

C4: 100

F/10V

C6, C8, C16: 10

m

m

F/10V

C7: 47

F/10V

C9: 470nF

C10: 2,2nF

C11: 100nF ceramiczny

C12, C13, C14: 100nF foliowy

Pó³przewodniki

D1, D2, D4..D13: 1N4148

D3: Dioda Zenera 18V

D14: LED

m

3mm zó³ta

D18, D17: Dioda Schottkyego 1A

D19..D24: LED

f

f

3mm czerwona

Oprócz funkcji zdalnego stero-

wania, urz¹dzenie musi mieæ mo¿-

liwoæ sterowania lokalnego. Po-

trzebne s¹ tak¿e kontrolki obra-

zuj¹ce stan urz¹dzenia. Dioda D14

wskazuje, ¿e urz¹dzenie w³anie

odebra³o telefon.

Kontrolê dzia³ania przekani-

ków zapewniaj¹ diody wiec¹ce,

do³¹czone do punktów O1..O6.

Sterowanie lokalne polega na

podaniu stanu wysokiego (napiê-

cia +5V, a nie +12V) bezporednio

na wejcia przerzutników pamiê-

taj¹cych zawartych w kostkach U7

i U8. Umo¿liwiaj¹ to punkty ozna-

czone 0..15 oraz rezystory

R19..R34.

Do zasilania uk³adu nale¿y

wykorzystaæ zewnêtrzny zasilacz

o napiêciu wyjciowym 12V i pr¹-

dzie rzêdu kilkuset miliamperów.

Przy zastosowaniu wszystkich

szeciu przekaników wykonaw-

czych typu RM81 12V, wydajnoæ

zasilacza nie powinna byæ mniej-

sza ni¿ 500mA.

Jak widaæ na schemacie, urz¹-

dzenie mo¿e byæ zasilane z baterii

rezerwowej BAT1. Przy braku za-

silania sieciowego uk³ad co praw-

da nie bêdzie pracowa³, jednak

nie zapomni stanów przerzutni-

ków z kostek U7 i U8. Umo¿liwi

to poprawn¹ pracê po przywró-

ceniu zasilania.

ród³o zasilania rezerwowego

mo¿e byæ pominiête tylko wtedy,

jeli w miejscu instalacji sprzêtu

nigdy nie wystêpuj¹ przerwy

w dostawie energii elektrycznej.

Jest to sprawa wa¿na, poniewa¿

wy³¹czenie napiêcia zasilaj¹cego

i jego ponowne w³¹czenie spo-

woduje przypadkowe ustawienie

zawartoci przerzutników z kos-

tek U7 i U8, a tym samym przy-

padkowe stany przekaników wy-

konawczych.

Typowy aparat telefoniczny

mo¿e nadaæ 12 sporód 16 syg-

na³ów kodu DTMF. Dlatego licz-

bê torów wykonawczych ograni-

czono do 6. Odbiornik potrafi

Elektronika Praktyczna 3/97

47

821158577.551.png

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

AVT1564.pdf (3058 KB)
AVT104_P.pdf (831 KB)
5800.pdf (127 KB)
AVT1667.pdf (1280 KB)
AVT1314.pdf (3020 KB)

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin