Data wykonania:
30.III.2000.
Politechnika Szczecińska
Instytut Inżynierii Materiałowej
Zakład Spawalnictwa
Sprawozdanie z ćwiczenia laboratoryjnego nr 5 pod tytułem: Kontrola i zasady klasyfikacji złączy spawanych.
Grupa IM-26
Gr. Lab. A
Zespół A1
Wykonali:
Piotr Wiśniewski
Kontrola wstępna
Kontrola bieżąca (operacyjna)
Kontrola ostateczna i odbiór konstrukcji spawanej
Analiza dokumentacji
Kontrola spawaczy
Kontrola materiałów podstawowych
Kontrola materiałów dodatkowych
Kontrola stanowiska pracy
-określenie klasy konstrukcji
-określenie klasy wadliwości spoin
-książka spawacza (dożywotnio, do konstrukcji nieodpowiedzialnych)
-uprawnienia ponad podstawowe (dwa lata ważności, do konstrukcji klasy 1 i 2)
-atesty materiałowe
-druty, topniki, elektrody, gazy muszą posiadać atesty
-BHP
-inspekcja pracy
=>I, II, III- wg PN
=>B, C, D- wg PN-EN
=>1,2,3,4,5- wg PN
=>klasy niezgodności- wg PN-EN
Kontrola przygotowania elementów do spawania
Kontrola procesu i parametrów spawania
Kontrola nieniszcząca
Kontrola niszcząca
- oględziny zewnętrzne (100%)
- badania penetracyjne (wykrycie nieciągłości)
- badania magnetyczno-proszkowe (tylko dla ferromagnetyków)
- badania ultradźwiękowe (metoda echa lub przepuszczania, dla materiałów powyżej 8 mm grubości)
- badania radiologiczne (promienie X lub gamma)
Stosuje się w przypadkach:
- sprawdzania uprawnień spawaczy
- opracowywania nowej technologii spawania
- przy określaniu stopnia zużycia konstrukcji
Kontrola nieniszcząca.
Oględziny zewnętrzne => Spoinę po wystygnięcie należy dokładnie obejrzeć, operując odpowiednio oświetleniem i używając, w razie potrzeby, przyrządów optycznych. Przy kontroli spoin rur wielkie usługi oddają wzierniki typu boroscope, które wsunięte do środka rury pozwalają oświetlić i obejrzeć w powiększeniu grab spoiny.
Badania penetracyjne=> Badanie powierzchni złącza penentrantami barwnymi i fluorescencyjnymi. Badane złącza pokrywa się lub zanurza w cieczach, zwanych penentrantami, które mają zdolność wnikania w szczeliny, rysy, itp. Po kilku minutach usuwa się penetrant z powierzchni złącza, w przypadku penetrantów barwnych, pokrywa się powierzchnię białym wywoływaczem. Wady ujawnione są w postaci barwnych śladów penetranta na białym tle wywoływacza. Metodą tą można wykryć wady o charakterze szczelin o szerokości 1: 5 ~,m.
Badania magnetyczno-proszkowe > Przy tych badaniach wywołuj e się w kontrolowanym złączu pole magnetyczne przez przyłożenie do niego dwóch sond. Powierzchnię złącza pokrywa się opiłkami stalowymi, które gromadzą się wzchu.ż nieciągłości zakłócających przebieg linii pola magnetycznego. W ten sposób mogą być uj awnione również wady wewnętrzne znaj duj ące się tuż pod powierzchnią. Metoda. ta może być stosowana tylko dla materiałów ferromagnetycznych.
Badania ultradźwiękowe = > Metoda ta jest oparta na zjawisku rozchodzenia się fal dźwiękowych w dalach stałych. Do wydania błędów spoin stosuje się fale ultradźwiękowe o częstotliwości 0,5--.10 milionów drgań na sekundę, które uzyskuje się przy pomocy odpowiedniej aparatury elektronicznej - defektoskopów ultradźwiękowych. Rozchodzenie się fal ultradźwiękowych w badanym przedmiocie jest rejestrowane na ekranie lampy oscyloskopowej , umieszczonym w defektoskopie. Odbicia wiązki fal ultradźwiękowych od powierzchni przedmiotu lub od wewnętrznych nieciągłości materiału są uwidocznione na ekranie w postaci pików (szczytów), których rysunek i wielkość zależą od rodzaju i wielkości przeszkody zakłócającej normalne rozchodzenie się fal .
Badania radiologiczne = > Mamy do czynienia z promieniami elektromagnetycznymi X lub gamma. Źródłem promieniowania X może być aparat rentgenowski albo przyspieszacze cząstek, tj . betatron, akcelerator Van de Graaffa, lub przyspieszacz liniowy. Źródłem promieniowania gamma są naturalne lub sztuczne izotopy promieniotwórcze (iryd-192, cez-13 7, kobalt-ó0) . Po naświetleniu błony promieniami przechodzącymi przez badany przedmiot, wywoływuje się j ą w ciemni, płucze w bieżącej wodzie i suszy w ogrzewanym powietrzu. Tak wykonany radiogram zostaje później zbadany przez wysokokwalifikowanego specjalistę.
Rys. 1 Wady zewnętrzne spoin:
a) niedostateczna grubość spoiny
b) zbyt gruby nadlew
c) nieregularność kształtu spoiny
d) brak przetopu
e) podtopienia na brzegach lica
f) wycieki
g) spoiwo przechodzi poza brzeg spoiny i zalewa metal rodzimy
h) pęknięcie
Rys. 2 Wady wewnętrzne spoin:
1 ) brak wtopu
2) brak przetopu
3) pęcherze w postaci "gniazd"
4) niemetaliczne wtrącenia w postaci makroskopowych oddzielnych pęcherzy
5) niemetaliczne wtrącenia w postaci ziaren żużla
6) niemetaliczne wtrącenia w postaci drobnych , gęsto rozsianych w metalu mikroskopowych zanieczyszczeń
7) pęknięcia gwieździste w kraterach
8) pęknięcia spoin poprzeczne
9) pęknięcia spoin podłużne
ulan_32