Clostridium difficile – chorobotwórczość, diagnostyka

Ogólna charakterystyka:

-          laseczka Gram +

-          bezwzględnie beztlenowa

-          tworzy spory

-          występuje w przewodzie pokarmowym jako flora fizjologiczna ZDROWYCH niemowląt (u 10-70%) i dorosłych  (u 2-3 % populacji)

-          u niemowląt szczepy C. difficile mogą nie produkować toksyny lub produkować ją, ale nie powoduje ona objawów chorobowych

Czynniki chorobotwórczości:

-          działanie toksyn na śluzówkę okrężnicy

-          cytotoksyny A i B

-          toksyna A działa enterotoksycznie, ma też właściwości cytotoksyczne, ale 1000 razy słabsze niż toksyna B

-          toksyna B działa cytotoksycznie

-          obie toksyny są glukozylotransferazami, wywołują zaburzenia w polimeryzacji włókien aktyny, co prowadzi do śmierci komórek

-          znana jest również trzecia toksyna, tzw. binarna, z tym, że jej rola jest jeszcze niewyjaśniona 

Czynniki ryzyka:

Zakażenia powodowane przez C. difficile są powikłaniem antybiotykoterapii.

Są związane ze zmianami składu fizjologicznej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym oraz tzw. „efektem clostridialnym” czyli czyli nadmiernym namnożeniem się laseczek C. difficile na skutek przyjmowania antybiotyków o szerokim spektrum działania.

Inne czynniki to:

-          przyjmowanie leków immunosupresyjnych i przeciwnowotworowych

-          zabiegi chirurgiczne jamy brzusznej i miednicy mniejszej

-          wiek pow. 65 lat

-          żywienie parenteralne

Chorobotwórczość:

-          biegunka poantybiotykowa  - pojawia się w trakcie antybiotykoterapii lub do 6 tygodni po jej zakończeniu, kał ze śluzem, czasem domieszką krwi, bóle brzucha „kolkowe”, wzdęcia, leukocytoza

-          rzekomobłoniaste zapalenie jelit – rozpoznanie opiera się na wyniku badania kolonoskopowego, patognomonicznym objawem jest obecność żółtych tarczek lub błon rzekomych 

-          C. difficile jest rónież czynnikiem etiologicznym zakażeń szpitalnych!!!

DIAGNOSTYKA:

1.       materiałem do badań jest kał

2.       wyizolowanie szczepu z kału – podłoże selektywne z cykloseryną, cefoksytyną i amfoterycyną B, charakterystyczny wygląd kolonii i zapach („koński” zapach)

3.       wykrywanie toksyn -  odczyn immunoenzymatyczny (EIA), odczyn lateksowy, PCR

inspiracja przy pisaniu: muzyka z filmu „Gladiator” J

na podstawie :

       „Mikrobiologia...” G.Virella

skrypt

artykuł „Rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy – zapobieganie i leczenie. Rola Clostridium difficile”